{"id":39096,"date":"2024-03-28T01:45:17","date_gmt":"2024-03-28T06:45:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/?p=39096"},"modified":"2024-03-28T15:47:46","modified_gmt":"2024-03-28T20:47:46","slug":"laz-aydinlarinin-yayincilik-faaliyetleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/laz-aydinlarinin-yayincilik-faaliyetleri\/","title":{"rendered":"LAZ AYDINLARININ YAYINCILIK FAAL\u0130YETLER\u0130"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-39098\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/LAZ-AYDINLARININ-YAYINCILIK-FAALIYETLERI-b.png\" alt=\"\" width=\"571\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/LAZ-AYDINLARININ-YAYINCILIK-FAALIYETLERI-b.png 571w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/LAZ-AYDINLARININ-YAYINCILIK-FAALIYETLERI-b-300x158.png 300w\" sizes=\"(max-width: 571px) 100vw, 571px\" \/><\/p>\n<p><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong><\/p>\n<p>Lazlar, co\u011fraf\u00ee olarak hem T\u00fcrkiye\u2019nin Do\u011fu Karadeniz B\u00f6lgesi\u2019nin ve hem de G\u00fcrcistan\u2019\u0131n G\u00fcney Bat\u0131 Kafkasya B\u00f6lgesinin yerli halk\u0131d\u0131r. Yine ayn\u0131 co\u011frafyan\u0131n yerli halk\u0131 olan Megreller ile yak\u0131ndan akrabad\u0131rlar. T\u00fcrkiye Lazlar\u0131, b\u00f6lgenin Osmanl\u0131 y\u00f6netimine ge\u00e7mesiyle birlikte M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fma s\u00fcrecine girdiler. Megreller ise, ilk H\u0131ristiyan halklar aras\u0131nda say\u0131l\u0131r. \u201cLaz\u201d, Roma\/ Bizansl\u0131lar\u0131n onlara verdi\u011fi add\u0131r.<\/p>\n<p>Akrabalar\u0131 olan G\u00fcrc\u00fcler ise, onlara \u201cMegrel\u201d ad\u0131n\u0131 veriyordu. \u201cLaz\u201d ad\u0131 ile M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131, \u201cMegrel\u201d ad\u0131 ile de H\u0131ristiyanlar\u0131 zamanla \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015f ve birbirlerinden k\u00fclt\u00fcrel olarak da ba\u015fkala\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Ne var ki, G\u00fcrc\u00fcstan Lazlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir kesimi, atalar\u0131n\u0131n eski dinleri olan H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yeniden se\u00e7mi\u015fler. Lazca ve Megrelce, Zan\/ Kolkh Dilinin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015fayan iki temsilcisi olarak bilinir. Lazca- Megrelce, G\u00fcrc\u00fcce ve Svanca\u2019ya akrabad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Lazlar; G\u00fcrc\u00fcstan\u2019\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Abhazya ve Rusya Federasyonu\u2019nda da ya\u015farlar. Lazlar, T\u00fcrkiye\u2019de yerlisi olduklar\u0131 Do\u011fu Karadeniz B\u00f6lgesi\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra Marmara B\u00f6lgesi\u2019ndeki Muhacir Laz K\u00f6ylerinde de ya\u015farlar. Bunlar 93 Harbi olarak da bilinen 1877- 78 Osmanl\u0131- Rus Sava\u015f\u0131 ma\u011fduru Muhacir Lazlard\u0131r.