{"id":42339,"date":"2024-11-28T14:10:09","date_gmt":"2024-11-28T20:10:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/?p=42339"},"modified":"2024-11-28T14:10:09","modified_gmt":"2024-11-28T20:10:09","slug":"baykus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/baykus\/","title":{"rendered":"BAYKU\u015e"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-42340\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/BAYKUS-b.png\" alt=\"\" width=\"571\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/BAYKUS-b.png 571w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/BAYKUS-b-300x158.png 300w\" sizes=\"(max-width: 571px) 100vw, 571px\" \/><\/p>\n<p><strong>Yazan: M. Y\u0131lmaz Avc\u0131<\/strong><br \/>\n<strong>Yay\u0131na haz\u0131rlayan: Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong><\/p>\n<p>(T\u00fcrk\u00e7e- Lazca)<\/p>\n<p>Her Laz k\u00f6y\u00fcnde evler nas\u0131l da\u011f\u0131n\u0131k nizamda yer al\u0131yorsa Azla\u011fa\u2019da da bu durum \u00f6yledir. Ana-babalar bir iki \u00e7ocukla yetinmezlerdi. Bunun nedeni ise ya\u015fl\u0131l\u0131kta veya hastal\u0131kta bir \u00e7ocu\u011fun eline bakmamak ve kendini garanti alt\u0131na almak i\u00e7indi. Di\u011fer yandan, hem \u00e7ok \u00e7ocuk \u00e7ok dert hem de yeterli arazi yoktur. Bu vesile ile gurbette i\u015f bulan bir erkek ko\u015farak i\u015f pe\u015finde ko\u015far. Geriye kalanlar ise ya\u015fl\u0131lar ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar olur.<\/p>\n<p>Erkekler, erke\u011fe has i\u015fleri yaparlar. Oduna gider, kahveye gider ve kad\u0131na da ak\u0131l verirdi. Evdeki b\u00fct\u00fcn y\u00fck\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ise kad\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131nda idi. Evde dedenin yeri ate\u015fin yan\u0131nda olup post \u00fczerinde uyuklarken bir yandan da dumanla bo\u011fu\u015furdu. Ne var ki evdeki i\u015flerin d\u00fczenleyicisi ne ana-baba ne de dede olur. Evde s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en ki\u015fisi o evdeki ya\u015fl\u0131 kad\u0131nlar olup onlara \u201cokhor\u00e7kura\u201d ad\u0131 verilir.\u201d Ya\u015fl\u0131 kad\u0131nlara \u201cDinana\u201d veya \u201cnandidi\u201d b\u00fcy\u00fckanne denir ki bunlar\u0131n adlar\u0131 ekseriya Esme, A\u00e7e, Kakice veya Khava \u015feklinde olurdu. Onlar\u0131n dedikleri evde kanun yerine ge\u00e7erdi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-42341\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Baykus-c.jpg\" alt=\"\" width=\"406\" height=\"277\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Baykus-c.jpg 406w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Baykus-c-300x205.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 406px) 100vw, 406px\" \/><\/p>\n<p>Erkekler kom\u015fularla tak\u0131\u015fmamak i\u00e7in evlerini biraz daha uzakta ve bah\u00e7elerinin i\u00e7inde kurar ve h\u00e2kimiyetlerini kom\u015fular yerine kendi evlerinde kurarlar.\u00a0 Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olursa erkeklik g\u00f6sterisini nerede ve kime kar\u015f\u0131 g\u00f6sterebilir ki. Zaten her Laz, ana-babadan gelen genetik yap\u0131 nedeniyle her an patlamaya haz\u0131r birer bomba gibiler.