{"id":40753,"date":"2024-08-08T15:58:21","date_gmt":"2024-08-08T20:58:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/?p=40753"},"modified":"2024-08-09T07:03:34","modified_gmt":"2024-08-09T12:03:34","slug":"laz-aydinlari-deklarasyonu-katki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/laz-aydinlari-deklarasyonu-katki\/","title":{"rendered":"LAZ AYDINLARI DEKLARASYONU (KATKI)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong><\/p>\n

[8 Nisan 2013 tarihinde \u201cT\u00fcrkiye ve G\u00fcrcistan Halklar\u0131\u2019na ve D\u00fcnya Kamuoyuna\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla bir deklarasyon yay\u0131nland\u0131; benim imzam\u0131 da ta\u015f\u0131yor. Bu deklarasyon Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n kimlik m\u00fccadelesinde \u00f6nemli bir yere sahiptir. Bu deklerasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nceden ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmeliyim. O \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda benden de katk\u0131 istenmi\u015fti. Ben de a\u015fa\u011f\u0131daki metni kaleme alarak ilgilisine g\u00f6ndermi\u015ftim. \u015eimdi ortak imzal\u0131 deklarasyon yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ben de o katk\u0131 metnimi \u015fimdi sizlerle payla\u015f\u0131yorum.]<\/p>\n

G\u00fcrc\u00fcler, Svanlar, Megreller ve Lazlar karde\u015f halklard\u0131r. Bu halklar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde binlerce y\u0131ll\u0131k kendi topraklar\u0131nda, T\u00fcrkiye ve G\u00fcrcistan\u2019da ya\u015f\u0131yorlar. G\u00fcrc\u00fcce, Svanca, Megrelce ve Lazca binlerce y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Ne var ki, 20. y\u00fczy\u0131lda Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde\/ G\u00fcrcistan\u2019da Svanca, Megrelce ve Lazca; T\u00fcrkiye\u2019de ise G\u00fcrc\u00fcce ve Lazca yok say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Oysa; G\u00fcrcistan\u2019da G\u00fcrc\u00fccenin yan\u0131 s\u0131ra Svanca, Megrelce ve Lazca\u2019n\u0131n, T\u00fcrkiye\u2019de ise T\u00fcrk\u00e7enin yan\u0131 s\u0131ra G\u00fcrc\u00fcce ve Lazcan\u0131n ya\u015fama hakk\u0131 vard\u0131.<\/p>\n

    \n
  1. y\u00fczy\u0131lda Moskova\u2019da G\u00fcrcistan i\u00e7in \u00fcretilen resm\u00ee ideoloji ve resm\u00ee tarih tezleri Svancaya, Megrelceye ve Lazcaya kar\u015f\u0131; Ankara\u2019da T\u00fcrkiye i\u00e7in \u00fcretilen resm\u00ee ideoloji ve resm\u00ee tarih tezleri G\u00fcrc\u00fcce ve yine Lazcaya kar\u015f\u0131 da ac\u0131mas\u0131zca i\u015flemi\u015ftir. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin ilk y\u0131llar\u0131ndaki k\u0131sa d\u00f6nemli kazan\u0131mlar\u0131 ayr\u0131 tutarsak, Svanca, Megrelce ve Lazca G\u00fcrcistan\u2019da sahipsiz kalm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019deki G\u00fcrc\u00fcce ve Lazca ise, ba\u015ftan beri sahipsizdir. Bu diller \u00f6l\u00fcme terkedilmi\u015ftir. Kitab\u0131, okulu, radyosu, televizyonu, dergisi olmayan dillerin gelece\u011fe ta\u015f\u0131nmas\u0131 hemen hemen imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n

    Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin y\u0131k\u0131lmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan g\u00f6rece \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ortam\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019deki Laz ayd\u0131nlar\u0131 1993\u2019den bu yana kimlik m\u00fccadelesi vermekte ve anadilleri olan Lazcan\u0131n yaz\u0131l\u0131 hale getirilmesi, geli\u015ftirilmesi ve gelecek ku\u015faklara kurumsal olarak aktar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir \u00e7aba g\u00f6stermektedirler. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde T\u00fcrkiye\u2019de H\u00fck\u00fcmet anadillerimizin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131makta, ancak gere\u011fini \u00e7e\u015fitli sebeplerden yapmamaktad\u0131r.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin \u00e7\u00f6z\u00fclmesiyle Moskova\u2019n\u0131n G\u00fcrcistan\u2019a arma\u011fan etti\u011fi resm\u00ee ideoloji ve tarih tezleri etkisini kaybetmek \u015f\u00f6yle dursun, Tiflis\u2019in devrald\u0131\u011f\u0131 bu miras etkisini g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de artt\u0131rarak s\u00fcrmektedir: \u201cLazlar G\u00fcrc\u00fcd\u00fcr. Lazca, G\u00fcrc\u00fccenin diyalektidir.\u201d Hay\u0131r; Lazlar G\u00fcrc\u00fc de\u011fildir; Lazca da G\u00fcrc\u00fccenin diyalekti de\u011fildir. Lazlar ve G\u00fcrc\u00fcler karde\u015ftir. Lazca ve G\u00fcrc\u00fcce karde\u015f dillerdir. Her iki kimli\u011fin de, her iki dilin de kendilerini gelece\u011fe ta\u015f\u0131ma hakk\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

    T\u00fcrkiye\u2019deki Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n kendi kimliklerini ve anadillerini ya\u015fatmaya y\u00f6nelik sab\u0131rl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 Tiflis\u2019in resm\u00ee ideoloji ve resm\u00ee tarih savunucusu kimi kurum ve bu kurumlardan karn\u0131n\u0131 doyuran k\u00f6t\u00fc niyetli kimi ki\u015filerin i\u015ftah\u0131n\u0131 kabartmaktad\u0131r. Nitekim bu ki\u015filer, son on y\u0131ldan beri Laz ayd\u0131nlar\u0131 i\u00e7inden kendi resm\u00ee ideolojilerine hizmet edecek kimseleri bulman\u0131n \u00e7abas\u0131na giri\u015fmi\u015flerdir. Bu ki\u015filer kendilerini G\u00fcrcistan ve G\u00fcrcistan Kilisesi\u2019nin sahibi sanmakta. Yine bu ki\u015filer son zamanlarda baz\u0131 Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00fcmle tehdit edecek kadar ileri gitmi\u015flerdir.<\/p>\n

    Tarihsel s\u00fcre\u00e7ler, bizleri iki ayr\u0131 \u00fclkenin vatanda\u015flar\u0131 haline getirmi\u015ftir. Ancak bu, bizlerin karde\u015fli\u011fine ve kucakla\u015fmas\u0131na engel de\u011fildir. Biz Laz Ayd\u0131nlar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de kendi kimli\u011fimizi ve anadilimizi ya\u015fatma azim ve kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131nday\u0131z. T\u00fcrkiye\u2019deki G\u00fcrc\u00fc karde\u015flerimizin kendi kimliklerini ve kendi anadillerini ya\u015fatma gibi bir \u00e7aba g\u00f6sterirlerse, onlarla dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bildirmek isteriz. Ayn\u0131 \u015fekilde; G\u00fcrcistan\u2019daki Svan, Megrel ve Laz halklar\u0131 da kendi kimlik ve anadillerini ya\u015fatmak istiyorlarsa, G\u00fcrc\u00fc karde\u015flerimizin de onlarla dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde olacaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 duymak istiyoruz.<\/p>\n

      \n
    1. y\u00fczy\u0131l resm\u00ee ideoloji ve resm\u00ee tarih tezlerinin d\u00f6nemiydi. O g\u00fcnler geride kald\u0131. O d\u00f6nemin kafalar\u0131 da geride kalmal\u0131. Bizler kimli\u011fimiz ve anadilimizi ya\u015fatma azim ve kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bir kez daha vurgulamak istiyoruz.<\/li>\n<\/ol>\n

      Burada k\u0131saca ve a\u00e7\u0131k olarak biz Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131 rahats\u0131z eden, G\u00fcrcistan kaynakl\u0131 baz\u0131 \u00f6nemli olay, olgu, belge, ili\u015fki, davran\u0131\u015f ve ki\u015filer \u00fczerinden durmak ve baz\u0131 taleplerimizi dillendirmek istiyoruz.<\/p>\n

