{"id":43156,"date":"2025-01-15T01:11:42","date_gmt":"2025-01-15T07:11:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/?p=43156"},"modified":"2025-01-26T11:12:14","modified_gmt":"2025-01-26T17:12:14","slug":"adigeler-%d0%b0%d0%b4%d1%8b%d0%b3%d0%b8-kitabi-yazari-sewcen-ashad-hakkinda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/adigeler-%d0%b0%d0%b4%d1%8b%d0%b3%d0%b8-kitabi-yazari-sewcen-ashad-hakkinda\/","title":{"rendered":"ADIGELER (\u0410\u0414\u042b\u0413\u0418) K\u0130TABI YAZARI \u015eEWCEN ASHAD HAKKINDA"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

A\u015eINE\u00a0Yunus<\/strong><\/p>\n

\u015eEWCEN Ashad (\u0428\u0415\u0423\u0416\u0414\u0415\u041d \u0410\u0441\u0445\u0430\u0434), 5 Ocak 1952 tarihinde Krasnodar B\u00f6lgesi, Adige \u00d6zerk B\u00f6lgesi, Teu\u00e7ejskiy Rayonu, Edepsukay-I k\u00f6y\u00fcnde do\u011fdu.<\/p>\n

Babas\u0131 \u015eEWCEN Hazret Yusufovi\u00e7, 1939 y\u0131l\u0131nda Anapa Tar\u0131m Teknik Okulu\u2019ndan ve 1942 y\u0131l\u0131nda K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun Kuzey-Bat\u0131 Cephesi 27. Ordusu b\u00fcnyesindeki subayl\u0131k kurslar\u0131ndan mezun oldu. B\u00fcy\u00fck Vatanseverlik Sava\u015f\u0131\u2019na (\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131) kat\u0131ld\u0131. K\u0131z\u0131l Y\u0131ld\u0131z Ni\u015fan\u0131, 1. Derece Vatanseverlik Sava\u015f\u0131 Ni\u015fan\u0131 ve on madalya ile \u00f6d\u00fcllendirildi. \u00c7al\u0131\u015fma hayat\u0131 boyunca Edepsukay-I k\u00f6y\u00fcnde i\u015f\u00e7iden tar\u0131m uzmanl\u0131\u011f\u0131na kadar y\u00fckseldi. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, sava\u015ftaki gibi \u00f6zverili davrand\u0131. Bu, \u201cEme\u011fin Cesaret Madalyas\u0131\u201d ve bir\u00e7ok onur belgesi ile kan\u0131tland\u0131.<\/p>\n

Annesi Go\u015fnag Yusufovna \u015eEWCEN , Edepsukay Yedi Y\u0131ll\u0131k Okulu\u2019ndan mezun olduktan sonra, 1944-1972 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Edepsukay-I k\u00f6y\u00fcndeki \u201cSovyet Adigesi\u201d kolektif \u00e7iftli\u011finde ve 1973-1986 y\u0131llar\u0131nda Adigeysk \u015fehrine ta\u015f\u0131nd\u0131ktan sonra \u201c\u0130lyi\u00e7\u2019in Yolu\u201d devlet \u00e7iftli\u011finde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u201c\u015eeref Ni\u015fan\u0131\u201d ve on madalya ile \u00f6d\u00fcllendirildi.<\/p>\n

Hazret Yusufovi\u00e7 ve Go\u015fnag Yusufovna alt\u0131 \u00e7ocuk yeti\u015ftirdi. \u00c7ocuklar\u0131na \u00e7al\u0131\u015fkanl\u0131k, azim, sorumluluk, iyilik ve adalet gibi insan\u0131n tan\u0131nmas\u0131 ve ba\u015far\u0131l\u0131 bir kariyer i\u00e7in gerekli temel nitelikleri a\u015f\u0131lad\u0131lar. \u00c7abalar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ald\u0131 ve t\u00fcm \u00e7ocuklar toplumun sayg\u0131n bireyleri oldu.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

1969 y\u0131l\u0131nda Ashad, Edepsukay Ortaokulu\u2019ndan mezun oldu. 1970-1972 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Sovyet Ordusu\u2019nda g\u00f6rev yapt\u0131. 1972-1977 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Kuban Tar\u0131m Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn Ziraat Fak\u00fcltesi\u2019nde \u00f6\u011frenim g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n

1977-1980 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Tula B\u00f6lgesi, Volovskiy Rayonu\u2019ndaki \u201cDubrava\u201d devlet \u00e7iftli\u011finde \u015fube m\u00fcd\u00fcr\u00fc, ba\u015f ziraat\u00e7\u0131 ve m\u00fcd\u00fcr olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.
