{"id":2697,"date":"2019-02-23T15:49:25","date_gmt":"2019-02-23T15:49:25","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=2697"},"modified":"2019-02-23T15:49:25","modified_gmt":"2019-02-23T15:49:25","slug":"anadil-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/anadil-uzerine\/","title":{"rendered":"ANAD\u0130L \u00dcZER\u0130NE"},"content":{"rendered":"

BABUG Ergun Y\u0131ld\u0131z
\n<\/span><\/b> 21.01.2006<\/span><\/p>\n

Ezberledi\u011fi \u015fiiri ikinin biri k\u00fcrs\u00fcye f\u0131rlay\u0131p okuyan \u00e7ocuklar gibi\u00a0 olacak belki ama \u00fc\u00e7 y\u0131l kadar \u00f6nce anadilin kullan\u0131lmas\u0131 ile ilgili yazd\u0131\u011f\u0131m bir yaz\u0131y\u0131 sizinle tekrar payla\u015fmak istiyorum. Burada dikkatinizi \u00e7ekmek istedi\u011fim ve ac\u0131 olan \u015fey ise; bir tek harfine dahi dokunmad\u0131\u011f\u0131m halde, o g\u00fcn s\u00f6ylenmi\u015f olanlar\u0131n bu g\u00fcn hala aynen ge\u00e7erlili\u011fini koruyor olmas\u0131d\u0131r,demek ki bir arpa boyu yol gitmemi\u015fiz.<\/span><\/b><\/p>\n

<\/span> <\/span><\/span><\/p>\n

Dilim.
\nZor g\u00fcnlerimde s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131m kale.
\nD\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 z\u0131rh\u0131m, kalkan\u0131m.
\nVe dilim;
\nYolumu ayd\u0131nlatan me\u015fale.
\nBildi\u011fim, ama konu\u015famad\u0131\u011f\u0131m
\nVe yazamad\u0131\u011f\u0131m.
\nUnutmamaya yemin etti\u011fim alfabe.
\nZavall\u0131 dilim,
\nHer g\u00fcn biraz daha yitirdi\u011fim.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/span><\/p>\n

Her g\u00fcn biraz daha yitirdi\u011fim\u2026<\/p>\n

Kimi zaman fark\u0131nda olmadan, kimi zaman ise umursamadan yok olu\u015funa seyirci kald\u0131\u011f\u0131m \u00a0anadilim.<\/p>\n

Konu\u015fuyorum, anl\u0131yorum, yaz\u0131yorum\u2026<\/p>\n

Ve okuyorum diyemedi\u011fim anadilim<\/b>.<\/p>\n

Anam\u0131n ve babam\u0131n ve onlar\u0131n anas\u0131n\u0131n ve babas\u0131n\u0131n atalar\u0131ndan teslim alarak bu g\u00fcnlere kadar getirip bana teslim ettikleri lisan.
\nRengi benim ellerimde solan, g\u00fcnden g\u00fcne yok olan, \u00f6\u011frenemedi\u011fim \u00f6\u011fretemedi\u011fim anadilim<\/b>.<\/p>\n

Adige bze.<\/p>\n

Adigelerin lisan\u0131.<\/p>\n

Her g\u00fcn i\u00e7erisinden bir kelime eksilen s\u00f6zl\u00fck.<\/p>\n

Bir tarihin y\u00fckselen sulara g\u00f6m\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc seyreder gibi, \u00e7aresizce yok olu\u015funa seyirci kald\u0131\u011f\u0131m.<\/p>\n

Hakk\u0131nda s\u00f6z s\u00f6ylerken bile ba\u015fka bir lisan kulland\u0131\u011f\u0131m zavall\u0131 dilim.<\/p>\n

<\/span> <\/p>\n

<\/span><\/span> Bu bahsetti\u011fim lisan bizim lisan\u0131m\u0131z i\u015fte.<\/p>\n

Belki baz\u0131lar\u0131 benim meseleyi fazlaca dramatize etti\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirler, fakat ger\u00e7ek ne yaz\u0131k ki bu. Anadilimiz g\u00fcnden g\u00fcne yok oluyor.<\/p>\n

\u00c7o\u011funluk insan\u0131m\u0131z art\u0131k kendi evinde bile anadilini kullanm\u0131yor, kullanam\u0131yor, kullanacak kadar bilmiyor.<\/p>\n

Bu elbette \u00e7ok ac\u0131 bir ger\u00e7ek; fakat bundan daha ac\u0131 olan bir ba\u015fka ger\u00e7ek ise, bu yok olu\u015fun ruhumuzda yaratmas\u0131 gereken a\u011fr\u0131y\u0131 hissetmiyor, y\u00fcz\u00fcm\u00fcz\u00fc k\u0131zartmas\u0131 gereken utanc\u0131n\u0131 \u00f6nemsemiyor olmam\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

