![\"\"](\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/TBMMDE-CHP-GRUBU-ADiNA-LAZCA-KONUS-b.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
Ali \u0130hsan Aksamaz\u00a0<\/strong><\/p>\n \u201cUNESCO\u2019nun Ana Dili G\u00fcn\u00fc,\u201d bana komik geliyor hem de \u201cSenede Bir G\u00fcn\u201d \u015fark\u0131s\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. \u00a0\u201cUNESCO\u2019nun Ana Dili G\u00fcn\u00fc\u201dn\u00fc, baz\u0131 siyas\u00ee partiler, baz\u0131 siyaset\u00e7iler ve sanki \u201cana dillerini\u201d ya\u015fatmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yormu\u015f gibi yap\u0131p itibar dev\u015firmeye \u00e7al\u0131\u015fan baz\u0131 ayd\u0131nlar i\u00e7in bir \u201cg\u00fcnah \u00e7\u0131karma g\u00fcn\u00fc\u201d olarak g\u00f6r\u00fcyorum. \u00a0O sebeple \u201cUNESCO\u2019nun 21 \u015eubat Ana Dili G\u00fcn\u00fc\u201dn\u00fcn benim i\u00e7in bir k\u0131ymetiharbiyesi yok.<\/p>\n 20 \u015eubat 2024 tarihinde, (DEM) Halklar\u0131n E\u015fitlik ve Demokrasi Partisi Meclis Grubu toplant\u0131 salonunda, \u201cUNESCO\u2019nun Ana Dili G\u00fcn\u00fc\u201d i\u00e7in bir oturum d\u00fczenlendi. DEM Parti E\u015f Ba\u015fkan\u0131 Tuncer Bak\u0131rhan K\u00fcrt\u00e7e, Mardin Milletvekili George Aslan S\u00fcryanice, Mardin Milletvekili Saliha Aydeniz Zazaca, Bereket Kar Arap\u00e7a, Zeynur Bayram G\u00fcrc\u00fcce (+ Lazca), Murat M\u0131h\u00e7\u0131 Ermenice mesajlar verdi.<\/p>\n 21 \u015eubat 2024 tarihinde Milletvekili Tahsin Ocakl\u0131, \u201cUNESCO\u2019nun Ana Dili G\u00fcn\u00fc\u201d i\u00e7in Facebook sayfas\u0131ndan Lazca k\u0131sa bir mesaj okudu.<\/p>\n Ayn\u0131 g\u00fcn T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinde d\u00fczenlenen oturumda \u201cUNESCO\u2019nun Ana Dili G\u00fcn\u00fc\u201d i\u00e7in (CHP) Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ad\u0131na Milletvekili Tahsin Ocakl\u0131\u2019ya T\u00fcrk\u00e7e bir konu\u015fma yapt\u0131r\u0131ld\u0131; ana dili konusu \u00fczerinde durup Lazca birka\u00e7 c\u00fcmle de okumak istedi.<\/p>\n \u201cUNESCO\u2019nun \u201cAna Dili G\u00fcn\u00fc\u201d i\u00e7in, yine ayn\u0131 g\u00fcn, G\u00fcrcistan Meclisinde Milletvekili \u10d0\u10dc\u10d0\u00a0\u10ec\u10d8\u10d7\u10da\u10d8\u10eb\u10d4\/\u00a0<\/strong>Ana Tzitlidze yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada Lazca konusuna da de\u011findi.<\/p>\n Bu makalemde esas olarak, \u201cUNESCO\u2019nun Ana Dili G\u00fcn\u00fc\u201dnde Lazcadan da bahis edilmesinden hareketle, yap\u0131lan konu\u015fmalar ile TBMM\u2019de se\u00e7im \u00f6ncesi Lazcan\u0131n CHP taraf\u0131ndan siyas\u00ee kutupla\u015fmaya nas\u0131l alet edildi\u011fini ortaya koyup de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n DEM Parti\u2019nin 20 \u015eubat 2024 tarihindeki toplant\u0131s\u0131nda, ana dilleri G\u00fcrc\u00fcce ve Lazca olan birer ki\u015finin bulunup k\u00fcrs\u00fcden konu\u015fturulamamalar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir eksiklik olmu\u015f. Bu konuda Laz K\u00fclt\u00fcr Dernekleri, \u00a0Laz Enstit\u00fcs\u00fc veya Kartvel G\u00fcrc\u00fc Laz K\u00fclt\u00fcr Derne\u011finden yard\u0131m