\nMemleketine d\u00f6nd\u00fckten sonra 1980 y\u0131l\u0131n\u0131n Nisan-Aral\u0131k aylar\u0131 aras\u0131nda Teu\u00e7ejskiy Rayonu\u2019ndaki \u201c\u0130lyi\u00e7\u2019in Yolu\u201d devlet \u00e7iftli\u011finde pirin\u00e7 ziraat\u0131 \u015fubesinde ziraat\u00e7\u0131 olarak g\u00f6rev yapt\u0131. Pirin\u00e7 \u00fcretim hacmini art\u0131rmak i\u00e7in herkesle birlikte m\u00fccadele etti ve b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131 elde etti: \u015eube, Krasnodar B\u00f6lgesi\u2019nde en y\u00fcksek pirin\u00e7 verimlili\u011fine sahip olanlar aras\u0131nda yer ald\u0131. Bu katk\u0131s\u0131, SSCB Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n onur belgesi ile \u00f6d\u00fcllendirildi.<\/p>\n

1981 y\u0131l\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar A.H. \u015eEWCEN , T\u00fcm Birlik Pirin\u00e7 Bilimsel Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc’nde (g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Federal Pirin\u00e7 Bilim Merkezi) g\u00f6rev yapmaktad\u0131r. Lisans\u00fcst\u00fc \u00f6\u011frenci, doktora \u00f6\u011frencisi, bilim \u00e7al\u0131\u015fan\u0131, m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ve \u015fu anda hassas teknolojiler b\u00f6l\u00fcm\u00fc ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini y\u00fcr\u00fctmektedir. Ayn\u0131 zamanda, 2002 y\u0131l\u0131ndan itibaren Kuban Devlet Tar\u0131m \u00dcniversitesi’nde Agrokimya B\u00f6l\u00fcm\u00fc ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenmi\u015f ve 2022 y\u0131l\u0131ndan itibaren biyoloji, tar\u0131m ve teknik bilimler alanlar\u0131nda doktora ve y\u00fcksek lisans tez savunma konseyi ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131r. 2010 y\u0131l\u0131nda “Agrokimya” alan\u0131nda Rusya Tar\u0131m Bilimleri Akademisi’ne (RAS) muhabir \u00fcye olarak se\u00e7ilmi\u015f, 2016 y\u0131l\u0131nda ise “Genel Tar\u0131m” alan\u0131nda Rusya Bilimler Akademisi’ne (RAN) akademisyen olarak se\u00e7ilmi\u015ftir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Asxhat Khazretovich \u015eEWCEN , \u00fcst\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fma azmi, bilimsel alanlara olan t\u00fckenmez ilgisi, derin sezgileri ve s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 fikirler \u00fcretme yetene\u011fi ile dikkat \u00e7ekmektedir. Bu \u00f6zellikleri, geni\u015f bilgi birikimiyle birle\u015ferek parlak sonu\u00e7lar elde etmesini sa\u011flamaktad\u0131r. O, sadece fikirler \u00fcreten bir bilim insan\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bu fikirleri hayata ge\u00e7irme becerisine sahip bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131d\u0131r. Bilimsel ilgileri; agrokimya, toprak bilimi, biyogeo kimya, ekoloji ve bitki fizyolojisini kapsamaktad\u0131r. Kendi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve bilimsel rehberli\u011fi alt\u0131nda \u015fu ba\u015far\u0131lar elde edilmi\u015ftir:<\/p>\n

    \n
  1. Pirincin C4 fotosentez grubu bitkilerine ait oldu\u011fu kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r, bu da onu yo\u011fun fotosentez yapan ve y\u00fcksek potansiyel verimlili\u011fe sahip bir bitki olarak tan\u0131mlar. (“C3 ve C4 fotosentezine sahip bitkilerde yaprak yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6zellikleri”, 2000; “Agrokimya”, 2000).<\/li>\n
