{"id":40350,"date":"2024-07-11T15:37:57","date_gmt":"2024-07-11T20:37:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/?p=40350"},"modified":"2024-07-23T15:12:15","modified_gmt":"2024-07-23T20:12:15","slug":"ogni-kultur-dergisi-ani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/ogni-kultur-dergisi-ani\/","title":{"rendered":"OGN\u0130 K\u00dcLT\u00dcR DERG\u0130S\u0130 (ANI-1)"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-40353\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/OGNI-KULTUR-DERGISI-b.png\" alt=\"\" width=\"571\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/OGNI-KULTUR-DERGISI-b.png 571w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/OGNI-KULTUR-DERGISI-b-300x158.png 300w\" sizes=\"(max-width: 571px) 100vw, 571px\" \/><\/p>\n<p><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong><\/p>\n<p>\u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201dnin ilk say\u0131s\u0131 15 Kas\u0131m 1993 tarihinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131; bug\u00fcn y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc. \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201dnin ilk say\u0131s\u0131 yay\u0131nlanana kadar olan sanc\u0131l\u0131 s\u00fcreci belge, bilgi ve tan\u0131kl\u0131k \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda k\u0131saca ele al\u0131p kendi penceremden de\u011ferlendirmek istiyorum.<\/p>\n<p>1989 y\u0131l\u0131. Belirtmekte fayda var; internetin ve cep telefonunun olmad\u0131\u011f\u0131 y\u0131llard\u0131. Do\u011fru ve yanl\u0131\u015f bilgiye ula\u015fmak \u015fimdiki gibi bir tu\u015f \u00f6tede de\u011fildi. \u00dcstelik bir de ayd\u0131nlarda din\u00ee, mezheb\u00ee, ideolojik, siyas\u00ee, fraksiyonel taassup bug\u00fcnk\u00fcnden \u00e7ok daha fazlayd\u0131; \u201cSo\u011fuk Sava\u015f\u201d y\u0131llar\u0131yd\u0131. Biri di\u011ferinin yay\u0131n organ\u0131n\u0131 okumuyor; okumak isteyen olursa da grupsal taassup, ekonomik \u015fartlar, korkular ve benzeri olumsuzluklar ge\u00e7it vermiyordu. Daha \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi, hi\u00e7bir \u015fey \u015fimdiki gibi internet sayesinde bir tu\u015f uzakl\u0131\u011f\u0131nda ve bedava de\u011fildi.<\/p>\n<p>\u201cKom\u00fcn Dergisi\u201d, daha ilk say\u0131s\u0131nda Cemal \u015eener imzas\u0131yla Lazlara ili\u015fkin bir makale yay\u0131nlam\u0131\u015f: \u201cLazlar\u0131n Tarihine K\u0131sa Bak\u0131\u015f\/ Trebizond- Abhazya aras\u0131ndaki sahil \u00fclke\u201d. \u201cKom\u00fcn Dergisi Yay\u0131n Kurulu\u201d, Lazlara ili\u015fkin o makalenin daha ilk say\u0131da yay\u0131nlanmas\u0131na hangi saikle karar verdi? Bilemiyorum! Antrparantez Lazlara ili\u015fkin o makalenin, daha sonra Cemal \u015eener\u2019in sahibi oldu\u011fu \u201cAnt Yay\u0131nlar\u0131\u201dndan 1992\u2019de \u00e7\u0131kacak olan \u201cLazlar\u2019\u0131n Tarihi\u201d adl\u0131 kitaptan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde al\u0131nt\u0131 yap\u0131larak yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmeliyim. Asl\u0131nda Cemal \u015eener\u2019in o makalesinin bir benzerinin 1979\u2019da \u0130stanbul\u2019da \u00e7\u0131kan \u201c\u00c7veneburi Kafkasoloji Dergisi\u201dnin 6-7. ortak say\u0131s\u0131nda (Hayri Hayrio\u011flu) H. Vantang Hinkiladze\u2019nin T\u00fcrk\u00e7eye terc\u00fcmesiyle \u201cLazlar\u0131n Tarihi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla yay\u0131nlanm\u0131\u015f oldu\u011funu burada belirtmekte fayda var. Ancak, o makalenin, bug\u00fcn ula\u015f\u0131lan daha do\u011fru bilgilerle, o g\u00fcn k\u0131smen yanl\u0131\u015f, k\u0131smen eksik oldu\u011fu ve ele\u015ftirel katk\u0131ya muhta\u00e7 oldu\u011fu a\u015fik\u00e2r. Ancak b\u00fct\u00fcn bunlar, ne H. (Hayri Hayrio\u011flu) Vantang Hinkiladze\u2019nin ne de Cemal \u015eener\u2019in ne makalelerinin de\u011ferini azalt\u0131yor ne de kendilerinin ayd\u0131n tutum ve davran\u0131\u015f\u0131na halel getiriyor. Bunu belirtmek isterim. Sa\u011fl\u0131klar\u0131nda, \u201cLazlar\u2019\u0131n Tarihi\u201d adl\u0131 kitaba olan ele\u015ftirilerimi hem (Hayri Hayrio\u011flu) H. Vantang Hinkiladze ve hem de Cemal \u015eener\u2019e \u00f6nce s\u00f6zl\u00fc olarak iletti\u011fimi ve daha sonra da makale olarak yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131 burada belirtmeliyim.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-40352\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/OGNI-KULTUR-DERGISI-c.png\" alt=\"\" width=\"448\" height=\"616\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/OGNI-KULTUR-DERGISI-c.png 448w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/OGNI-KULTUR-DERGISI-c-218x300.png 218w\" sizes=\"(max-width: 448px) 100vw, 448px\" \/><\/p>\n<p>O d\u00f6neme ili\u015fkin sonradan yazan, konu\u015fan kimseler de oldu. Ancak yazan ve konu\u015fan ki\u015filerin, kendilerini \u00f6n pl\u00e2na \u00e7\u0131kartmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131, yanlar\u0131nda o s\u00fcre\u00e7te beraber olduklar\u0131 arkada\u015flar\u0131n\u0131 tamamen ya da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yok sayd\u0131klar\u0131 ve belki de ba\u015fka kayg\u0131larla \u201cKom\u00fcn Dergisi Yaz\u0131 Kurulu\u201dnun bu s\u00fcrece katk\u0131s\u0131n\u0131 yok sayd\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu konuda, \u015fimdi aram\u0131zda bulunmayan L\u00fctf\u00fc Baykal\u2019\u0131n bana s\u00f6yledikleri var. Kendisi, bir \u00f6\u011frencimin yak\u0131n akrabas\u0131yd\u0131. \u00a0Bunu belirtmeliyim. Dedi\u011fim gibi, \u201cKom\u00fcn Dergisi\u201d, 1. say\u0131s\u0131nda Cemal \u015eener\u2019in Lazlara ili\u015fkin bir makalesini yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Hayri Hayrio\u011flu\u2019nun, Muhammed Vanili\u015fi ile Ali Tandilava\u2019n\u0131n 1963\u2019de Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde, Tiflis\u2019te, yay\u0131mlanan ortak kitaplar\u0131ndan \u00f6zetleyerek T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirdi\u011fi \u201cLazlar\u2019\u0131n Tarihi\u201d adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 Cemal \u015eener, sahibi oldu\u011fu Ant Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan 1992\u2019de yay\u0131nlad\u0131. Kitab\u0131, Hayri Hayrio\u011flu ad\u0131na Ant Yay\u0131nlar\u0131\u2019na, Cemal \u015eener\u2019e ula\u015ft\u0131ran\u0131n Mehmet Ender Savc\u0131n oldu\u011funu biliyorum; Hayri Hayrio\u011flu s\u00f6ylemi\u015fti. Cemal \u015eener\u2019in makalesinin 1989\u2019da yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurursak, Hayri Hayrio\u011flu\u2019nun \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n Cemal \u015eener\u2019in eline o s\u0131ralarda ula\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. \u201cKom\u00fcn Dergisi Yay\u0131n Kurulu\u201dnda al\u0131nan bir kararla Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n \u201cA Akt\u00fcel Dergi\u201dnden Ha\u015fim Akman\u2019a beyanat vermesi, Ant Yay\u0131nlar\u0131n\u0131n kitab\u0131 yay\u0131nlamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan gelmesi yukar\u0131daki kronolojik yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131 do\u011frulamaktad\u0131r.