      \u015e\u00f6yle ki;<\/p>\n

        \n
      • Lazlar eskiden Pagan inanc\u0131na sahiptiler. Tarihsel s\u00fcre\u00e7te daha sonra H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131, ard\u0131ndan da M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 benimsediler. Lazlar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde M\u00fcsl\u00fcmand\u0131rlar. G\u00fcrcistan\u2019daki her kurum ve ki\u015fi buna sayg\u0131 duymak zorundad\u0131r. Biz Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n ne Lazlar\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131yla ve ne de Megrel karde\u015flerinin H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131yla ilgili bir sorunlar\u0131 vard\u0131r. Ayn\u0131 tutum ve davran\u0131\u015f\u0131m\u0131z Svan ve G\u00fcrc\u00fc karde\u015flerimiz i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Ancak bu yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z, Acaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n temel dini ibadetlerine y\u00f6nelik G\u00fcrcistan resm\u00ee makamlar\u0131n\u0131n olumsuz ve bask\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmemize ve tav\u0131r g\u00f6stermemize engel de\u011fildir. Acaristan Lazlar\u0131n\u0131n 2002\u2019de Patrik \u0130lia Meore\u2019nin de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir t\u00f6renle tekrar vaftiz edilerek H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa ge\u00e7(iril)meleri \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken bir konudur. G\u00fcrc\u00fc olsun, Laz olsun G\u00fcrcistan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n devlet kap\u0131lar\u0131nda i\u015f sahibi olmalar\u0131n\u0131n \u00e7ok zor hatta imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funu, bu durumun ticari hayatta da ge\u00e7erli oldu\u011funu biliyoruz. B\u00fct\u00fcn bu olumsuz tutum ve davran\u0131\u015flar, kimlik ve anadil m\u00fccadelesi veren Laz ayd\u0131nlar\u0131 i\u00e7in kabul edilemez geli\u015fmelerdir. Kayna\u011f\u0131n\u0131 esas olarak G\u00fcrcistan Kilisesi\u2019nin cemaatini geni\u015fletme kayg\u0131s\u0131ndan alan bu uygulamalar\u0131n son bulmas\u0131n\u0131 diliyoruz. G\u00fcrcistan Kilisesi, \u00fclkede ve d\u0131\u015far\u0131da ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman olsun, H\u0131ristiyan G\u00fcrc\u00fc olsun b\u00fct\u00fcn G\u00fcrc\u00fclerin, Svanlar\u0131n, Megrellerin ve Lazlar\u0131n kimlikleri ve dillerinin korunup geli\u015ftirilmesi i\u00e7in \u00e7aba harcamal\u0131d\u0131r. \u00dcmit ederiz, G\u00fcrcistan Kilisesi yeni patrik se\u00e7imlerinde So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 yap\u0131lar\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilenmi\u015f anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015ftirecektir. G\u00fcrc\u00fc kilisesi Svancay\u0131, Megrelceyi ve Lazcay\u0131 d\u00fc\u015fman ilan etmekten vazge\u00e7meli; Svanca, Megrelce ve Lazca \u0130ncil\u2019in bas\u0131lmas\u0131n\u0131 desteklemelidir.<\/li>\n
      • G\u00fcrc\u00fc resm\u00ee ideoloji ve resm\u00ee tarih tezlerinin etkisindeki G\u00fcrcistan yurtta\u015f\u0131 kimi \u201cbilim insanlar\u0131\u201d, Lazcay\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcms\u00fcyorlar. Lazcada Arap\u00e7adan, Fars\u00e7adan, Rumcadan, Rus\u00e7adan, T\u00fcrk\u00e7eden ge\u00e7mi\u015f kelimeler oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar. Rus\u00e7a, \u0130ngilizce, T\u00fcrk\u00e7e dahil b\u00fct\u00fcn dillerde ba\u015fka dillerden ge\u00e7mi\u015f \u00f6d\u00fcn\u00e7 kelimeler vard\u0131r. Ayr\u0131ca her dilin a\u011f\u0131zlar\u0131 vard\u0131r. G\u00fcrc\u00fc resm\u00ee ideolojisinin savunucular\u0131 Lazcay\u0131 yok