{"id":40213,"date":"2024-06-30T20:42:13","date_gmt":"2024-07-01T01:42:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/?p=40213"},"modified":"2024-06-30T20:42:13","modified_gmt":"2024-07-01T01:42:13","slug":"emege-ve-dillere-saygili-herkes-beraber-calismalidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/emege-ve-dillere-saygili-herkes-beraber-calismalidir\/","title":{"rendered":"\u201cEME\u011eE VE DILLERE SAYGILI HERKES BERABER \u00c7ALI\u015eMALIDIR!\u201d"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-40215\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-b.png\" alt=\"\" width=\"571\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-b.png 571w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-b-300x158.png 300w\" sizes=\"(max-width: 571px) 100vw, 571px\" \/><\/p>\n<p><strong>Jineps<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ya\u015far G\u00fcven<\/strong>: Ali \u0130hsan bey merhaba, bize zaman ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederek ilk soruyu y\u00f6neltiyorum. Kendinizi nas\u0131l tan\u0131ml\u0131yorsunuz?<\/p>\n<p><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: Arde\u015fen k\u00f6kenli ve anadili Lazca olan bir baba ile k\u00f6keninde \u201c\u00c7erkeslik\u201d de bulunan bir annenin ilk \u00e7ocu\u011fuyum. Melezim,d\u00fcnyadaki herkes ve her\u015fey gibi. Konu\u015fanlar\u0131 azalm\u0131\u015f, yok say\u0131lan, yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan dillerin nefesiyim. \u00dcretenin, eme\u011fin dostuyum. Metropol \u00e7ocu\u011fuyum. \u0130nsan\u0131m.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015far G\u00fcven<\/strong>:\u00a0 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti\u2019nden Laz k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle ilgili beklentileriniz nelerdir?<\/p>\n<p><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong>: \u00d6ncelikle konuya tarih penceresinden bakmak gerekir. 19 y\u00fczy\u0131lda kapitalizmin geli\u015fmesiyle birlikte, Osmanl\u0131 \u00fclkesi \u00e7e\u015fitli emperyalistlerin\u00a0 hakimiyet alan\u0131 haline geldi. \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n marifeti ile de, Osmanl\u0131 \u00fclkesi Alman emperyalizminin g\u00fcd\u00fcm\u00fcne girdi. 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131 ve 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda da\u00a0 ticaretini, siyas\u00ee iradesini, asker\u00ee g\u00fcc\u00fcn\u00fc, insanlar\u0131n\u0131, topraklar\u0131n\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kaybetti. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011finde, bir zamanlar\u0131n\u00a0 Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu, bir zamanlar kendisine ba\u011fl\u0131 olan ve daha sonra kendisinden ayr\u0131lan b\u00f6lgelerin ulusla\u015fmas\u0131 ve ulus devlet olmas\u0131 gibi bir s\u00fcrece y\u00f6neltildi. Ulusal sanayisi olmayan, burjuvazisi geli\u015fmeyen, yolu, okulu olmayan ve \u201c\u00e7ivi bile \u00fcretemeyen\u201d Anadolu\u2019da \u201cT\u00fcrk Ayd\u0131nlanmas\u0131\u201d ya\u015fanamad\u0131. Bu sebeple de geleneksel \u00fcretim ili\u015fkileri ile dinsel, mezhepsel, dilsel, k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde korudu.<\/p>\n<p><figure id=\"attachment_40218\" aria-describedby=\"caption-attachment-40218\" style=\"width: 543px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-40218 size-full\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-2.jpg\" alt=\"\" width=\"543\" height=\"484\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-2.jpg 543w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-2-300x267.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 543px) 100vw, 543px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-40218\" class=\"wp-caption-text\">So\u011fuk Sava\u015f sonlar\u0131nda Laz Tarihine ili\u015fkin yay\u0131nlanan ilk makale [Cemal \u015eener, Kom\u00fcn Dergisi, 1989]<\/figcaption><\/figure>\u00a0CHP\u2019nin tek parti diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc, g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye y\u00f6nelik nafaka ekonomisi ili\u015fkilerinin h\u00e2kim oldu\u011fu ve farkl\u0131 ana dillerin konu\u015fuldu\u011fu y\u00f6relerde ulusal sanayinin kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerini ve kurumlar\u0131n\u0131 geli\u015ftiremedi. Yerel \u00fcretim ili\u015fkilerini tasfiye edemedi. Bu sebeple de dilsel ve k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 do\u011fal bir yok olu\u015f s\u00fcrecine s\u00fcr\u00fckleyemedi. Bunun yerine dilsel ve k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 do\u011fal olmayan bir yol ile yani resm\u00ee ideoloji ve resm\u00ee tarih