Bir insan \u00e7\u0131k\u0131p g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc gere gere -ben Adigeyim- diyebiliyor ve sonrada ekliyor “anadilimi bilmiyorum”.<\/p>\n

Halk\u0131m\u0131n lisan\u0131n\u0131 bilmiyorum ama ben Adigeyim.<\/p>\n

Hi\u00e7 kimse g\u00fccenmesin ama b\u00f6yle ucuz Adigelik yok.<\/p>\n

Dil bir milleti millet yapan esaslar\u0131n en ba\u015f\u0131nda geliyorsa ve sen dilinin yok olu\u015funa seyirci kal\u0131yorsan; seyirci kalmak bir yana, zerre kadar bunun ac\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fcre\u011finde hissetmiyorsan burada bir tuhaf \u00e7eli\u015fki var demektir.<\/p>\n

Bizler ne yaz\u0131k ki bu \u00e7eli\u015fkiyi kan\u0131ksar hale geldik, fakat anlamam\u0131z gerekir ki dilimizin yok olu\u015fu o \u00e7ok \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz Adigeli\u011fimizin yok olu\u015fudur.<\/p>\n

Asimilasyon diye bir ger\u00e7ek var ve bizler bireyler olarak, toplum olarak buna kar\u015f\u0131y\u0131z \u015fiddetle.<\/p>\n

Fakat kar\u015f\u0131 olman\u0131n yok edilme\u011fe \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u015feyi koruyarak, sahiplenerek, savunarak sak\u0131narak beden bulmas\u0131 gerekti\u011finin fark\u0131nda de\u011filmi\u015f gibi davran\u0131yoruz.<\/p>\n

Anadilimize sahip \u00e7\u0131km\u0131yoruz, konu\u015fmuyoruz, \u00f6\u011frenmiyoruz, \u00f6\u011frenme\u011fe \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yoruz, kendi lisan\u0131m\u0131zla d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz.<\/span><\/p>\n

Art\u0131k yasal olarak bizi zorlayan yok, isteyen istedi\u011fi \u015fekilde kullan\u0131r anadilini.isteyen konu\u015fur, isteyen yazar.<\/p>\n

D\u00fcn yasalar\u0131 bahane olarak g\u00f6sterebilirdik ama art\u0131k bu engel de kalkt\u0131.<\/p>\n

Elbette ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ko\u015fullar i\u00e7erisinde anadilini muhafaza etmek olduk\u00e7a zor bir i\u015ftir.<\/p>\n

Elbette yolda, okulda, i\u015fte sokakta, televizyon ba\u015f\u0131nda s\u00fcrekli beynimize nak\u015fedilen ba\u015fka bir lisan\u0131n s\u00f6zc\u00fckleri kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi lisan\u0131m\u0131z\u0131n s\u00f6zc\u00fcklerini hakim k\u0131lmak, ge\u00e7erli k\u0131lmak kolay bir \u015fey de\u011fil.<\/p>\n

Fakat sorar\u0131m size; tamamen ki\u015finin kendi inisiyatifine, kendi gayreti ve \u00f6zverisine ba\u011fl\u0131 olan, tamamen ki\u015finin kendi halk\u0131na ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcne kar\u015f\u0131 hassasiyeti ile alakal\u0131 olan anadiline sahip \u00e7\u0131kma konusunda bile, bizler hi\u00e7bir zorlu\u011fa katlanmay\u0131 g\u00f6ze almadan kendi lisan\u0131m\u0131z\u0131 ikinci plana at\u0131yorsak, az\u0131c\u0131k kendimizi zorlayarak \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015fmak zahmetine katlanm\u0131yorsak,
\nbizden sonra gelenlere \u00f6\u011fretmek i\u00e7in hi\u00e7 bir \u00e7aba sarfetmiyor hi\u00e7 bir endi\u015fe duymuyorsak, halk\u0131m\u0131z i\u00e7in, yurdumuz i\u00e7in, gelece\u011fimiz i\u00e7in daha b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lara katlanabilece\u011fimize, daha b\u00fcy\u00fck fedakarl\u0131klar yapabilece\u011fimize nas\u0131l inanabiliriz?<\/span><\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 s\u00f6ylerken, bu sorunun \u00e7ok daha detayl\u0131 ele al\u0131nmas\u0131 gereken bir mesele oldu\u011funun elbette fark\u0131nday\u0131m.<\/span><\/p>\n

Bir organizasyon sorunu oldu\u011funun, bir teknik altyap\u0131 sorunu oldu\u011funun da fark\u0131nday\u0131m.<\/p>\n

Yasal zemine oturtulmas\u0131 gereken, sosyal y\u00f6n\u00fc ile, pedagojik ve e\u011fitsel y\u00f6n\u00fc ile ele al\u0131nmas\u0131 gereken \u00e7ok ba\u015fl\u0131 bir s\u0131k\u0131nt\u0131 oldu\u011funun da elbette fark\u0131nday\u0131m.<\/p>\n