etmek istiyorlar. Bu sebeple de Lazcan\u0131n a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131 diyalekt olarak il\u00e2n ediyorlar; Lazcay\u0131 \u00f6nemsiz bir dil olarak g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar; bunun propagandas\u0131n\u0131 yap\u0131yorlar. B\u00fct\u00fcn bunlar yanl\u0131\u015ft\u0131r. Lazca bir dildir ve bizlerin kimli\u011finin en \u00f6nemli ni\u015fanesidir. Lazcay\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6rmek, Lazlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6rmektir, a\u015fa\u011f\u0131lamakt\u0131r. Laz ayd\u0131nlar\u0131 son yirmi y\u0131ld\u0131r, Ogni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u2019nin yay\u0131nlanmas\u0131yla kimliklerini sahiplenmi\u015f ve Lazca yay\u0131nlar da yapmaya ba\u015flam\u0131\u015flar, bu alanda k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemeyecek ad\u0131mlar atm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte bu sebepledir ki G\u00fcrc\u00fc resm\u00ee ideolojisi ve resm\u00ee tarihinin temsilcisi kimi ki\u015fi ve kurumlar Laz ayd\u0131nlar\u0131na, Lazlara \u00e7engel atmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. B\u00f6ylece bir ta\u015fla iki ku\u015f vurmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131rlar: Lazlar\u0131 dev\u015firmek ve bunu da Megrel karde\u015flerimize kar\u015f\u0131 kullanmak. Biz Laz ayd\u0131nlar\u0131 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n fark\u0131nday\u0131z.<\/li>\n
      • G\u00fcrcistan\u2019da Laz ve Lazca konusu bir ekmek kap\u0131s\u0131 haline getirilmi\u015ftir. Son on y\u0131ldan beri s\u0131rtlar\u0131n\u0131 resm\u00ee kurumlara dayayan kimlikleri \u015f\u00fcpheli kimi ki\u015filer T\u00fcrkiye Lazlar\u0131na y\u00f6nelik artan dozajda \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctmektedir. Bunu yaparken de G\u00fcrcistanl\u0131 Laz ve Megreller kullan\u0131lmaktad\u0131r. Batum\u2019da T\u00fcrkiyeli Lazlar\u0131n \u00f6nc\u00fc simgelerinden Hasan Helimi\u015fi ad\u0131na sergiler a\u00e7\u0131lmakta, m\u00fczik festivalleri d\u00fczenlenmekte, T\u00fcrkiye\u2019den \u00e7e\u015fitli Laz m\u00fczisyen ve akademisyenlere \u00e7a\u011fr\u0131larak g\u00f6vde g\u00f6sterileri yap\u0131lmakta ve b\u00fct\u00fcn bunlar da G\u00fcrc\u00fc televizyonlar\u0131nda g\u00f6sterilmektedir. Arhavi\u2019de yap\u0131lan bir festivalde G\u00fcrcistan vatanda\u015f\u0131 kimi Lazlara G\u00fcrc\u00fc bayra\u011f\u0131 a\u00e7t\u0131r\u0131lmakta, g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini kaydedilerek yine G\u00fcrc\u00fc televizyonlar\u0131nda g\u00f6sterilmektedir. Lazlara ve Lazcaya; Lazcan\u0131n G\u00fcrc\u00fccenin bir diyalekti\u011fi, Lazlar\u0131n da G\u00fcrc\u00fclerin bir kolu oldu\u011fu yakla\u015f\u0131m\u0131yla bu i\u015fleri yapt\u0131rmak ve yapmak son derece yanl\u0131\u015ft\u0131r. Bu f\u0131rsat\u00e7\u0131 \u00e7abalar, Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n yirmi y\u0131ll\u0131k kimlik m\u00fccadelelerini kullanmaya ve pasifize etmeye y\u00f6neliktir. \u00dcstelik Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131 be\u015finci kol haline getirmeye \u00e7al\u0131\u015fmak hi\u00e7 de namusluca bir davran\u0131\u015f de\u011fildir.<\/li>\n
      • Laz sanat adam\u0131 Hasan Helimi\u015fi, partili bir kom\u00fcnistti; bir ateistti. Bir Sovyet insan\u0131yd\u0131. Onu bir G\u00fcrc\u00fc ve bir H\u0131ristiyan olarak g\u00f6stermek ve yeni fabrikasyon eserler ortaya \u00e7\u0131karmak da yanl\u0131\u015ft\u0131r. Laz ayd\u0131nlar\u0131, Hasan Helimi\u015fi\u2019ye y\u00f6nelik karanl\u0131k ama\u00e7l\u0131 uygulamalar\u0131 da a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kartacakt\u0131r. \u0130skender Tzita\u015fi ve di\u011fer Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma ve m\u00fccadeleleri de g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lacakt\u0131r.<\/li>\n