tezleri ile ortadan kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Siyas\u00ee otoriteyi elinde tutan CHP\u2019nin tek parti diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc, T\u00fcrkiye\u2019nin ana dillerini yok sayd\u0131 ve bunlar\u0131n yok edilmesi i\u00e7in de elden gelen her \u015fey yap\u0131ld\u0131.1950\u2019de iktidar\u0131n\u0131 kaybeden CHP\u2019nin, toplum ruhunda a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yaralar sonraki d\u00f6nemlerde de etkisini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. CHP sonras\u0131 d\u00f6nemde, bu yaralar\u0131n baz\u0131lar\u0131 sar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lsa da, ana dili konusu hi\u00e7 g\u00fcndeme gelmedi; akla gelmedi; sahiplenilmedi. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda ba\u015flayan yeni safla\u015fma ve ard\u0131ndan gelen So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6nemi toplumsal dokuda meydana gelmi\u015f olan yaralar\u0131 gizlemekle kalmad\u0131; bu yaralar\u0131 derinle\u015ftirdi; yeni yaralar a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<figure id=\"attachment_40220\" aria-describedby=\"caption-attachment-40220\" style=\"width: 396px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-40220 size-full\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-4.jpg\" alt=\"\" width=\"396\" height=\"531\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-4.jpg 396w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-4-224x300.jpg 224w\" sizes=\"(max-width: 396px) 100vw, 396px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-40220\" class=\"wp-caption-text\">\u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc Kuruluyor\u201d, A Akt\u00fcel Dergisi, Say\u0131 66, 8- 14 Ekim 1992<\/figcaption><\/figure>\n<p>DSP- MHP- ANAP H\u00fck\u00fcmetinin ilgili yasa ve y\u00f6netmeliklerde yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fikliklerin ard\u0131ndan, yap\u0131lan resm\u00ee a\u00e7\u0131klama ile TRT\u2019nin yaln\u0131zca Bo\u015fnak\u00e7a, Arap\u00e7a, K\u0131rman\u00e7i, \u00c7erkesce ve Zazaca radyo ve televizyon yay\u0131n\u0131 yapaca\u011f\u0131 duyuruldu. Be\u015f ana dildeki radyo ve televizyon yay\u0131nlar\u0131, 7 Haziran 2004 Pazartesi g\u00fcn\u00fc Bo\u015fnak\u00e7a ile ba\u015flad\u0131.\u00a0 TRT, K\u0131rman\u00e7i, Zazaca, Bo\u015fnak\u00e7a, Arap\u00e7a ve \u00c7erkesceyi hangi k\u0131staslar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak yay\u0131n yapmak i\u00e7in se\u00e7ti? Bunu bilemiyoruz. TRT\u2019nin, D\u0130E\u2019nin verilerini dikkate alarak bu dilleri belirledi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ana dillerine ili\u015fkin sorular\u0131n en son 1985 n\u00fcfus say\u0131mlar\u0131nda soruldu\u011funu biliyoruz. D\u0130E\u2019nin ana dili sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 en son say\u0131m ise 1965\u2019tekidir. 2000 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan son n\u00fcfus say\u0131mlar\u0131nda ise, ana diline ili\u015fkin soru sorulmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re; TRT, 1965 n\u00fcfus say\u0131m\u0131 ana dili verilerini mi dikkate ald\u0131? \u015eimdi 1965 n\u00fcfus say\u0131m\u0131 ana dili verilerine bir bakal\u0131m: Ana dili ve ikinci dili olarak Bo\u015fnak\u00e7ay\u0131 57.209 ki\u015fi; \u00c7erkesceyi 106.960 ki\u015fi ve Arap\u00e7ay\u0131 533.264 ki\u015fi konu\u015fuyordu. Yine ayn\u0131 y\u0131l verileriyle Lazcay\u0131 81.165 ki\u015fi; G\u00fcrc\u00fcceyi 79.234 ki\u015fi; Pomak\u00e7ay\u0131 57.372 ki\u015fi; Arnavut\u00e7ay\u0131 53.520 ki\u015fi ve Abazacay\u0131 ise 12.399 ki\u015fi ana dili veya ikinci dili olarak konu\u015fuyordu. Bu rakamlar, TRT\u2019nin bir ana dilini, konu\u015fan\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirmedi\u011fini g\u00f6steriyor. O zaman TRT\u2019nin k\u0131stas\u0131 neydi? Bunu hi\u00e7 \u00f6\u011frenemedik.<\/p>\n<p>Devletten ne mi istiyorum?! Bak\u0131n \u015f\u00f6yle: Devletin olu\u015fturaca\u011f\u0131 ilgili komisyonlar Lazca i\u00e7in Latin alfabesine dayanan alfabe olu\u015fturmal\u0131d\u0131r. Ard\u0131ndan da, ilk a\u015famada en az on bin kelimelik temel T\u00fcrk\u00e7e kelime da\u011farc\u0131\u011f\u0131 tespit edilmeli ve buna g\u00f6re Lazcan\u0131n s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. Bu s\u00f6zl\u00fck yay\u0131nlanmal\u0131d\u0131r. \u0130lk etapta ilk\u00f6\u011fretim birinci s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencilerinin d\u00fczeylerine uygun masal kitaplar\u0131 ve \u00e7izgi filmler radyo ve TV yay\u0131nlar\u0131nda da kullan\u0131labilecek \u015fekilde haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlarla e\u015fzamanl\u0131 olarak, Lazca ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fctecek, yani; masal kitaplar\u0131, ilk\u00f6\u011fretim \u00f6\u011frencilerinin d\u00fczeylerine g\u00f6re \u201csosyal bilgiler\u201d ve \u201cfen bilgisi\u201d vb. kitaplar\u0131, \u00e7izgi filmler, tiyatro eserleri, radyo- TV programlar\u0131n\u0131 haz\u0131rlay\u0131p sunacak, gazete ve dergileri yay\u0131nlayacak personelin yeti\u015ftirilmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Bu personelin yeti\u015fmesinde, bu ana dillerle ilgili ve\/veya \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan kom\u015fu G\u00fcrcistan\u2019\u0131n akademik personelinden de faydalanabilir.