istenebilirdi. Hatibin k\u00fcrs\u00fcden G\u00fcrc\u00fcce olarak \u00f6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir metni bile do\u011fru d\u00fcr\u00fcst okuyamamas\u0131 ve ard\u0131ndan da Lazcan\u0131n ikinci ana dili oldu\u011funu s\u00f6yleyerek yine \u00f6nceden yaz\u0131lm\u0131\u015f iki c\u00fcmleyi okumaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 dikkat \u00e7ekiciydi:<\/p>\n \u201cNananena guri\u015fi nek\u0306na ren! Nana\u015fi nena mot gondinamat! [Ana dili, y\u00fcre\u011fin kap\u0131s\u0131d\u0131r! Annenin dilini yok etmeyelim!\u201d]<\/p>\n DEM Parti\u2019nin o oturumunda \u00c7erkes\u00e7e ve Abazaca- Abhazca mesajlar da verilebilirdi. \u00c7erkes ve Abhaz Dernekleri ile onlar\u0131n anadillerinde de 20 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir yay\u0131n yapan ayl\u0131k Jineps Gazetesi\u2019nden yard\u0131m istenebilirdi.<\/p>\n DEM Parti\u2019nin, \u201cUNESCO\u2019nun Ana Dili G\u00fcn\u00fc\u201d i\u00e7in TBMM Grup Salonunda bir toplant\u0131 d\u00fczenlemesi, bir\u00e7ok bak\u0131mdan ku\u015fkusuz \u00e7ok anlaml\u0131. Ancak hatipler, k\u00fcrs\u00fcden kendi \u201cana dillerinde\u201d \u00f6nceden yaz\u0131lm\u0131\u015f metinleri okuduktan sonra, s\u00f6yledikleri mutlaka ortak anla\u015fma dilimiz T\u00fcrk\u00e7eye terc\u00fcme edilmeliydi. Konu\u015fmalar\u0131 T\u00fcrk\u00e7eye terc\u00fcme edilmi\u015f olsayd\u0131, hem k\u00fcrs\u00fcden konu\u015fan hatipler birbirlerini hem salonda bulunanlar hem de sosyal medyadan onlar\u0131 sonradan dinleyecek olan bizler anlam\u0131\u015f, de\u011ferli fikirlerinden de istifade etmi\u015f olurduk. \u00a0Bilmedi\u011fi bir dili anl\u0131yormu\u015f gibi yapmak zorunda kalan bir tek ki\u015fi bile kalmazd\u0131.<\/p>\n Milletvekili Tahsin Ocakl\u0131, \u201cUNESCO\u2019nun Ana Dili G\u00fcn\u00fc\u201dnde, Facebook sayfas\u0131ndan, \u201cannesi ve b\u00fct\u00fcn Lazlara ithafen\u201d Lazca bir mesaj okudu. G\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc mesaj T\u00fcrk\u00e7e altyaz\u0131 ile de verildi. Mesaj\u0131n\u0131n T\u00fcrk\u00e7esinin tamam\u0131n\u0131 k\u00e2\u011f\u0131da d\u00f6kt\u00fcm; aynen aktar\u0131yorum:<\/p>\n \u201cMutluluk ve iyilikle! Bug\u00fcn D\u00fcnya Ana Dil g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Ben de o y\u00fczden b\u00fct\u00fcn Lazlar i\u00e7in Lazca konu\u015fup duyuraca\u011f\u0131m. Ana dilidir madem, annemden biraz bahsedeyim. Ben 6 ya\u015f\u0131nda \u00e7ocuktum T\u00fcrk\u00e7eyi \u00f6\u011frendi\u011fimde, o zamana kadar Lazca biliyor ve konu\u015fuyordum. Annem kirlenmi\u015f yanaklar\u0131mdan \u00f6perek b\u00fcy\u00fctt\u00fc, okuttu. \u015eimdi ya\u015fland\u0131 art\u0131k, hasta ve \u00e7ocuklar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015femiyor. Hasta yata\u011f\u0131ndan kalkamayan k\u0131z\u0131 ile Arde\u015fen\u2019de ya\u015f\u0131yor, orada oturuyor. Annemin kalbi yine bah\u00e7elerde. Evin i\u00e7inde gezemiyor. Yine de kalbinde bah\u00e7eyi kazmak, \u00e7apalamak, bir \u015feyler dikmek var. \u00d6lene kadar da \u00f6yle olacak. Ne kadar, \u2018Olmaz, Anne!