\u00a0 Cemal \u015eener\u2019in \u015fu dediklerini de hat\u0131rda tutmak gerekiyor:<\/p>\n<p>\u201cT\u00fcrkiye\u2019de Laz say\u0131s\u0131 \u00e7ok de\u011fil. Do\u011fu Karadeniz\u2019de 100 bin ki\u015fi ya var ya yoklar. Bu say\u0131y\u0131 dikkate alarak, kitab\u0131 yay\u0131mlarken \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck. Ama sonu\u00e7 beni \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131. \u015eimdiye kadar \u00c7erkesler\u2019le, Aleviler\u2019le, K\u00fcrtler\u2019le ilgili kitaplar yay\u0131mlad\u0131m. Diyebilirim ki, onlar\u0131n nicel a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131na ra\u011fmen, kendilerine y\u00f6nelik kitaplara Lazlar kadar ilgi g\u00f6stermediler. T\u00fcrkiye\u2019de 20 milyon Alevi var. Alevilikle ilgili kitaba 100 bin Laz\u2019\u0131n \u201cLazlar\u2019\u0131n Tarihi\u201dne g\u00f6sterdi\u011fi ilgiyi g\u00f6stermedi. T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rt bir yan\u0131ndan telefon ya\u011f\u0131yor. Bir\u00e7ok yerde adam b\u00fcrokrat, genel m\u00fcd\u00fcr vb. \u00f6zel \u015fof\u00f6r\u00fcn\u00fc g\u00f6nderip kitap ald\u0131r\u0131yor. Bu d\u00f6nemde kitap sipari\u015fi bitti, hele tek kitap sipari\u015fi hi\u00e7 yoktur. Ne var ki ben, Anadolu\u2019nun d\u00f6rt bir yan\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131m tek kitap sipari\u015flerinden bezdim.\u201d<\/p>\n<p>\u201cA Akt\u00fcel Dergisi\u201dnden Ha\u015fim Akman\u2019\u0131n, en az\u0131ndan Cumhuriyet Tarihi boyunca, \u201cLazlar\u2019\u0131n Tarihi\u201d ad\u0131yla ilk defa bir kitap yay\u0131mlayan Ant Yay\u0131nlar\u0131\u2019n\u0131n sahibi Cemal \u015eener\u2019e ula\u015fmas\u0131 ve kendisiyle bir s\u00f6yle\u015fi yapmas\u0131 s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir davran\u0131\u015f de\u011fil. \u201cA Akt\u00fcel Dergisi\u201dnin ayn\u0131 say\u0131s\u0131nda onunla yap\u0131lan s\u00f6yle\u015finin yan\u0131 s\u0131ra Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m ile de yap\u0131lan bir s\u00f6yle\u015fiyi yay\u0131nland\u0131. \u00a0Ha\u015fim Akman\u2019\u0131n bu haber- s\u00f6yle\u015fisi \u201cA Akt\u00fcel Dergisi\u201dnin 1982\/ 66. say\u0131s\u0131nda \u015fu ba\u015fl\u0131kla yay\u0131nland\u0131: \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc Kuruluyor\u201d.<\/p>\n<p>1992\u2019de, o zamanlar, Molla G\u00fcrani caddesindeki Akasya Lisesi\u2019nde \u0130ngilizce \u00f6\u011fretmeni olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum. Sabahleyin F\u0131nd\u0131kzade otob\u00fcs dura\u011f\u0131ndaki gazete bayinin tezg\u00e2h\u0131ndaki \u201cA Akt\u00fcel Dergisi\u201d dikkatimi \u00e7ekti. Dergiyi \u015f\u00f6yle bir kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131m. Ha\u015fim Akman\u2019\u0131n haber- s\u00f6yle\u015fisiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m: \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc Kuruluyor\u201d. Ayak\u00fcst\u00fc haber- s\u00f6yle\u015fiyi okudum. Okula yeti\u015fmeliydim. Dergiyi yerine b\u0131rakt\u0131m. Ak\u015fam eve d\u00f6n\u00fc\u015fte sat\u0131n al\u0131r\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.<\/p>\n<p>Ak\u015fam okul \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 paray\u0131 uzat\u0131p gazete bayisinden \u201cA Akt\u00fcel Dergisi\u201dni isteyince, \u201cKalmad\u0131, Abi, \u201cdedi. Etraftaki b\u00fct\u00fcn gazete bayilerine gittim. Taa Aksaray\u2019daki UFO\u2019nun yan\u0131ndaki gazete bayisine kadar gittim. Dergi kalmam\u0131\u015f. Sonra, o zamanlar oturdu\u011fumuz \u00c7apa\u2019daki, Pazartekke\u2019deki b\u00fct\u00fcn gazete bayilerine de gittim. Dergi oralarda da kalmam\u0131\u015f. \u015ea\u015f\u0131rd\u0131m kald\u0131m.<\/p>\n<p>Aradan birka\u00e7 g\u00fcn ge\u00e7ti. O zamanlar, babas\u0131, Sabah Gazetesi\u2019nin \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerinden olan bir \u00f6\u011frencim vard\u0131. \u201cA Akt\u00fcel Dergisi\u201dni ondan rica ettim. Aradan bir 10- 15 g\u00fcn ge\u00e7ti.\u00a0 \u00d6\u011frencim, bir g\u00fcn bir sar\u0131 dosyay\u0131 bana iletti.\u00a0 \u201cBuyrun, Hocam! Babam g\u00f6nderdi. Sel\u00e2m s\u00f6yledi. \u2018Hoca kusura bakmas\u0131n, dergi idarehanede kalmam\u0131\u015f. Ancak ciltli ar\u015fivden fotokopi g\u00f6nderebiliyorum\u2019, dedi,\u201d dedi. Belki bir g\u00fcn sahaflarda \u201cA Akt\u00fcel Dergisi\u201dnin orijnalini bulurum diye i\u00e7imden ge\u00e7irdim. Hem \u00f6\u011frencime hem de velisine te\u015fekk\u00fcr ettim.<\/p>\n<p>\u00d6nceden Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 tan\u0131m\u0131yorum, ad\u0131n\u0131 da hi\u00e7 duymam\u0131\u015ft\u0131m. \u00c7ok sonradan \u00e7ok farkl\u0131 ki\u015filerden duydu\u011fuma g\u00f6re, \u201cA Akt\u00fcel Dergisi\u201dnde \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc Kuruluyor\u201d diye haber- s\u00f6yle\u015fi \u00e7\u0131k\u0131nca konuya ilgi duyan \u00e7ok say\u0131daki insan \u00f6nce A Akt\u00fcel Dergisi\u2019ne ula\u015fm\u0131\u015f. Oradan Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n telefonunu alarak kendisine ula\u015fm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019a telefonla ula\u015f\u0131p tan\u0131\u015fan ki\u015filer aras\u0131ndan bir \u201cLaz K\u00fclt\u00fcr Vakf\u0131 Giri\u015fim Komitesi\u201d kurulmu\u015f. Bu \u201cgiri\u015fim komitesi\u201d, \u00a0kitlesel bir toplant\u0131 d\u00fczenlemeye karar vermi\u015f. Sonunda da 5 Aral\u0131k 1992 tarihinde Bah\u00e7elievler Alyans D\u00fc\u011f\u00fcn Salonunda kimilerine g\u00f6re 200, kimilerine g\u00f6re 100- 50 ki\u015filik bir toplant\u0131 d\u00fczenlenmi\u015f. Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, o g\u00fcn orada, Alyans D\u00fc\u011f\u00fcn Salonundaki bu kat\u0131l\u0131mc\u0131lara bir konu\u015fma yapm\u0131\u015f. Yapt\u0131\u011f\u0131 o konu\u015fman\u0131n metnini bir fotokopisini 20 y\u0131l kadar sonra bana verdi. \u201cAr\u015fivinde bulunsun, Hoca,\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u015eimdi de \u201cLaz K\u00fclt\u00fcr Vakf\u0131 Giri\u015fimi\u201dnin kesintiye u\u011framas\u0131 ya da u\u011frat\u0131lmas\u0131 konusuna gelmek istiyorum. \u201cKom\u00fcn Dergisi Yay\u0131n Kurulu\u201dnun karar\u0131yla 1989\u2019da ba\u015flayan ve 1992 Ekim ay\u0131na kadar devam etti\u011fini de\u011ferlendirdi\u011fim \u201cLaz K\u00fclt\u00fcr Vakf\u0131 Giri\u015fimi\u201d s\u00fcreci o zamanki \u201cBug\u00fcn Gazetesi\u201dnin bir hafta s\u00fcren yay\u0131n\u0131yla kesintiye u\u011fruyor.<\/p>\n<p>Gazetenin muhabir(ler)i Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019dan \u00f6nceden randevu al\u0131yor. Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n avukatl\u0131k yaz\u0131hanesi ve \u201cKom\u00fcn Dergisi\u201dnin idarehanesi de olan dairede \u201cBug\u00fcn Gazetesi\u201d muhabir(ler)i ile randevu g\u00fcn\u00fcnde bir araya geliniyor. O g\u00fcn orada traji- komik olaylar ya\u015fan\u0131yor. Gazeteci(ler) taraf\u0131ndan masaya bir harita konulup \u201cHadi, Lazistan\u201d\u0131 parma\u011f\u0131n\u0131zla i\u015faret edin de iyice g\u00f6relim,\u201d demi\u015fler.<\/p>\n<p>Gazeteci(ler), Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, Cemil Memi\u015fo\u011flu, Y\u00fcksel Y\u0131lmaz ve Avni Erta\u015f bir araya geliyorlar; sohbet ediyorlar. Bir de foto\u011fraf \u00e7ektiriyorlar. \u201cBug\u00fcn Gazetesi\u201dnin muhabir(ler)i soruyor orada bulunanlar cevapl\u0131yor. G\u00f6r\u00fc\u015fme bitiyor. \u0130\u00e7lerinde g\u00f6revini yerine l\u00e2y\u0131k\u0131yla getiren insanlar\u0131n huzuruyla muhabir(ler)i yolcu ediyorlar.<\/p>\n<p>Burada, o g\u00fcne ili\u015fkin \u00fc\u00e7 tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 aktarmak istiyorum.