      • G\u00fcrcistan Kilisesi\u2019nin kimin akl\u0131yla \u201cMtuti K\u2019vata\u201dy\u0131 \u201cDudi K\u2019vata\u201dya \u00e7evirdi\u011fini bilemiyoruz. \u201cMtuti K\u2019vata\u201d (Ay\u0131 Merdiveni) nas\u0131l \u201cBa\u015f Kesme Yeri\u201dne d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve ikon halini alm\u0131\u015ft\u0131r? Bilmiyoruz. Ancak b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n, Laz kimli\u011fini ve Lazcay\u0131 reddeden ve yok sayan bir Kilise taraf\u0131ndan ilan edilmesi ve insanlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 yanl\u0131\u015ft\u0131r. Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n, Lazlar\u0131n H\u0131ristiyan ge\u00e7mi\u015fine ve H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 bir alerji ve olumsuz tav\u0131rlar\u0131 yoktur. Ancak Lazlar\u0131n G\u00fcrc\u00fc oldu\u011fu yalan propagandalar\u0131na H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n da alet edilmesi kabul edilebilir bir davran\u0131\u015f de\u011fildir. G\u00fcrcistan Kilisesi, d\u00fcnyan\u0131n en eski kiliselerinden bir tanesidir. Sahtek\u00e2r bilim adamlar\u0131n\u0131n yalan bilgi ve uyduruk belgelerine itibar edilmemelidir. G\u00fcrcistan Kilisesi, samimiyetini g\u00f6stermek istiyorsa, \u00f6ncelikle Svanca ve Megrelceyi sahiplenmeli ve bu dillere kar\u015f\u0131 y\u0131llard\u0131r s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen bask\u0131c\u0131 politikalara son verilmelidir. Artvin ve civar\u0131ndaki eski G\u00fcrc\u00fc Kiliselerin restorasyon \u00e7abalar\u0131n\u0131 \u00f6nemsiyoruz. Ayn\u0131 \u015fekilde Acaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n din\u00ee ibadetlerini serbest\u00e7e yapabilmelerinin de takip\u00e7isiyiz.<\/li>\n
      • G\u00fcrcistan, h\u00fcmanist d\u00fc\u015f\u00fcncelerin itibar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir yerdir. Ancak konu Svanlara, Megrellere ve Lazlara geldi\u011finde bu h\u00fcmanist d\u00fc\u015f\u00fcnceler unutuluvermektedir! Svanca, Megrelce ve Lazca G\u00fcrc\u00fccenin diyalektleri il\u00e2n edilmekte ve bu diller yok say\u0131lmaktad\u0131r. Avrupa Birli\u011fi\u2019ne girmeye \u00e7al\u0131\u015fan G\u00fcrcistan bu dilleri tan\u0131mamaktad\u0131r. \u00c7ifte standart uygulanmakta d\u0131r. G\u00fcrc\u00fcce kadar eski Svanca ve Megrel-Lazca yok say\u0131lmaktad\u0131r. G\u00fcrc\u00fc resm\u00ee ideoloji ve resm\u00ee tezleri art\u0131k bu dilleri yok sayamaz. Svanca, Megrelce ve Lazcaya b\u00f6lgesel dil stat\u00fcs\u00fc vermeli ve e\u011fitim de dahil her t\u00fcrl\u00fc d\u00fczenleme i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ancak o zaman, G\u00fcrcistan\u2019dan T\u00fcrkiye Lazlar\u0131na y\u00f6nelik \u00e7abalar do\u011fru ve anlaml\u0131 bir zemine oturabilir. Yoksa T\u00fcrkiye Lazlar\u0131n\u0131 G\u00fcrcistan ad\u0131na T\u00fcrkiye ile \u00e7e\u015fitli zeminlerde \u00e7at\u0131\u015fmaya sokmaya \u00e7al\u0131\u015fmak hem karde\u015f\u00e7e hem de kom\u015fu bir \u00fclkeye yak\u0131\u015f\u0131r davran\u0131\u015flardan de\u011fildir.<\/li>\n