<\/p>\n<p>Gerek personel yeti\u015ftirilmesi gerekse de yaz\u0131l\u0131, g\u00f6rsel, i\u015fitsel vb. her t\u00fcrl\u00fc materyalin haz\u0131rlanmas\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn harcamalar, ku\u015fkusuz ilgili devlet kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<figure id=\"attachment_40219\" aria-describedby=\"caption-attachment-40219\" style=\"width: 493px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-40219 size-full\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-3.jpg\" alt=\"\" width=\"493\" height=\"655\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-3.jpg 493w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-3-226x300.jpg 226w\" sizes=\"(max-width: 493px) 100vw, 493px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-40219\" class=\"wp-caption-text\">\u201cOGN\u0130, yaz\u0131l\u0131 aktar\u0131m\u0131n \u00f6nemini \u00f6\u011fretmi\u015f ve tarihsel ve dilsel bilin\u00e7 olu\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli bir g\u00f6rev \u00fcstlenmi\u015ftir\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Ya\u015far G\u00fcven<\/strong>: \u00a0\u00dclkemizde Laz dili ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle ilgili yay\u0131nlanan ve sizin de kadrosu i\u00e7inde oldu\u011funuz \u201cOGN\u0130 Dergisi\u201d ile ilgili s\u00fcre\u00e7ten s\u00f6z edebilir misiniz? OGN\u0130&#8217;nin hedefleri ne idi?<\/p>\n<p><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz:<\/strong> Akt\u00fcel Dergisi\u2019nin 8-14 Ekim 1992 tarihli, 66. n\u00fcshas\u0131nda\u00a0 \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc Kuruluyor\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir haber yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131. Bu haber ile birlikte \u201cLaz Burjuvazisi de Destekliyor\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 da bir r\u00f6portaj. Laz dili ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ya\u015fat\u0131lmas\u0131 konusunda bir \u015feyler yap\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyen samimi insanlar\u0131n da i\u00e7inde bulundu\u011fu bir grup toplant\u0131lar yapmaya ba\u015flar. \u0130nsanlar\u0131 do\u011fru hedefe y\u00f6neltebilecek bir \u00f6nderlik bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201ctr\u00fcb\u00fcnler\u201de hitaben, bas\u0131na sorumsuzca\u00a0 ve cahilce verilen r\u00f6portajlar meyvesini verir; reaksiyoner \u00e7evreler kinlerini gazetelere kusarlar. Donan\u0131ms\u0131z\u00a0 insanlar korkar. Bu k\u00fclt\u00fcrel hareket i\u00e7erden bo\u011fulmu\u015f olur. Akt\u00fcel Dergisi\u2019ne verilen r\u00f6portaj ile ba\u015flayan bu k\u0131sa s\u00fcrecin de\u011ferlendirilmesi muhataplar\u0131 taraf\u0131ndan h\u00e2l\u00e2 cidd\u00ee olarak yap\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ben yukar\u0131da s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim bu k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7evrenin d\u0131\u015f\u0131ndayd\u0131m. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7evreden birka\u00e7 ki\u015fi ile 1993 Yaz\u2019\u0131nda tan\u0131\u015ft\u0131m. Amac\u0131m bir yay\u0131n organ\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131na \u00f6n ayak olmakt\u0131.\u00a0 \u201cOGN\u0130\u201dnin yay\u0131nlanaca\u011f\u0131n\u0131 15 Ekim 1993 tarihli Ayd\u0131nl\u0131k Gazetesi\u2019nde benimle de yap\u0131lan rop\u00f6rtaj ile duyurdum. \u201cOGN\u0130\u201d, Kas\u0131m 1993\u2019de yay\u0131nlanmaya ba\u015flad\u0131. \u201cOGN\u0130\u201d alt\u0131 say\u0131 yay\u0131nlanabildi. Bug\u00fcne kadar konudan \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde nemalanmak isteyenler \u201cOGN\u0130\u201dnin ad\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitli zeminlerde \u00e7ok kulland\u0131. Ancak \u201cOGN\u0130\u201ds\u00fcreci de bug\u00fcne kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131 olarak de\u011ferlendirilemedi. Ben, bu s\u00fcreci en iyi bilen ki\u015fiyim. Ancak bug\u00fcne kadar bu