<\/p>\n<p>Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m \u00f6zetle \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti: \u201cBug\u00fcn Gazetesinden arad\u0131lar; r\u00f6portaj yapmak istediklerini s\u00f6ylediler. Arkada\u015flara telefon ettim. Cemil Memi\u015fo\u011flu, Mecit \u00c7ak\u0131rusta, Y\u00fcksel Y\u0131lmaz, Avni Erta\u015f Geldi\u2026 Fazla bir \u015fey konu\u015fmad\u0131k. Ben yaln\u0131zca, Akt\u00fcel Dergisinin o say\u0131s\u0131n\u0131 verdim; \u2018Bundan faydalan\u0131p yazars\u0131n\u0131z,\u2019 dedim\u2026 Masa ba\u015f\u0131nda foto\u011fraf\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ektiler\u2026 Daha sonra, bir hafta s\u00fcren o yay\u0131n oldu&#8230; Mahkemeye verdim; bir \u015fey \u00e7\u0131kmad\u0131\u2026 G\u00fcrc\u00fcler bizim bu faaliyetlerimizden rahats\u0131z oldu. Gazetenin y\u00f6netmeni \u00dcnyeli G\u00fcrc\u00fc\u2019ym\u00fc\u015f.\u201d<\/p>\n<p>Mecit \u00c7ak\u0131rusta\u2019n\u0131n s\u00f6yledikleri de \u00f6zele \u015f\u00f6yle: \u201cO g\u00fcn hastayd\u0131m\u2026 Ahmet Bey telefon edip \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. \u201cGazeteciler r\u00f6portaj yapacak. Mutlaka gel,\u201d dedi. Hasta olmama ra\u011fmen gittim\u2026 1960\u2019l\u0131 y\u0131llarda T\u0130P\u2019te faaliyet g\u00f6sterdim. Genel Ba\u015fkan Mehmet Ali Aybar ile bir gazetede \u00e7\u0131kan bir foto\u011fraf\u0131m y\u00fcz\u00fcnden b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131m\u2026 Gazeteciyi g\u00f6z\u00fcm tutmad\u0131. Ahmet Beyi uyard\u0131m\u2026 Midemdeki a\u011fr\u0131 fazlala\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in oradan ayr\u0131ld\u0131m. Bunca y\u0131ll\u0131k avukat; b\u00f6yle olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnemedi mi?! Bug\u00fcn Gazetesindeki o haberlerin sorumlusu Ahmet Bey. Beni dinlemedi\u2026\u201d<\/p>\n<p>Y\u00fcksel Y\u0131lmaz\u2019\u0131n anlatt\u0131klar\u0131 da \u00f6zetle \u015f\u00f6yle \u201cAhmet Bey, telefon etti, gittim&#8230; Bug\u00fcn Gazetesi muhabirine, gazetede \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gibi hi\u00e7 kimse hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemedik. Yaln\u0131zca foto\u011fraf \u00e7ektirdik\u2026 Gazeteyi, Ahmet Bey mahkemeye verdi. Duru\u015fmalara kat\u0131ld\u0131m. Defalarca mahkemeye gittik.\u201d<\/p>\n<p>Gel g\u00f6r ki kendileriyle yap\u0131lan s\u00f6yle\u015fi ad\u0131 ge\u00e7en gazetede yay\u0131nlan\u0131nca ba\u015flar\u0131ndan kaynar sular d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor. Bug\u00fcn Gazetesi\u2019nin 31 Ocak 1993 g\u00fcnl\u00fc n\u00fcshas\u0131 \u015fu s\u00fcrman\u015fetle yay\u0131nlan\u0131yor: \u201cBirlik Ve Beraberli\u011fe En \u00c7ok \u0130htiyac\u0131m\u0131z Oldu\u011fu D\u00f6nemde \u00c7atlak Bir Ses: T\u00fcrk De\u011fil Laz\u2019\u0131z!\u201d Bununla da kalm\u0131yor. Gazete 1 \u015eubat1993 tarihli n\u00fcshas\u0131nda \u015f\u00f6yle bir haber yay\u0131nl\u0131yor: \u201cLaz Vakf\u0131\u2019na B\u00fcy\u00fck \u00d6fke Ya\u011fd\u0131: \u201cBiz Karadenizliler Sap\u0131na Kadar T\u00fcrk\u00fcz!\u201d<\/p>\n<p>Sonradan \u00f6\u011frendi\u011fime g\u00f6re, \u00a0Bug\u00fcn Gazetesi\u2019nin o yay\u0131nlar\u0131ndan sonra \u201cLaz K\u00fclt\u00fcr Vakf\u0131 Giri\u015fimi\u201dne destek verenler, Alyans D\u00fc\u011f\u00fcn Salonundaki toplant\u0131ya kat\u0131lanlar her g\u00fcn korkudan \u00f6l\u00fcp \u00f6l\u00fcp diriliyorlar. Bunlar\u0131 o g\u00fcnleri ya\u015fayanlardan duydum. \u201cBug\u00fcn Gazetesi\u201dnin ayn\u0131 minvaldeki yay\u0131n\u0131 7 \u015eubat 1993 tarihine kadar devam ediyor. \u201cBug\u00fcn Gazetesi\u201dnin bir hafta s\u00fcren bu yay\u0131n\u0131na ili\u015fkin Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n r\u00f6portaj\u0131 var. K\u00e2mil Aksoylu\u2019nun yazd\u0131klar\u0131 var.<\/p>\n<p>Ben buraya kadar olan s\u00fcre\u00e7lerin hi\u00e7birinin i\u00e7inde de\u011fildim. Ancak 1993 Haziran\u2019\u0131ndan sonra hem bu s\u00fcre\u00e7te yer alanlarla, Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, Cemil Memi\u015fo\u011flu, Y\u00fcksel Y\u0131lmaz ve Avni Erta\u015f ile ve bu s\u00fcrecin d\u0131\u015f\u0131nda kalanlarla tan\u0131\u015fma ve b\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmelere ili\u015fkin bilgilerini alma imk\u00e2n\u0131m oldu.<\/p>\n<p>Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m ile K\u00e2mil Aksoylu\u2019nun b\u00fct\u00fcn bu s\u00fcre\u00e7lere ili\u015fkin s\u00f6ylediklerinin, yazd\u0131klar\u0131n\u0131n kaynaklar\u0131n\u0131 verece\u011fim.<\/p>\n<p>Ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu s\u00fcre\u00e7lere s\u0131cak bakan ve destek olan ancak \u201cBug\u00fcn Gazetesi\u201dnin bir hafta s\u00fcren yay\u0131n\u0131ndan sonra bu i\u015flerle ili\u015fkilerini tamamen kesen insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleri bug\u00fcne kadar hi\u00e7 duyulmad\u0131. Benim bu insanlardan baz\u0131lar\u0131yla \u00e7e\u015fitli zamanlarda konu\u015fma imk\u00e2n\u0131m oldu. Bu insanlardan baz\u0131lar\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n \u201cKom\u00fcn Dergisi\u201d sahibi ve yaz\u0131 i\u015fleri m\u00fcd\u00fcr\u00fc oldu\u011funu bilmedikleri, korkudan ve \u201ctav\u015fanl\u0131ktan\u201d de\u011fil, bir fraksiyonun yanda\u015f\u0131 gibi g\u00f6r\u00fclmek istemediklerden ili\u015fkilerini kestiklerini \u00fcst\u00fcne basa basa s\u00f6ylediler.<\/p>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7lerle ili\u015fkilerini kesen insanlardan baz\u0131lar\u0131 da, asl\u0131nda bu s\u00fcrece zarar veren ve sonlanmas\u0131na sebep olan\u0131n bizzat \u201cBug\u00fcn Gazetesi\u201dne ucu a\u00e7\u0131k beyanlarda bulunanlar ve foto\u011fraf verenler oldu\u011funu s\u00f6ylediler.<\/p>\n<p>\u201cBug\u00fcn Gazetesi\u201dnin bir hafta s\u00fcren yay\u0131nlar\u0131, belki de baz\u0131 insanlar\u0131n \u201cbu \u00e7evre\u201d ile ili\u015fkilerini kesmelerine bahane oldu. Bilemiyorum. Haberin yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 gazetede, muhabir(ler)in ad(lar)\u0131 belli de\u011fil. Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019dan gazeteyi dava ettiklerini duydum. Rahmetli Y\u00fcksel Y\u0131lmaz da ayn\u0131 y\u00f6nde bilgi vermi\u015fti. Ancak hem o davan\u0131n nas\u0131l geli\u015fti\u011fi ve sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131 konusunda hi\u00e7bir kesin bilgim yok.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi, buraya kadarki bu s\u00fcre\u00e7lerin hi\u00e7birinde yoktum. B\u00fct\u00fcn bu konularda sonradan \u00f6\u011frenebildi\u011fim kadar\u0131yla da b\u00f6l\u00fck p\u00f6r\u00e7\u00fck bilgim var. Ben, Laz ayd\u0131nlar\u0131ndan \u00f6nce, Ant Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kan \u201cLazlar\u2019\u0131n Tarihi\u201d adl\u0131 kitap sebebiyle G\u00fcrc\u00fc ayd\u0131n\u0131, \u0130neg\u00f6l\u2019den Hayri Hayrio\u011flu\u2019nu tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n<p>\u201cLazlar\u2019\u0131n Tarihi\u201d adl\u0131 kitab\u0131 1992\u2019de okumu\u015ftum. Bu kitab\u0131n zaman zaman kendi i\u00e7inde \u00e7eli\u015fkilere d\u00fc\u015fen bilgilendirmelerini g\u00f6r\u00fcnce, Laz Tarihini ara\u015ft\u0131rmaya koyuldum. Bu konuda en b\u00fcy\u00fck yard\u0131mc\u0131m Ayd\u0131nl\u0131k Gazetesi ar\u015fivi oldu. Daha do\u011fru s\u00f6ylemek gerekirse, bu gazetenin ar\u015fivinde o zaman \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7ok eski arkada\u015f\u0131m Meri\u00e7 \u00d6zeller, bir\u00e7ok bilgi ve belgenin fotokopisini bana ula\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Laz konusuyla ilgilenenlerin isim, telefon numaralar\u0131 ve adreslerini de vermi\u015fti. \u0130\u015fte bu vas\u0131tayla Hayri Hayrio\u011flu\u2019na ula\u015ft\u0131m. Yaln\u0131zca yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131ndan on be\u015f g\u00fcn kadar sonra \u00a0\u201cA Akt\u00fcel Dergisi\u201dnde \u00e7\u0131kan haber- s\u00f6yle\u015fiyi okudum. Yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada \u201cBug\u00fcn Gazetesi\u201dnin bir hafta s\u00fcren o yay\u0131n\u0131ndan haberim hi\u00e7 olmad\u0131.