      • Zaman zaman G\u00fcrcistan\u2019dan T\u00fcrkiye\u2019ye bilim insan\u0131\u201d g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc kimlikleri \u015f\u00fcpheli ki\u015filer gelmekte, Lazlar\u0131n binlerce y\u0131ld\u0131r ya\u015fad\u0131klar\u0131 topraklar\u0131n asl\u0131nda G\u00fcrcistan\u2019a ait oldu\u011funun propagandas\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131r. Kimi Lazlardan da kan \u00f6rnekleri al\u0131nmaktad\u0131r. Kimi Lazlar G\u00fcrcistan\u2019a davet edilmekte, gezdirilmekte, yedirilip, i\u00e7irilmektedir. Ama\u00e7 yine hep ayn\u0131d\u0131r: Lazlar i\u00e7inde G\u00fcrc\u00fc resm\u00ee ideolojisi ve resm\u00ee tarih tezlerine hizmet edecek u\u015faklar dev\u015firmek. G\u00fcrcistan\u2019a davet edilen ve gezdirilen Lazlara mikrofon da uzat\u0131lmakta, televizyonlara \u00e7\u0131kar\u0131lmaktalar. Sonra da s\u00f6yledikleri yanl\u0131\u015f terc\u00fcme edilerek yay\u0131nlanmaktad\u0131r.<\/li>\n
      • Radyo Kolkha ad\u0131yla Lazlara y\u00f6nelik yay\u0131n yapan radyo da Svanlara, Megrellere ve Lazlara y\u00f6nelik ayn\u0131 kara propagandalar\u0131 \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde devam ettire gelmi\u015ftir. Bu yay\u0131nlarla Lazlar\u0131 kand\u0131rman\u0131n imk\u00e2n\u0131 yoktur. G\u00fcrcistan \u00fczerinden eski Lazistan haritalar\u0131n\u0131 sosyal payla\u015f\u0131m sitelerinde yay\u0131nlamak; sonradan uydurulmu\u015f bayraklar\u0131 tarihsel Laz bayra\u011f\u0131 diye ayn\u0131 \u015fekilde yaymak provokatif ama\u00e7l\u0131 davran\u0131\u015flard\u0131r. T\u00fcrkiye Lazlar\u0131n\u0131n kimlik ve anadil m\u00fccadeleleri \u201cG\u00fcrc\u00fc fa\u015fistlerini\u201d rahats\u0131z etmektedir. Bu sebeple T\u00fcrkiyeli Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n faaliyetlerinin y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirmek ama\u00e7l\u0131 \u00e7e\u015fitli oyunlar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak bu harita ve bayraklar\u0131 yay\u0131nlad\u0131klar\u0131n\u0131 biliyoruz.<\/li>\n
      • Son y\u0131llarda facebook gibi sosyal medya ileti\u015fim kanallar\u0131 geli\u015fti. Facebook\u2019da, ayn\u0131 kara propagandan\u0131n bir arac\u0131 olarak \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Sahte adlarla a\u00e7\u0131lan profillerle Lazlara ve Laz ayd\u0131nlar\u0131na kar\u015f\u0131 da d\u00fc\u015fmanca yay\u0131nlar yap\u0131lmaktad\u0131r. En son olarak, y\u0131llardan beri k\u0131t imk\u00e2n ve bilgileriyle, ancak samimiyetleriyle y\u00fcrek ve bilekleriyle Laz kimli\u011fini ve Laz dilini ya\u015fatma m\u00fccadelesi veren baz\u0131 arkada\u015flar\u0131m\u0131z Tiflis merkezli \u201cG\u00fcrc\u00fc fa\u015fistleri\u201d taraf\u0131ndan tehdit edilmi\u015ftir. Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki kimlik m\u00fccadelesi \u201cTiflis\u2019teki kimi fa\u015fistleri\u201d rahats\u0131z etmi\u015ftir. Bu tehditler yaln\u0131zca arkada\u015flar\u0131m\u0131za kar\u015f\u0131 bir tehdit de\u011fil, Laz kimli\u011fini ve Lazcay\u0131 sahiplenen herkese kar\u015f\u0131, Laz halk\u0131na kar\u015f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f bir tehdittir. Ayn\u0131 \u015fekilde G\u00fcrcistan\u2019da Megrel kimlik m\u00fccadelesi veren ve Megrelceyi ya\u015fatmak i\u00e7in yazan- \u00e7izen Megrel karde\u015flerimiz de yine bu \u201cayn\u0131 fa\u015fistler\u201d taraf\u0131ndan tehdit edilmektedir. Haddini bilmez \u201cG\u00fcrc\u00fc fa\u015fistlerine\u201d hadlerini bildirmenin zaman\u0131 gelmi\u015ftir. Bunu biliyoruz. Arkada\u015flar\u0131m\u0131z sahipsiz de\u011fildir.<\/li>\n
      • Bug\u00fcne kadar \u00e7e\u015fitli arkada\u015flar\u0131m\u0131z, \u201cG\u00fcrc\u00fc fa\u015fistlerinin\u201d kara faaliyetlerine kar\u015f\u0131 sessiz kalmad\u0131lar; yazd\u0131lar ve onlar\u0131n resm\u00ee ideolojilerinin ipli\u011fini pazara \u00e7\u0131kard\u0131lar. Kimlik m\u00fccadelesi ve Lazcay\u0131 ya\u015fatma m\u00fccadelesi veren Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131 Rus ajan\u0131 olarak su\u00e7lama gelene\u011fi Tiflis\u2019te yeni de\u011fildir. (\u2026)<\/li>\n<\/ul>\n

