{"id":3493,"date":"2019-02-25T17:38:02","date_gmt":"2019-02-25T17:38:02","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=3493"},"modified":"2019-02-25T17:38:02","modified_gmt":"2019-02-25T17:38:02","slug":"sanatci-ve-olum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/sanatci-ve-olum\/","title":{"rendered":"SANAT\u00c7I ve \u00d6L\u00dcM"},"content":{"rendered":"

Kuban Paul Seauhmann
\n<\/b><\/span>04.05.2009<\/span><\/p>\n

T\u00fcrk Sinemas\u0131’n\u0131n ilk filminden, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ekilen son filmine dek ge\u00e7en s\u00fcrede ger\u00e7ek anlamda trajediler ya\u015fand\u0131. D\u00fcnyada sanat\u00e7\u0131n\u0131n (kendisi arzu etmemi\u015fse) b\u00f6ylesine rezil r\u00fcsva oldu\u011fu ikinci bir \u00fclke yok.<\/p>\n

\u00d6zel televizyonlar\u0131n daha kurulmad\u0131\u011f\u0131, TRT’nin kap\u0131s\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015fan olarak girebilmenin s\u0131k\u0131 torpillerle oldu\u011fu d\u00f6nemlerde T\u00fcrkiye’de ilk kez kurulmu\u015f (fak\u00fclte baz\u0131nda 1976-1977 d\u00f6nemi) \u0130leti\u015fim Bilimleri Fak\u00fcltesi, Sinema Televizyon B\u00f6l\u00fcm\u00fc’n\u00fcn ”T\u00fcrkiye’yi kurtaracak” ilk mezunlar\u0131 olarak \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olma hakk\u0131n\u0131 elinin tersiyle itmi\u015f, solu\u011fu Ye\u015fil\u00e7am’da alm\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n

\u0130dealimiz b\u00fcy\u00fckt\u00fc. D\u00fcnyan\u0131n en g\u00fczel filmlerini yap\u0131p T\u00fcrk Sinemas\u0131’n\u0131 lay\u0131k oldu\u011fu yere getirecektik.<\/p>\n

Ye\u015fil\u00e7am soka\u011f\u0131na ilk giri\u015fimizle burnuna yumruk yemi\u015f boks\u00f6r gibi yere serildik. Akademik e\u011fitimle donanm\u0131\u015f beynimiz yerinden \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

Biz san\u0131rd\u0131k ki, \u00f6nce senaryo i\u00e7in en az 6-7 ay \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n. Sonra \u00e7ekime \u00e7\u0131kar, yazd\u0131\u011f\u0131n senaryoyu da -kutsal kitapm\u0131\u015f gibi- asla de\u011fi\u015ftirmezsin. Nerdeee… Ortada 2 sayfaya yaz\u0131lm\u0131\u015f bir \u00f6yk\u00fc. Haydi \u00e7ekime. Yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n, \u00e7ekime dedi\u011fim o d\u00f6nemin en \u00fcnl\u00fc akt\u00f6r ve aktristleriyle.<\/p>\n

Sonra \u00e7ekim a\u015famas\u0131. Sette bir curcuna. Senaryo olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ”\u00fcnl\u00fc oyuncularla” y\u00f6netmen aras\u0131nda mutabakat ve ”motor”. Sonu\u00e7 olarak kar\u015f\u0131n\u0131zda Ye\u015fil\u00e7am filmi.<\/p>\n

B\u00fcy\u00fck hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fad\u0131k hepimiz.<\/p>\n

Yeniyiz diye hi\u00e7bir film \u015firketi y\u00f6netmenlik yapt\u0131rm\u0131yor, ille de y\u00f6netmen yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapacaks\u0131n. Sorun de\u011fil o da yap\u0131l\u0131r. Neden yap\u0131lmas\u0131n. Gelin g\u00f6r\u00fcn ki, yard\u0131mc\u0131s\u0131 olaca\u011f\u0131n y\u00f6netmenler tam bir balta. B\u00f6yle bir ka\u00e7 filmde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n

Sonra Adana’dan gelen bir pamuk t\u00fcccar\u0131n\u0131n film \u015firketi kurmas\u0131yla k\u00f6t\u00fc talih y\u00fcz\u00fcm\u00fcze g\u00fcld\u00fc ve ilk filmimiz \u00e7ektik. Daha \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131m \u00f6yk\u00fcy\u00fc ”\u00e7ok etkili buldu” Adanal\u0131 pamuk t\u00fcccar\u0131 film patronum. ”Sende umut var” dedi.<\/p>\n