<\/p>\n<p>Ancak 1993 Haziran\u2019\u0131n\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan sonra, b\u00fct\u00fcn bunlar ya\u015fand\u0131ktan \u00e7ok sonra Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 telefonla arad\u0131m; y\u00fcz y\u00fcze tan\u0131\u015fmak istedim. Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m ile 1975 y\u0131l\u0131nda DGB\u2019den tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m, daha sonra Pencere Yay\u0131nlar\u0131\u2019n\u0131n sahibi olan Muzaffer Erdo\u011fdu vas\u0131tas\u0131yla tan\u0131\u015ft\u0131ktan sonra, \u201cBug\u00fcn Gazetesi\u201d ve yapt\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131c\u0131 etkisinden haberim olabildi.<\/p>\n<p>Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, tan\u0131\u015fmam\u0131zdan sonra, o zamanlar her hafta Pazar g\u00fcnleri yapt\u0131klar\u0131 toplant\u0131lara benim de kat\u0131lmam\u0131 istedi. O g\u00fcnden sonra o toplant\u0131lara ben de kat\u0131lmaya ba\u015flad\u0131m. Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, ilk toplant\u0131da, beni orada bulunanlara prezante ederken \u201c\u00d6zg\u00fcr G\u00fcndem Gazetesi\u201dnde Lazlara ili\u015fkin bir makalemi g\u00f6stererek, \u201cAksamaz Hoca\u201d da Laz Tarihiyle ilgileniyor, ara\u015ft\u0131r\u0131yor, yaz\u0131yor, \u201cdeyince orada bulunanlar\u0131n ne kadar tedirgin oldu\u011funu bug\u00fcn bile hat\u0131rl\u0131yorum.<\/p>\n<p>Birka\u00e7 Pazar g\u00fcn\u00fc Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n ofisinde yap\u0131lan toplant\u0131lara kat\u0131ld\u0131m. 15- 20 ki\u015filik toplant\u0131lar oluyordu. Toplant\u0131ya kat\u0131lanlar\u0131 tan\u0131maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Neyi, ne kadar bildiklerini \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Konu\u015ftuklar\u0131 tek \u015fey \u201cBug\u00fcn Gazetesi\u201dnin bir hafta s\u00fcren yay\u0131nlar\u0131yd\u0131. Gazeteye k\u0131z\u0131yorlard\u0131. Ancak gazetenin neden \u00f6yle bir yay\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131na ve bu yay\u0131nlara istemeyerek de olsa neden \u00e7anak tutuldu\u011funa hi\u00e7 kafa yormuyorlard\u0131. Hele de bir bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapmak ak\u0131llar\u0131na hi\u00e7 gelmiyordu. Zaman\u0131n \u00d6zg\u00fcr G\u00fcndem Gazetesi yay\u0131n y\u00f6netmeninin de o d\u00f6neme ili\u015fkin s\u00f6ylediklerini \u015fimdi hat\u0131rl\u0131yorum. Bug\u00fcn Gazetesi\u2019nin yay\u0131n\u0131ndan sonra ma\u011fdurlardan g\u00f6r\u00fc\u015f almak istemi\u015fler. Ancak \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 cevaps\u0131z kalm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda baz\u0131lar\u0131 bu Pazar toplant\u0131larda bu konularda ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc, \u00f6zel konu\u015fmalar\u0131m\u0131zda ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc konu\u015fuyorlard\u0131.\u00a0 Ayr\u0131ca belirtmeliyim; o zamanlar i\u00e7lerinden bir tek Mecit \u00c7ak\u0131rusta\u2019y\u0131 tan\u0131yordum; \u00e7ocuklu\u011fumu biliyordu, babam\u0131n arkada\u015f\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>O Pazar Toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131lanlardan adlar\u0131n\u0131 hat\u0131rlayabildiklerim; Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, Mecit \u00c7ak\u0131rusta, Y\u00fcksel Y\u0131lmaz, Ali Osman \u00d6ziskender, Mehmedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli, Avni Erta\u015f, \u0130smail Avc\u0131, Nizamettin Alkumru, Saltuk Deniz.<\/p>\n<p>\u0130ki ya da \u00fc\u00e7 Pazar Toplant\u0131s\u0131n\u0131n havanda su d\u00f6vmeyle ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6rd\u00fcm. Bir g\u00fcn okuldan \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra do\u011fruca Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n ofisine gittim. Kendisiyle \u00f6zel konu\u015ftum. \u201cBen, sizlerin bir Laz Enstit\u00fcs\u00fc olu\u015fturabilecek bilgi ve birikimde oldu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcnerek Lazcam\u0131 ilerletmek ve Laz Tarihini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in sizlerle Ay\u0131 Muzo (Muzaffer Erdo\u011fdu) vas\u0131tas\u0131yla ba\u011flant\u0131 kurdum. G\u00f6r\u00fcyorum ki, bu i\u015f bildi\u011fim gibi \u00e7\u0131kmad\u0131. Bu toplant\u0131lar\u0131 yapmakla ne ama\u00e7lan\u0131yor, ben onu da hi\u00e7 anlamad\u0131m. Kusura bakmay\u0131n, bu t\u00fcr anlams\u0131z toplant\u0131larda art\u0131k i\u015fim olmaz. Ben, sizi tan\u0131maktan memnun oldum. Arada gelir, sizi ziyaret ederim, \u201c dedim. \u00a0Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, \u201cYapma ya Hoca! Sen de gidersen, vaziyeti g\u00f6r\u00fcyorsun, bu i\u015f biter! L\u00fctfen ayr\u0131lma; toplant\u0131lara kat\u0131l!\u201d dedi. \u201cPeki,\u201d dedim, \u201c Ancak benim bir \u00f6nerim var. Bir dergi \u00e7\u0131kartal\u0131m. Bu \u015fartla toplant\u0131lara kat\u0131l\u0131r\u0131m, \u201cdedim. Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, \u201c\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki Pazar g\u00fcnk\u00fc toplant\u0131da \u00f6nerini sun!\u201d dedi.<\/p>\n<p>Toplant\u0131 g\u00fcn\u00fc \u00f6nerimi sundum. O s\u0131ralarda \u201c\u00d6zg\u00fcr G\u00fcndem Gazetesi\u201dnde Lazlara ili\u015fkin bir di\u011fer yaz\u0131m yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131. Ondan da haberleri olmu\u015f. Bana ku\u015fkuyla bak\u0131yorlard\u0131. Derginin i\u00e7eri\u011fi, finansman\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 konusunda \u00f6nerilerimi sundum. Dergi \u00e7\u0131kartma \u00f6nerim o toplant\u0131da kabul g\u00f6rmedi. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n, bana ku\u015fkulu g\u00f6zlerle bakt\u0131klar\u0131n\u0131 bug\u00fcn bile hat\u0131rl\u0131yorum. Ben de \u201cEyvallah\u201d deyip toplant\u0131y\u0131 da binay\u0131 da palas pand\u0131ras terk ettim.<\/p>\n<p>Aradan k\u0131sa bir s\u00fcre ge\u00e7ti. Bir ak\u015fam Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, beni evden telefonla arad\u0131. \u201cHoca, yar\u0131n okul \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 geliver. Dergi meselesine s\u0131cak bakan arkada\u015flarla bir toplant\u0131 yapaca\u011f\u0131z. Aram\u0131zda olursan, memnun olurum,\u201d dedi. \u00a0\u201cHay hay,\u201d dedim. \u00a0Ben de son derece memnun oldum.<\/p>\n<p>Ertesi g\u00fcn okul \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 gittim; bulu\u015ftuk. Toplant\u0131da hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, Mecit \u00c7ak\u0131rusta, Y\u00fcksel Y\u0131lmaz, Avni Erba\u015f, \u0130smail Avc\u0131 ve Memedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli vard\u0131.<\/p>\n<p>O toplant\u0131ya kat\u0131lanlara neden bir dergi \u00e7\u0131kartman\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. D\u00fc\u015f\u00fcnce ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m hari\u00e7, orada bulunanlar\u0131n hi\u00e7 birinin kanun\u00ee pros\u00fcd\u00fcr ve teknik bak\u0131m\u0131ndan bir derginin nas\u0131l \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin hi\u00e7bir bilgisi yoktu. Bu konularda hi\u00e7 bir \u015fey s\u00f6yleyemediler. Ancak derginin i\u00e7eri\u011fine ili\u015fkin sorular\u0131 vard\u0131. Ne yazacaklard\u0131, nas\u0131l yazacaklard\u0131 bilemiyorlard\u0131. Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. Ben, uzun s\u00fcredir ara\u015ft\u0131rmalar yapt\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in elimde dergide yay\u0131mlanabilecek makaleler vard\u0131. \u0130neg\u00f6l\u2019den Hayri Hayrio\u011flu da daha \u00f6nce baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bana g\u00f6ndermi\u015fti. Bana g\u00f6re makale sorunu yoktu.