\u2019 desek de, annemizdir el verip bah\u00e7eye g\u00f6t\u00fcrece\u011fiz. Biraz b\u00f6yle annemi tan\u0131tt\u0131ktan sonra bir dua edeyim: Lazcay\u0131 unutmay\u0131n, Lazcay\u0131 konu\u015fun, kullan\u0131n, okuyun. \u0130nternete bak\u0131n, oradan \u00f6\u011frenin. Bir de a\u015fk ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in b\u00fct\u00fcn Lazlar, sizleri kucaklayay\u0131m, seveyim. Kalbiniz iyilikle dolsun! Lazca gelece\u011fe ta\u015f\u0131ns\u0131n, geli\u015fsin!\u201d<\/p>\n Duygu y\u00fckl\u00fc \u00f6zel bir mesaj. \u00a0Anlayabilenler i\u00e7in Lazcas\u0131 daha da anlam y\u00fckl\u00fc. Ancak konu\u015fmas\u0131n\u0131n T\u00fcrk\u00e7e altyaz\u0131s\u0131 haz\u0131rlan\u0131rken \u00f6zen g\u00f6sterilmemi\u015f.<\/p>\n Bu mesaj\u0131nda a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak annesinden bahsetmesi de olduk\u00e7a anlaml\u0131; beni daha \u00e7ok duyguland\u0131rd\u0131. \u00a0Bir milletvekilinin Lazca konu\u015fma yapmas\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemli. Gel g\u00f6r ki Lazca konu\u015fmas\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi g\u00fcn\u00fcn anlam ve \u00f6nemiyle daha da ba\u011flant\u0131l\u0131 olmal\u0131yd\u0131. Son b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki Lazca duas\u0131 da beni \u00e7ok duyguland\u0131rd\u0131: \u201cLazcay\u0131 unutmay\u0131n, Lazcay\u0131 konu\u015fun, kullan\u0131n, okuyun. \u0130nternete bak\u0131n, oradan \u00f6\u011frenin!\u201d<\/p>\n \u0130tiraf etmeliyim, Milletvekili Tahsin Ocakl\u0131, bana bir duygu seli ya\u015fatt\u0131; g\u00f6zya\u015flar\u0131m\u0131 tutamad\u0131m. Ancak bu \u00f6zel mesaj\u0131nda, \u00a0TRT ve velilere de hitap etmeliydi. \u201cTRT, Lazca da yay\u0131n yaps\u0131n! Lazca haberler, belgeseller, diziler, \u00e7izgi filmler de yay\u0131nlas\u0131n!\u201d talebinde bulunmal\u0131yd\u0131. Velilere, \u201cLazca art\u0131k Devlet okullar\u0131nda se\u00e7meli ders. E\u011fitim- \u00f6\u011fretim d\u00f6nemi geldi\u011finde \u00e7ocuklar\u0131n\u0131za Lazca dersini mutlaka se\u00e7(tir)in!\u201d demeliydi. \u00a0F\u0131nd\u0131kl\u0131 Belediyesinin y\u00f6re k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Lazcay\u0131 ya\u015fatmaya y\u00f6nelik faaliyetlerinin, di\u011fer belediyeler taraf\u0131ndan da \u00f6rnek al\u0131nmas\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirdi.<\/p>\n Bana gelen mesajlar ve sosyal medyadaki payla\u015f\u0131mlardan de\u011ferlendirebildi\u011fim kadar\u0131yla, Lazlara \u00f6zel bu mesaj\u0131 y\u00f6redeki insanlar aras\u0131nda co\u015fkuyla kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f; belirtmeliyim. \u0130nsanlar, Milletvekili Tahsin Ocakl\u0131 ile gurur duymu\u015flar; \u201c\u0130yi ki oyumuzu Tahsin Ocakl\u0131\u2019ya verdik,\u201d dediler. Milletvekili Tahsin Ocakl\u0131, bu mesaj\u0131yla g\u00f6n\u00fclleri fethetti. Bir\u00e7ok ki\u015fi gibi ben de bu duygu y\u00fckl\u00fc o mesaj\u0131n\u0131 sosyal medya hesab\u0131mdan payla\u015ft\u0131m.