s\u00fcre\u00e7, akt\u00f6rler ve bilinen ve bilinmeyen rolleri hakk\u0131nda bug\u00fcne kadar hi\u00e7 konu\u015fmad\u0131m ve yazmad\u0131m. Bu s\u00fcrecin de\u011ferlendirilmesinin, mimarlar\u0131 taraf\u0131ndan ortak olarak yap\u0131lmas\u0131ndan yana oldu\u011fum i\u00e7in \u015fimdilik bir \u015fey s\u00f6ylemek istemiyorum. \u201cOGN\u0130, yaz\u0131l\u0131 aktar\u0131m\u0131n \u00f6nemini \u00f6\u011fretmi\u015f ve tarihsel ve dilsel bilin\u00e7 olu\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli bir g\u00f6rev \u00fcstlenmi\u015ftir. ZU\u011eA\u015e\u0130 BEREPE de bu s\u00fcrecin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015far G\u00fcven<\/strong>: \u00a0KAFKASYA YAZILARI dergisinin de isim babas\u0131 oldu\u011funuzu biliyoruz. Bu s\u00fcre\u00e7ten de s\u00f6z eder misiniz?<\/p>\n<figure id=\"attachment_40217\" aria-describedby=\"caption-attachment-40217\" style=\"width: 559px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-40217 size-full\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-5.jpg\" alt=\"\" width=\"559\" height=\"547\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-5.jpg 559w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-5-300x294.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 559px) 100vw, 559px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-40217\" class=\"wp-caption-text\">say\u0131s\u0131ndan sonra OGN\u0130\u2019nin yay\u0131n\u0131na ara vermesinden itibaren \u00f6nce Nart Yay\u0131nc\u0131l\u0131k ard\u0131ndan da \u00c7iviyaz\u0131lar\u0131 Yay\u0131nevi, Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na desteklerini hi\u00e7 eksik etmedi<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong> \u201cOGN\u0130\u201dnin yay\u0131n\u0131n son bulmas\u0131ndan sonra, \u00c7iviyaz\u0131lar\u0131 Yay\u0131nevi ile ba\u011flant\u0131 kurdum. \u201cOGN\u0130\u201dgibi bir yay\u0131n organ\u0131n\u0131n buradan yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00e7aba harcad\u0131m. Ne var ki sonu\u00e7 alamad\u0131m. Sonu\u00e7ta \u201cKAFKASYA YAZILARI\u201dn\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131 ve yay\u0131nevinin \u201cMJORA\u201d kitap dizisinin olu\u015fturulmas\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 oldum.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015far G\u00fcven<\/strong>: \u00a0MJORA s\u00fcrecinden de bahsetmenizi isteyecektik, siz konuya girmi\u015f oldunuz.<\/p>\n<p><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz:<\/strong> \u201cKAFKASYA YAZILARI\u201dnda Lazlar ve Lazcaya ili\u015fkin yan\u0131nlanan makaleler, \u201cLazlar\u201d ve \u201cKafkasyadan Karadenize Lazlar\u0131n Tarihsel Yolculu\u011fu\u201d vb. kitaplar \u201cMJORA\u201dya giden yolu a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u201cMJORA\u201d uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olamam\u0131\u015ft\u0131r. Munir Y\u0131lmaz Avc\u0131\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, S\u0130MA Vakf\u0131n\u0131 ve bu vakf\u0131n yay\u0131n organ\u0131 \u201cS\u0130MA\u201dy\u0131 da unutmamak gerek.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015far G\u00fcven<\/strong>: \u00a0TRT 6 K\u00fcrt\u00e7e yay\u0131na ba\u015flad\u0131. Daha \u00f6nceki s\u00fcre\u00e7te bir k\u0131s\u0131m Laz ayd\u0131n\u0131n\u0131n TRT 5\u2019deki s\u0131n\u0131rl\u0131 ana dili yay\u0131n\u0131na y\u00f6nelik TRT&#8217;ye Lazca yay\u0131n i\u00e7in ba\u015fvurular\u0131 oldu. Sizin konuyla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncenizi alabilir miyiz?<\/p>\n<figure id=\"attachment_40221\" aria-describedby=\"caption-attachment-40221\" style=\"width: 559px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-40221 size-full\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-6.png\" alt=\"\" width=\"559\" height=\"313\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-6.png 559w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-6-300x168.png 300w\" sizes=\"(max-width: 559px) 100vw, 559px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-40221\" class=\"wp-caption-text\">\u201cMunir Y\u0131lmaz Avc\u0131, S\u0130MA Vakf\u0131n\u0131 ve bu vakf\u0131n yay\u0131n organ\u0131 \u201cS\u0130MA\u201dy\u0131 unutmamak gerek\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz:<\/strong> Bu konuda bir\u00e7ok ki\u015finin TRT\u2019ye ba\u015fvurusu oldu. Kimi kastetti\u011finizi bilmiyorum. Dolay\u0131s\u0131yla da yorum yapam\u0131yorum. Ancak; Lazca konusunda samimi olan, Lazca bir\u015feyler \u00fcretir. Mesel\u00e2 benim de i\u00e7inde oldu\u011fum bir grup <a href=\"http:\/\/www.kolkhoba.org'u\/\">www.kolkhoba.org\u2019u<\/a> kurdu; \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r Lazca yay\u0131n yap\u0131yor. Lazca yay\u0131n konusunda cidd\u00ee olan Lazca yazar. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki her \u00e7aba \u015fova y\u00f6neliktir; cidd\u00ee de\u011fildir. Burada hemen belirteyim. Bir ka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce babam (Faik Aksamaz) hem TBMM\u2019ne ve hem de TRT\u2019ye hem T\u00fcrk\u00e7e hem de Lazca dilek\u00e7e ile ba\u015fvuru yapt\u0131. Lazca yay\u0131n talebi konusunda cidd\u00ee olanlar\u0131n, \u00f6nce kendi sitelerinde Lazca yay\u0131n yapmalar\u0131 ve Lazca dergi \u00e7\u0131karmalar\u0131 gerekir. A\u00e7\u0131k s\u00f6ylemek gerekirse, T\u00fcrkiye\u2019de Lazca yay\u0131n yapabilecek tek kadro kolkhoba.org ve Munir Y\u0131lmaz Avc\u0131\u2019d\u0131r. Ku\u015fkusuz G\u00fcrcistanl\u0131\u00a0 dilbilimciler ve radyo ve televizyon programc\u0131lar\u0131ndan da destek aranabilir. Ayr\u0131ca TRT\u2019nin, sitesinde yay\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 diller aras\u0131na Lazcay\u0131 da katmas\u0131 \u00f6ncelikli bir beklenti olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015far G\u00fcven<\/strong>: \u00a02005 yaz\u0131nda G\u00fcrcistan&#8217;a gitti\u011finizi biliyoruz. Neler g\u00f6zlemlediniz? Abhazya-G\u00fcrcistan ve G\u00fcney Osetya- G\u00fcrcistan anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi aktarabilir misiniz?<\/p>\n<p><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong> Evet, 2005 Yaz\u2019\u0131nda, o zamanlar G\u00fcrcistan Lazlar\u0131na y\u00f6nelik Lazca yay\u0131n yapan Radio Kolkha\u2019n\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131s\u0131 olarak G\u00fcrcistan\u2019a gittim. G\u00fcrcistan\u2019\u0131n tarihi b\u00f6lgelerini gezme imk\u00e2n\u0131m oldu. G\u00fcrcistan \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00fclke. Bu \u00fclkeye en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 da bu \u00fclkenin politikac\u0131lar\u0131 yapm\u0131\u015f. Uygulad\u0131klar\u0131 politikalar G\u00fcrcistan halk\u0131n\u0131 b\u00f6lmekle kalmam\u0131\u015f, \u00fclkeyi Rusya\u2019n\u0131n hedefi durumuna da getirmi\u015f. Abhazya- G\u00fcrcistan ve G\u00fcney Osetya- G\u00fcrcistan anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu \u00e7er\u00e7evede de\u011ferlendirilmeli. Rusya ile iyi ge\u00e7inen ve Kafkasyal\u0131lar\u0131n g\u00f6nl\u00fcn\u00fc alm\u0131\u015f bir G\u00fcrcistan\u2019\u0131n b\u00f6lgede bir bar\u0131\u015f ve dostluk adas\u0131 olabilece\u011fi h\u00e2l\u00e2 bir \u00fctopya de\u011fildir.<\/p>\n<figure id=\"attachment_40222\" aria-describedby=\"caption-attachment-40222\" style=\"width: 614px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-40222 size-full\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-7.png\" alt=\"\" width=\"614\" height=\"419\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-7.png 614w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-7-300x205.png 300w\" sizes=\"(max-width: 614px) 100vw, 614px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-40222\" class=\"wp-caption-text\">\u201cG\u00fcrcistan\u2019a Radio Kolkha\u2019n\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131s\u0131 olarak gittim\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Ya\u015far G\u00fcven<\/strong>: \u00a0Lazca ve Lazlar&#8217;\u0131n, G\u00fcrc\u00fc dil ve k\u00fclt\u00fcr dairesi i\u00e7inde de\u011ferlendirilmesi konusunda G\u00fcrcistan\u2019da ya\u015fayan Megreller\u2019i de de\u011ferlendirerek, d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi alabilir miyiz?<\/p>\n<p><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz:<\/strong> Lazlar, en yak\u0131ndan Megreller, sonra G\u00fcrc\u00fcler ve daha uzaktan da Svanlar ile akrabad\u0131r. G\u00fcrcistan\u2019\u0131n \u015fu anda uygulad\u0131\u011f\u0131 milliyetler politikas\u0131n\u0131n temeli Sovyet Y\u00f6netimi taraf\u0131ndan at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sovyet Y\u00f6netimi, Megrelleri yok saym\u0131\u015ft\u0131r. Bu politika yanl\u0131\u015ft\u0131; h\u00e2l\u00e2 uygulan\u0131yor. Bir ba\u015fka \u00f6nemli nokta; biz buradan pek anlam\u0131yoruz ama, \u00a0G\u00fcrcistan\u2019da Kilise \u00f6nemli bir yere sahip. Megrelleri, ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 Kilise bak\u0131m\u0131ndan da de\u011ferlendirmemiz gerekir. Gel g\u00f6r ki, b\u00f6yle giderse, politikac\u0131lar\u0131n uygulamalar\u0131 G\u00fcrcistan\u2019\u0131 Tiflis merkezli bir \u015fehir devleti haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilir. B\u00f6ylesi bir geli\u015fmenin tek sorumlusu Rusya de\u011fil, ku\u015fkusuz o \u00fclkenin politikac\u0131lar\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015far G\u00fcven<\/strong>: \u015eu s\u0131ralar yeni bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z var m\u0131? Gelece\u011fe y\u00f6nelik projeleriniz nelerdir?