![\"\"](\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/LAZ-ENSTITUSU-DENINCE-ALGILADIKLARIM-BEKLENTILERIM-b.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
Ali \u0130hsan Aksamaz\u00a0<\/strong><\/p>\n \u201cHat\u0131rlars\u0131n\u0131z; \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc Toplant\u0131s\u0131nda S\u00f6ylediklerim, G\u00f6zlem, Ele\u015ftiri ve \u00d6nerilerim\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir makaleyi yazm\u0131\u015f ve sizlerle payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. O makalede s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en toplant\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarih 9 Aral\u0131k 2012\u2019dir. Yukar\u0131da s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim makaleyi yazd\u0131\u011f\u0131m tarih 22 Aral\u0131k 2012 ve yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 tarih ise, 24 Aral\u0131k\u2019t\u0131r. Makaleyi yay\u0131nlanmas\u0131ndan \u00f6nce hem Mustafa \u00d6zkurt hem de \u0130smail Avc\u0131\u2019ya g\u00f6nderdim; kendilerinden; bu y\u00f6nde bir katk\u0131 bekledim. Daha sonra da belirtti\u011fim tarihte makale yay\u0131nland\u0131. Makale yay\u0131nland\u0131ktan sonra, iki yaz\u0131l\u0131 ele\u015ftiri geldi; bir Mustafa \u00d6zkurt\u2019tan di\u011feri, \u0130smail Avc\u0131 Bucakli\u015fi\u2019dendi. Mustafa \u00d6zkurt, ele\u015ftirisini direkt bana g\u00f6ndermi\u015fti; bunu hem facebook sayfama hem de makalemin yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 www.yusufbulut.com\u2019taki ilgili b\u00f6l\u00fcme kendim ast\u0131m. \u0130smail Avc\u0131 Bucakli\u015fi ise, be\u015f sat\u0131r kadar bir a\u00e7\u0131klamay\u0131 ayn\u0131 yere yazm\u0131\u015f.<\/p>\n Bu makalemin amac\u0131; Mustafa \u00d6zkurt\u2019un ve \u0130smail Avc\u0131 Bucakli\u015fi\u2019nin makaleme ili\u015fkin olarak yazd\u0131klar\u0131na cevap vermek de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fekilde bu makalenin amac\u0131, aradan iki aydan daha fazla bir zaman ge\u00e7mesine ra\u011fmen, enstit\u00fcn\u00fcn kurulmas\u0131na ili\u015fkin herhangi bir somut ad\u0131m\u0131n at\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 ele\u015ftirmek de de\u011fildir. Zira bu zaman zarf\u0131 i\u00e7inde Mustafa \u00d6zyurt ve \u0130smail Avc\u0131 Bucakli\u015fi\u2019nin de enstit\u00fc t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 biliyorum. Her Pazar g\u00fcn\u00fc Kad\u0131k\u00f6y\u2019e Lazca ders vermek i\u00e7in ge\u00e7iyorum. Bu sebeple hemen her Pazar g\u00fcn\u00fc Mustafa \u00d6zkurt\u2019u ziyaret ediyor ve kendisinden geli\u015fmeler hakk\u0131nda yak\u0131ndan bilgi al\u0131yorum. Ayn\u0131 \u015fekilde de bazen \u00e7ok nadiren de olsa da \u0130smail Avc\u0131 Bucakli\u015fi ile de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z; sohbet etti\u011fimiz oluyor. Arada bir de telefonda konu\u015fuyoruz. Bir keresinden bana, t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc e-posta ile g\u00f6nderdi\u011fini ve bir katk\u0131da bulunmam\u0131 istedi\u011fini; k\u00fc\u00e7\u00fck bir katk\u0131 da sundu\u011fumu belirtmeliyim. Bir telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde, \u0130smail Avc\u0131 Bucakli\u015fi\u2019nin enstit\u00fcn\u00fcn kurulu\u015f g\u00fcn\u00fc olarak 21 \u015eubat 2013\u2019\u00fc bana s\u00f6yledi\u011fini de belirtmeliyim. Bu makalede, kurulmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc\u201dne ili\u015fkin d\u0131\u015fardan di\u011fer ki\u015filerin bana ula\u015fan ele\u015ftirilerini de burada aktarmayacak ve kurulu\u015fun 21 \u015eubat olarak se\u00e7ilmesine ili\u015fkin alerjim oldu\u011funu da belirtmeyece\u011fim.<\/p>\n Evet; Mustafa \u00d6zkurt ve \u0130smail Avc\u0131 Bucakli\u015fi ile konu\u015ftuk; konu\u015fuyoruz; konu\u015faca\u011f\u0131z. L\u00e2kin s\u00f6z u\u00e7ar yaz\u0131 kal\u0131r!<\/p>\n Bu makalede, \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc\u201d denilince, bu enstit\u00fc kurulurken ve kurulduktan sonra ilgililerinin neleri kesinlikle yapmamas\u0131 ve neleri de yapmalar\u0131 gerekti\u011fi konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015f ve beklentilerimi k\u0131saca hem onlarla hem de sizlerle payla\u015faca\u011f\u0131m.Yine ayn\u0131 \u015fekilde, bu makalemi yay\u0131nlanmadan \u00f6nce hem Mustafa \u00d6zyurt hem de \u0130smail Avc\u0131 Bucakli\u015fi ile payla\u015facak; katk\u0131lar\u0131n\u0131 bekleyece\u011fim. B\u00fct\u00fcn bunlar biline!