  2. Bitkileri olu\u015fturan kimyasal elementler i\u00e7in yeni bir fizyolojik-agrokimyasal s\u0131n\u0131fland\u0131rma \u00f6nerilmi\u015ftir: Makroelementler (> %0,1), mezoelementler (%0,1-0,01), mikroelementler (%0,01-0,0001), ultra mikroelementler (< %0,0001), inert elementler (VIII. grup elementler) ve teknolojik elementler (teknolojik s\u00fcre\u00e7lerle bitkilere ula\u015fan elementler). (“Biyogeo Kimya”, 2003).<\/li>\n
  3. \u0130lk defa, toprak, tohum ve bitkilerdeki mikroelement i\u00e7eriklerine dayal\u0131 \u00f6zg\u00fcn bir pirin\u00e7 beslenme te\u015fhis y\u00f6ntemi geli\u015ftirilmi\u015ftir. Kuban b\u00f6lgesi pirin\u00e7 yeti\u015ftirme topraklar\u0131 mikroelement i\u00e7eriklerine g\u00f6re s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. (“Pirin\u00e7 tar\u0131m\u0131nda mikro g\u00fcbrelerin teorisi ve uygulamas\u0131”, 1996).<\/li>\n
  4. Makro, mezo, mikro ve ultra mikro elementlerle dengeli bitki beslenmesi i\u00e7in bilimsel bir temel olu\u015fturulmu\u015f ve bu unsurlar\u0131n pirin\u00e7 g\u00fcbreleme sistemine dahil edilmesi gerekti\u011fi kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. (“Pirin\u00e7 g\u00fcbreleme sistemi”, 2005; “Demir ve pirin\u00e7 verimlili\u011fi”, 2004).<\/li>\n
  5. \u00a0Pirin\u00e7te planlanan \u00fcr\u00fcn verimini elde etmek amac\u0131yla makro, mezo, mikro ve ultramikro elementlerle dengeli bitki beslenmesinin bilimsel temelleri a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcbreleme sisteminde makro elementler (N, P, K, Si) ve mikro elementlerin (B, Co, Mn, Cu, Mo, Zn) yan\u0131 s\u0131ra mezo (Ca, Mg, S, Fe) ve ultramikro elementlerin (V, I, Se, Li) de yer almas\u0131 gerekti\u011fi kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Pirin\u00e7 tarlas\u0131 topraklar\u0131nda bitkilerin faydalanabilece\u011fi demir, kalsiyum, magnezyum, k\u00fck\u00fcrt, vanadyum, iyot, selenyum ve lityum formlar\u0131n\u0131n dinamikleriyle ilgili \u00f6zg\u00fcn veriler elde edilmi\u015ftir (“Pirincin yeti\u015ftirilmesinde mikro ve ultramikro g\u00fcbrelerin uygulanmas\u0131 teorisi ve prati\u011fi”, 2016 \u2013 380 sayfa; “Pirincin beslenmesi ve verimlili\u011finde demirin rol\u00fc”, 2004 \u2013 152 sayfa; “Pirincin beslenmesi ve verimlili\u011finde kalsiyumun rol\u00fc”, 2004 \u2013 120 sayfa; “Pirincin beslenmesi ve verimlili\u011finde lityumun rol\u00fc”, 2008 \u2013 136 sayfa; “Pirincin ekim alanlar\u0131nda selenyum g\u00fcbreleri”, 2017 \u2013 92 sayfa; “Pirincin ekim alanlar\u0131nda vanadyum g\u00fcbreleri”, 2001 \u2013 80 sayfa; “Magnezyum g\u00fcbrelemesi ve etkili kullan\u0131m\u0131”, 1999 \u2013 96 sayfa; “Pirincin beslenmesi ve verimlili\u011finde k\u00fck\u00fcrt”, 2004 \u2013 72 sayfa; “Pirincin ekim alanlar\u0131nda silisyum g\u00fcbreleri uygulama teorisi ve prati\u011fi”, 2003 \u2013 103 sayfa; “Pirincin tar\u0131msal ekosisteminde \u00e7inko agro-kimyas\u0131”, 2019 \u2013 164 sayfa; “Pirincin tar\u0131msal ekosisteminde bak\u0131r agro-kimyas\u0131”, 2021 \u2013 144 sayfa).<\/li>\n
  6. Pirin\u00e7 tar\u0131m ekosistemlerinde g\u00fcbreleme i\u00e7in bilimsel olarak gerek\u00e7elendirilmi\u015f bir sistem geli\u015ftirilmi\u015ftir (“Pirincin beslenmesinin agro-kimyas\u0131 ve fizyolojisi”, 2005 \u2013 1012 sayfa; “Pirincin g\u00fcbrelenmesi”, 2004 \u2013 148 sayfa; “Pirincin ekim alanlar\u0131nda \u00e7ok bile\u015fenli g\u00fcbreler”, 2017 \u2013 128 sayfa; “Pirin\u00e7 tar\u0131m ekosistemlerinde g\u00fcbre kullan\u0131m\u0131n\u0131n bilimsel temelleri”, 2024 \u2013 144 sayfa).<\/li>\n