<\/p>\n<p>Lazlar, ayn\u0131 Megrel karde\u015fleri gibi, binlerce y\u0131l \u00f6ncesinden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar imparatorluklar\u0131n ve son iki y\u00fcz y\u0131ld\u0131r da emperyalistler ve onlar\u0131n beslemesi siyas\u00ee kadrolar\u0131n h\u0131\u015fm\u0131na u\u011frad\u0131lar; ekonomik, sosyal, dinsel, k\u00fclt\u00fcrel, dilsel zul\u00fcmlere u\u011frad\u0131lar.<\/p>\n<p>Son y\u00fcz y\u0131ld\u0131r, Laz dili ve bununla birlikte de Laz kimli\u011fi a\u011f\u0131r yaralar ald\u0131. Gel g\u00f6r ki, Lazca ve Laz kimli\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ya\u015fad\u0131. Lazlar\u0131n tarihi, Megrellerin tarihidir; G\u00fcrc\u00fclerin, Svanlar\u0131n, Abhazlar\u0131n, \u00c7e\u00e7enlerin, \u00c7erkeslerin, b\u00fct\u00fcn Kafkasya halklar\u0131n\u0131n tarihidir. Bu halklar; M\u00fcsl\u00fcman veya H\u0131ristiyan olsun, onlar\u0131n ge\u00e7mi\u015flerini ay\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, geleceklerini ay\u0131rmak da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayanlar\u0131 olsun, Kafkasya\u2019da ya\u015fayanlar\u0131 olsun, dil ve kimliklerini koruyarak karde\u015fle\u015fmeye mecburdurlar.<\/p>\n<p>Kemalist CHP ile Stalinist KP de Hitler ile anla\u015fmalar imzalad\u0131; halklara kar\u015f\u0131 asimilasyon uygulad\u0131lar<\/p>\n<p>Lazlar, T\u00fcrkiye\u2019de Kemalizm ve Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde ise Stalinizmin h\u0131\u015fm\u0131na u\u011frayarak, cidd\u00ee bir asimilasyona tabi tutuldular. Mustafa Kemal Pa\u015fa, 1 May\u0131s 1920\u2019de Birinci Meclis\u2019te yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmas\u0131nda \u00c7erkesler ve di\u011fer halklar\u0131n kimlikleri yan\u0131 s\u0131ra Lazlar\u0131n da kimli\u011fini tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Ancak Kemalizm ve onun siyas\u00ee organizasyonu olan CHP b\u00fct\u00fcn kimlikler gibi Laz kimli\u011fini de asimile etmek i\u00e7in b\u00fct\u00fcn imk\u00e2nlar\u0131 kulland\u0131. Yaln\u0131zca \u201cLazistan\u201d ad\u0131 de\u011fil, s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde Laz k\u00f6ylerinin adlar\u0131 bile de\u011fi\u015ftirildi.<\/p>\n<p>Abhazya ve Acaristan\u2019da ya\u015fayan Sovyetler Birli\u011fi Lazlar\u0131, Sovyet y\u00f6netiminin ilk y\u0131llar\u0131nda \u00f6nemli kazan\u0131mlar elde ettiler: Lazca Anadil Okullar\u0131, Lazca ders kitaplar\u0131, Lazca Gazete ve Lazca Tiyatro. Abhazya\u2019da ya\u015fayan Lazlar desteklendi.<\/p>\n<p>Abhazya H\u00fck\u00fcmeti, yoksul Lazlara O\u00e7am\u00e7ire Liman\u0131 civar\u0131nda Skur\u00e7a\u2019da b\u00fcy\u00fck\u00e7e bir arazi verdi. Yoksul Lazlar, burada \u201cK\u0131z\u0131l Lazistan Kolhozu\u201dnu olu\u015fturdular. Ne var ki, Stalin y\u00f6netimi Lazlar\u0131n bu k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131. Di\u011fer halklar gibi Lazlar da zul\u00fcm g\u00f6rd\u00fc. Abhazya Lazlar\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kald\u0131. Bir k\u0131s\u0131m Acaristan Laz\u0131 da Stalin\u2019in zulm\u00fcnden paylar\u0131na d\u00fc\u015feni ald\u0131. Stalin\u2019in Abhazya \u00f6nderi Nestor Lakoba\u2019y\u0131 tasfiye etmesiyle birlikte, Abhazya Lazlar\u0131 da \u00f6nemli bir desteklerini kaybetti.