<\/p>\n \u00d6ncelikle; \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc\u201d e\u015fittir \u0130smail Avc\u0131 Bucakli\u015fi ve yak\u0131nlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc kesinlikle verilmemelidir. Ayn\u0131 \u015fekilde kurulmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc\u201dn\u00fcn Laz K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi\u2019ne, di\u011fer y\u00f6resel derneklere, kurulu\u015flara ve Sima Vakf\u0131na ra\u011fmen ve onlara kar\u015f\u0131 kurulmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edilmeli ve buna uygun da hareket edilmelidir. \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 da, \u00fcretimi de ger\u00e7ek anlamda kolektif olmal\u0131d\u0131r. Her \u015fey belgelenmeli ve herkesle payla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Ku\u015fkusuz; enstit\u00fc t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc haz\u0131rlanacak ve birtak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00e7ok genel olarak orada yazacak; baz\u0131 projeler ba\u015far\u0131yla sonu\u00e7lanacak ve belki de baz\u0131lar\u0131 g\u00fcndeme bile hi\u00e7 gelemeyecek. B\u00fct\u00fcn bunlar anla\u015f\u0131labilir bir durumdur. Ancak; enstit\u00fc kurulu\u015funda mutlaka konuya taraf herkes ile ba\u011flant\u0131 kurulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131, destekleri ve g\u00f6r\u00fc\u015fleri al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Mutlaka \u00f6nceden bir \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc Giri\u015fim Komitesi\u201d olu\u015fturulmal\u0131. \u0130nternet, Google \u00fczerinden de ortak bir haberle\u015fme adresinden her a\u015famadaki her geli\u015fme herkesle mutlaka payla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Konuya a\u00e7\u0131k destek verenler ve vermek istemeyenler belli olduktan sonra, enstit\u00fc t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcnde genel olarak ifade edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan ama\u00e7lar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131k se\u00e7ik olarak ortaya konulmal\u0131; bunlar\u0131n hangi zaman aral\u0131\u011f\u0131nda, nas\u0131l ve kimlerle yap\u0131laca\u011f\u0131 belirtilmelidir. \u0130\u015fte, bu makalemin konusu tam da budur.<\/p>\n \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc\u201d denilince, ben Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n bir arada bulundu\u011fu, fikir ve proje \u00fcrettikleri bir kurum anl\u0131yorum. \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc\u201dn\u00fcn esas amac\u0131, Laz kimli\u011fini gelece\u011fe kurumsal olarak ta\u015f\u0131yacak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapmak ve yapt\u0131rmak olmal\u0131. Ancak; d\u00fcnyada olup bitenler, b\u00f6lgemizde olup bitenler, T\u00fcrkiye\u2019de olup bitenler T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan herkesi ve Lazlar\u0131 da etkiledi\u011fine g\u00f6re, Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n bu konularla ilgili de bir fikri olmal\u0131, fikir \u00fcretmeli ve bu anlamda ilgili kurum ve kurulu\u015flarla da ortak \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctmelidir. T\u00fcrkiye\u2019deki K\u00fcrt meselesine ili\u015fkin, Kafkasya\u2019daki geli\u015fmelere ili\u015fkin, Abkhazya\u2019daki geli\u015fmelere ili\u015fkin, G\u00fcrcistan\u2019daki geli\u015fmelere ili\u015fkin de \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc\u201dn\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015f, politika, \u00f6neri ve projeleri olmal\u0131d\u0131r. \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc\u201d, HES\u2019ler konusunda da; tar\u0131mdaki, \u00e7aydaki uluslararas\u0131 tekellerin oyunlar\u0131 konusunda da mazlumdan yana taraf tutmak zorundad\u0131r.