Ben bunlar\u0131 s\u00f6ylemiyorum.<\/p>\n

Bireysel ihmallerimizden bahsediyorum ben; umursamazl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131, sorumsuzlu\u011fumuzu hat\u0131rlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Ben \u015funu soruyorum; kendi evimizde, kendi aile \u00e7evremizde, kendi sosyal \u00e7evremizde anadilimizi ni\u00e7in kullanm\u0131yoruz?<\/p>\n

Ben Adige’yim derken, Adige olman\u0131n sadece basit bir “kendisini tarif etme bi\u00e7imi” olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ni\u00e7in g\u00f6rm\u00fcyoruz?<\/span><\/p>\n

“Anadilimi bilmiyorum” c\u00fcmlesini nas\u0131l bu kadar rahat kurabiliyor ve y\u00fcre\u011fimizde zerre kadar bunun ezikli\u011fini hissetmiyoruz?<\/p>\n

Diline sahip \u00e7\u0131kamayan insanlar\u0131n gelece\u011fine sahip \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131n\u0131 ni\u00e7in anlam\u0131yoruz?<\/p>\n

Dilinin yok olu\u015funa seyirci kalman\u0131n, gelece\u011finin yok olu\u015funa seyirci kalmak oldu\u011funu ni\u00e7in g\u00f6rmezden geliyoruz?<\/span><\/p>\n

D\u00fcn ne olduysa oldu.<\/p>\n

Bu g\u00fcn, hemen \u015fimdi ba\u015flayarak ni\u00e7in anadilimize d\u00f6nm\u00fcyor, unuttuysak yeniden \u00f6\u011frenmek i\u00e7in harekete ge\u00e7miyoruz. Pek \u00e7ok konuda g\u00f6sterdi\u011fimiz iradeyi ni\u00e7in bu konuda g\u00f6steremiyoruz.<\/p>\n

\u0130ngilizce \u00f6\u011frenme\u011fe harcad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar zaman\u0131 ni\u00e7in anadilimiz i\u00e7in harcam\u0131yoruz mesela?<\/p>\n

Kim ne s\u00f6ylerse s\u00f6ylesin, anadilini konu\u015fmak tamamen ki\u015finin kendi elinde olan bir \u015feydir.<\/p>\n

\u0130\u00e7tenlikle gayret g\u00f6steren, y\u00fcre\u011finde bunun ac\u0131s\u0131n\u0131 duyan hi\u00e7bir insan\u0131n ne olursa olsun anadilini konu\u015famayaca\u011f\u0131na inanm\u0131yorum.<\/p>\n

Ben, \u00fcniversiteye ba\u015flad\u0131ktan sonra bu eksi\u011finin fark\u0131na vararak yeniden anadilini \u00f6\u011frenmeye ba\u015flayan, kelimeleri telaffuz etmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan ve \u00f6zel ya\u015fam\u0131nda kullanmaya gayret eden bir insan\u0131n bu g\u00fcn kusursuz bir \u015fekilde Adige lisan\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131na \u015fahit oldum.<\/span><\/p>\n

Aslolan anadilimize sahip \u00e7\u0131kma sorumlulu\u011fu duymakt\u0131r.
\nAslolan halk\u0131m\u0131za, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze ve tabii gelece\u011fimize kar\u015f\u0131 vazifelerimiz oldu\u011funu g\u00f6rmek, bu vazifelerimizden ka\u00e7mak yerine, bahaneler uydurmak yerine sorun ile y\u00fcz y\u00fcze gelebilme cesaretini g\u00f6stermektir.<\/p>\n

Aslolan atam\u0131z\u0131n, ve onun atalar\u0131n\u0131n,ve onlar\u0131n da atalar\u0131n\u0131n bize kadar getirdi\u011fi bu dili koruyup ya\u015fatarak bizden sonra gelene teslim etme sorumlulu\u011funu y\u00fcre\u011fimizde hissetmektir.<\/p>\n

Nalo Zaur ne g\u00fczel s\u00f6ylemi\u015f: “Anadiline sahip \u00e7\u0131kmayan\u0131n anayurduna sahip \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131na hi\u00e7 kimse beni inand\u0131ramaz.<\/b>“<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

BABUG Ergun Yıldız 21.01.2006 Ezberlediği şiiri ikinin biri kürsüye fırlayıp okuyan çocuklar gibi  olacak belki ama üç yıl kadar önce anadilin kullanılması ile ilgili yazdığım bir yazıyı sizinle tekrar paylaşmak istiyorum. Burada dikkatinizi çekmek istediğim ve acı olan şey ise; bir tek harfine dahi dokunmadığım halde, o gün söylenmiş olanların bu gün hala aynen geçerliliğini […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[93],"tags":[],"class_list":["post-2697","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-babug-ergun-yildiz","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2697","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2697"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2698,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2697\/revisions\/2698"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}