  7. Pirin\u00e7 ekim alanlar\u0131nda yatman\u0131n nedenleri incelenmi\u015f ve bunun \u00f6nlenmesi i\u00e7in bir dizi tar\u0131m teknikleri ve kimyasal y\u00f6ntemler geli\u015ftirilmi\u015ftir (“Pirincin yatmaya dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rma y\u00f6ntemleri”, 1996 \u2013 37 sayfa; “Pirincin yatmas\u0131”, 1997 \u2013 169 sayfa).<\/li>\n
  8. Pirin\u00e7 diyetolojisi hakk\u0131nda kapsaml\u0131 ve derinlemesine bilgi ilk kez sunulmu\u015ftur (“Pirincin diyetolojisi”, 2004 \u2013 1080 sayfa).<\/li>\n
  9. Kuban b\u00f6lgesindeki pirin\u00e7 sulama sistemlerindeki alg t\u00fcrleri incelenmi\u015f ve tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Toprak organik madde \u00fcreticisi olarak \u00f6nemleri ortaya konmu\u015f, zararl\u0131 t\u00fcrler belirlenmi\u015f ve \u00e7evre dostu yok etme y\u00f6ntemleri \u00f6nerilmi\u015ftir (“Kuban pirin\u00e7 tarlalar\u0131n\u0131n alg floras\u0131”, 2001 \u2013 580 sayfa; “Kuzey Kafkasya yabanc\u0131 otlar\u0131: biyoloji, ekoloji, zararl\u0131l\u0131k ve kontrol \u00f6nlemleri”, 2005 \u2013 179 sayfa; 2018 \u2013 178 sayfa).\n

    \"\"<\/li>\n

  10. \u015eeker pancar\u0131 \u00fcretiminde ortaya \u00e7\u0131kan bir at\u0131k olan defekat\u0131n kapsaml\u0131 agro-kimyasal de\u011ferlendirmesi yap\u0131lm\u0131\u015f ve organomineral g\u00fcbre olarak kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in bir teknoloji geli\u015ftirilmi\u015ftir (“Defekat\u0131n agro-kimyas\u0131”, 2018 \u2013 88 sayfa).<\/li>\n
  11. Azot kay\u0131plar\u0131n\u0131 azaltmay\u0131 sa\u011flayan bir d\u00fczenleme geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bu d\u00fczenleme, denitrifikasyon ve nitrat y\u0131kanmas\u0131 yoluyla meydana gelen kay\u0131plar\u0131 \u00f6nleyerek, azotun toprakta ge\u00e7ici olarak korunmas\u0131n\u0131 ve bitkiler taraf\u0131ndan daha verimli bir \u015fekilde al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. D\u00fczenleme, g\u00fcbrelemede ah\u0131r g\u00fcbresi s\u0131v\u0131s\u0131, amonyak, amonyum ve amid formundaki azotlu g\u00fcbrelerin nitrat inhibit\u00f6rleri ve \u00fcreaz ile birlikte kullan\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir (“Pirin\u00e7te bitkilerin azotla beslenmesine ba\u011fl\u0131 olarak \u00fcr\u00fcn olu\u015fumu”, 1995 \u2013 28 sayfa; “Pirin\u00e7 tar\u0131m\u0131nda azot g\u00fcbreleme normlar\u0131n\u0131n belirlenmesinin agro-ekolojik temelleri”, 2003 \u2013 127 sayfa; “Pirin\u00e7 tar\u0131m\u0131nda azot sorunu”, 2021 \u2013 116 sayfa).<\/li>\n
  12. Zeolitlerin pirin\u00e7 tar\u0131m\u0131nda y\u00fcksek etkinli\u011fi ilk kez kan\u0131tlanm\u0131\u015f ve \u00fcretimde bilimsel olarak temellendirilmi\u015f, \u00e7evre dostu bir teknoloji \u00f6nerilmi\u015ftir (“Pirin\u00e7 tar\u0131m\u0131nda zeolitlerin agro-ekolojik etkinli\u011fi”, 2000 \u2013 87 sayfa).<\/li>\n
  13. Fosfojipsin, \u00e7ok bile\u015fenli g\u00fcbre ve toprak d\u00fczenleyici olarak kullan\u0131lmas\u0131 yoluyla at\u0131k de\u011ferlendirme sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr (“Pirin\u00e7 tar\u0131m\u0131nda n\u00f6trle\u015ftirilmi\u015f fosfojipsin uygulanmas\u0131 teorisi ve prati\u011fi”, 2016 \u2013 40 sayfa; “Pirin\u00e7 tarla d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnde fosfojipsin agro-kimyas\u0131”, 2021 \u2013 156 sayfa).<\/li>\n