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklu\u011fumda ekseri geceler yata\u011fa girdi\u011fimde derenin \u015f\u0131r\u0131lt\u0131s\u0131n\u0131 dinlerken, k\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u00fcn ne kadar g\u00fczel oldu\u011funu ve gelir d\u00fczeyi y\u00f6n\u00fcnden di\u011fer ailelere g\u00f6re daha iyice olmam\u0131z nedeniyle de ne kadar \u015fansl\u0131 oldu\u011fumu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken bir yandan da bir Laz olarak d\u00fcnyaya gelmemden dolay\u0131 da gurur duyuyordum. \u00c7\u00fcnk\u00fc bana g\u00f6re, Lazlarda herkesin kolayca ula\u015famayaca\u011f\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli \u00f6zellikler vard\u0131. Bu \u00f6zelliklerin ba\u015f\u0131nda mertlik geliyordu. Yine mertlik kadar \u00f6nemli olan di\u011fer \u00f6zellik ise verilen s\u00f6z\u00fcn tutulmas\u0131 mecburiyeti idi. Keza gururlu olup kimseye boyun e\u011fmemek\u00a0 ama yard\u0131msever olmak dobra olmak, d\u00fcr\u00fcst olmak ve daima zay\u0131f\u0131n yan\u0131nda yer almak iyi bir Laz olabilmenin ana \u015fartlar\u0131yd\u0131. Ben her zaman i\u00e7in bu \u00f6zellikleri muhafaza etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Ne derece ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fumu bilemem ama her zaman i\u00e7in, bu \u00f6zelliklere sahip oldu\u011fumu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ve \u00f6yle bir Laz olmakla iftihar ettim. Bununla beraber, Lazcay\u0131 bir yaz\u0131 dilinde kullanamay\u0131\u015f\u0131m beni ziyadesiyle \u00fczerdi. Bu bak\u0131mdan, Lazcay\u0131 lay\u0131k oldu\u011fu bir platforma oturtma fikri devaml\u0131 olarak beni d\u00fcrt\u00fckleyip durmu\u015ftur. \u00c7ocuk ya\u015flar\u0131ndaki u\u011fra\u015flar\u0131m ise \u00e7\u00f6pl\u00fcklere at\u0131ld\u0131 gitti. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise maalesef ge\u00e7im derdi ile beraber menfaat ve \u00e7\u0131kar kavgalar\u0131 herkes kadar Lazlara da s\u0131\u00e7ram\u0131\u015f, herkes menfaatine g\u00f6re hareket etmeye ba\u015flam\u0131\u015f ve bu nedenle de Lazl\u0131kla ilgili \u00f6zellikler maalesef teker teker yok olup gitmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Sahilden bak\u0131nca bir anda g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne y\u00fckselen ve y\u00fcksekli\u011finin 660 metre oldu\u011fu bilinen Sultan Selim Da\u011flar\u0131n\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck noktas\u0131 Doloqala\u2019d\u0131r ki sonbaharda Batum taraflar\u0131ndan yurdumuza g\u00f6\u00e7 eden ku\u015flardan olan yabani g\u00fcvercin s\u00fcr\u00fcleri i\u015fte bu Doloqala\u2019dan ge\u00e7mek zorundad\u0131rlar. Doloqala\u2019daki yaban\u00ee g\u00fcvercin avc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fte nerelere kadar uzand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorum ama bu avc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k \u015feklinde seyretti\u011fini herkes bilir. Bu ama\u00e7la ba\u015fka vilayetlerde bulunanlar i\u00e7inde Doloqala\u2019n\u0131n tad\u0131n\u0131 bilenlerin y\u0131ll\u0131k izinlerini eyl\u00fcl ay\u0131nda k\u00f6y\u00fcm\u00fczde ge\u00e7irmeleri \u00e7ok do\u011fal bir olay olup, k\u00f6yde ya\u015fayan ya\u015fl\u0131 ba\u015fl\u0131 dedeler i\u00e7inde bastonlar\u0131yla gecenin k\u00f6r\u00fcnde Doloqala\u2019ya \u00e7\u0131kanlar da mevcuttu. K\u0131sacas\u0131 Doloqala\u2019da avlanmak kara sevdaya, Doloqalas\u0131z bir Azla\u011fa da pi\u015fmemi\u015f a\u015fa benzer.