<\/p>\n<p>Abhazya Lideri Nestor Lakoba ve Laz Halk \u00d6nderi \u0130skender Tzita\u015fi ardarda tasfiye edildiler<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz hem Osmanl\u0131 Laz ayd\u0131nlar\u0131 hem de Sovyetler Birli\u011fi Laz ayd\u0131nlar\u0131, Laz halk\u0131n\u0131n ekonomik, siyas\u00ee, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel vb. benzeri haklar\u0131n\u0131 savunmak ve kimliklerini gelece\u011fe ta\u015f\u0131mak i\u00e7in insan\u00fcst\u00fc \u00e7aba g\u00f6sterdiler. T\u00fcrkiye\u2019de Kemalizm ve Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde Stalinizm, Laz kimli\u011finin gelece\u011fe kurumsal olarak ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 engellemekle kalmad\u0131, Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fteki m\u00fccadele ve yay\u0131n faaliyetlerine ili\u015fkin bilgileri de ortadan kald\u0131rd\u0131lar, imha ettiler. Laz halk\u0131n\u0131 \u00f6ndersiz b\u0131rakt\u0131lar. Kemalist ve Stalinist y\u00f6netimler Nazilerden de \u00f6\u011frendikleri zalimane y\u00f6ntemlerle Laz Halk\u0131na kar\u015f\u0131 \u201ck\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m\u201d uygulad\u0131lar. Kemalist CHP y\u00f6netimi ve Stalinist KP y\u00f6netimi, birbirlerine benzer y\u00f6ntemlerle muhaliflerini susturdular.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan gelen \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ve\u201d Yalta Konferans\u0131\u201d ile \u201cSo\u011fuk Sava\u015f\u201d y\u0131llar\u0131 boyunca Laz dili ve kimli\u011fi bask\u0131 g\u00f6rd\u00fc; insanlar dil ve kimliklerinden utan\u0131r hale getirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Ancak ne Kemalizm ve ne de Stalinizm tamamen ba\u015far\u0131l\u0131 olabildi.<\/p>\n<p>1937\u2019de kapat\u0131lan Sarp S\u0131n\u0131r Kap\u0131s\u0131 1988 A\u011fustos\u2019unda yeniden a\u00e7\u0131ld\u0131. Sovyetler Birli\u011fi ve T\u00fcrkiye Lazlar\u0131 tekrar kucakla\u015ft\u0131.1991 sonu itibar\u0131yla Sovyetler Birli\u011fi \u00e7\u00f6kt\u00fc. \u201cSo\u011fuk Sava\u015f\u201d da bitti.<\/p>\n<p>CHP y\u00f6netimi, di\u011fer anadiller gibi Lazcaya da tahamm\u00fcl edemedi<\/p>\n<p>Lazlar, Sovyetler Birli\u011fi i\u00e7inde \u00f6zerk cumhuriyet veya \u00f6zel b\u00f6lgesi olmayan halklardand\u0131r. \u00d6nceden var olan \u201cK\u00fclt\u00fcrel Haklar\u0131\u201d da k\u0131sa bir s\u00fcre sonra Stalin Y\u00f6netimi taraf\u0131ndan iptal edildi\u011fi i\u00e7in, Laz dilinde yay\u0131nlanm\u0131\u015f fazla eser yoktur. Lazlar\u0131n \u201cK\u00fclt\u00fcrel