  14. Pirin\u00e7 tarla d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnde yer alan di\u011fer ekinlerin g\u00fcbreleme sistemi iyile\u015ftirilmi\u015ftir (“Pirin\u00e7 tarla d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnde k\u0131\u015fl\u0131k kolzan\u0131n g\u00fcbrelenmesi”, 2001 \u2013 52 sayfa; “Kara toprak ve pirin\u00e7 \u00e7ay\u0131r kara topraklar\u0131nda ay\u00e7i\u00e7e\u011finin g\u00fcbrelenmesi”, 2021 \u2013 72 sayfa; “Kara toprak ve pirin\u00e7 \u00e7ay\u0131r kara topraklar\u0131nda soya fasulyesi yeti\u015ftirilmesinde g\u00fcbreleme”, 2021 \u2013 60 sayfa; “Pirin\u00e7 tarla d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnde m\u0131s\u0131r\u0131n g\u00fcbrelenmesi”, 2021 \u2013 136 sayfa; “Pirin\u00e7 tarla d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnde k\u0131\u015fl\u0131k bu\u011fday\u0131n g\u00fcbrelenmesi”, 2021 \u2013 144 sayfa; “Yonca i\u00e7in mineral besleme ve g\u00fcbreleme”, 2015 \u2013 189 sayfa).<\/li>\n
  15. Pirin\u00e7 bitkileri \u00fczerinde b\u00fcy\u00fcme d\u00fczenleyicilerinin etki mekanizmas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan veriler elde edilmi\u015f ve bu d\u00fczenleyicilerin pirin\u00e7 tar\u0131m ekosistemlerinde uygulanmas\u0131na y\u00f6nelik bir teknoloji geli\u015ftirilmi\u015ftir (“Pirin\u00e7 tar\u0131m\u0131nda b\u00fcy\u00fcme d\u00fczenleyicilerinin uygulanmas\u0131”, 1994 \u2013 19 sayfa; “G\u00fcbreler, toprak zeminler ve bitki b\u00fcy\u00fcme d\u00fczenleyicileri”, 2005 \u2013 404 sayfa; “Pirin\u00e7 tar\u0131m\u0131nda humatlar\u0131n uygulanmas\u0131 teorisi ve prati\u011fi”, 2008 \u2013 48 sayfa; “Pirin\u00e7 ekim alanlar\u0131nda mikro g\u00fcbreler ve b\u00fcy\u00fcme d\u00fczenleyicileri”, 2010 \u2013 292 sayfa).<\/li>\n
  16. \u201cTar\u0131m K\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn Toplumun Sosyo-Ekonomik Geli\u015fim D\u00fczeyine Uyum Yasas\u0131\u201d<\/strong> form\u00fcle edilmi\u015f ve temellendirilmi\u015ftir (“Kuzey Kafkasya’da Tar\u0131m\u0131n Do\u011fu\u015fu ve Geli\u015fimi”, 2001 \u2013 952 sayfa; “Tar\u0131m Yasalar\u0131: Toprak Verimlili\u011finin Korunmas\u0131 ve G\u00fcbrelerin Etkin Uygulanmas\u0131 \u0130\u00e7in Bilimsel Temel”, 2004 \u2013 36 sayfa).<\/li>\n
  17. Seneleme teorisinin temelleri geli\u015ftirilmi\u015f ve pirin\u00e7 ekimlerinde uygulanmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fini gerek\u00e7elendiren yeni yakla\u015f\u0131mlar \u00f6nerilmi\u015ftir (“Pirin\u00e7 Agroekosisteminde Seneleme Agrokimyas\u0131 ve Fizyolojisi”, 2020 \u2013 152 sayfa).<\/li>\n
  18. Uzun y\u0131llar boyunca yap\u0131lan g\u00fcbre uygulamalar\u0131n\u0131n kara topra\u011f\u0131n (\u00e7ernezyom) agro-kimyasal durumu \u00fczerindeki etkileri ve \u00fc\u00e7 rotasyon boyunca 11 alanl\u0131 tah\u0131l-\u00e7ay\u0131r-s\u00fcr\u00fcm tarla d\u00f6ng\u00fcs\u00fcndeki agroekosistemlerin verimlili\u011fi analiz edilmi\u015ftir (“Kara Topra\u011f\u0131n Agro-Kimyas\u0131”, 2015 \u2013 232 sayfa; “Kara Topra\u011f\u0131n Agro-Biyogeo-Kimyas\u0131”, 2018 \u2013 308 sayfa).<\/li>\n
  19. Sulama sonucunda ekolojik ko\u015fullar\u0131n de\u011fi\u015fmesiyle topraklar\u0131n humus durumundaki de\u011fi\u015fimlerin yasalar\u0131 ortaya konmu\u015f, pirin\u00e7 tar\u0131m\u0131n\u0131n etkisi alt\u0131nda toprak d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleri ve toprak olu\u015fum s\u00fcre\u00e7lerinin y\u00f6nelimleri g\u00f6sterilmi\u015ftir (“Kuban’daki Pirin\u00e7 Tarlalar\u0131n\u0131n Topraklar\u0131n\u0131n Mikromorfolojisi ve Mineraloji”, 2001 \u2013 42 sayfa; “Kuban’daki Pirin\u00e7 Tarlalar\u0131n\u0131n Topraklar\u0131nda Oksidasyon-Red\u00fcksiyon S\u00fcre\u00e7leri”, 2002 \u2013 52 sayfa; “Topra\u011f\u0131n Organik Maddesi ve Ekolojik Fonksiyonlar\u0131”, 2011 \u2013 202 sayfa; “Pirin\u00e7 Agro-Land\u015faftlar\u0131n\u0131n Topraklar\u0131n\u0131n Ekolojik-Agro-Kimyasal Durumu”, 2020 \u2013 348 sayfa).<\/li>\n
