{"id":42549,"date":"2024-11-29T19:34:08","date_gmt":"2024-11-30T01:34:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/?p=42549"},"modified":"2024-12-13T19:41:38","modified_gmt":"2024-12-14T01:41:38","slug":"lazcanin-kucumsenmemesi-gereken-ilk-zaferi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/lazcanin-kucumsenmemesi-gereken-ilk-zaferi\/","title":{"rendered":"LAZCA\u2019NIN K\u00dc\u00c7\u00dcMSENMEMES\u0130 GEREKEN \u0130LK ZAFER\u0130"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-42551\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/LAZCANIN-KUCUMSENMEMESI-GEREKEN-ILK-ZAFERI-b.png\" alt=\"\" width=\"571\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/LAZCANIN-KUCUMSENMEMESI-GEREKEN-ILK-ZAFERI-b.png 571w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/LAZCANIN-KUCUMSENMEMESI-GEREKEN-ILK-ZAFERI-b-300x158.png 300w\" sizes=\"(max-width: 571px) 100vw, 571px\" \/><\/p>\n<p><strong>Ali \u0130hsan Aksamaz<\/strong><\/p>\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde \u00e7ok \u00f6nemli bir geli\u015fme ya\u015fand\u0131. Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 Talim ve Terbiye Kurulu, Laz ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n sunduklar\u0131 \u201cLazca Se\u00e7meli Ders M\u00fcfredat Program\u0131\u201dn\u0131 onaylad\u0131. B\u00f6ylece Lazca da 2013- 2014 E\u011fitim ve \u00d6\u011fretim y\u0131l\u0131ndan itibaren ilk\u00f6\u011fretimde resmen se\u00e7meli ders haline geldi. K\u00fcrt\u00e7e, Abhazca ve \u00c7erkes\u00e7e ile ilgili se\u00e7meli ders uygulamas\u0131na ge\u00e7en e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda ba\u015flad\u0131, kitaplar\u0131 bas\u0131ld\u0131, s\u0131n\u0131flar\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. \u201cLazca M\u00fcfredat Program\u0131\u201d o zaman hen\u00fcz haz\u0131r olamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201cLazca Anadil S\u0131n\u0131flar\u0131\u201d a\u00e7\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 gibi ge\u00e7en e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda m\u00fcfredat haz\u0131r olmamas\u0131na ra\u011fmen, bir\u00e7ok yerde veliler, okul m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerine dilek\u00e7e vererek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u201cLazca Se\u00e7meli dersi\u201d g\u00f6rmelerini talep etmi\u015flerdi. Okul m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri ise, dilek\u00e7eleri geri \u00e7evirmi\u015f ve gerek\u00e7e olarak da \u201cLazca M\u00fcfredat Program\u0131\u201dn\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 velilere birer yaz\u0131 ile bildirmi\u015fti.<\/p>\n<p>\u015eimdi s\u0131ra Lazca ders kitaplar\u0131n\u0131n h\u0131zla haz\u0131rlanmas\u0131na ve velilerin de bu dersi se\u00e7meli ders olarak se\u00e7melerine geldi. \u201cLazca Se\u00e7meli Ders\u201d konusunun ge\u00e7mi\u015fi k\u0131saca i\u015fte b\u00f6yle.<\/p>\n<p>M.\u00d6. 3. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f olan \u015fair ve \u0130skenderiye K\u00fct\u00fcphanesi y\u00f6neticisi Apollonius, \u201cArgovnatika\u201d adl\u0131 eserinde \u201cAlt\u0131n Post\u201dun \u00fclkesi Kolkheti\u2019nin halk\u0131 ve dilinden de bahseder. \u0130\u015fte Lazca, bu Kolkheti\u2019nin dilidir. Kolkhlar\u0131n dilidir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-42550\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/LAZCANIN-KUCUMSENMEMESI-GEREKEN-ILK-ZAFERI-c.png\" alt=\"\" width=\"609\" height=\"375\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/LAZCANIN-KUCUMSENMEMESI-GEREKEN-ILK-ZAFERI-c.png 609w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/LAZCANIN-KUCUMSENMEMESI-GEREKEN-ILK-ZAFERI-c-300x185.png 300w\" sizes=\"(max-width: 609px) 100vw, 609px\" \/><\/p>\n<p>Gel g\u00f6r ki, 4000 y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fe sahip olmas\u0131na ra\u011fmen, Lazcan\u0131n hi\u00e7bir resm\u00ee tan\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k ve korunmas\u0131 yoktu. K\u00fcrt\u00e7e i\u00e7in Kuzey Irak, Abhazca \u0130\u00e7in Abhazya, \u00c7erkes\u00e7e i\u00e7in Rusya Federasyonu\u2019na ba\u011fl\u0131 kimi Kuzey Kafkas Cumhuriyetlerindeki \u00f6zerk yap\u0131lar hem resm\u00ee olarak bir tan\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n hem de bu dil ve kimliklerin gelece\u011fe ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k bir ifadesidir. Lazcan\u0131n bu imk\u00e2nlar\u0131 yoktu. Lazca bug\u00fcne kadar, \u201cSo\u011fuk Sava\u015f sebebiyle\u201d kapal\u0131 pazar ili\u015fkilerinin h\u00e2kim oldu\u011fu y\u00f6relerde konu\u015fuldu\u011fu i\u00e7in ayakta kalmay\u0131 ba\u015farabildi. D\u00fcnyan\u0131n tek bir pazar haline geldi\u011fi ve kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n b\u00f6ylesine geli\u015fti\u011fi bu ortamda okulu, kitab\u0131, televizyonu ve radyosu olmayan hi\u00e7bir dilin ya\u015fama \u015fans\u0131 yoktur. Lazca da \u00f6yle. \u00dcstelik \u015fu ana kadar Lazca\u2019n\u0131n hi\u00e7bir resm\u00ee tan\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve korunmu\u015flu\u011fu da bulunmuyordu. Bakanl\u0131\u011f\u0131n \u201cLazca M\u00fcfredat Program\u0131\u201dn\u0131 kabul edip onaylamas\u0131 bu anlamda da olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>Devlet, art\u0131k Lazcay\u0131 tan\u0131yor. Bu, Lazcan\u0131n yukar\u0131da belirtmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m kendi \u00f6zel durumu \u00e7er\u00e7evesinde \u00f6nemli bir geli\u015fme. Bu \u015fartlar alt\u0131nda, \u201cSe\u00e7meli Lazca Ders uygulamas\u0131\u201d yeterli midir? Ku\u015fkusuz ve kesinlikle hay\u0131r! Bundan sonra b\u00fct\u00fcn Laz ayd\u0131nlar\u0131na b\u00fcy\u00fck g\u00f6revler d\u00fc\u015fmekte. Lazca yazmal\u0131lar. Lazca kitaplar yay\u0131nlamal\u0131lar. Lazca belgesel ve \u00e7izgi filmler \u00e7ekmeliler. Lazca atari oyunlar\u0131 haz\u0131rlanmal\u0131. B\u00f6ylece bir Lazca iklimi olu\u015fabilir. Ku\u015fkusuz bundan sonraki a\u015fama Lazca anadilde e\u011fitim ve \u00f6\u011frenim olmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlarla paralel olarak TRT\u2019nin Lazca da yay\u0131n yapmas\u0131 konusunda cidd\u00ee bir lobi faaliyeti y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gerekiyor. Ayn\u0131 \u015fekilde Lazca eski yer adlar\u0131n\u0131n yeniden resm\u00ee olarak kullan\u0131lmas\u0131 ve tabelalarda yer almas\u0131 i\u00e7in de \u00e7aba g\u00f6sterilmeli. Ba\u015fta Rize ve Artvin\u2019de olmak \u00fczere \u00fcniversitelerde Laz Dili ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fma yapan birim ve kurumlar olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. Tarih kitap ve bunlar\u0131 kaynak alan sitelerde Laz tarihine ili\u015fkin yalan ve yanl\u0131\u015f bilgiler silinmelidir.