Haklar\u201da sahip olduklar\u0131 d\u00f6nemde Abhazya\u2019da yay\u0131nlanm\u0131\u015f eserlere ula\u015fmak ise, baz\u0131 sebeplerden dolay\u0131 hi\u00e7 de kolay de\u011fildi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiyeli Laz ayd\u0131nlar\u0131, i\u015fte bu \u015fartlarda kitap \u00fcretmeye ba\u015flamak zorunda kald\u0131. Ba\u015flad\u0131lar ama bir entelekt\u00fcel birikimleri yoktu, \u00fcstelik entelekt\u00fcellerde olmas\u0131 gereken dayan\u0131\u015fma duygusundan yoksundular. S\u0131nama yan\u0131lma metodu ile yola koyuldular.<\/p>\n<p>Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n kolektif olarak \u00fcrettikleri ilk \u00e7al\u0131\u015fma \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201ddir. Y\u0131l 1993\u2019d\u00fcr. Ard\u0131nda di\u011fer Kafkasyal\u0131larla birlikte \u00fcrettikleri \u201cKafkasya Yaz\u0131lar\u0131\u201d geldi. \u201cMjora\u201d, \u201cSima\u201d, \u201cSkani Nena\u201d, \u201cTanura\u201d , \u201cA\u011fani Murutskhi\u201d ve \u201cGazete No\u011fa\u201d. Bu yay\u0131nlar Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n yay\u0131nlad\u0131klar\u0131 dergi ve gazetelerin adlar\u0131. \u201c<a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2FDutxa.com%2F%3Ffbclid%3DIwAR2SdOlsRBP7RjGQX4BISzhdHc4aD6c3_xNz0IXGyFj1w44iBid--f3NPZw&amp;h=AT0ALtq9m0fBcR8R_O0Y1Z5wmsUfodcURMiURcfmvqg0BqxuIi97JBX7iOZ5gYqqkTnMgl2MKyadoD-7LU7bZXFYPM0-4-cHIq-Y05Ytv0EUro56ve32uWb-gMsw82NaCntxmVlGj05F5S1HNQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT2BPs-bAfokWhza_Nfmfso-J7uhPd9E-32bbx9GPqpNkkx5Y-6KJiVL4Fs-J3T7VPwSzwQQJfZzJeZzWBqkszBxP666CltgLdAxIJ9LBPEoRqm3uNuLYgBr0Zh2023KtZQBHrzeoP_OVeKm2X0DNv9394_Wnzpkecro-69A\">dutxa.com<\/a>\u201d, \u201c<a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2FLazuri.com%2F%3Ffbclid%3DIwAR2O9eQ6aDDLpP23grnOnuLN1qADzmoZpAPK8GX4_FnhtbgH5GEoNGBHIcw&amp;h=AT1hicDlhQfoVpn6Vpy8rE3GB--Ow_28yxl7N9gLKEzw9CM4y_P_qRnhq48K3sDmTrWMAlG8g7OOIb49TstaxEDeCrXSn_Z9_ANNMRIV24maItr64usTgG_rZvZcSAWbrKlllQB3Z3P0ktgWJA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT2BPs-bAfokWhza_Nfmfso-J7uhPd9E-32bbx9GPqpNkkx5Y-6KJiVL4Fs-J3T7VPwSzwQQJfZzJeZzWBqkszBxP666CltgLdAxIJ9LBPEoRqm3uNuLYgBr0Zh2023KtZQBHrzeoP_OVeKm2X0DNv9394_Wnzpkecro-69A\">lazuri.com<\/a>\u201d, \u201c<a href=\"lazebura.com\">lazebura.com<\/a>\u201d, \u201c<a href=\"lazepe.com\">lazepe.com<\/a>\u201d, \u201c<a href=\"lazca.com\">lazca.com<\/a>\u201d, \u201c<a href=\"kolkhoba.com\">kolkhoba.com<\/a>\u201d, \u201c<a href=\"http:\/\/xn--gazetanoa-xkb.com\/?fbclid=IwAR2Q4aZ4Lb6O1ErrdnuC_kkSxNDNmyLQlk8OOoZFAyBzKsRzzphRa0_Z2Ys\">http:\/\/xn--gazetanoa-xkb.com\/<\/a>\u201d ise internet \u00fczerinden yay\u0131n yapan siteleri oldu. Ku\u015fkusuz Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n yaz\u0131 ve makalelerine yer veren dost siteler de var: \u201c<a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2FKaralahana.com%2F%3Ffbclid%3DIwAR3raM_qVUQDGPupPSWhzQhevo_kRTSCmpwtTbR_smkEzn9JhFo0PTon46E&amp;h=AT1hbk2zOFU6cbAsWJZeTNCEb5v568kEmNQEVMgkFOnulP0Wi2N8k3XgL_g3nbr8iF1bxjqP9HBzgKYEjRmFBSgN5UL_BuTCvvlXR1Nu17WWRNIHqe0PjxoMwZzrA41NqGP0NKCBrMapE31x-Q&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT2BPs-bAfokWhza_Nfmfso-J7uhPd9E-32bbx9GPqpNkkx5Y-6KJiVL4Fs-J3T7VPwSzwQQJfZzJeZzWBqkszBxP666CltgLdAxIJ9LBPEoRqm3uNuLYgBr0Zh2023KtZQBHrzeoP_OVeKm2X0DNv9394_Wnzpkecro-69A\">karalahana.com<\/a>\u201d, \u201c <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2FGomanweb.org%2F%3Ffbclid%3DIwAR0nPbsj7-SlQhgbl300vVXi-H15TxbpGCj0xI6_Jya2iNBDmhHGxFeVzsY&amp;h=AT2ZlTLLuOQVgRTG_dGbcUe7qe4TCCxDjGzuUH2QXVZpcT7XO3dGNa4MiU6uTufHoeGPXp2TmoQwXBNJueTwHOI-E6anWgYCJML7fK750UY3ibrYnxPsOYgWbFNvJjnYh3J3qJuw9hzw5BoCiQ&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT2BPs-bAfokWhza_Nfmfso-J7uhPd9E-32bbx9GPqpNkkx5Y-6KJiVL4Fs-J3T7VPwSzwQQJfZzJeZzWBqkszBxP666CltgLdAxIJ9LBPEoRqm3uNuLYgBr0Zh2023KtZQBHrzeoP_OVeKm2X0DNv9394_Wnzpkecro-69A\">gomanweb.org<\/a>\u201d, \u201c<a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2FYusufbulut.com%2F%3Ffbclid%3DIwAR1aZ6-laV7sP6lZQYkK_aAXAr7qAuL6HGZxTSPZIRC4HjzAajwnCTtCmSw&amp;h=AT0xKe2f6r6iLhUTZIj3DdOM-jBdcm5u3OWgkH8pdPtI0l1hDhYCWCB63lQrIPGuHet-w37gL1ua8Pqv2QtTiRAJdgq5xIw9FDSHexsGQmARQPXGvBV49W--rTsWgUQb9YfRcL1eTcU-YcWEIw&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT2BPs-bAfokWhza_Nfmfso-J7uhPd9E-32bbx9GPqpNkkx5Y-6KJiVL4Fs-J3T7VPwSzwQQJfZzJeZzWBqkszBxP666CltgLdAxIJ9LBPEoRqm3uNuLYgBr0Zh2023KtZQBHrzeoP_OVeKm2X0DNv9394_Wnzpkecro-69A\">yusufbulut.com<\/a> ilk akla gelenler.<\/p>\n<p>Lazlara, Laz dili ve kimli\u011fine ili\u015fkin makalelerimi di\u011fer yaz\u0131 ve haberleri yay\u0131nlayan dergileri de bu listeye eklemeliyim: \u201cYeni Kafkasya Gazetesi\u201d, \u201cAla\u015fara\u201d , \u201cNart\u201d, \u201cJineps\u201d \u201c\u00c7veneburi\u201d. Ku\u015fkusuz \u201cBirikim\u201d , \u201cTarih ve Toplum\u201d, \u201cSorun Polemik\u201d adl\u0131 periyodikleri de burada anmal\u0131y\u0131m.<\/p>\n<p>+<\/p>\n<p><strong>(\u00d6nerilen okumalar<\/strong>: Ali Sirmen, \u201cD\u00fcnyada Bug\u00fcn\/ \u015eimdi de bu mu \u00e7\u0131kt\u0131?\u201d, Milliyet Gazetesi, 11 X 1992; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLaz K\u00fclt\u00fcrel Kimli\u011fini Ya\u015fatma \u00c7abalar\u0131\u201d, circassiancenter.com.tr\/ [Kolektif, (Edit\u00f6rler: Tan\u0131l Bora, Murat G\u00fcltekingil), \u201cModern T\u00fcrkiye\u2019de Siyas\u00ee D\u00fc\u015f\u00fcnce, Milliyet\u00e7ilik, Cilt 4, Sayfa: 924- 926\u201d, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 1. Bask\u0131, \u0130stanbul, 2002]; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cOGN\u0130 Ba\u015far\u0131s\u0131z Oldu mu?