<\/p>\n 21 \u015eubat 2024 tarihinde TBMM Genel Kurulu oturumunda \u201cUNESCO\u2019nun Ana Dili G\u00fcn\u00fc\u201d \u00a0de g\u00fcndem konusu oldu. Oturumu y\u00f6neten Ba\u015fkanvekillerinden Celal Adan, hatibi k\u00fcrs\u00fcye davet etti: \u201cCumhuriyet Halk Partisi Grubu ad\u0131na Rize Milletvekili Say\u0131n Tahsin Ocakl\u0131\u201d<\/p>\n Milletvekili Tahsin Ocakl\u0131\u2019n\u0131n, CHP Grubu ad\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fman\u0131n tamam\u0131n\u0131 oldu\u011fu gibi aktarmak istiyorum:<\/p>\n \u201c21 Aral\u0131k D\u00fcnya Anadil G\u00fcn\u00fc ve ben de bu anadil g\u00fcn\u00fcne dair, biraz b\u00f6yle anla\u015f\u0131l\u0131r bi\u00e7imde T\u00fcrk\u00e7eyle, \u00a0tabii Ba\u015fkan\u0131m\u0131n da izin verdi\u011fi kadar araya Lazcay\u0131 da kar\u0131\u015ft\u0131rarak\u2026 [Ba\u015fkanvekili uyar\u0131yor: \u201cKatma sen araya \u2026\u201d] \u2026 Anlatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m\u2026 \u00a0[Ba\u015fkanvekili yine uyar\u0131yor: \u201cT\u00fcrk\u00e7e devam et \u2026\u201d]\u2026 Umar\u0131m fazla k\u0131s\u0131lmay\u0131z\u2026 D\u00fcnyada, tabii, b\u00fct\u00fcn canl\u0131larda ileti\u015fim dili var. B\u00fct\u00fcn bitkilerde de ileti\u015fim dili var. D\u00fcnyada ya\u015fayan, i\u015fte, ka\u00e7 milyon insan var ise, bunlar 6 bin adet dille, T\u00fcrkiye\u2019de de 20 dil ile filolojik olarak h\u00e2l\u00e2 konu\u015fulmaya devam ediliyor. Filoloji biliyorsunuz, ya\u015fayan dilleri inceleyen bilim dal\u0131. Bu bilim dal\u0131nda da, T\u00fcrkiye\u2019de, ben de 7 ya\u015f\u0131nda T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011frenmi\u015f, 7 ya\u015f\u0131na kadar Lazca konu\u015fabilen bir vekil olarak kar\u015f\u0131n\u0131zday\u0131m. Annemle, ailem ile ileti\u015fim kurdu\u011fumda h\u00e2l\u00e2 Lazca konu\u015fuyoruz. \u015eimdi annem beni bekliyor. Ekranlardan beni bekliyor. \u201cBenim i\u00e7in Lazca bir \u015fey s\u00f6yleyecek,\u201d diye. Ve ben, Onun i\u00e7in, annem i\u00e7in kurgulad\u0131\u011f\u0131m belki birka\u00e7 c\u00fcmleyi size etmeye\u00a0ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda, k\u00fcrs\u00fc dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 olan bu mikrofonu kapatmak suretiyle asl\u0131nda bir demokrasi ay\u0131b\u0131 yapm\u0131\u015f olacaks\u0131n\u0131z. O nedenle, l\u00fctfen, o nedenle, efendim, devletin, evet devletin ama dokunulmazl\u0131k da, k\u00fcrs\u00fc dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 da insanlara aittir. \u015eimdi annem i\u00e7in s\u00f6yleyeceklerimin Lazcas\u0131 burada, T\u00fcrk\u00e7esi de burada. \u015eimdi ben size bug\u00fcn \u00e7ok basit, okunabilir, g\u00f6r\u00fcnebilir bir \u015fekilde T\u00fcrk\u00e7esini kar\u015f\u0131n\u0131za koyuyorum b\u00f6yle. \u015eimdi bunu Lazca okumaya ba\u015flayaca\u011f\u0131m. Size bu c\u00fcmleleri okumaya ba\u015flayaca\u011f\u0131m. Ve Parlamentoda bu, mikrofonumun kapanmas\u0131na sebep olacak. Bilgisi olsun, Vatanda\u015flar\u0131m\u0131z, e\u011fer kapan\u0131rsa, sosyal medya hesaplar\u0131mda tamam\u0131n\u0131 g\u00f6rebileceksiniz. Ayr\u0131ca \u015funu da bilin; bug\u00fcn ay\u0131n 21\u2019i, 23\u2019\u00fcnde Rize Meydan\u0131nda toplanacak olan Rize Halk\u0131, i\u00e7inde G\u00fcrc\u00fcler, Lazlar, \u00c7erkezler, vesaire insanlar olacak; dillerinde, var olmayan \u201cKadro \u0130stiyoruz!