<\/p>\n<p>Doloqala\u2019da tam zirvede yer alan a\u011fa\u00e7l\u0131k alan aras\u0131ndaki bitkiler temizlendikten sonra a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan b\u00fcy\u00fck k\u0131z\u0131la\u011fa\u00e7lar\u0131n aras\u0131na\u00a0 \u201cotroce\u201d ad\u0131 verilen b\u00fcy\u00fck a\u011flar gerilir ve \u201cotroce\u201dnin bir taraf\u0131nda yer alan \u201c\u00e7erge\u201dlerde pusuya yatarak g\u00fcvercin s\u00fcr\u00fcs\u00fc beklenir. Tabii ki g\u00fcvercin sabah\u0131n seherinde geldi\u011fine g\u00f6re o tepeye de gecenin k\u00f6r\u00fcnde (e\u011fer kaybolmam\u0131\u015fsa) patika yollardan \u00e7\u0131k\u0131l\u0131r. G\u00fcvercinler sabaha kar\u015f\u0131 oradan ge\u00e7erken toslad\u0131klar\u0131 o kocaman a\u011flardan sonra yolculuklar\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f olurlar. Ancak, gelen s\u00fcr\u00fcn\u00fcn irtifas\u0131 a\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcnde kal\u0131yorsa ne yapmak laz\u0131m. \u0130\u015fte Laz zek\u00e2s\u0131 burada devreye giriyor ve s\u00fcr\u00fcy\u00fc a\u015fa\u011f\u0131ya indiriyor.<\/p>\n<p>Bunun i\u00e7in \u015f\u00f6yle bir y\u00f6ntem kullan\u0131lmaktad\u0131r. Doloqala\u2019ya \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce \u201ckva\u015furduli\u201d ad\u0131 verilen bir sapan \u00e7e\u015fidi haz\u0131r tutulur. Kva\u015furduli, yakla\u015f\u0131k elli-altm\u0131\u015f santim boyundaki iki ipin aras\u0131na yonga ad\u0131 verilen sekiz-on santim kadar kal\u0131nl\u0131kta ve yirmi santim kadar uzunlukta iki taraf\u0131 sivriltilmi\u015f yuvarlak odun par\u00e7as\u0131n\u0131n yerle\u015febilece\u011fi geni\u015flikte bir \u00f6rg\u00fc ile tamamlan\u0131r ve ipin di\u011fer u\u00e7lar\u0131ndan birine rahat\u00e7a parma\u011fa ge\u00e7ecek \u015fekilde bir halka yap\u0131l\u0131r. Di\u011fer ucuna ise d\u00fc\u011f\u00fcm at\u0131l\u0131r. Doloqala\u2019da g\u00fcvercinin y\u00fcksekten ge\u00e7mesi ihtimaline kar\u015f\u0131 kva\u015furduliyi iyi kullanabilen bir g\u00f6zetleyici, daha \u00f6nceden tespit edilmi\u015f ve kullan\u0131lm\u0131\u015f olan bir a\u011fac\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131p yerle\u015fir. G\u00f6zetleyici s\u00fcr\u00fcy\u00fc g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc anda \u201cDontkobit!\/ Saklan\u0131n!\u201d diye ba\u011f\u0131rarak i\u015faret verdikten sonra s\u00fcr\u00fcy\u00fc bekler. S\u00fcr\u00fc a\u011flar\u0131n \u00fcst\u00fcnden ge\u00e7meye kalk\u0131\u015f\u0131rsa da kva\u015furduliye yongay\u0131 yerle\u015ftirir ve ipin bir ucunu bir parma\u011f\u0131na ge\u00e7irip di\u011fer ucunu da d\u00fc\u011f\u00fcm yerinden s\u0131k\u0131ca tuttuktan sonra havada dairesel bir \u015fekilde h\u0131zla d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. Sonra da tutmakta oldu\u011fu ipin ucunu b\u0131rakmak suretiyle tam s\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fcne do\u011fru yongay\u0131 f\u0131rlat\u0131r. \u0130\u015fte, b\u00fcy\u00fck bir v\u0131c\u0131rdamayla tepesine do\u011fru inmekte olan yongan\u0131n sesinden \u00fcrken g\u00fcvercin s\u00fcr\u00fcs\u00fc, b\u00fcy\u00fck bir korku i\u00e7inde azami derecede al\u00e7al\u0131r ki bu onun yolculu\u011funun sonu olur. Vakit kazanmak i\u00e7in de kendini a\u011fdan kurtaramayan bu ku\u015flar\u0131n kafalar\u0131 kopar\u0131ld\u0131ktan sonra herkese uygun miktarda verilirdi. Baz\u0131 hevesliler bunlardan bir iki tanesini bir m\u00fcddet evde de beslerlerdi. Tabii i\u015fin bir de katliam olup olmad\u0131\u011f\u0131 boyutu var ki, tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r. B\u00f6yle bir su\u00e7lamaya kar\u015f\u0131; denizde de a\u011flarla de\u011fil de sadece oltayla hamsi tutulsun diyenler de \u00e7\u0131kabilir ki her iki tarafa da mant\u0131kl\u0131 cevaplar bulmak gerekir.