  20. Kuzey Kafkasya\u2019daki k\u00fclt\u00fcr bitkilerinin k\u00f6keni ve yeti\u015ftirilme tarihine ili\u015fkin literat\u00fcr verileri analiz edilmi\u015f ve \u00f6zetlenmi\u015ftir. Bu bitkilerin biyolojik \u00f6zellikleri ve tedavi edici \u00f6zellikleri ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r (“Kuzey Kafkasya\u2019n\u0131n K\u00fclt\u00fcr Bitkilerinin K\u00f6keni, Yay\u0131lmas\u0131 ve Yeti\u015ftirilme Tarihi”, 2001 \u2013 602 sayfa; “Kuzey Kafkasya\u2019n\u0131n K\u00fclt\u00fcr Bitkilerinin Diyet ve Tedavi Edici \u00d6zellikleri”, 2002 \u2013 468 sayfa; “Rusya Federasyonu Kuzey Kafkasya Ekonomik B\u00f6lgesinin Do\u011fal Kaynak Potansiyeli”, 2012 \u2013 42 sayfa).<\/li>\n
  21. Cumhuriyeti’nin fiziko-co\u011frafi ko\u015fullar\u0131n\u0131n kapsaml\u0131 ekolojik de\u011ferlendirmesi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Turistik ve \u00f6zel koruma alt\u0131ndaki do\u011fal alanlar tan\u0131mlanm\u0131\u015f, rekreasyonun sosyo-ekonomik ve hukuki temelleri, mevcut durumu ve turizmin geli\u015fme perspektifleri incelenmi\u015ftir (“Ad\u0131ge’nin Rekreasyon Kaynaklar\u0131”, 1999 \u2013 272 sayfa; “\u00c7ift\u00e7inin Halk Ansiklopedisi”, 2000 \u2013 471 sayfa).<\/li>\n
  22. Pirin\u00e7 agroekosistemlerinde tohumlar\u0131n tarlada \u00e7imlenme oran\u0131n\u0131 art\u0131rmak ve \u00fcretkenli\u011fi art\u0131rmak i\u00e7in fizikokimyasal y\u00f6ntemler geli\u015ftirilmi\u015ftir (“Tohumlar\u0131n Tarlada \u00c7imlenmesini ve Pirin\u00e7 \u00dcretkenli\u011fini Art\u0131rma Y\u00f6ntemleri”, 2001 \u2013 101 sayfa; “Pirin\u00e7 Tar\u0131m\u0131nda Mikroelementlerin Agro-Kimyas\u0131”, 2006 \u2013 248 sayfa; “Tah\u0131llar\u0131n Kalitesini Art\u0131rmaya Y\u00f6nelik Ekolojik-Genetik ve Agro-Kimyasal Temeller”, 2004 \u2013 160 sayfa; “Tohumlar\u0131n Tarlada \u00c7imlenmesini ve Pirin\u00e7 \u00dcretkenli\u011fini Art\u0131rma Y\u00f6ntemleri”, 2008 \u2013 168 sayfa; “Pirin\u00e7 Tarla D\u00f6ng\u00fcs\u00fcnde Mikroelementlerin G\u00fcbreleme Sistemindeki Rol\u00fc”, 2011 \u2013 363 sayfa).<\/li>\n
  23. Agroekosistemlerde agro-kimyasal ara\u00e7lar\u0131n uygulanmas\u0131na y\u00f6nelik bilimsel olarak temellendirilmi\u015f \u00f6neriler sunulmu\u015ftur (“G\u00fcbreler ve Uygulamalar\u0131n\u0131n Ekonomik Etkinli\u011finin De\u011ferlendirilmesi”, 2012 \u2013 330 sayfa; “Tah\u0131l, Tane ve Baklagil Bitkilerinin Beslenmesi ve G\u00fcbrelenmesi”, 2012 \u2013 231 sayfa; “Besin Elementlerinin Agro-Biyogeo-Kimyasal D\u00f6ng\u00fcdeki Kay\u0131plar\u0131 ve Bunlar\u0131n Minimizasyon Y\u00f6ntemleri”, 2012 \u2013 351 sayfa; “Sebze ve Meyve Bitkilerinin Beslenmesi ve G\u00fcbrelenmesi”, 2013 \u2013 176 sayfa; “G\u00fcbreleme \u0130\u00e7in Agro-Kimyasal Temeller”, 2013 \u2013 572 sayfa; “Teknik ve Yem Bitkilerinin Beslenmesi ve G\u00fcbrelenmesi”, 2013 \u2013 299 sayfa; “Ad\u0131ge’de G\u00fcbrelerin Agroekolojik De\u011ferlendirilmesi”, 2014 \u2013 96 sayfa).<\/li>\n