\u201d, 12 IX 2013, yusufbulut.com\/ circassiancenter.com; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cG\u00fcrc\u00fc Ayd\u0131nlar\u0131\u2019n\u0131n Yay\u0131nc\u0131l\u0131k Faaliyetleri\u201d, 18 IV 2020, sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201c\u00c7erkes Ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n Yay\u0131nc\u0131l\u0131k Faaliyetleri\u201d,\u00a0 01 IV2020, sonhaber.ch\/ hyetert.org;\u201cDemokratik G\u00fcrc\u00fcler Platformu Olarak Laz Ayd\u0131n\u0131 Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m ile Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z R\u00f6portaj\u201d,13 VIII 2011, groups.google.com; Ha\u015fim Akman: \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc Kuruluyor\u201d, A Akt\u00fcel Dergisi, say\u0131 66, 8- 14 Ekim 1992\/ Haber- s\u00f6yle\u015fiyi yeniden yay\u0131na haz\u0131rlayan: Ali \u0130hsan Aksamaz, 13 VII 2017, sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; &#8220;\u0130\u00e7indekilerle \u2018Ogni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u2019\u00a0 (1993-1994) &#8220;, 12 XI 2020, sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; \u0130smail Bucakli\u015fi, \u201cAnadilde Yay\u0131nc\u0131l\u0131k Paneli 1-2\u201d, 21 V 2016, No\u011fa TV, youtube; \u0130smail G\u00fcney Y\u0131lmaz, \u201c90&#8217;lar: Laz K\u00fclt\u00fcr ve Kimlik Hareketinin Do\u011fu\u015fu\u201d, 7 I 2015,bianet.org; \u0130rfan \u00c7. Aleksiva,\u201cCumhuriyet\u2019in 100. y\u0131l\u0131nda Lazca\u201d, 2 III 2023, bianet.org; \u0130smail Avc\u0131 Bucakli\u015fi, &#8220;Lazika: Bir Yay\u0131n Kolektifi&#8221;, 1 VIII 2015, jinepsgazetesi.com; K\u00e2mil Aksoylu, \u201cTarihe Tan\u0131kl\u0131k\/ Laz K\u00fclt\u00fcrel Hareketi\/ 93 S\u00fcreci\u201d (\u201cLaz K\u00fclt\u00fcr\u00fc\u201d, Phoenix Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2009); \u201cLaz Ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n giri\u015fimine bas\u0131ndan tepkiler\u201d, 14 V 2022, sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr;\u00a0 \u201cLaz k\u00fclt\u00fcr hareketi\u201d, tr.wikipedia.org; \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc\u201d Toplant\u0131s\u0131nda S\u00f6ylediklerim, G\u00f6zlem, Ele\u015ftiri ve \u00d6nerilerim\u201d, 22 XII 2012, yusufbulut.com\/ circassiancenter.com; \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc Denince (Alg\u0131lad\u0131klar\u0131m- Beklentilerim)\u201d 15 II 2013, yusufbulut.com\/ circassiancenter.com; \u201cLazca medyaya yeni soluk: \u2018Aktivizm yerine gazetecilik yapsak daha etkili olurduk\u201d,27\u00a0 VIII 2020 2020 journo.com.tr; Mecit \u00c7ak\u0131rusta: \u201cBen bu i\u015fe ana lisan\u0131m\u0131 ya\u015fatmak i\u00e7in girdim!\u201d<strong>, <\/strong>Yeni Kafkasya Gazetesi, Say\u0131 9, 2003\/ circassiancenter.com.tr; \u201cMegrel-Laz Halk\u0131 Asimilasyona Birlikte Direnecekti\u201d, kolkhoba.org; Mehmedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli, \u201cTarihe Kar\u015f\u0131 K\u0131sa Tarih\u201d, Mjora Lazepe\u015fi Nena, say\u0131 1, \u00c7iviyaz\u0131lar\u0131 Yay\u0131nevi, \u0130stanbul, 2000; Mehmet Ender Savc\u0131n, \u201cG\u00fcrcistan\u2019da akrabalar\u0131m\u0131z var!