<\/p>\n<p>\u0130smail\u2019in babas\u0131 Kadir Trabzon\u2019da \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. \u0130smail de orada okudu\u011fu i\u00e7in ancak baz\u0131 tatil aylar\u0131nda k\u00f6ye geliyor ve bir- iki kald\u0131ktan sonra yine Trabzon\u2019a geri d\u00f6n\u00fcyorlard\u0131. Bu nedenle de \u0130smail, k\u00f6y\u00fc ve k\u00f6y ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 iyi bilmiyordu. Ancak Sultan Selim Ormanlar\u0131n\u0131n tepe noktas\u0131 olan Doloqala\u2019da b\u00fcy\u00fck a\u011flarla yabani g\u00fcvercin yakaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor ve bunun nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok merak ediyordu.<\/p>\n<p>\u0130smail biraz b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce, i\u00e7ine Doloqala mera\u011f\u0131 iyice i\u015fledi. G\u00fcvercin mevsimi olan Eyl\u00fcl ay\u0131 gelince kom\u015funun b\u00fcy\u00fck o\u011flu Veli\u2019ye, kendisini de g\u00f6t\u00fcrmeleri i\u00e7in yalvar\u0131nca Veli:<\/p>\n<p>-Benimle beraber Doloqala\u2019ya \u00e7\u0131kmak istiyorsan, erkenden yatmal\u0131s\u0131n. Peynir-ekme\u011fini de ak\u015famdan haz\u0131rla ve ben seni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131nca da hemen evden d\u0131\u015far\u0131ya f\u0131rla! Diye tembih etti.<\/p>\n<p>\u0130smail\u2019in sevin\u00e7ten uyku g\u00f6z\u00fcne girmedi. Yata\u011f\u0131nda k\u0131vrand\u0131 durdu. \u00c7akal ve kurba\u011fa seslerine derenin \u015f\u0131r\u0131lt\u0131s\u0131 da iyice uykusunu da\u011f\u0131tt\u0131. Neden sonra bir ses duydu:<\/p>\n<p>-Hulululuuu\u2026<\/p>\n<p>\u201c\u0130\u015fte, Veli \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor!\u201d Deyip kalkt\u0131. Bir hamlede elbisesini giydi, \u00e7apulas\u0131n\u0131 aya\u011f\u0131na ge\u00e7irdi ve peynir-ekme\u011fini de kapt\u0131\u011f\u0131 gibi evden d\u0131\u015far\u0131ya f\u0131rlad\u0131. \u015eoseyi ay \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nlat\u0131yordu. Kom\u015funun evinde ise \u0131\u015f\u0131k yoktu. \u201cElbet Veli yola koyuldu da beni ilerde bekliyor.\u201d Diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, kar\u015f\u0131 taraftan yine ayn\u0131 ses geldi:<\/p>\n<p>-Hulululuuu!<\/p>\n<p>-Heyy! Beni bekle, geliyoruuum!<\/p>\n<p>\u0130smail, ad\u0131mlar\u0131n\u0131 s\u0131kla\u015ft\u0131rd\u0131. \u015eoseden ayr\u0131l\u0131p ayak izlerini takip ederek, Doloqala\u2019n\u0131n yoku\u015flu yoluna sapt\u0131. Ay \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 yerler zifiri karanl\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>-Veliiii! Veliii!<\/p>\n<p>-Hulululuuu!<\/p>\n<p>-Yahu, bekle beni! Geliyoruuum!<\/p>\n<p>\u0130smail, karanl\u0131kta sa\u011fa-sola \u00e7arparak, t\u00f6kezleyerek yoku\u015f yukar\u0131 t\u0131rman\u0131yor.<\/p>\n<p>-Hulululuuu!<\/p>\n<p>Ses yukar\u0131lardan geliyordu.<\/p>\n<p>-Yahu, bekle beni! Bekle ulan! Geliyorum i\u015fte\u2026<\/p>\n<p>\u0130smail, ne kadar ko\u015ftuysa da Veli\u2019ye yeti\u015femedi. Tepeye var\u0131nca da ay balta ile temizlenmi\u015f neferleri (a\u011flar\u0131n as\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerleri) g\u00f6rd\u00fc. \u201c\u0130\u015fte, Doloqala\u2019ya \u00e7\u0131kt\u0131m ama bu adam nerede! Veli\u2019ye yine seslendi ise de kimse cevap vermedi. \u00d6teki neferleri yoklad\u0131, karanl\u0131ktan ba\u015fka bir \u015fey yok. Gidip, bir k\u0131z\u0131la\u011fac\u0131n alt\u0131nda uzan\u0131verdi. Neden sonra o sesi yine duyunca \u015fa\u015f\u0131rd\u0131. Ses a\u015fa\u011f\u0131dan do\u011fru geliyordu. \u201cBen, onu herhalde fark etmeden yolda ge\u00e7tim.