<\/p>\n<p><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz:<\/strong> www.kolkhoba.org ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalara devam ediyorum. \u0130leride Lazca internet radyoculu\u011fu yapma gibi d\u00fc\u015f\u00fcncem var. Ayr\u0131ca Kafkasyal\u0131lar\u0131n dillerinin ya\u015fat\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik bir platform olu\u015fturmalar\u0131 konusuna kafa yoruyorum.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015far G\u00fcven<\/strong>: \u00a0Sorular\u0131m\u0131zla sizi s\u0131n\u0131rlamayal\u0131m, s\u00f6ylemek istedi\u011finiz ba\u015fka neler var?<\/p>\n<p><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz:<\/strong> Belirtmek istedi\u011fim iki konu var. Birincisi, bug\u00fcne kadar kitaplar\u0131m\u0131 yay\u0131nlayan hi\u00e7 bir yay\u0131nevinden telif \u00fccreti almad\u0131m. \u0130kincisi, bug\u00fcne kadar iki gazeteye rop\u00f6rtaj verdim. \u0130lki, 15 Ekim 1993 tarihli Ayd\u0131nl\u0131k Gazetetesi\u2019ne. Di\u011feri, 13 Haziran 2006 tarihli \u00dclkede \u00d6zg\u00fcr G\u00fcndem Gazetesi\u2019ne. Ne yaz\u0131k ki, her iki rop\u00f6rtajda da s\u00f6ylemedi\u011fim \u015feyler yaz\u0131ld\u0131. S\u00f6ylediklerim de de\u011fi\u015ftirildi. Bunu payla\u015fmak isterim.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015far G\u00fcven<\/strong>: Bizimle yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z r\u00f6portajda b\u00f6yle bir \u015fey ya\u015famayacaks\u0131n\u0131z, oldu\u011fu gibi yay\u0131nlayaca\u011f\u0131z. Ali \u0130hsan bey bize zaman ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve yan\u0131tlar\u0131n\u0131z i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederiz. Son olarak J\u0131neps okurlar\u0131na ve \u00c7erkesler\u2019e bir mesaj\u0131n\u0131z var m\u0131?<\/p>\n<p><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz:<\/strong> Dillerimiz \u00f6nemlidir. Dil konusuna duyarl\u0131 insanlar\u0131n destek verece\u011fi bir platforma ihtiya\u00e7 bulunmaktad\u0131r. Bu konuda neler yap\u0131labilir? Bu konuya kafa yoran insanlar bir araya gelmelidir. \u0130lkeleri tespit edip i\u015fba\u015f\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilmeden, ilkesiz yola \u00e7\u0131kanlar, bir s\u00fcre esen r\u00fczg\u00e2r\u0131n etkisiyle f\u0131nd\u0131k kabu\u011fu misali havalanabilirler. Ancak r\u00fczg\u00e2r kesilince kafa \u00fcst\u00fc betona \u00e7ak\u0131l\u0131rlar. Bunun bilincinde olmak gerekir. Eme\u011fe ve dillere sayg\u0131l\u0131 herkes beraberlik i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>J\u0131neps okuyucular\u0131na, sa\u011fl\u0131k, ba\u015far\u0131 ve mutluluk dolu g\u00fcnler diliyorum. Ayr\u0131ca bana bu imk\u00e2n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in size de te\u015fekk\u00fcr ediyorum.<\/p>\n<figure id=\"attachment_40216\" aria-describedby=\"caption-attachment-40216\" style=\"width: 355px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-40216 size-full\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-8.jpg\" alt=\"\" width=\"355\" height=\"673\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-8.jpg 355w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/EMEGE-VE-DILLERE-SAYGILI-HERKES-BERABER-CALISMALIDIR-8-158x300.jpg 158w\" sizes=\"(max-width: 355px) 100vw, 355px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-40216\" class=\"wp-caption-text\">Kaynak: Jineps\/ Ulusal Yayg\u0131n Ayl\u0131k Siyas\u00ee Gazete, Y\u0131l 1, Say\u0131 3, \u015eubat 2009, \u0130stanbul<\/figcaption><\/figure>\n<p>[<strong>\u00d6nerilen okumalar<\/strong>: Ahmet Hacalo\u011flu K\u0131r\u0131m: \u201c\u0130stim arkadan gelir\u201d, lazuri.com; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cYerel Diller\u201d: Ana Dilleri Ya\u015fatmak m\u0131 \u00d6ld\u00fcrmek mi?\u201d, Sorun Polemik\/ Marksist \u0130nceleme- Ara\u015ft\u0131rma Dergisi\u201d, Say\u0131 5, K\u0131\u015f 2001, Sorun Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul\/ Sima Dergisi, Say\u0131lar 5 ve 6, Sima Laz Vakf\u0131 Yay\u0131n\u0131, Fotosan Ofset, 2002- 2003, \u0130zmit\/ circassiancenter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLaz K\u00fclt\u00fcrel Kimli\u011fini Ya\u015fatma \u00c7abalar\u0131\u201d, circassiancenter.com.tr\/ [Kolektif, (Edit\u00f6rler: Tan\u0131l Bora, Murat G\u00fcltekingil), \u201cModern T\u00fcrkiye\u2019de Siyas\u00ee D\u00fc\u015f\u00fcnce, Milliyet\u00e7ilik, Cilt 4, Sayfa: 924- 926\u201d, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 1. Bask\u0131, \u0130stanbul, 2002]; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cTengiz Abuladze\u2019nin Pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131\u201d, \u00c7veneburi K\u00fclt\u00fcrel Dergi, Say\u0131 52- 53, Nisan- Eyl\u00fcl 2004\/3, \u0130stanbul\/ gurcuhaber.com; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cYamakho\u011flu Y\u00fcksel Y\u0131lmaz (\u00d6ld\u00fc m\u00fc?!)