\u201d diye ba\u011f\u0131racaklar; Lazcas\u0131, yok G\u00fcrc\u00fccesi, \u00a0yok ama T\u00fcrk\u00e7e olarak ortakla\u015fm\u0131\u015f olarak \u201cBize verdi\u011finiz s\u00f6z\u00fc yerine getirin! \u00c7ay-kur i\u015f\u00e7ilerinin kadrosu nu verin!\u201d diye s\u00f6z veren Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019na, Milletvekillerine ba\u011f\u0131racaklar. Ben de onlara destek i\u00e7in orada olaca\u011f\u0131m. \u015eimdi, anne, vakit bitiyor; beni dinle, senin i\u00e7in seslenece\u011fim. Hadi, \u015fimdi sesim kesilecek! And\u011fa Nana\u015fi\u2026 [Mikrofon kapat\u0131l\u0131yor]\u2026 Bu kadar dillere kar\u015f\u0131 olmay\u0131n. Bu kadar diller kendini, ifade edebilsin!\u201d<\/p>\n CHP Grubu ad\u0131na konu\u015fan hatibin mikrofonunun, Lazca konu\u015fmaya ba\u015flamas\u0131 \u00fczerine \u201cTBMM \u0130\u00e7 T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn h\u00fckm\u00fc\u201dne g\u00f6re kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. TBMM \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda k\u00fcrs\u00fcden T\u00fcrk\u00e7eden ba\u015fka bir ba\u015fka dilde konu\u015fulamayaca\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor. \u00a0Ben de ayn\u0131 fikirdeyim. Di\u011fer Ba\u015fkanvekillerinden S\u0131rr\u0131 S\u00fcreyya \u00d6nder o oturumu y\u00f6netiyor olsayd\u0131, hatibin mikrofonu kapat\u0131l\u0131r m\u0131yd\u0131?! O zaman \u201cTBMM \u0130\u00e7 T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn h\u00fckm\u00fc\u201d g\u00fcndeme ge[tiri]lir miydi?! Bir g\u00fcn \u00f6nce, 20 \u015eubat 2024 tarihinde, DEM Parti Meclis Grubu toplant\u0131 salonunda, \u201cUNESCO\u2019nun Ana Dili G\u00fcn\u00fc\u201d i\u00e7in yukar\u0131da belirtti\u011fim \u201canadillerinde\u201d hatipler mesajlar\u0131n\u0131 okudular. DEM Parti Meclis Grubu toplant\u0131 salonu TBMM \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda de\u011fil mi?<\/p>\n \u201cUNESCO\u2019nun \u201cAna Dili G\u00fcn\u00fc\u201dnde, Mehmet Bekaro\u011flu\u2019nun milletvekili oldu\u011fu d\u00f6nemlerde birka\u00e7 defa TBMM Genel Kurulu oturumlar\u0131nda k\u00fcrs\u00fcden yaz\u0131l\u0131 Lazca k\u0131sa metinleri okudu\u011funu hat\u0131rl\u0131yorum. \u00a0Bu y\u0131lki \u201cUNESCO Ana Dili G\u00fcn\u00fc\u201dnde CHP Grubu ad\u0131na konu\u015fan Milletvekili Tahsin Ocakl\u0131\u2019ya da ayn\u0131 k\u00fcrs\u00fcden Lazca yaz\u0131l\u0131 k\u0131sa bir metni okumas\u0131n i\u00e7in izin verilebilirdi.<\/p>\n T\u00fcrk Devleti, So\u011fuk Sava\u015f y\u0131llar\u0131n\u0131n sonunda, \u201cT\u00fcrk\u00e7eden Ba\u015fka Dillerle Yap\u0131lacak Yay\u0131nlar Hakk\u0131nda\u201d, 12 IV 1991 tarihinde 3713 No\u2019lu kanunla de\u011fi\u015fiklikler yapt\u0131 (Yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 Resm\u00ee Gazete tarihi: 12 IV 1991, \u00a0Say\u0131: 20843); \u201cana dili\u201d konusunda olumlu d\u00fczenlemelere gidildi. Daha sonra Demokratik Sol Parti- Milliyet\u00e7i Hareket Partisi- Anavatan Partisi ile Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi H\u00fck\u00fcmetlerinin \u201cana dili\u201d konusunda yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte yapt\u0131klar\u0131 di\u011fer yasal d\u00fczenlemeleri ve uygulamalar\u0131 hat\u0131rlamaktada fayda var: \u201c\u00c7e\u015fitli Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na \u0130li\u015fkin Kanun\u201dun (Kanun no: 4771; Kabul tarihi: 03 VIII.2002- Resmi Gazete: 09 VIII 2002- 24841) y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinin ard\u0131ndan, \u201cT\u00fcrk Vatanda\u015flar\u0131n\u0131n G\u00fcnl\u00fck Ya\u015famlar\u0131nda Geleneksel Olarak Kulland\u0131klar\u0131 Farkl\u0131 Dil ve Leh\u00e7elerin \u00d6\u011frenilmesi Hakk\u0131ndaki Y\u00f6netmelik\u201d (Resmi Gazete: 20 IX 2002- 24882) ve \u201cT\u00fcrk Vatanda\u015flar\u0131n\u0131n G\u00fcnl\u00fck Ya\u015famlar\u0131nda Geleneksel Olarak Kulland\u0131klar\u0131 Farkl\u0131 Dil ve Leh\u00e7elerde Yap\u0131lacak Radyo ve Televizyon Yay\u0131nlar\u0131 Hakk\u0131ndaki Y\u00f6netmelik\u201d (25 I 2004 -25357) de y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi. \u00a0\u201cAnadilleri\u201d se\u00e7meli ders haline geldi. TRT Kurd\u00ee TV ve \u201cTRT Kurd\u00ee Radyo 7\/24 her konu ve alanda yay\u0131n yap\u0131yor. Di\u011fer \u201canadilleri\u201d gibi, 2013 y\u0131l\u0131ndan bu yana Lazca da Devlet Okullar\u0131nda se\u00e7meli ders oldu.<\/p>\n 21 \u015eubat 2024 tarihinde TBMM Genel Kurulun o oturumunu y\u00f6neten Ba\u015fkanvekillerinden Celal Adan\u2019\u0131n, CHP Grubu ad\u0131na konu\u015fan Milletvekili Tahsin Ocakl\u0131\u2019n\u0131n Lazca yaz\u0131lm\u0131\u015f k\u0131sa bir metni okumas\u0131na izin vermemesini do\u011fru bulmuyorum. Bu konuda inisiyatifini kullanabilirdi. Ancak CHP Grubu ad\u0131na konu\u015fan Milletvekili Tahsin Ocakl\u0131\u2019n\u0131n da mikrofonunun kapat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bile bile elindeki yaz\u0131l\u0131 k\u0131sa Lazca metni okumaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 do\u011fru bulmuyorum.<\/p>\n CHP Grubu ad\u0131na konu\u015fan Milletvekili Tahsin Ocakl\u0131, b\u00f6ylece yakla\u015fan \u201c31 Mart 2024 Yerel Y\u00f6netimler Se\u00e7imleri\u201d \u00f6ncesinde \u00fclkemizde ya\u015fanan toplumsal kutupla\u015fmay\u0131, Lazca \u00fczerinden de TBMM Genel Kuruluna ta\u015f\u0131m\u0131\u015f oldu. Onun bu tavr\u0131, \u201cLazca konu\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fan CHP\u2019li ve onu engelleyen MHP\u2019li\u201d alg\u0131s\u0131n\u0131n zihinlere yerle\u015fmesine sebep oldu. Oysa Lazca, yaln\u0131zca \u201cCHP\u2019li vatanda\u015flar\u0131n de\u011fil, MHP\u2019li vatanda\u015flar\u0131n da \u201cana dili\u201d veya ikinci dili; di\u011fer siyas\u00ee partilerden vatanda\u015flar\u0131n da \u201cana dili\u201d veya \u201cikinci dili\u201d. Lazca, 31 Mart 2024 Yerel Se\u00e7imler \u00f6ncesi iktidar- muhalefet gerilimine alet edilmemeliydi.<\/p>\n CHP Grubu ad\u0131na konu\u015fan Milletvekili Tahsin Ocakl\u0131, TBMM k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fup \u201cTRT\u2019nin, Lazca yay\u0131n yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; TRT\u2019nin Lazca haberler, belgeseller, diziler, \u00e7izgi filmler de yay\u0131nlamas\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcndeki talepleri dile getirebilirdi. Ayr\u0131ca F\u0131nd\u0131kl\u0131 Belediyesinin y\u00f6re k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Lazcay\u0131 ya\u015fatmaya y\u00f6nelik faaliyetlerinden bahsedebilirdi.