\u201d Diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n<p>Bir-iki saat ge\u00e7tikten sonra a\u015fa\u011f\u0131dan do\u011fru gelmekte olan \u00e7ocuklar\u0131n seslerini duyunca kalk\u0131p onlar\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131. Veli, Osman, Nuri, Hasan\u2026 Tam sekiz ki\u015fi. Veli, \u0130smail\u2019i g\u00f6r\u00fcnce:<\/p>\n<p>-Hey! Sen ne zaman \u00e7\u0131kt\u0131n? Diye sordu. \u0130smail daha a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7madan o sesi yine duydu.<\/p>\n<p>-Hulululuuuu!<\/p>\n<p>\u0130smail\u2019in akl\u0131 ba\u015f\u0131ndan gitti.<\/p>\n<p>-O! O kimdir! O, sen de\u011fil miydin?<\/p>\n<p>-Yahu sen akl\u0131n\u0131 m\u0131 yedin! Ben \u00f6yle ba\u011f\u0131rabilir miyim?! Hem ben, seni neden \u00f6yle \u00e7a\u011f\u0131ray\u0131m. Sen, bayku\u015f sesini tan\u0131m\u0131yor musun?<\/p>\n<p>O zaman \u00e7ocuklar makaralar\u0131 koyuverdiler. \u0130smail, g\u00fcn a\u011far\u0131p g\u00fcvercinler g\u00f6r\u00fcn\u00fcnceye kadar dizini d\u00f6vd\u00fc, kafas\u0131n\u0131 yumruklad\u0131.<\/p>\n<p>[<strong>\u00d6nerilen okumalar<\/strong>:M. Y\u0131lmaz Avc\u0131, \u201cAzla\u011fa\/Abuislah\/ Esenk\u0131y\u0131\u201d, circassiancenter.ch.com.tr; M. Y\u0131lmaz Avc\u0131, \u201cK\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u201d, circassiancenter.ch.com.tr;\u00a0 M. Y\u0131lmaz Avc\u0131, \u201cHey Gidi \u00c7ocukluk\u201d, circassiancenter.ch.com.tr]<\/p>\n<p><strong> <img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-42342\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/BAYKUS-b-1.png\" alt=\"\" width=\"571\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/BAYKUS-b-1.png 571w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/BAYKUS-b-1-300x158.png 300w\" sizes=\"(max-width: 571px) 100vw, 571px\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>OLOL\u0130<\/strong><\/p>\n<p>K\u0306arta Lazi\u015f kyois oxorepe mu\u00e7\u0306o\u015fi go\u015fab\u011fei renna, Azla\u011fasti e\u015fo ren. Nana- babape ar do jur bereten vardoxedut\u0306es. Mu\u015feniki di\u017eabunan varna dibadan do dix\u00e7inan\u015fi, mutepe\u015fa o\u0292\u0306k\u0306omilapu\u015feni berepe k\u0306ala doxunu\u015fa muxtaci naiqvet\u0306es\u015feni, ar berek varo\u0292\u0306k\u0306eduna, majuranepes nocant\u0306es. Hem dido bere dido derdi, hemti dixa dido \u00e7\u0306it\u0306a ren. Emu\u015feni k\u0306urbetis dulya na\u017eiras k\u0306o\u00e7i kyois vardvadginen do nk\u0306ap\u0306inei mindulun. K\u0306ap\u0306ulas nadoskidaspe\u015fi mteli xolo badi-x\u00e7ini do bere-bari iqven.<\/p>\n<p>Kimolepek, kimoloburot dulyape ikipt\u0306u. Di\u015fka\u015fa it\u0306u, k\u0306ave\u015fa it\u0306u do oxorcas nosi ogurapt\u0306u. Oxori\u015fi mteli dulyape\u015fi monk\u0306anoba oxorca\u015f mxucis gyocant\u0306u. Oxoris p\u0306ap\u0306uli\u015f yeri ok\u0306rebule k\u0306ala postimu\u015fi iqvet\u0306u do birtum da\u00e7xiri\u015f mk\u0306oma k\u0306ala i\u00e7\u0306k\u0306omert\u0306u. Murenki oxormance kimoli rt\u0306astina, oxoris dulyape nagyon\u0292\u0306uranaps k\u0306o\u00e7i ne p\u0306ap\u0306uli neti baba do nana iqvet\u0306u. Em k\u0306o\u00e7i, didinana naren oxork\u0306ira [oxo\u00e7\u0306k\u0306ura] iqvet\u0306u. Didinanapes nandiditi u\u0292\u0306umert\u0306es ki dadepe\u015fi didope\u015fi coxo ya A\u015fe, ya k\u0306ak\u0306ice, ya Xava do varnati Esme stei iqvet\u0306u ki entepek natkvanpe oxori\u015f doloxeni k\u0306anunepe iqvet\u0306u.