  24. Pirin\u00e7 bitkilerinin mineral beslenme elementlerinin tohumlar\u0131n ekim kalitesi \u00fczerindeki etkileri incelenmi\u015ftir. \u00c7imlenme uyumu, h\u0131z\u0131 ve enerjisi, fraksiyonel bile\u015fim, ya\u015fama kabiliyeti ve b\u00fcy\u00fcme g\u00fcc\u00fc ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. “Sheudjen Say\u0131s\u0131” ad\u0131 verilen \u00f6zg\u00fcn bir b\u00fcy\u00fcme g\u00fcc\u00fc g\u00f6stergesi \u00f6nerilmi\u015ftir. Tohum \u00fcretim alanlar\u0131ndaki pirin\u00e7 g\u00fcbreleme sistemi \u00fczerinde ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (“Pirin\u00e7 Tohumculu\u011funda Fosforlu G\u00fcbreler”, 1995 \u2013 81 sayfa; “Pirin\u00e7 Tohumculu\u011funda Organik G\u00fcbreler”, 1995 \u2013 37 sayfa; “Pirin\u00e7 Tohumculu\u011funda Borlu G\u00fcbrelerin Kullan\u0131m\u0131”, 1995 \u2013 48 sayfa; “Pirin\u00e7 Tar\u0131m\u0131nda Nitrifikasyon \u0130nhibit\u00f6rleri ve Azotlu G\u00fcbrelerin Etkinli\u011fi”, 1995 \u2013 53 sayfa; “Pirin\u00e7 Tohumculu\u011funda Bak\u0131r G\u00fcbreler”, 1997 \u2013 29 sayfa; “Deneysel Agro-Kimya Pratik \u00c7al\u0131\u015fma K\u0131lavuzu”, 2024 \u2013 800 sayfa).<\/li>\n
  25. Bilimsel ara\u015ft\u0131rma kurulu\u015flar\u0131nda ve e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerinde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan bir dizi rehber ve s\u00f6zl\u00fck haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r (“Kuzey Kafkasya Ekolojisi: Su ve \u0130klim Kaynaklar\u0131”, 2000 \u2013 415 sayfa; “Rusya\u2019da Agro-Kimya”, 2006 \u2013 726 sayfa; “Rusya\u2019da Pirin\u00e7 Tar\u0131m\u0131”, 2008 \u2013 796 sayfa; “Rusya Federasyonu’nda Toprak Verimlili\u011fi Y\u00f6netimi ve Tar\u0131msal \u00dcretim Agro-Kimyasal Hizmetlerinin \u0130\u015fleyi\u015fine Y\u00f6nelik Hukuki D\u00fczenlemeler”, 2009 \u2013 456 sayfa; “Toprak Verimlili\u011fi Y\u00f6netimine \u0130li\u015fkin Hukuki Temeller”, 2009 \u2013 472 sayfa; 2013 \u2013 581 sayfa; “Agro-Kimya: Terimler ve Tan\u0131mlar”, 2019 \u2013 176 sayfa).<\/li>\n
  26. Bitki besin elementlerinin biyolojik d\u00f6ng\u00fcs\u00fc ve k\u00f6klerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 tabakadan g\u00f6\u00e7\u00fc \u00fczerine uzun y\u0131llar s\u00fcren lizimetrik ve saha deneylerinin sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6zetlenmi\u015ftir. Topraktan besin elementlerinin kayb\u0131na ili\u015fkin nicel parametreler ve bunlar\u0131 etkileyen fakt\u00f6rler (g\u00fcbreleme seviyesi, atmosferik ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131, toprak dokusu, bitki verimi) ortaya konulmu\u015ftur. Tar\u0131mda kalsiyum ve magnezyum dengesinin hesaplanmas\u0131 ve toprak asitli\u011finin yap\u0131s\u0131n\u0131n tahmin edilmesine y\u00f6nelik y\u00f6ntemsel rehberler \u00f6nerilmi\u015ftir. Kara topraklar\u0131n (\u00e7ernezyom) asitlik dinamikleri ve bu topraklardan, \u00f6zellikle pirin\u00e7 ekimi yap\u0131lan ko\u015fullarda, kalsiyum kay\u0131plar\u0131 incelenmi\u015ftir (“Agrobiyogeo-Kimya”, 2010 \u2013 878 sayfa; “Bitki Besin Elementlerinin Agro-Biyogeo-Kimyasal D\u00f6ng\u00fcdeki Kay\u0131plar\u0131 ve Minimizasyon Y\u00f6ntemleri”, 2012 \u2013 351 sayfa; “D\u00fcnyan\u0131n Topraklar\u0131 ve Verimlilik De\u011ferlendirmesi”, 2013 \u2013 100 sayfa; “Bitki Besin Elementlerinin Kay\u0131plar\u0131”, LAP LAMBERT Akademik Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2015 \u2013 506 sayfa; “Sibirya’da Arazi ve Su Kaynaklar\u0131n\u0131n \u0130zlenmesi ve Y\u00f6netimi i\u00e7in Yeni Y\u00f6ntemler”. Springer, 2016 \u2013 760 sayfa; “Biyojenik Elementlerin Agro-Kimyas\u0131”, 2021 \u2013 219 sayfa).<\/li>\n