<\/p>\n Bir \u201cana dili\u201dnin, yaln\u0131zca UNESCO\u2019nun \u201cAna Dili G\u00fcn\u00fc\u201dnde TBMM Genel Kurulu k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden yaz\u0131l\u0131 bir metni okumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131larak gelece\u011fe ta\u015f\u0131namayaca\u011f\u0131 ortada. Mehmet Bekaro\u011flu\u2019nun birka\u00e7 defa TBMM Genel Kurulu oturumlar\u0131nda k\u00fcrs\u00fcden okumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131l\u0131 Lazca k\u0131sa metinler, g\u00fcnden g\u00fcne \u00f6len Lazcaya nas\u0131l kurumsal bir katk\u0131 sa\u011flayamad\u0131ysa, TBMM CHP Grubu ad\u0131na konu\u015fan Milletvekili Tahsin Ocakl\u0131\u2019n\u0131n, Lazca o yaz\u0131l\u0131 metni okuyabilmesi de Lazcaya hi\u00e7bir katk\u0131 sa\u011flamayacakt\u0131.<\/p>\n Mikrofonunun kapat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bile bile, \u00f6nceden yaz\u0131lm\u0131\u015f Lazca k\u0131sa bir metni okumaya \u00e7al\u0131\u015fmak yerine, o g\u00fczel T\u00fcrk\u00e7esiyle TRT\u2019nin Lazca yay\u0131n yapmas\u0131 konusunu g\u00fcndeme getirebilirdi. \u00a0TBMM\u2019de temsilcisi bulunan b\u00fct\u00fcn siyas\u00ee partiler ile ilgili kurumlar ve TRT\u2019yi Lazca yay\u0131n konusunda d\u00fczenlemeler yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6reve \u00e7a\u011f\u0131rabilirdi. Velilere de, yine o k\u00fcrs\u00fcden seslenip \u201cLazca Devlet okullar\u0131nda art\u0131k se\u00e7meli ders. E\u011fitim- \u00f6\u011fretim d\u00f6nemi geldi\u011finde \u00e7ocuklar\u0131n\u0131za Lazca dersini se\u00e7(tir)iniz!\u201d diyebilirdi.<\/p>\n CHP Grubu ad\u0131na konu\u015fan Milletvekili Tahsin Ocakl\u0131, asl\u0131nda TRT\u2019den Lazca yay\u0131n talebi konusuna hi\u00e7 de yabanc\u0131 de\u011fil. \u00a0Kendisinin de kurucular\u0131 aras\u0131nda oldu\u011fu (LKD) Laz K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi, \u00a016 Ocak 2009 g\u00fcn\u00fc TRT Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ziyaret ederek Lazca yay\u0131n i\u00e7in yaz\u0131l\u0131 talebini iletmi\u015fti.<\/p>\n Milletvekili Tahsin Ocakl\u0131\u2019n\u0131n, bu konuda bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131p, bir rapor haz\u0131rlay\u0131p bug\u00fcne kadar CHP\u2019sinin yetkili kurullar\u0131na iletip iletmedi\u011fini bilemiyorum. \u00dcmit ederim, g\u00fcnden g\u00fcne \u00f6len Lazcay\u0131 bundan sonra da yaln\u0131zca \u201cUNESCO\u2019nun Ana Dili G\u00fcn\u00fc\u201dnde hat\u0131rlamaz .