<\/p>\n<p>\u015eimdi hat\u0131rlayabildi\u011fim kadar\u0131yla, bir dergi \u00e7\u0131kartmaya y\u00f6nelik bu toplant\u0131lar a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 1993 Ekim\u2019in ikinci yar\u0131s\u0131na kadar s\u00fcrd\u00fc. Bu toplant\u0131lara kat\u0131lanlar bazen de\u011fi\u015fiyordu. Ancak dergi s\u00fcreci ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Son derece mutlu oldum. G\u00fcrc\u00fclerin daha \u00f6nceden \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve \u00e7\u0131kmakta olan dergileri ve yay\u0131nlar\u0131 vard\u0131; \u00c7erkeslerin- Abazalar\u0131n daha \u00f6nceden \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve \u00e7\u0131kmakta olan dergileri ve yay\u0131nlar\u0131 vard\u0131;\u00a0 K\u00fcrtlerin daha \u00f6nceden \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve \u00e7\u0131kmakta olan dergileri ve yay\u0131nlar\u0131 vard\u0131. Lazlar\u0131n bir dergileri, yay\u0131nlar\u0131 neden olmayacakt\u0131 ki?!<\/p>\n<p>Sonunda bir dergi \u00e7\u0131kartma konusu l\u00e2ftan fiiliyata d\u00f6n\u00fc\u015fmek \u00fczereydi. Bu dergi s\u00fcreci art\u0131k ete kemi\u011fe b\u00fcr\u00fcnecekti. Bir g\u00fcn Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m ile oturdum, konu\u015ftuk. Onun tecr\u00fcbesi vard\u0131. Ben de 1975\u2019ten beri \u00e7\u0131rak olarak da olsa yay\u0131n i\u015flerinin i\u00e7indeydim. Bora Yay\u0131nlar\u0131nda Gani Bozarslan ile \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. T\u00dcR-DA da I\u015f\u0131k Soner ile \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Dergi yay\u0131nlamak i\u00e7in \u015fekil \u015fartlar\u0131, yani bir vergi levhas\u0131 ve bir de sorumlu yaz\u0131 i\u015fleri m\u00fcd\u00fcr\u00fc l\u00e2z\u0131md\u0131.<\/p>\n<p>Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019a sordum; \u201cDerginin sahibi kim olacak? Yaz\u0131 i\u015fleri m\u00fcd\u00fcr\u00fc kim olacak? Siz derginin sahibi ve sorumlu yaz\u0131 i\u015fleri m\u00fcd\u00fcr\u00fc olur musunuz? \u201cHoca,\u201d dedi, \u201cBenim \u201cKom\u00fcn Dergisi\u201dnden mahk\u00fbmiyetim var. Sorumlu yaz\u0131 i\u015fleri m\u00fcd\u00fcr\u00fc olmama bu kanun\u00ee engel var.\u201d \u201cO halde ben derginin sorumlu yaz\u0131 i\u015fleri m\u00fcd\u00fcr\u00fc olay\u0131m, siz de derginin sahibi olun. Nas\u0131lsa, vergi levhan\u0131z var,\u201d dedim.\u00a0 Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, \u201cDedi\u011fim gibi benim mahk\u00fbmiyetim var, sen de Devletin atad\u0131\u011f\u0131 bir \u00f6\u011fretmensin. Bak Hoca; gen\u00e7lerden birileri olmal\u0131. Hem b\u00f6yle g\u00f6revler onlar\u0131 geli\u015ftirir. Biz her i\u015fi \u00fcstlenemeyiz ki!\u201d dedi.<\/p>\n<p>Sonraki toplant\u0131lar\u0131n birinde konu a\u00e7\u0131ld\u0131. Mehmedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli, sahip ve sorumlu yaz\u0131 i\u015fleri m\u00fcd\u00fcr\u00fc olmay\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak \u00fcstlendi. Bir firmada vergi m\u00fckellefli\u011fi de varm\u0131\u015f. Bu kanun\u00ee formaliteler Mehmedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli sayesinde \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Art\u0131k s\u0131ra dergiye bir ad vermeye gelmi\u015fti. Benim iki \u00f6nerim oldu; biri \u201cNergi\/ Fidan\u201d, di\u011fer \u201cNo\u011fa\/ Kent\u201d. \u0130lgi ve onay g\u00f6rmedi bu ad \u00f6nerilerim. Dergiye ad verme toplant\u0131s\u0131na kat\u0131lanlar \u00e7e\u015fitli \u00f6nerilerde bulundular. Bunlar da kabul edilmedi. B\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz Mecit \u00c7ak\u0131rusta, \u201cBen daha \u00f6nce bir romanda okudum; daha \u00f6nce de Rusya\u2019da bir dergi \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Ad\u0131 da \u2018Ogni\u2019! Lazca bu ad. \u201cDuy, anla!\u201d anlam\u0131na geliyor. Derginin ad\u0131 \u2018Ogni\u2019 olsun, \u201cdedi. Orada bulunanlar bu \u00f6neriyi kabul etti. Ben de. Benim i\u00e7in derginin ad\u0131 de\u011fil, \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00f6nemliydi. Bu a\u015famadan sonra Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m ve Mehmedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli\u2019nin \u00fcstlendikleri fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir zaman unutamam.<\/p>\n<p>Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, avukatl\u0131k yaz\u0131hanesinin bir odas\u0131n\u0131 Mehmedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli\u2019ye kiral\u0131yormu\u015f gibi o emektar daktilosuyla bir kira kontrat\u0131 haz\u0131rlad\u0131; her ikisi de imzalad\u0131. Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Bas\u0131n \u015eubesine verilmek \u00fczere mevkute beyannamesini yine emektar daktilosuyla yazd\u0131. Gerekli di\u011fer evrak\u0131 temin etmesini Mehmedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli\u2019ye s\u00f6yledi. Bir de vergi m\u00fckellefi numaras\u0131 gerekiyordu. Dedi\u011fim gibi, Mehmedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli, daha \u00f6nceden bir vergi m\u00fckellefli\u011fi oldu\u011funu s\u00f6yledi. O numara da gerekli evra\u011fa yaz\u0131ld\u0131. \u0130mzalar at\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Art\u0131k s\u0131ra b\u00fct\u00fcn bu evra\u011f\u0131n Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Bas\u0131n \u015eubesine teslimine geldi. Bu i\u015fi, Mehmedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli yapacakt\u0131. Ba\u015fvuruyu yapt\u0131. On be\u015f g\u00fcn kadar sonra \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201dnin idarehanesine Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Bas\u0131n \u015eubesinden bir polis memuru gelmi\u015f ve bir tebligatta bulunmu\u015f. \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201dnin ba\u015fvurusu kabul edilmemi\u015f. Mevkute beyannamesine, derginin dili T\u00fcrk\u00e7e- Lazca yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Oysa yaz\u0131 i\u015fleri m\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn lise diplomas\u0131nda \u201cyabanc\u0131 dili\u201d \u0130ngilizce yaz\u0131yordu. Sebep buymu\u015f. Yeniden mevkute beyannamesi d\u00fczenlendi, Lazca \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m yapt\u0131. Mehmedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli, d\u00fczeltilmi\u015f evra\u011f\u0131 tekrar \u0130stanbul Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Bas\u0131n \u015eubesine teslim etti.\u00a0 Aradan bir on be\u015f g\u00fcn sonra Emniyet Bas\u0131n \u015eubesinden tekrar bir polis memuru gelmi\u015f ve tebligatta bulunmu\u015f. Ba\u015fvuru kabul edilmi\u015f. Son derece sevinmi\u015ftik.<\/p>\n<p>E\u011fer Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n bu rehberlik ve yard\u0131mlar\u0131 olmasayd\u0131, \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201dni yay\u0131nlamak m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131. Bu konuda kendisine m\u00fcte\u015fekkirim. Mehmedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli gibi bir gencin fedak\u00e2rca, derginin sahipli\u011fini ve sorumlu yaz\u0131 i\u015fleri m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc T\u00fcrkiye\u2019nin o g\u00fcnk\u00fc kar\u0131\u015f\u0131k siyas\u00ee ikliminde \u00fcstlenmesi her t\u00fcrl\u00fc takdirin \u00fcst\u00fcnde.\u00a0 \u201cBug\u00fcn Gazetesi\u201dnin bir hafta s\u00fcren kar\u015f\u0131 kampanyas\u0131yla \u201cLaz camias\u0131\u201d \u00e7alkalan\u0131rken, bu g\u00f6revleri o \u015fartlarda \u00fcstlenebilmesi cesurane bir davran\u0131\u015f.