<\/p>\n<p>\u201cLazca Se\u00e7meli Ders\u201d konusunda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en temel konusu, bu derslerin hangi \u00f6\u011fretmenler taraf\u0131ndan nas\u0131l okutulaca\u011f\u0131d\u0131r. \u015eimdi bu konuya kafa yorulmal\u0131. Veliler de, se\u00e7meli ders konusunda te\u015fvik edilmelidir.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, \u201cLazca Se\u00e7meli Ders M\u00fcfredat\u0131\u201dn\u0131 uzun bir s\u00fcre\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kartm\u0131\u015ft\u0131r. Bu anlamda b\u00fct\u00fcn Laz ayd\u0131nlar\u0131 bu m\u00fcfredat\u0131 birlikte haz\u0131rlad\u0131; ilmik ilmik \u00f6rd\u00fc. Laz Enstit\u00fcs\u00fc de bu m\u00fcfredat\u0131 Bakanl\u0131\u011fa sundu. \u201cOgni K\u00fclt\u00fcr Dergisi\u201dnin yay\u0131nlanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihten bu yana, 20 y\u0131ld\u0131r bu kimlik m\u00fccadelesinde teri ve tuzu bulunan herkesin bu somut ba\u015far\u0131da da pay\u0131 vard\u0131r. Bu, Laz Kimlik m\u00fccadelesinin \u00f6nc\u00fcs\u00fc Osmanl\u0131 Lazlar\u0131 Halk \u00f6nderi Hopal\u0131 Faik Efendi ve Sovyetler Birli\u011fi Laz Okullar\u0131 M\u00fcd\u00fcr\u00fc ve Halk \u00d6nderi \u0130skender Tzita\u015fi ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n da \u00e7izgilerinin do\u011frulu\u011funun bir teyididir. \u015eimdi aram\u0131zda olmayan \u015eehzat Ayartepe, Fahri Kahraman, Yamako\u011flu Y\u00fcksel Y\u0131lmaz, Mehmet Yavuz T\u00fcrk\u00f6z, M. Recai \u00d6zg\u00fcn, Kaz\u0131m Koyuncu, Nizamettin Alkumru, Aba\u015fi\u015fi Nurdo\u011fan Demir gibi, bu m\u00fccadelenin ilk akla gelenlerinin de bu ba\u015far\u0131da pay\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p>[<strong>Kaynak<\/strong>: Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLazca\u2019n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmemesi gereken Zaferi\u201d, \u00d6zg\u00fcr G\u00fcndem Gazetesi, 11. IX. 2013]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ali &#304;hsan Aksamaz Ge&ccedil;ti&#287;imiz birka&ccedil; g&uuml;n i&ccedil;inde &ccedil;ok &ouml;nemli bir geli&#351;me ya&#351;and&#305;. Milli E&#287;itim Bakanl&#305;&#287;&#305; Talim ve Terbiye Kurulu, Laz ayd&#305;nlar&#305;n&#305;n sunduklar&#305; &ldquo;Lazca Se&ccedil;meli Ders M&uuml;fredat Program&#305;&rdquo;n&#305; onaylad&#305;. B&ouml;ylece Lazca da 2013- 2014 E&#287;itim ve &Ouml;&#287;retim y&#305;l&#305;ndan itibaren ilk&ouml;&#287;retimde resmen se&ccedil;meli ders haline geldi. K&uuml;rt&ccedil;e, Abhazca ve &Ccedil;erkes&ccedil;e ile ilgili se&ccedil;meli ders uygulamas&#305;na ge&ccedil;en e&#287;itim [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[135],"tags":[],"class_list":["post-42549","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-ali-ihsan-aksamaz-laz-kulturu","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42549","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42549"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42549\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42552,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42549\/revisions\/42552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}