<\/p>\n 1920\u2019li y\u0131llardan itibaren Lazca T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ve Sovyetler Birli\u011fi\/ G\u00fcrcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyet\u2019inde farkl\u0131 bir kaderi payla\u015fm\u0131\u015f olsa da, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde her iki \u00fclkede de g\u00fcnden g\u00fcne \u00f6l\u00fcyor. G\u00fcrcistan\u2019da yaln\u0131zca Lazca de\u011fil, Lazcaya \u00e7ok yak\u0131n bir olan Megrelce de \u00f6l\u00fcyor. \u00a0G\u00fcrcistan\u2019da Svanca da, Bats\u00e7a da \u00f6l\u00fcyor. \u201cUNESCO\u2019nun Ana Dili G\u00fcn\u00fc\u201dnde G\u00fcrcistan Parlamentosu oturumunda da \u00f6lmekte olan bu diller g\u00fcndeme getirildi. \u201cAna dili\u201d konusu iktidar ve muhalefet partilerinin baz\u0131 Milletvekillerinin aras\u0131nda siyas\u00ee kutupla\u015fman\u0131n vas\u0131talar\u0131ndan biri h\u00e2line getirilmedi. \u00a0G\u00fcnden g\u00fcne \u00f6len bu dillerin ya\u015fat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in iktidar ve muhalefet partilerinin baz\u0131 Milletvekilleri ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fte olduklar\u0131n\u0131 belirterek Devletin gerekli tedbirleri almas\u0131n\u0131 istediler.\u00a0Zugdidili Milletvekili Ana Tzitlidze de; Megrelce, Svanca, Lazca ve Bats\u00e7a\u2019n\u0131n G\u00fcrcistan\u2019da \u00f6lmekte oldu\u011funa belirterek kurumsal ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi.<\/p>\n Umar\u0131m, CHP Genel Ba\u015fkan\u0131 \u00d6zg\u00fcr \u00d6zel de, Gazi Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn 1930\u2019lu y\u0131llardaki tavr\u0131n\u0131 hat\u0131rlay\u0131p Lazca gibi di\u011fer \u201cana dilleri\u201d konusunda kurumsal kal\u0131c\u0131 ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ilgililerle temaslarda bulunur.<\/p>\n Ali İhsan Aksamaz “UNESCO’nun Ana Dili Günü,” bana komik geliyor hem de “Senede Bir Gün” şarkısını hatırlatıyor. “UNESCO’nun Ana Dili Günü”nü, bazı siyasî partiler, bazı siyasetçiler ve sanki “ana dillerini” yaşatmak için çalışıyormuş gibi yapıp itibar devşirmeye çalışan bazı aydınlar için bir “günah çıkarma günü” olarak görüyorum. O sebeple “UNESCO’nun 21 Şubat Ana Dili Günü”nün […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[135],"tags":[],"class_list":["post-38844","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-ali-ihsan-aksamaz-laz-kulturu","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38844","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38844"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38844\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38853,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38844\/revisions\/38853"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38844"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38844"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38844"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/TBMMDE-CHP-GRUBU-ADiNA-LAZCA-KONUSAMAMA1-CHP-Grubu-adina-TBMMde-Lazca-Konusamama.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/TBMMDE-CHP-GRUBU-ADiNA-LAZCA-KONUSAMAMA2-CHP-Grubu-adina-TBMMde-Lazca-Konusamama.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/TBMMDE-CHP-GRUBU-ADiNA-LAZCA-KONUSAMAMA3-CHP-Grubu-adina-TBMMde-Lazca-Konusamama.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Picture1.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/TBMMDE-CHP-GRUBU-ADiNA-LAZCA-KONUSAMAMA4-CHP-Grubu-adina-TBMMde-Lazca-Konusamama.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Picture2.png\")