<\/p>\n<p>\u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201d resmiyet kazanmas\u0131ndan sonra s\u0131ra finansal kaynak olu\u015fturmaya gelmi\u015fti. Dergiye yaln\u0131zca yaz\u0131 deste\u011fi de\u011fil, finansal destek de vermemiz gerekiyordu. Para aram\u0131zda topland\u0131. Dergi \u00e7\u0131k\u0131nca \u00fcst fiyat\u0131ndan birka\u00e7 dergi sat\u0131n alarak da katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131k. Bunu kararla\u015ft\u0131rd\u0131k. Ayr\u0131ca derginin baz\u0131 gazete bayilerinde ve kitap\u00e7\u0131larda da sat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131yd\u0131k. \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201d, ona kolektif bir ruhla destek olan herkesin dergisi oldu\u011fu i\u00e7in herkes g\u00f6revler \u00fcstlendi. Bu konudaki kayudat\u0131 Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m tuttu. Kay\u0131t- kuyudattan Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m ve Mehmedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli sorumluydu. \u00c2deta kar\u0131nca gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, ba\u011flant\u0131lar kuruyorduk. Yeni y\u00fczler ziyaretimize geliyordu. Bu yeni y\u00fczlerden biri de Mehmet Yavuz T\u00fcrk\u00f6z idi.<\/p>\n<p>Art\u0131k \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201d resmiyet kazanm\u0131\u015ft\u0131. Tarifsiz b\u00fcy\u00fck bir sevin\u00e7 i\u00e7indeydik. Dergi \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra yap\u0131lacak i\u015fler, g\u00f6revler inceden inceleye pl\u00e2nlanm\u0131\u015ft\u0131. S\u0131ra, derginin \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131na ili\u015fkin tan\u0131t\u0131mlara gelmi\u015fti. Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n \u00e7evresi olduk\u00e7a geni\u015ftir; bunu herkes bilir. Bas\u0131n- yay\u0131n, dizgi- matbaa camias\u0131nda \u00e7ok fazla tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 var. Bu geni\u015f \u00e7evresini \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201d i\u00e7in \u00e2deta seferber etti. Daha dergi \u00e7\u0131kmadan tan\u0131t\u0131m konusunda da b\u00fcy\u00fck yard\u0131mlar\u0131 oldu. O zaman\u0131n \u201cAyd\u0131nl\u0131k Gazetesi\u201dnde \u00e7al\u0131\u015fan arkada\u015f\u0131 H\u00fcseyin \u015eim\u015fek, bizlerle s\u00f6yle\u015filer yapt\u0131.<\/p>\n<p>\u201cAyd\u0131nl\u0131k Gazetesi\u201d, \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201d ile\u201dZu\u011fa\u015fi Berepe\u201dyi okuyucular\u0131na tan\u0131tt\u0131. Bu haber- s\u00f6yle\u015fi, \u201cAyd\u0131nl\u0131k Gazetesi\u201dnin 15 Ekim 1993 tarihli n\u00fcshas\u0131nda yay\u0131nland\u0131. H\u00fcseyin \u015eim\u015fek\u2019in bu haber- s\u00f6yle\u015fisi, ara\u015ft\u0131rmac\u0131- yazar Y\u0131lmaz Erdo\u011fan\u2019\u0131n bizimle tan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 da sa\u011flam\u0131\u015f oldu. Me\u011ferse kendisi \u201cAyd\u0131nl\u0131k Gazetesi\u201d okuyucusuymu\u015f. Arada bir de \u201cAyd\u0131nl\u0131k Gazetesi\u201dnde yaz\u0131lar\u0131 yay\u0131nlan\u0131yormu\u015f. Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n telefonunu Ayd\u0131nl\u0131k Gazetesi\u201dnde alm\u0131\u015f. Bizimle g\u00f6r\u00fc\u015fmek istedi\u011fini s\u00f6yledi. Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, kendisiyle telefonda benim konu\u015fmam\u0131 istedi, konu\u015ftuk. Kendisini \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201dnin ofisine davet ettim. Severek kabul etti. Daha dergi \u00e7\u0131kmadan bir yazar\u0131m\u0131z daha olmu\u015ftu. Nitekim k\u0131sa s\u00fcre sonra ziyaretimize geldi. Bizlerle tan\u0131\u015ft\u0131. Bir par\u00e7am\u0131z oldu. Hemen her g\u00fcn ofisimize gelmeye ba\u015flad\u0131. Enerjisiyle bizlere \u0131\u015f\u0131k sa\u00e7t\u0131. Daha sonra, 27 Mart 1994 Yerel Se\u00e7imlerinde DEP\u2019ten \u00dcsk\u00fcdar Belediye Ba\u015fkan\u0131 Aday\u0131 oldu\u011funu hat\u0131rl\u0131yorum. Ancak DEP, o se\u00e7imlere girmeyince se\u00e7ilemedi. Kendisinin bu ili\u015fkileri ve Nokta Dergisi\u2019ne yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar arkada\u015flar aras\u0131nda ho\u015fnutsuzluk yaratt\u0131. Ayd\u0131nl\u0131k Gazetesi\u2019nde \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201dnin yay\u0131nlanan bir il\u00e2nla ilgili ya\u015fanan bir sorun da onu arkada\u015flardan tamamen uzakla\u015ft\u0131rd\u0131. Ben kendisiyle ili\u015fkimi yak\u0131n zamana kadar s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcm. Epey zamand\u0131r kendisinden haber alam\u0131yorum.<\/p>\n<p>Art\u0131k s\u0131ra \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201dnin 1. say\u0131s\u0131nda yay\u0131nlanacak yaz\u0131lara gelmi\u015fti. O ana kadar dergi s\u00fcrecinde bizimle olan arkada\u015flardan biri, i\u015f ciddiye binince ayak diremeye, yan \u00e7izmeye ba\u015flad\u0131. Gerek\u00e7esi de \u015fuydu: \u201cBen, sizin dergi i\u00e7in bu yazd\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n do\u011fru oldu\u011funu nereden bileyim?!\u201d Arkada\u015f, ipe un seriyordu. Yapacak bir \u015fey yoktu. Birka\u00e7 arkada\u015f da bu arkada\u015fa hak verdi. Dergi s\u00fcreci akamete u\u011frayacak gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyordu. Ancak Y\u0131lmaz Erdo\u011fan, yumru\u011funu masaya vurdu; \u201cKarde\u015fim,\u201d dedi, \u201cYa bu dergiyi burada hep beraber \u00e7\u0131kart\u0131r\u0131z ya da ben kendim bir dergi \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131m! Haberiniz olsun!\u201d \u00a0Y\u0131lmaz Erdo\u011fan\u2019\u0131n bu s\u00f6zleri \u00e2deta insanlar\u0131 silkeledi. Ayak direyen arkada\u015f, arkas\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fcp \u00e7ekip gitti. Bir daha da kendisini bu ortamlarda g\u00f6rmedim.<\/p>\n<p>Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201d i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z makalelerin m\u00fcstear isimlerle yay\u0131nlanmas\u0131 konusunda bizi ikna etti. Kendisi de, ben de, derginin sahibi ve yaz\u0131 i\u015fleri m\u00fcd\u00fcr\u00fc bile m\u00fcstear isimlerle yazd\u0131k. Bir tek Y\u00fcksel Y\u0131lmaz kendi ad\u0131n\u0131 kulland\u0131, bir de Y\u0131lmaz Erdo\u011fan. Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, Ahmet Hacalo\u011flu; Ali \u0130hsan Aksamaz, Ali \u0130slamo\u011flu; \u0130smail Avc\u0131, \u00c7uta Noxlams; Mehmedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli, Sarigina Be\u015fli m\u00fcstear isimleriyle yaz\u0131yordu.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fim gibi, ara\u015ft\u0131rmac\u0131- yazar Y\u0131lmaz Erdo\u011fan\u2019\u0131n aram\u0131za kat\u0131lmas\u0131 bize g\u00fc\u00e7 katt\u0131. Dergiye destek olan insanlar\u0131n ortak karar\u0131yla demokratik bir \u015fekilde \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201dnin 1. say\u0131s\u0131nda yay\u0131nlanacak makaleleri belirledik. Be\u015finci say\u0131ya kadar da bu demokratik uygulama devam etti.<\/p>\n<p>Derginin yay\u0131nlanma a\u015famas\u0131nda yine Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m devreye girdi. Dizgici dostlar\u0131yla ba\u011flant\u0131 kurdu. Makaleleri dizdirdi. Kapak haz\u0131rland\u0131. Dizgi ve teknik haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Yay\u0131nlar\u0131 yapt\u0131, katk\u0131 sa\u011flad\u0131. \u00a0Derginin di\u011fer say\u0131lar\u0131n\u0131n dizgi ve teknik haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeliyim.<\/p>\n<p>Birinci say\u0131n\u0131n tahsihleri yap\u0131ld\u0131. Tekrar dizgici arkada\u015fa gidildi. Yaz\u0131m hatalar\u0131 d\u00fczeldi. Art\u0131k s\u0131ra derginin matbaada bas\u0131m i\u015flemine gelmi\u015fti. Bu konuda da yine Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m devreye girdi. Matbaac\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131na dizgileri ula\u015ft\u0131rd\u0131 ve derginin 1. say\u0131s\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.\u00a0 \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201dnin 1. say\u0131s\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131 da di\u011fer say\u0131lar\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131 gibi Y\u00f6n Matbaac\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131. Hem dizgi ve hem de bask\u0131lar, Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m sayesinde \u00f6nceden be\u015f kuru\u015f \u00f6demeden onun \u015fahs\u00ee kredisiyle ger\u00e7ekle\u015fti. Derginin 1. say\u0131s\u0131n\u0131 15 Kas\u0131m 1993 ak\u015fam\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f olduk.\u00a0 Y\u00f6n Matbaas\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir co\u015fku ya\u015fad\u0131k.<\/p>\n<p>\u00d6nceden belirledi\u011fimiz gibi, derginin da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 konusunda da i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc yapm\u0131\u015ft\u0131k. Di\u011fer arkada\u015flar\u0131n derginin da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 hangi noktalara yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlayam\u0131yorum. Aradan \u00e7ok uzun zaman ge\u00e7ti. Ben, UF\u0130 yan\u0131ndaki gazete bayisine, Sahaflar \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131\u2019ndaki bir kitap\u00e7\u0131ya ve Ca\u011falo\u011flu\u2019daki Sosyal Yay\u0131nlar sat\u0131\u015f reyonuna da\u011f\u0131t\u0131m yapmay\u0131 \u00fcstlendim. Her yeni say\u0131y\u0131 g\u00f6t\u00fcrd\u00fck\u00e7e bir \u00f6nceki say\u0131n\u0131n iadesini ve yap\u0131lan \u00f6demeleri de Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m\u2019a g\u00fcn\u00fcnde ilettim. Derginin da\u011f\u0131t\u0131m i\u015flerine katk\u0131da bulunan di\u011fer arkada\u015flar\u0131n da ayn\u0131 yolu izlediklerini san\u0131yorum. En ba\u015fta arkada\u015flara s\u00f6yledi\u011fim gibi, ben para ve hesap i\u015flerine hi\u00e7bir zaman kar\u0131\u015fmad\u0131m.<\/p>\n<p>Bir g\u00fcn okulda dersim bitip de Aksaray\u2019daki \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201d ofisine gidince kap\u0131y\u0131 L\u00fctf\u00fc Baysal a\u00e7t\u0131. G\u00fclerek \u201cHadi Hoca, g\u00f6z\u00fcn ayd\u0131n! Mill\u00ee oldunuz! \u201cdedi. Bir anlam veremedim. \u201cHay\u0131rd\u0131r?!\u201d dedim. \u201c1. say\u0131 \u0130stanbul 1 Nolu DGM taraf\u0131ndan toplat\u0131lm\u0131\u015f, dava a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f,\u201ddedi. \u201c\u015eaka m\u0131?\u201d diye sordum. Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m da teyit etti. \u00d6\u011flen saatlerinde Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Bas\u0131n \u015eubesinden bir polis memuru gelmi\u015f ve toplatma karar\u0131n\u0131 orada bulunan Mehmedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli\u2019ye tebli\u011f etmi\u015f. Polis memuruna, b\u00fcroda bulunan bir miktar dergi tutanak kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda teslim edilmi\u015f.<\/p>\n<p>Asl\u0131na bakarsan\u0131z, dergide yay\u0131nlanan yaz\u0131lar \u00f6nceden defalarca hem hukuk\u00e7u g\u00f6z\u00fcyle Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m taraf\u0131ndan hem de benim taraf\u0131mdan defalarca g\u00f6zden ge\u00e7irilmi\u015fti. Biz bu \u00a0konuda olduk\u00e7a dikkatliydik. Buna ra\u011fmen, \u0130stanbul 1 Nolu Devlet G\u00fcvenlik Mahkemesinde neden dava a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve dergi hakk\u0131nda toplatma karar\u0131 verildi\u011fini ben \u015fahsen hi\u00e7 bir zaman anlayamad\u0131m. Zaten dava k\u0131sa s\u00fcre sonra beraat ile sonu\u00e7lanacakt\u0131.<\/p>\n<p>\u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201dnin 1. say\u0131s\u0131n\u0131n, \u0130stanbul 1 Nolu Devlet G\u00fcvenlik Mahkemesi taraf\u0131ndan toplat\u0131ld\u0131ktan sonra baz\u0131 Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n, \u00f6nceden sat\u0131n ald\u0131klar\u0131 dergileri geri getirip, kap\u0131dan i\u00e7eri bile girmeden kafalar\u0131n\u0131 uzatarak \u00a0\u201cBiz size s\u00f6yledik! \u00c7\u0131kartmay\u0131n dedik. Dinlemediniz! \u0130\u015fte g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc, bizim dedi\u011fimiz oldu! Hakl\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131k! Oh olsun!\u201d tavr\u0131n\u0131 sergilemeleri olduk\u00e7a \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 oldu\u011fu kadar moral bozucuydu da.<\/p>\n<p>\u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201dnin 1. say\u0131s\u0131 toplat\u0131ld\u0131ktan sonra gerek Y\u0131lmaz Erdo\u011fan, gerek ben her g\u00fcn \u0131srar ve inatla \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201dnin ofisindeydik. Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m zaten hep oradayd\u0131. Derginin \u0130stanbul 1 Nolu DGM taraf\u0131ndan toplat\u0131lmas\u0131 ve dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 bizleri etkilemedi. Tam tersine kam\u00e7\u0131lad\u0131. \u00dcstelik hemen 2. say\u0131n\u0131n haz\u0131rl\u0131klar\u0131na hi\u00e7 zaman kaybetmeden ba\u015flad\u0131k. (15. XI. 2015)<\/p>\n<p>[<strong>\u00d6nerilen okumalar<\/strong>:<br \/>\nAli \u0130hsan Aksamaz ,\u201dLazlara G\u00fclmenin Dayan\u0131lmaz Hafifli\u011fi\u201d, \u00d6zg\u00fcr G\u00fcndem Gazetesi, 15. VI. 1993\/ sonhaber.ch\/ circassiancemter.com.tr\/ gurcuhaber.com; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cYa\u015fad\u0131klar\u0131 Co\u011frafyan\u0131n Otohtonlar\u0131: Lazlar\u201d, \u00d6zg\u00fcr G\u00fcndem Gazetesi, 19. VII. 1993, sonhaber.ch\/ circassiancemter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cKafkasya K\u00fclt\u00fcr K\u00f6kenli Bir Topluluk: Lazlar\u201d, https:\/\/birikimdergisi.com\/dergiler\/birikim\/1\/sayi-71-72-mart-nisan-1995\/2270\/lazlar\/4980\u00a0circassiancenter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLaz K\u00fclt\u00fcrel Kimli\u011fini Ya\u015fatma \u00c7abalar\u0131\u201d, circassiancenter.com.tr\/ [Kolektif, (Edit\u00f6rler: Tan\u0131l Bora, Murat G\u00fcltekingil), \u201cModern T\u00fcrkiye\u2019de Siyas\u00ee D\u00fc\u015f\u00fcnce, Milliyet\u00e7ilik, Cilt 4, Sayfa: 924- 926\u201d, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 1. Bask\u0131, \u0130stanbul, 2002]; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cYamakho\u011flu Y\u00fcksel Y\u0131lmaz (\u00d6ld\u00fc m\u00fc?!)\u201d, Sima Dergisi, Say\u0131 7, Sima Laz Vakf\u0131 Yay\u0131n\u0131, Fotosan Ofset, \u0130zmit, Mart 2005\/ circassiancenter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz: \u201cKafkasya ve T\u00fcrkiye\u2019deki Kafkasya ile ilgileniyorum\u201d [Ya\u015far G\u00fcven s\u00f6yle\u015fisi\/ \u201cEme\u011fe ve dillere sayg\u0131l\u0131 herkes beraber \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r!\u201d], Jineps\/ Ulusal Yayg\u0131n Ayl\u0131k Siyas\u00ee Gazete, Y\u0131l 1, Say\u0131 3, \u015eubat 2009, \u0130stanbul\/ circassiancenter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cBaz\u0131 Laz ayd\u0131nlar\u0131 aras\u0131nda geciken hesapla\u015fmalar ve unutulan kimlik m\u00fccadelesi, 21. VIII. 2011, circassiancenter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLazlara ili\u015fkin iki kitab\u0131n hik\u00e2yesi ve tan\u0131kl\u0131klar\u0131m- an\u0131lar\u0131m\u201d, 14. II. 2013, yusufbulut.com\/ circassiancenter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cOGN\u0130 ba\u015far\u0131s\u0131z oldu mu?