<\/p>\n<p>Kimolepek man\u017eagere k\u0306ala birtum varok\u0306ok\u0306idinu\u015feni oxorepe man\u017eagere\u015fen mendra ikipt\u0306es. E\u015fopeten \u00e7kar miti\u015fa varna\u00e7enantina, berepe mutepe\u015fi\u015fa emri kona\u00e7et\u0306es. Varna kimoloba mu\u00e7\u0306o\u015fi uxui\u0292\u0306onas! K\u0306arta Lazi, nana do baba\u015fen monoxtime siniriten nadibaden\u015feni ar \u00e7\u0306it\u0306a konasva\u015fi, gont\u0306k\u0306va\u0292inu \u015feni birtum xaziri ren.<\/p>\n<p>Beroba \u00e7kimis seri onceres me\u015faptat\u0306i\u015fi, mt\u0306k\u0306a\u015fen namulun lap\u0306arde do ololi\u015f sersepes naoxvakten \u011fali\u015f o\u015firalu\u015f sersepes vusimint\u0306i do ar k\u0306eleti kyoi \u00e7kini\u015fi mskvanoba visimadept\u0306i, ar k\u0306eleti manti Lazi nadovibadi\u015feni muk\u0306onai \u015fansoni vore yado maxelet\u0306u do \u00e7kimeburot vim\u0292kvet\u0306i. Mu\u015feniki k\u0306arta k\u0306o\u00e7i Lazi vardibaden. Lazi dibada\u015fiti, k\u0306o\u00e7i iqvaginon. Natkva nenas naqonaginon. Mu\u015feni ki Lazi\u015feni en didi k\u0306anoni nani\u00e7inas nena ren. Lazik mitis ti vargyundrik\u0306ups. Lazik muxtacepes nu\u015fvels. Muk varimxors do man\u017eageres \u00e7aps. Edo Lazik mitis mutu varak\u0306vandeps. Ok\u0306vandinu onc\u011foroba\u015f en didi do reziloba ren. Edo Lazi, k\u0306o\u00e7epe\u015fi xasi ren. Edo Lazi k\u0306o\u00e7ik birtum nosi ixmars. Mu\u015feni ki ne doba\u011foni dixa u\u011fun neti dulya do mutu. Kvas uk\u0306uzdips do \u0292\u0306k\u0306ari gamiqonops. Nandara\u015fi e\u015fo varna a\u015fo illaki ar \u00e7are ko\u017eirops.<\/p>\n<p>Zo\u011fap\u0306ici\u015fen mindi\u0292\u0306k\u0306eda\u015fi, mu\u00e7\u0306o dixa\u015fen e\u015fa\u0292xont\u0306inei nai\u017eiren Sultan Selimi\u015f mt\u0306k\u0306a\u015fi en ma\u011fali yeri\u015f coxo \u201cDoloqala\u201d\u00a0 ren. Stveli moxta\u015fi, Batumi\u015fen \u00e7kinde k\u0306ele namuk\u0306ulun mt\u0306k\u0306uri t\u0306oroci\u015f suriti, en ma\u011fali naren\u015feni Doloqala\u015fen mik\u0306ilun. Helbet, mek\u0306axtimu mek\u0306axtasunon mara mek\u0306o\u00e7kvanna. Azla\u011fuepek ek nagunk\u0306idan didi ot\u0306orocepeten (mosapeten) gzas kogulunk\u0306ilupan do konobund\u011folupan. Doloqalas t\u0306oroci\u015f o\u00e7\u0306opu\u015f qoropa mutus varmengaps. Stveli moxta\u015fi \u00e7kva no\u011fapes narenanpeti Azla\u011fa\u015fa mulunan do t\u0306oroci \u00e7\u0306opupan. Ar orapes o\u015f \u0292\u0306anei p\u0306ap\u0306ulepe bile biga bigei-bigei Doloqala\u015fa nai\u015fit\u0306es man komi\u00e7kin.<\/p>\n<p>Doloqala\u015fa t\u0306oroci getanap\u0306icis namulun \u015feni t\u0306oroci\u015fa naidasunon k\u0306o\u00e7i seri\u015f gverdis onceres muisels do qvali do m\u00e7\u0306k\u0306idi kezda\u015fk\u0306ule m\u0292k\u0306upis gzas kogedgitun. Ok\u0306uleti a-jur k\u0306o\u00e7i \u00e7kva kuk\u0306ulvan do emtumanis kodvak\u0306idenan.<\/p>\n<p>Rak\u0306ani\u015fa ke\u015faxtan\u015fi, daha \u0292\u0306oxle\u015fen go\u015fan\u00e7\u0306vareli nau\u011funan didi mtxomupes ot\u0306orocepe kogolok\u0306idapan da ark\u0306ele xvenei nau\u011funan \u00e7ergepes kelant\u0306k\u0306obunan.<\/p>\n<p>Daha t\u0306oroci varmoxta\u015fakis, a-jur mzesku, mt\u0306k\u0306a\u015fkotume do eya aya mosas konat\u0306en do konik\u0306iden. Getanut\u0306a\u015fiti, t\u0306oroci\u015fi suri egere moxtimu unonna komulun do a\u011fepes konab\u011fa\u015fk\u0306uleti skidala mutepe\u015fiti koni\u00e7oden. K\u0306vin\u00e7i dido rt\u0306a\u015fi ti\u015fi nok\u0306vatu \u00e7etini naiqven\u015feniti tiepe kanostikupan do kelob\u011fapan. Ok\u0306uleti illaki majuranepesti kome\u00e7apan do biyeli-qureli kyoi\u015fa kagyulvan.