Sevinsem mi \u00fcz\u00fclsem mi bilemedim.<\/p>\n

\u00c7ekim senaryosunu filmde oynayacak olan, Erol Ta\u015f, Y\u0131lmaz K\u00f6ksal ve S\u00fcleyman Turan’a yollad\u0131m. D\u00fc\u015f\u00fcncelerini bana bildirmelerini rica ettim. \u0130kinci g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fc de ofise geldi. Fellik fellik Kuban ar\u0131yorlar. ”Eyvah” dedim. Ne yanl\u0131\u015f yapt\u0131m ki?<\/p>\n

Bulu\u015ftu\u011fumuz da elimi hararetle iki elleriyle kavrayarak s\u0131kt\u0131lar ve 30 y\u0131ll\u0131k akt\u00f6r\u00fcz, ilk kez bir y\u00f6netmen bize \u00e7ekim senaryosu verdi ve fikrimizi almak istedi. B\u0131rak \u00e7ekim senaryosunu, sete konunun ne oldu\u011funu bile bilmeden gideriz. \u015eu kost\u00fcmlerle gelin derler, o kadar.<\/p>\n

Filmi \u00e7ektik. Herkes tad\u0131na vararak oynad\u0131. O d\u00f6nemde de en \u00e7ok izlenen filmler aras\u0131na girdi.<\/p>\n

Gel gelelim, Ye\u015fil\u00e7am acayip bir sokak. Kimin eli kimin cebinde bellli de\u011fil. ”Yap\u0131mc\u0131”lar ‘Oskar’l\u0131k senaryo g\u00f6t\u00fcrsen be\u011fenmez, burun k\u0131v\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Bu konuyla ilgili bir an\u0131m\u0131 aktaray\u0131m. Senaryo konusunda ”uzman” bir film \u015firketi sahibi vard\u0131. Elimde de 3-5 \u00f6yk\u00fc. G\u00f6t\u00fcrd\u00fcm hi\u00e7birini be\u011fenmedi. Olabilir. Ben de sonu\u00e7ta basit bir sinemac\u0131y\u0131m. Ancak \u00e7evremdeki di\u011fer y\u00f6netmenler de bu konuda illallah etmi\u015fler. Bir g\u00fcn \u00fc\u015fenmedim, Creator diye 1980’lerde Amerika’y\u0131 kas\u0131p kavuran bir film vard\u0131 (Peter O’tool ba\u015f rollerdeydi) onu video kasetten sahne sahne senaryosunu \u00e7\u0131kard\u0131m. Tabi oradaki Adam, Adem, Mary, Meryem oldu. New Jersey’i de \u0130stanbul yaparak son cilas\u0131n\u0131 att\u0131m.<\/p>\n

”Yazd\u0131\u011f\u0131m” senaryoyu, iki y\u00f6netmen arkada\u015f\u0131 da ”\u015fahit” olarak yan\u0131ma alarak bu ”senaryo uzman\u0131” yap\u0131mc\u0131ya gittik. (\u0130ki arkada\u015f\u0131m sahte senaryonun ne gibi bir sonu\u00e7 alaca\u011f\u0131 konusunda iddiaya bile girdiler.)<\/p>\n

Senaryoya \u015f\u00f6yle bir bakt\u0131. Sonra daha dikkatli okudu. Daha sonra daha daha dikkatli bir \u00f6n bir arka sayfalar\u0131na gitti, geldi. Eyvah, dedim adam ger\u00e7ekten bu i\u015fi biliyor.<\/p>\n

Kafas\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131. Bu senaryo i\u015f yapmaz. Son derece amat\u00f6rce yaz\u0131lm\u0131\u015f, dedi. Dramatik kurgusu k\u00f6t\u00fc, ana fikri yok…<\/p>\n

Kale bo\u015f…<\/p>\n

Topa, b\u0131rak\u0131n aya\u011f\u0131n\u0131zla, yere e\u011filip kafan\u0131zla vursan\u0131z gol olacak.<\/p>\n