\u201d,\u00a0 12. IX. 2013, yusufbulut.com\/ circassiancenter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLaz Ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n Yay\u0131nc\u0131l\u0131k Faaliyetleri\u201d, 21. III. 2015, yusufbulut.com\/ sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201c\u0130\u00e7indekilerle Ogni K\u00fclt\u00fcr Dergisi (1993-1994)\u201d,\u00a0 12. XI. 2020, sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLaz Ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n giri\u015fimine bas\u0131ndan tepkiler\u201d,\u00a0 14. V. 2022, sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; \u201cAna dillerin \u201ca\u011f\u0131z, \u015five, leh\u00e7e ve diyalekt\u201d farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrenler, bu anadilleri k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek i\u00e7in bunu yap\u0131yorlar\u201d, 19. VI. 2012 , [Semih Akg\u00fcn s\u00f6yle\u015fisi]\/ cherkessia.net; Cemal \u015eener, \u201cLazlar\u0131n Tarihine K\u0131sa Bak\u0131\u015f\/ Trebizond- Ahbazya aras\u0131ndaki sahil \u00fclke\u201d, Kom\u00fcn Dergisi, Say\u0131 1, 1. XI. 1989, \u0130stanbul; \u201cDemokratik G\u00fcrc\u00fcler Platformu\u2019ndan Nevzat Kaya\u2019n\u0131n R\u00f6portaj\u0131\u201d,\u00a0 FB\/ Meta; Demokrat G\u00fcrc\u00fcler Platformu, 23. IV. 2011, circassiancenter.com.tr; \u201cDemokratik G\u00fcrc\u00fcler Platformu Olarak Laz Ayd\u0131n\u0131 Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m ile Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z R\u00f6portaj\u201d,13. VIII. 2011, groups.google.com; \u201cAnadilleriyle ilgili insanlar\u0131n s\u00f6yledikleri hamaset dolu l\u00e2flar\u0131n\u0131n i\u00e7ini bir proje etraf\u0131nda doldurmak \u00fczere bir araya gelmeleri ve neyi nas\u0131l yapacaklar\u0131 konusunda i\u015fba\u015f\u0131 yapmalar\u0131 gereklidir.\u201d,\u00a0 28. VII. 2011, [Semih Akg\u00fcn s\u00f6yle\u015fisi]\/ cherkessia.net; \u201cEtnik Kimliklerini, Ortak Tarih ve K\u00fclt\u00fcrel De\u011ferlerini Ya\u015fatmak \u0130stiyorlar\u201d\/ \u201cLazlardan Alternatif Vak\u0131f\u201d ,Cumhuriyet Gazetesi, 19. I. 1993; Ha\u015fim Akman, \u201cLaz Enstit\u00fcs\u00fc Kuruluyor\u201d, A Akt\u00fcel Dergisi, Say\u0131 66, 8- 14 Ekim 1992\/\u00a0 sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; \u0130smail Avc\u0131 Bucakli\u015fi, \u201cLaz Dergicili\u011fi\u201d, 1. XI. 2017, jinepsgazetesi.com; \u0130smail G\u00fcney Y\u0131lmaz, \u201c90&#8217;lar: Laz K\u00fclt\u00fcr ve Kimlik Hareketinin Do\u011fu\u015fu\u201d,\u00a0 7. I. \u00a02015,\u00a0 bianet.org; K\u00e2mil Aksoylu, \u201cTarihe Tan\u0131kl\u0131k\/ Laz K\u00fclt\u00fcrel Hareketi\/ 93 S\u00fcreci\u201d (\u201cLaz K\u00fclt\u00fcr\u00fc\u201d, Phoenix Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2009); \u201cLaz k\u00fclt\u00fcr hareketi\u201d, tr.wikipedia.org; Mecit \u00c7ak\u0131rusta: \u201cBen bu i\u015fe ana lisan\u0131m\u0131 ya\u015fatmak i\u00e7in girdim!\u201d, 2003, \u201cYeni Kafkasya Gazetesi\u201d\/ circassiancenter.com.tr; Memedali B. Be\u015fli, \u201cVicdanen malul bir devir bu devir\u201d, \u00dctopya Mevsimlik Hayat Bilgisi Kitab\u0131 6, Piya- Zed Yay\u0131n, \u0130stanbul, Ocak 1999; Mehmedali Bar\u0131\u015f Be\u015fli, \u201cTarihe Kar\u015f\u0131 K\u0131sa Tarih\u201d, Mjora Lazepe\u015fi Nena, say\u0131 1, \u00c7iviyaz\u0131lar\u0131 Yay\u0131nevi, \u0130stanbul, 2000; Mehmet Ender Savc\u0131n:\u00a0 \u201cG\u00fcrcistan\u2019da akrabalar\u0131m\u0131z var.\u201d, 11. X. 2020, \/\u00a0 sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; Metin Sever, Baran Dural, \u201cDEP\u2019in Se\u00e7im Stratejisi\/ K\u00fcrt- Laz- \u00c7erkez \u0130ttifak\u0131\u201d&amp; Y\u0131lmaz Erdo\u011fan: \u201cDEP\u2019e sayg\u0131 duyuyoruz\u201d, Nokta Dergisi, Say\u0131 12\/ 6, Nokta Yay\u0131nlar\u0131, 30. I. 1994; Metin Sever, \u201cKaf Da\u011f\u0131\u2019n\u0131n bu y\u00fcz\u00fc\/ T\u00fcrkiye\u2019deki Kafkasya- 11\/ Lazca bir Dergi: OGN\u0130\u201d, Radikal Gazetesi, 17. XII. 1997; Murat Karadeniz (Edit\u00f6r), Ahmet Hulusi K\u0131r\u0131m, Ali \u0130hsan Aksamaz, \u0130smail Avc\u0131, \u201cOgni Dergisini \u00c7\u0131karanlar Ogni S\u00fcrecini Anlat\u0131yor\u201d, 1, 2, 3 ve 4. b\u00f6l\u00fcmler; 14- 18. V. 2016, No\u011fa TV, youtube; Murat Karadeniz (Edit\u00f6r), \u0130smail Bucakli\u015fi, \u201cAnadilde Yay\u0131nc\u0131l\u0131k Paneli- 1 ve 2\u201d, 20- 21. V. 2016, No\u011fa TV, youtube; Naki \u00d6zkan, \u201cArt\u0131k Lazlar\u2019\u0131n da bir dergisi var\/ Nuh Peygamber de Lazca konu\u015fuyormu\u015f!\u201d EP\/ Ekonomi Politika, say\u0131 53, 28. XI. 1993; \u201cOgni\u201d, tr.wikipedia.org; Parna- Beka \u00c7ila\u015fvili, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de G\u00fcrc\u00fcler ve Lazlar, iki dergi ve iki \u00f6nder\u2026\u201d, 11. IX. 2019, tetripiala.wordpress.com; Sarigina Be\u015fli, Sayfa 1, \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201d, Say\u0131 5, Temmuz- A\u011fustos 1994, \u0130stanbul; S\u0131rr\u0131 \u00d6zt\u00fcrk,\u00a0 \u201cDil, Tarih, K\u00fclt\u00fcr, Gelenekleriyle Lazlar Kitab\u0131 \u00dczerine R\u00f6portaj\u201d, Sorun Polemik Marksist \u0130nceleme- Ara\u015ft\u0131rma Dergisi, Say\u0131 2, \u015eubat 2002, Sorun Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul\/ sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; Talip Kaynar, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de ana dili konusunda b\u00fcy\u00fck bir kavram karma\u015fas\u0131 var!\u201d , \u00d6zg\u00fcr G\u00fcndem Gazetesi, 13. VI. 2006, \u0130stanbul\/ sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr; T. C. \u0130stanbul 1 Nolu Devlet G\u00fcvenlik Mahkemesi (Ek- 1: Mahkeme Tutana\u011f\u0131), [\u0130smail Avc\u0131, \u201cLazlarda Sosyok\u00fclt\u00fcrel De\u011fi\u015fim\u201d, nek.istanbul.edu.tr, \u00dcmit Bayazo\u011flu, \u201cS\u0131k\u0131c\u0131 bir Laz f\u0131kras\u0131\/ Polis emeklisi Hayri Hayrio\u011flu\u2019nun ba\u015f\u0131m\u0131za \u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc p\u00fcsk\u00fcl\u00fc bel\u00e2\u201d, EP\/ Ekonomi Politika, say\u0131 31, 27. VI. 1993; Y\u0131lmaz Erdo\u011fan, \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi ikinci \u00e7ocu\u011fum olarak kuca\u011f\u0131mdayd\u0131!\u201d, 07. VI. 2022, sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr]<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ali &#304;hsan Aksamaz &ldquo;Ogni K&uuml;lt&uuml;r Dergisi&rdquo;nin ilk say&#305;s&#305; 15 Kas&#305;m 1993 tarihinde yay&#305;nlanm&#305;&#351;t&#305;; bug&uuml;n y&#305;ld&ouml;n&uuml;m&uuml;. &ldquo;Ogni K&uuml;lt&uuml;r Dergisi&rdquo;nin ilk say&#305;s&#305; yay&#305;nlanana kadar olan sanc&#305;l&#305; s&uuml;reci belge, bilgi ve tan&#305;kl&#305;k &#305;&#351;&#305;&#287;&#305;nda k&#305;saca ele al&#305;p kendi penceremden de&#287;erlendirmek istiyorum. 1989 y&#305;l&#305;. Belirtmekte fayda var; internetin ve cep telefonunun olmad&#305;&#287;&#305; y&#305;llard&#305;. Do&#287;ru ve yanl&#305;&#351; bilgiye ula&#351;mak &#351;imdiki gibi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[135],"tags":[],"class_list":["post-40350","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-ali-ihsan-aksamaz-laz-kulturu","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40350","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40350"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40367,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40350\/revisions\/40367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}