<\/p>\n<p>Doloqalas t\u0306oroci mosas konab\u011fa\u015fi iri \u015fei di\u00e7oden mara ya t\u0306oroci mosa\u015fen ma\u011fali kodoskiduna mu iqvasunon. T\u0306oroci rak\u0306ani mujilas do mik\u0306ilasi! Ar Lazik toli me\u0292\u0306k\u0306omileis ar t\u0306oroci\u015f suri e\u015fo mek\u0306olapapsi. Helbet t\u0306oroci tude geqonu\u015fi, gzati ko\u017eirops. Emu\u015feni, \u0292\u0306oxle\u015fen \u201ckva\u015furduli\u201d\u00a0 nau\u0292\u0306umelan 60-80 sm. k\u0306onai jur tok\u0306i\u015f k\u0306un\u0292\u0306ulepes ar \u00e7\u0306it\u0306a file konok\u0306irapan. Ok\u0306uleti 10 sm. k\u0306onai m\u00e7xvanas do 15-20 cm\u00a0k\u0306onai gin\u017eanobas jur k\u0306un\u0292\u0306ulepe m\u0292\u0306k\u0306ili ar di\u015fka, em files kogedumelan. Em di\u015fkas, \u201cyonga\u201d u\u0292\u0306umelan do tok\u0306i\u015f ar k\u0306un\u0292\u0306uli komolak\u0306iran \u015fk\u0306ule o\u015fkenani k\u0306iti emus komi\u015fumelan. Majurani tok\u0306i\u015f k\u0306un\u0292\u0306ulisti k\u0306ai xe\u015fa kodolvak\u0306nepan.\u00a0\u00a0Ok\u0306uleti ar k\u0306o\u00e7i ar didi mtxomus kyulun do t\u0306oroci\u015fi moxtimu \u00e7umers.\u00a0\u00a0Edo t\u0306oroci mulut\u0306a\u015fi m\u0292ika jin mujilapsna, \u201cdont\u0306k\u0306obit!\u201d yado kodiqura\u015fk\u0306ule kva\u015furduli n\u0292as oktus kogyo\u00e7\u0306k\u0306aps. E\u015fo oktaps-oktaps do gek\u0306limei nau\u011fun k\u0306un\u0292\u0306ulis uxu\u015fkva\u015fi, file\u015fen yonga mo\u015fastun do ojiralu\u015f sersiten suri\u015fi jindole git\u0306a\u015fi k\u0306vin\u00e7epe ye\u015fkurdunan do kogyamxenan. Edo ok\u0306uleti mteli xolo mosapes konab\u011fan\u015fi ke\u00e7\u0306k\u0306odunan do mutu var.<\/p>\n<p>Kimi k\u0306o\u00e7epek a-jur tanes varela\u00e7apt\u0306es do m\u0292ika oras oxoris doskedinapt\u0306es. Edo a\u0292\u0306i ak Doloqala\u015feni ar fantezi varptkat\u015fi helbet variqven.<\/p>\n<p>\u0130smaili\u015f baba K\u0306adiik T\u0306amt\u0306ras i\u00e7ali\u015fept\u0306u. \u0130smailikti ek naik\u0306itxupt\u0306u\u015feni ancax bazi mo\u015fvacinoni\u015f tutapes kyoyi\u015fa mulut\u0306es do a-jur tuta kododgitat\u0306es\u015fk\u0306ule xolo T\u0306amt\u0306ra\u015fa kak\u0306uniktet\u0306es. \u0130smailis emu\u015feni kyoyi do kyoyi\u015f skidala k\u0306ai varu\u00e7kit\u0306u. Mara Sultan Selimi\u015f mt\u0306k\u0306a do rak\u0306ani mu\u015fi Doloqalas didi ot\u0306orocepeten t\u0306oroci nai\u00e7\u0306opet\u0306u ku\u00e7kit\u0306u do dido mera\u011fi ikipt\u0306u.<\/p>\n<p>\u0130smaili m\u0292ika kamuirdu\u015fi, Doloqala\u015fi kodolvagzu. T\u0306oroci\u015f tuta Staro\u015fina moxtu\u015fi man\u017eagere\u015f didi bere Velis oxre\u0292\u0306u\u015fi, Velik:<\/p>\n<p>-\u00c7kimik\u0306ala Doloqala\u015fa e\u015faxtimu ginonna, ordo xolo kodinciri. Qvali do m\u00e7\u0306k\u0306iditi limci\u015fen doxaziri. Man dogicoxa\u015fiti, gama\u0292xont\u0306i do gzas kogedgiti yado konandu.<\/p>\n<p>\u0130smailis xelebaten tis nciri varmi\u015fuxtu. Onceres yiktu, giktu. Lap\u0306arde do maqaqi\u015f sersi k\u0306ala \u011fali\u015f o\u015firaluti tis komi\u015fuxtu. Munde\u015fk\u0306ule ar sersi kognu:<\/p>\n<p>-Hulululuuu!<\/p>\n<p>\u201cAha!Velik micoxops!