\u201d, Sima Dergisi, say\u0131 7, Sima Laz Vakf\u0131 Yay\u0131n\u0131, Fotosan Ofset, \u0130zmit, Mart 2005\/ circassiancenter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cKafkasyal\u0131 Ayd\u0131nlara A\u00e7\u0131k Mektup\u201d, 08. VIII. 2011, demokrathaber.org; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cBaz\u0131 Laz ayd\u0131nlar\u0131 aras\u0131nda geciken hesapla\u015fmalar ve unutulan kimlik m\u00fccadelesi, 21. VIII. 2011, circassiancenter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLazlara ili\u015fkin iki kitab\u0131n hik\u00e2yesi ve tan\u0131kl\u0131klar\u0131m- an\u0131lar\u0131m\u201d, 14 II 2013, yusufbulut.com\/ circassiancenter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cOGN\u0130 ba\u015far\u0131s\u0131z oldu mu?\u201d,\u00a0 12 IX 2013, yusufbulut.com\/ circassiancenter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLaz Ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n Yay\u0131nc\u0131l\u0131k Faaliyetleri\u201d, 21.III.2015, yusufbulut.com\/ sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201c\u0130\u00e7indekilerle Ogni K\u00fclt\u00fcr Dergisi (1993-1994)\u201d,\u00a0 12. XI. 2020, sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLaz Ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n giri\u015fimine bas\u0131ndan tepkiler\u201d,\u00a0 14.V. 2022, sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; \u00a0Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cAna dili\u201d \u00dczerine Makaleler (B\u0130R G\u00dcN GAZETES\u0130\/ AR\u015e\u0130V), 18. VI. 2023, sonhaber.ch; \u201cAna dillerin \u201ca\u011f\u0131z, \u015five, leh\u00e7e ve diyalekt\u201d farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrenler, bu anadilleri k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek i\u00e7in bunu yap\u0131yorlar\u201d, 19. VI. 2012 , [Semih Akg\u00fcn s\u00f6yle\u015fisi]\/ cherkessia.net; \u201cAyr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 m\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d, 8 MART 2015, piralipiralishi piralishi, youtube; \u00a0Cemal \u015eener, \u201cLazlar\u0131n Tarihine K\u0131sa Bak\u0131\u015f\/ Trebizond- Ahbazya aras\u0131ndaki sahil \u00fclke\u201d, Kom\u00fcn Dergisi, Say\u0131 1, 1 Kas\u0131m 1989, \u0130stanbul; Cemil Kanto\u011flu: \u201cAhmet K\u0131r\u0131m\u2019a Kat\u0131lm\u0131yorum\u201d, Ala\u015fara Dergisi, Say\u0131 5-6, Nart Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u0130stanbul, 1995; \u201cDemokratik G\u00fcrc\u00fcler Platformu\u2019ndan Nevzat Kaya\u2019n\u0131n R\u00f6portaj\u0131\u201d,\u00a0 FB\/ Meta; Demokrat G\u00fcrc\u00fcler Platformu, 23. IV. 2011, circassiancenter.com.tr; \u201cDemokratik G\u00fcrc\u00fcler Platformu Olarak Laz Ayd\u0131n\u0131 Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m ile Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z R\u00f6portaj\u201d,13. VIII. 2011, groups.google.com; \u201cAnadilleriyle ilgili insanlar\u0131n s\u00f6yledikleri hamaset dolu l\u00e2flar\u0131n\u0131n i\u00e7ini bir proje etraf\u0131nda doldurmak \u00fczere bir araya gelmeleri ve neyi nas\u0131l yapacaklar\u0131 konusunda i\u015fba\u015f\u0131 yapmalar\u0131 gereklidir.\u201d,\u00a0 28. VII. 2011, [Semih Akg\u00fcn s\u00f6yle\u015fisi]\/ cherkessia.net; \u201cEtnik Kimliklerini, Ortak Tarih ve K\u00fclt\u00fcrel De\u011ferlerini Ya\u015fatmak \u0130stiyorlar\u201d\/ \u201cLazlardan Alternatif Vak\u0131f\u201d ,Cumhuriyet Gazetesi, 19. I.1993; \u201cTBMM Lazca Yaz\u0131lan Dilek\u00e7eyi Ek Olarak Kabul Etti\u201d\/ Faik Aksamaz\u2019\u0131n Dilek\u00e7esi, 16 XII 2006, Star Gazetesi; G\u00f6kt\u00fcrk \u00d6mer \u00c7ak\u0131r, \u201cLazc\u0131- Pontus\u00e7u Yay\u0131nlar ve Birka\u00e7 Cevap\u201d, , 17 Kas\u0131m 2022, kavgamiz.com; Ha\u015fim Akman, \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc Kuruluyor\u201d, A Akt\u00fcel Dergisi, Say\u0131 66, 8- 14 Ekim 1992\/\u00a0 sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; \u0130rfan \u00c7. Aleksiva, \u201cCumhuriyet\u2019in 100. y\u0131l\u0131nda Lazca\u201d, 2. III. 2023, bianet.org; \u0130smail Bucakli\u015fi, \u201cTRT&#8217;de Lazca yay\u0131n olmayacak m\u0131?