Gen\u00e7lik i\u015fte. Bo\u015f durur muyum?<\/p>\n

Beyefendi o okudu\u011funuz, Amerika’da gi\u015fe has\u0131lat rekoru k\u0131rm\u0131\u015f bir filmin senaryosu. Yaln\u0131z isimler ve mekanlar\u0131 de\u011fi\u015ftirdim. Sizin senaryodan da sinemadan da anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z yok.<\/p>\n

\u00d6n\u00fcnde el b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde pirin\u00e7 k\u00fcl tablas\u0131 var. Her an kafama f\u0131rlatacak. Eli gidip geliyor titreyerek k\u00fcl tablas\u0131na.<\/p>\n

Biraz sessizlikten sonra bana bakt\u0131, ”sen bu kafayla sinemadan ekmek yiyemezsin” dedi.<\/p>\n

Dedi\u011fi de \u00e7\u0131kt\u0131. Sinemadan ekmek yiyemedik. \u0130mdad\u0131m\u0131za \u00f6zel televizyonlar yeti\u015fti. Ger\u00e7i o da ayr\u0131 bir konu…<\/p>\n

Bug\u00fcn gazetelerde akt\u00f6r Yaman Tarcan’\u0131n ekonomik zorluklardan bunalarak intihar etti\u011fini okuyunca bu ”yap\u0131mc\u0131” akl\u0131ma geldi.<\/p>\n

Bir d\u00f6nemler istatiksel olarak da T\u00fcrkiye’nin en \u00e7ok kazanan sekt\u00f6r\u00fc olan Ye\u015fil\u00e7am’\u0131n neden yok oldu\u011funu herhalde anlatabilmi\u015fimdir.<\/p>\n

Bir sanat\u00e7\u0131 bir filmde oynad\u0131\u011f\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 3 Kuru\u015f para ile o filmle ilgili ili\u015fkisi kesilir. Oysa o film on y\u0131llarca orada burada g\u00f6sterilir ve para kazanmaya devam eder. Geli\u015fmi\u015f sinema end\u00fcstrisi olan \u00fclkeler bunu daha \u00f6nceden bildikleri i\u00e7in, sinema \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 telif sistemiyle ya\u015fam boyu gelir elde edebilecek duruma getirmi\u015flerdir. Kendimden \u00f6rnek vereyim. Kendi ismimle \u00e7ekti\u011fim film say\u0131s\u0131 4. Yard\u0131mc\u0131lar\u0131m\u0131n ismini vererek y\u00f6netti\u011fim film say\u0131s\u0131 6. Yazd\u0131\u011f\u0131m senaryo (\u00e7ekilen) 20. E\u011fer bu \u00fcr\u00fcnleri T\u00fcrkiye’de de\u011fil de sinema end\u00fcstrisi olan herhangi bir \u00fclkede vermi\u015f olsayd\u0131m, \u015fimdi \u00e7al\u0131\u015fmaya gereksinim duymadan CC Yazarlar\u0131 Kitaplar\u0131 Serisi’ni \u00e7\u0131karm\u0131\u015f sizlere sunmu\u015f olurdum…<\/p>\n

Yaman Tarcan’a Allah’tan rahmet diliyorum. Fig\u00fcran ve set i\u015f\u00e7isi ad\u0131 alt\u0131nda iliklerine kadar s\u00f6m\u00fcr\u00fclen emek\u00e7ilerinde sayg\u0131yla \u00f6nlerinde e\u011filiyorum.<\/p>\n

SonS\u00f6z
\n<\/span>\u00c7erkes, insanlara haddini bildirmez, haddini bilmesini bekler. (Kuban)<\/b><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kuban Paul Seauhmann 04.05.2009 Türk Sineması’nın ilk filminden, günümüzde çekilen son filmine dek geçen sürede gerçek anlamda trajediler yaşandı. Dünyada sanatçının (kendisi arzu etmemişse) böylesine rezil rüsva olduğu ikinci bir ülke yok. Özel televizyonların daha kurulmadığı, TRT’nin kapısından çalışan olarak girebilmenin sıkı torpillerle olduğu dönemlerde Türkiye’de ilk kez kurulmuş (fakülte bazında 1976-1977 dönemi) İletişim Bilimleri […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[96],"tags":[],"class_list":["post-3493","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-kuban-seauhmann","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3493"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3493\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3494,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3493\/revisions\/3494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}