\u201d Ya tku do kiselu. Dolokunu kodilikunu, \u0292\u0306ur\u011fa komuidu, qvali do m\u00e7\u0306k\u0306idisti nank\u0306ap\u0306u do oxori\u015fen kagama\u0292xont\u0306u. K\u0306azonis tuta\u015f te gedgit\u0306u. Man\u017eagere\u015f oxoris \u00e7kar te vart\u0306u. \u201cHelbet Veli gzas kogedgitu do ekole man m\u00e7umers!\u201d Yado isimadep\u0306t\u0306u\u015fi, melendo k\u0306ele namulun sersi xolo kognu:<\/p>\n<p>-Hululululuuuu!<\/p>\n<p>-Ep\u00e7i, domiqondi! Mevuluuu!<\/p>\n<p>\u0130smailik k\u0306u\u00e7xepes num\u00e7\u0306vinu. K\u0306azonis kelva\u0292\u0306k\u0306u do nok\u0306u\u00e7xeni nai\u017eiren doloqala\u015f gzas emtumani kodvar\u00e7u. Tuta\u015fte navargedgin svape no\u015fkeri stei m\u0292\u0306k\u0306upi rt\u0306u.<\/p>\n<p>-Veliii!Veliii!<\/p>\n<p>-Hulululuuuu!<\/p>\n<p>-Ep\u00e7i, domiqondi! Mevuluuu&#8230;<\/p>\n<p>\u0130smaili m\u0292\u0306k\u0306upis ekole- akole nat\u0306en- mat\u0306en do emtumanis nunk\u0306ap\u0306un.<\/p>\n<p>-Hululuuuu!<\/p>\n<p>Sersi jilendo k\u0306elen mulun.<\/p>\n<p>-Ep\u00e7i domiqondi! Domiqondi ulan! Mevulu i\u015fte\u2026<\/p>\n<p>\u0130smaili muk\u0306o unk\u0306ap\u0306utina, Veli\u015fa varna\u00e7\u0306\u015finu. Munde\u015fk\u0306ule rak\u0306ani\u015fa ke\u015faxtu\u015fi, gon\u00e7\u0306vareli neferepe ko\u017eiru.\u00a0\u00a0\u201cAha, Doloqala\u015fa ke\u015fapti mara am k\u0306o\u00e7i soren! Velis xolo ucoxutina, mitik sersi vame\u00e7u\u015fi, majurani neferepes go\u0292\u0306k\u0306edu. M\u0292\u0306k\u0306upi\u015fen met\u0306i mutu varen. \u0130du do ar mtxomu\u015f tude kelaxedu. Munde\u015fk\u0306ule em sersi xolo kognu\u015fi, gui\u015fa\u015fu. Sersi \u0292\u0306alendo k\u0306elen mulut\u0306u. \u201cMan emus golap\u0306\u00e7\u0306i\u015fi herhalde!\u201d Yado nisimadu. Ar-Jur saat\u0306i mik\u0306ilu\u015fk\u0306ule, \u0292\u0306alendo k\u0306elen namulun bi\u00e7\u0306epe\u015fi sersepe ognu\u015fi, yiselu do entepes konargu. Veli, Osmani, Nuri, Xasani. Tam ovro k\u0306o\u00e7i. Velik \u0130smaili \u017eiru\u015fi:<\/p>\n<p>-Ep\u00e7i, sin mundes e\u015faxti? Yado k\u0306itxu.<\/p>\n<p>\u0130smailik daha mutu vartku\u015fakis sersi xolo kognu:<\/p>\n<p>-Hululululuuuu!<\/p>\n<p>\u0130smailis tis nosi minduxtu.<\/p>\n<p>-Eya! Eya! Eya miren? Eya sin vart\u0306iyi?<\/p>\n<p>-Ep\u00e7i, sin nosi o\u00e7\u0306k\u0306omiyi! Man e\u015fo macoxineni. Hem sin e\u015fo mot dogicoxa! Sin ololi\u015f sersi vari\u00e7inopi?<\/p>\n<p>Em oras bi\u00e7\u0306epek mak\u0306arapes kuxu\u015fkves. \u0130smailik, getanap\u0306icis t\u0306oroci\u015f suri mulut\u0306u\u015fakis ti it\u0306k\u0306apu, burgili incaxu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yazan: M. Y&#305;lmaz Avc&#305; Yay&#305;na haz&#305;rlayan: Ali &#304;hsan Aksamaz (T&uuml;rk&ccedil;e- Lazca) Her Laz k&ouml;y&uuml;nde evler nas&#305;l da&#287;&#305;n&#305;k nizamda yer al&#305;yorsa Azla&#287;a&rsquo;da da bu durum &ouml;yledir. Ana-babalar bir iki &ccedil;ocukla yetinmezlerdi. Bunun nedeni ise ya&#351;l&#305;l&#305;kta veya hastal&#305;kta bir &ccedil;ocu&#287;un eline bakmamak ve kendini garanti alt&#305;na almak i&ccedil;indi. Di&#287;er yandan, hem &ccedil;ok &ccedil;ocuk &ccedil;ok dert hem de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[135],"tags":[],"class_list":["post-42339","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-ali-ihsan-aksamaz-laz-kulturu","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42339"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42339\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42343,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42339\/revisions\/42343"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}