        Biz Laz ayd\u0131nlar\u0131, bug\u00fcne kadar oldu\u011fu gibi bundan sonra da Laz kimli\u011fi ve anadilimizin m\u00fccadelemize daha bir bilin\u00e7 ve kararl\u0131l\u0131kla vermeye aram\u0131zdaki dayan\u0131\u015fmay\u0131 daha da geli\u015ftirerek devam edece\u011fimizi bu vesileyle duyurmak istiyoruz.<\/p>\n

        [Kaynak<\/strong>: Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLaz Ayd\u0131nlar\u0131 Deklarasyonu\u201d, lazca.org, 30 Ekim 2012]<\/p>\n

        [\u00d6nerilen okumalar<\/strong>: Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLaz Ayd\u0131nlar\u0131 Platformu Olu\u015fturma Toplant\u0131lar\u0131ndaki Konu\u015fmalar\u0131m\u201d, sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr [\u201cLaz Ayd\u0131nlar\u0131 ve Sorumluluk, 1. Bask\u0131, Sorun Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2011]; \u201cDemokratik G\u00fcrc\u00fcler Platformu\u2019ndan Nevzat Kaya\u2019n\u0131n R\u00f6portaj\u0131\u201d, FB\/ Meta; Demokrat G\u00fcrc\u00fcler Platformu, 23. IV. 2011, circassiancenter.com.tr; \u201cG\u00fcrc\u00fc Televizyonu Lazca Deklarasyonu Haber Yapt\u0131\u201d, 07. V. 2013, arhavizyon.com; \u0130rfan \u00c7a\u011fatay Aleksiva, “D\u00fczce \u00dcniversitesi Ziyaretim: Kartvelizm Bo\u015f Durmuyor!”, 3. I. 2015, lazoba.blogspot.com; \u201cLaz Ayd\u0131nlar\u0131ndan Deklarasyon\u201d, 08. IV. 2013, arhavizyon.com \u201cSap’ara dek’lara3ia\u015fen xe\u015f\u00e7’ara mejilu\u201d, 8. VII. 2014, piralipiralishi, youtube]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Ali İhsan Aksamaz [8 Nisan 2013 tarihinde “Türkiye ve Gürcistan Halkları’na ve Dünya Kamuoyuna” başlığıyla bir deklarasyon yayınlandı; benim imzamı da taşıyor. Bu deklarasyon Laz aydınlarının kimlik mücadelesinde önemli bir yere sahiptir. Bu deklerasyon çalışmalarının çok önceden başladığını belirtmeliyim. O çalışmalar başladığında benden de katkı istenmişti. Ben de aşağıdaki metni kaleme alarak ilgilisine göndermiştim. Şimdi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[135],"tags":[],"class_list":["post-40753","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-ali-ihsan-aksamaz-laz-kulturu","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40753","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40753"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40753\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40764,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40753\/revisions\/40764"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40753"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40753"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40753"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}