<\/p>\n \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc\u201d, lobi faaliyetlerine de \u00f6nem vermelidir. Devlet ba\u015fkan\u0131, bakanlar ve y\u00f6re milletvekilleri nezdinde de Laz kimli\u011finin gelece\u011fe ta\u015f\u0131nmas\u0131 konusunda da \u00e7aba g\u00f6stermelidir. Laz yerle\u015fim birimlerinin Lazca adlar\u0131n\u0131n resm\u00ee olarak kullan\u0131lmas\u0131 ve tabelalarda yer almas\u0131 konusunda \u00e7aba harcanmal\u0131d\u0131r. Okullarda anadili olarak Lazcan\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak okutulmas\u0131 konusunda somut kolektif \u00e7abalara ihtiya\u00e7 vard\u0131r. TRT\u2019nin Lazca radyo ve televizyon yay\u0131nlar\u0131 yapmas\u0131 \u00f6nemlidir. Lazlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 y\u00f6relerdeki \u00fcniversitelerde Laz dili, edebiyat\u0131 ve tarihi b\u00f6l\u00fcmlerinin ve enstit\u00fclerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 konusu g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir. \u015eu \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki en ge\u00e7 \u00fc\u00e7 ay i\u00e7inde, okullarda Lazca anadil dersleri okutulmas\u0131na ili\u015fkin m\u00fcfredat \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 tamamlanmal\u0131 ve talim ve terbiye kuruluna \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc\u201d olarak sunulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc\u201d, yukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en m\u00fcfredat\u0131 kolektif bir anlay\u0131\u015fla haz\u0131rlamak ve M.E. B. Talim ve Terbiye Kurulu\u2019na sunmakla, takip\u00e7isi olmakla kalmamal\u0131, ayn\u0131 zamanda yaln\u0131zca Lazlar\u0131n otokton olduklar\u0131 yerlerde de\u011fil, Bat\u0131 B\u00f6lgeleri\u2019ndeki muhacir k\u00f6ylerinde de Lazca anadil derslerinin se\u00e7ilmesi konusunda da taraf olmal\u0131, kordinasyonu sa\u011flamal\u0131, konunun takip\u00e7isi olmal\u0131d\u0131r. Keza, bu anadil derslerinde okutulacak ders kitaplar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 konusunda da taraf olmal\u0131d\u0131r \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc\u201d. B\u00fct\u00fcn bunlar, birbirlerinin yapt\u0131\u011f\u0131ndan haberdar, ilgili alanlarda olu\u015fturulacak komiteler eliyle y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir.<\/p>\n Bir de \u00e7eviri komitesi olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r; \u00f6nemli eserlerden, Kutsal metinlerden Lazca\u2019ya terc\u00fcmeler yapmal\u0131d\u0131r. \u0130lgi uyand\u0131ran \u00e7izgi filmleri ve k\u0131sa metrajl\u0131 filmlerin Lazca dublajlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. H\u00e2l\u00e2 k\u0131sa metrajl\u0131 da olsa bir Lazca bir \u00e7ekilememi\u015ftir. Lazca ske\u00e7, tiyatro eseri sergilenememi\u015ftir. \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc\u201d, bir de Lazca otantik \u015fark\u0131lar korosu haz\u0131rlamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u00d6ncelikle yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri s\u0131ralamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yap\u0131labilmesi i\u00e7in, bu i\u015flerin \u00f6nemine inanm\u0131\u015f olan insanlar\u0131 bir araya getirmek; onlar\u0131n madd\u00ee ve manev\u00ee destekleriyle bu \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flamak kolektif \u00fcretimden herkesin tat almas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, bu i\u015flerin yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in herkese ihtiya\u00e7 var. E\u011fer niyet, muhalif veya has\u0131m gibi g\u00f6r\u00fclenlere gol atmaya \u00e7al\u0131\u015fmak ve ki\u015fisel egolar\u0131 tatmin etmek de\u011filse, bug\u00fcnden ayr\u0131m g\u00f6zetmeksizin herkese \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131lmal\u0131, kucakla\u015f\u0131lmal\u0131 ve yukar\u0131daki hedeflere ula\u015fmak i\u00e7in i\u015fba\u015f\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. (yusufbulut.com;15 II 2013)<\/p>\n +<\/p>\n \u00d6nerilen Okuma<\/strong>: Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLaz k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011fini ya\u015fatma \u00e7abalar\u0131\u201d, (\u201cModern T\u00fcrkiye\u2019de Siyasi D\u00fc\u015f\u00fcnce\u201d, Cilt 4, \u201cMilliyet\u00e7ilik\u201d sayfa: 924- 926, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 1. Bask\u0131, 2002 \u0130stanbul)\/ circassiancenter.com; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc\u201d toplant\u0131s\u0131nda s\u00f6ylediklerim, g\u00f6zlem, ele\u015ftiri ve \u00f6nerilerim\u201d, 22 XII 2012, circassiancenter.com; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc Kuruluyor\u201d, 8 V 2022, sonhaber.ch\/ circassiancenter.com; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLaz Ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n giri\u015fimine bas\u0131ndan tepkiler\u201d, 14 V 2022, sonhaber.ch\/ circassiancenter.com<\/p>\n