\u201d, lazuri.com; \u0130smail Avc\u0131 Bucakli\u015fi, \u201cLaz Dergicili\u011fi\u201d, 1 Kas\u0131m 2017, jinepsgazetesi.com; \u0130smail G\u00fcney Y\u0131lmaz, \u201c90&#8217;lar: Laz K\u00fclt\u00fcr ve Kimlik Hareketinin Do\u011fu\u015fu\u201d,\u00a0 7. I. \u00a02015,\u00a0 bianet.org; K\u00e2mil Aksoylu, \u201cTarihe Tan\u0131kl\u0131k\/ Laz K\u00fclt\u00fcrel Hareketi\/ 93 S\u00fcreci\u201d (\u201cLaz K\u00fclt\u00fcr\u00fc\u201d, Phoenix Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2009); \u201cLaz k\u00fclt\u00fcr hareketi\u201d, tr.wikipedia.org; Mecit \u00c7ak\u0131rusta: \u201cBen bu i\u015fe ana lisan\u0131m\u0131 ya\u015fatmak i\u00e7in girdim!\u201d, 2003, \u201cYeni Kafkasya Gazetesi\u201d\/ circassiancenter.com.tr; Memedali B. Be\u015fli, \u201cVicdanen malul bir devir bu devir\u201d, \u00dctopya Mevsimlik Hayat Bilgisi Kitab\u0131 6, Piya- Zed Yay\u0131n, \u0130stanbul, Ocak 1999; Mehmedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli, \u201cTarihe Kar\u015f\u0131 K\u0131sa Tarih\u201d, Mjora Lazepe\u015fi Nena, say\u0131 1, \u00c7iviyaz\u0131lar\u0131 Yay\u0131nevi, \u0130stanbul, 2000; Mehmet Ender:\u00a0 \u201cG\u00fcrcistan\u2019da akrabalar\u0131m\u0131z var.\u201d, 11. X. 2020, \/\u00a0 sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; Munir Y\u0131lmaz Avc\u0131, \u201cBilmedi\u011fimiz \u00dclke\/ G\u00fcrcistan Gezi Notlar\u0131\u201d, 21- 23.VIII. 2005, circassiancenter.com.tr; Murat Karadeniz (Edit\u00f6r), Ahmet Hacalo\u011flu, Ali \u0130slamo\u011flu, \u0130smail Bucakli\u015fi, \u201cOgni Dergisini \u00c7\u0131karanlar Ogni S\u00fcrecini Anlat\u0131yor\u201d, 1, 2, 3 ve 4. b\u00f6l\u00fcmler; 14- 18. V. 2016, No\u011fa TV, youtube; Murat Karadeniz (Edit\u00f6r), \u0130smail Bucakli\u015fi, \u201cAnadilde Yay\u0131nc\u0131l\u0131k Paneli- 1 ve 2\u201d, 20- 21. V. 2016, No\u011fa TV, youtube; \u201cOgni Sustu Mu?\u201d, Ala\u015fara Dergisi, Say\u0131 3, Temmuz, Nart Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u0130stanbul, 1995;\u00a0\u201dOgni\u201d, tr.wikipedia.org; \u201cRadio Kolha\u2019n\u0131n Redakt\u00f6r\u00fc Mi\u015fa Numani\u015fi, Tbilisi\u2019de Ali \u0130hsan Aksamaz \u0130le Bir S\u00f6yle\u015fi Yapt\u0131\u201d, \u00c7veneburi K\u00fclt\u00fcrel Dergi, Say\u0131 58- 59, \u0130stanbul, 2006; Sarigina Be\u015fli, Sayfa 1, \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201d, Say\u0131 5, Temmuz- A\u011fustos 1994, \u0130stanbul; S\u0131rr\u0131 \u00d6zt\u00fcrk,\u00a0 \u201cDil, Tarih, K\u00fclt\u00fcr, Gelenekleriyle Lazlar Kitab\u0131 \u00dczerine R\u00f6portaj\u201d, Sorun Polemik Marksist \u0130nceleme- Ara\u015ft\u0131rma Dergisi, Say\u0131 2, \u015eubat 2002, Sorun Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul\/ sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; Talip Kaynar, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de ana dili konusunda b\u00fcy\u00fck bir kavram karma\u015fas\u0131 var!\u201d , \u00d6zg\u00fcr G\u00fcndem Gazetesi, 13 Haziran 2006, \u0130stanbul\/ sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; \u201cTBMM\u2019de CHP Grubu ad\u0131na Lazca Konu\u015f[ama]ma\u201d, 19. III. 2024, sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; \u201cTRT&#8217;ye Lazca televizyon yay\u0131n\u0131 i\u00e7in ba\u015fvuru yap\u0131ld\u0131\u201d, Laz K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi, 18. I. 2009, lazuri.com; \u201cVe Lazca da art\u0131k se\u00e7meli ders oldu\u201d, 13. IX. 2013, pazar53.com; Y\u0131lmaz Erdo\u011fan, \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi ikinci \u00e7ocu\u011fum olarak kuca\u011f\u0131mdayd\u0131!\u201d, 07. VI. 2022, sonhaber.ch]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jineps Ya&#351;ar G&uuml;ven: Ali &#304;hsan bey merhaba, bize zaman ay&#305;rd&#305;&#287;&#305;n&#305;z i&ccedil;in te&#351;ekk&uuml;r ederek ilk soruyu y&ouml;neltiyorum. Kendinizi nas&#305;l tan&#305;ml&#305;yorsunuz? Ali &#304;hsan Aksamaz: Arde&#351;en k&ouml;kenli ve anadili Lazca olan bir baba ile k&ouml;keninde &ldquo;&Ccedil;erkeslik&rdquo; de bulunan bir annenin ilk &ccedil;ocu&#287;uyum. Melezim,d&uuml;nyadaki herkes ve her&#351;ey gibi. Konu&#351;anlar&#305; azalm&#305;&#351;, yok say&#305;lan, yok edilmeye &ccedil;al&#305;&#351;&#305;lan dillerin nefesiyim. &Uuml;retenin, eme&#287;in [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[135],"tags":[],"class_list":["post-40213","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-ali-ihsan-aksamaz-laz-kulturu","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40213"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40213\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40223,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40213\/revisions\/40223"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}