\u201d,\u00a0 11 X 2020, sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; \u00d6zcan Sapan, &#8220;Biz Bu \u00dclkenin \u00c7imentosuyuz&#8221;, lazuri.com; Parna- Beka \u00c7ila\u015fvili, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de G\u00fcrc\u00fcler ve Lazlar, iki dergi ve iki \u00f6nder\u2026&#8221;, 11 IX 2019, tetripiala.wordpress.com; Sebahattin \u00d6nkibar, \u201cPolitika G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc\/ Lazistan Safsatas\u0131\u201d, T\u00fcrkiye Gazetesi, 2 II 1993; Selma Ko\u00e7iva: \u201cSon aktif y\u0131llar\u0131m\u0131 Laz Edebiyat\u0131na vermek istiyorum!\u201d,\u00a0 18 III 2021; \u00dcmit Bayazo\u011flu, \u201cS\u0131k\u0131c\u0131 bir Laz f\u0131kras\u0131\/ Polis emeklisi Hayri Hayrio\u011flu\u2019nun ba\u015f\u0131m\u0131za \u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc p\u00fcsk\u00fcl\u00fc bel\u00e2\u201d, EP\/ Ekonomi Politika, say\u0131 31, 27 VI 1993; \u201cYamakho\u011flu Y\u00fcksel Y\u0131lmaz (\u00d6ld\u00fc m\u00fc?!)\u201d, Sima Dergisi, Say\u0131 7, Sima Laz Vakf\u0131 Yay\u0131n\u0131, Fotosan Ofset, \u0130zmit, Mart 2005, circassiancenter.com.tr;Y\u0131lmaz Erdo\u011fan: \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201d ikinci \u00e7ocu\u011fum olarak kuca\u011f\u0131mdayd\u0131!\u201d ,7 VI 2022, sonhaber.ch\/circassiancenter.com.tr; \u201cY\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lan h\u00fck\u00fcmler\u201d, Resm\u00ee Gazete, 12 IV 1991, Say\u0131: 20843, mevzuat.gov.tr)<\/p>\n<p>[<strong>Kaynak<\/strong>: Ali \u0130hsan Aksamaz, 21 III 2015, yusufbulut.com]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ali &#304;hsan Aksamaz Lazlar, co&#287;raf&icirc; olarak hem T&uuml;rkiye&rsquo;nin Do&#287;u Karadeniz B&ouml;lgesi&rsquo;nin ve hem de G&uuml;rcistan&rsquo;&#305;n G&uuml;ney Bat&#305; Kafkasya B&ouml;lgesinin yerli halk&#305;d&#305;r. Yine ayn&#305; co&#287;rafyan&#305;n yerli halk&#305; olan Megreller ile yak&#305;ndan akrabad&#305;rlar. T&uuml;rkiye Lazlar&#305;, b&ouml;lgenin Osmanl&#305; y&ouml;netimine ge&ccedil;mesiyle birlikte M&uuml;sl&uuml;manla&#351;ma s&uuml;recine girdiler. Megreller ise, ilk H&#305;ristiyan halklar aras&#305;nda say&#305;l&#305;r. &ldquo;Laz&rdquo;, Roma\/ Bizansl&#305;lar&#305;n onlara verdi&#287;i add&#305;r. Akrabalar&#305; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[135],"tags":[],"class_list":["post-39096","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-ali-ihsan-aksamaz-laz-kulturu","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39096","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39096"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39096\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39102,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39096\/revisions\/39102"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}