  27. Ad\u0131ge’deki pirin\u00e7 sulama sistemlerinin topraklar\u0131n\u0131n ekolojik-drenaj durumu incelenmi\u015f ve iyile\u015ftirilmesine y\u00f6nelik bir dizi agro-teknik ve agro-kimyasal y\u00f6ntem \u00f6nerilmi\u015ftir. Ad\u0131ge’deki pirin\u00e7 g\u00fcbreleme sisteminin geli\u015ftirilmesine y\u00f6nelik saha deneylerinin sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6zetlenmi\u015ftir. \u0130lk kez Ad\u0131gece, Ad\u0131ge’de pirin\u00e7 yeti\u015ftirme y\u00f6ntemlerine ili\u015fkin \u00f6neriler yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r (“Ad\u0131ge’nin Pirin\u00e7 Sulama Sistemi ve Topraklar\u0131n\u0131n Ekolojik-Drenaj Durumu ve \u0130yile\u015ftirilmesi”, 1987 \u2013 16 sayfa; “Ad\u0131ge’de Pirin\u00e7 K\u00fclt\u00fcr\u00fc”, 1989 \u2013 142 sayfa; “Ad\u0131ge i\u00e7in B\u00f6lgelendirilmi\u015f ve Gelecek Vaat Eden Pirin\u00e7 \u00c7e\u015fitlerinin Agrobiyolojik \u00d6zellikleri”, 1994 \u2013 15 sayfa; “Ad\u0131ge Pirin\u00e7 Sulama Kompleksi ve \u0130\u015fletmesi”, 1994 \u2013 24 sayfa; “Ad\u0131ge’deki Pirin\u00e7 Yeti\u015ftiricili\u011finde Seneleme ve Sorunlar\u0131”, 1994 \u2013 22 sayfa; “Ad\u0131ge’deki Pirin\u00e7 Yeti\u015ftiricili\u011finde Azotlu G\u00fcbrelerin Verimlili\u011fini Art\u0131rma Yollar\u0131”, 1994 \u2013 14 sayfa; “Ad\u0131ge’nin Pirin\u00e7 Tarlalar\u0131nda Mikro G\u00fcbreler”, 1994 \u2013 10 sayfa; “Ad\u0131ge Cumhuriyeti’nde Pirin\u00e7 Yeti\u015ftirmenin Fiziksel ve Co\u011frafi Ko\u015fullar\u0131”, 1995 \u2013 28 sayfa; “Ad\u0131ge’nin Pirin\u00e7 Sulama Sistemi Topraklar\u0131n\u0131n Ekolojik-Drenaj Durumu ve \u0130yile\u015ftirme Y\u00f6ntemleri”, 1999 \u2013 52 sayfa).<\/li>\n<\/ol>\n

    Akademisyen A.H. Sheudjen\u2019in bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tar\u0131m\u0131n ihtiya\u00e7 ve talepleriyle yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Onun giri\u015fimi ve do\u011frudan bilimsel liderli\u011fi ile Ad\u0131ge Bilim ve Teknoloji Pirin\u00e7 Merkezi (ANTC Pirin\u00e7) kurulmu\u015ftur. Bilim insan\u0131n\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi bilimsel y\u00f6ntemlerin \u00fcretimde uygulanmas\u0131, pirin\u00e7 verimini hektar ba\u015f\u0131na 4-6 sentner art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r ve ANTC Pirin\u00e7, uzun y\u0131llard\u0131r di\u011fer tar\u0131m \u00fcreticilerine \u00f6rnek te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n

    \"\"
    \u015eEWCEN Ashad, d\u00fcnyan\u0131n hemen hemen t\u00fcm \u00fclkelerini gezdi ve her \u00fclkeden an\u0131 olsun diye bir ta\u015f getirdi. Sonra bir arkada\u015f\u0131n\u0131n \u00f6nerisiyle bir sepet yapt\u0131r\u0131ld\u0131 ve ta\u015flar an\u0131tla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n

    A.H. Sheudjen, bilim \u00e7evrelerinde y\u00fcksek bir otoriteye sahiptir. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, Rusya Bilimsel ve Be\u015feri Ara\u015ft\u0131rmalar Fonlar\u0131 taraf\u0131ndan desteklenmi\u015f ve 36 bulu\u015f patentiyle tescillenmi\u015ftir. Kendisi, Rusya Bilimler Akademisi’nin bir uzman\u0131, Kuban Devlet Tar\u0131m \u00dcniversitesi’nde biyolojik, tar\u0131msal ve teknik bilimler alan\u0131ndaki 35.2.019.06 numaral\u0131 tez savunma kurulunun ba\u015fkan\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca “21. Y\u00fczy\u0131l: Ge\u00e7mi\u015fin Sonu\u00e7lar\u0131 ve G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Sorunlar\u0131” dergisinin ba\u015f edit\u00f6r\u00fc ve \u015fu dergilerin edit\u00f6r kurullar\u0131nda yer almaktad\u0131r: “Rizik\u00fclt\u00fcr”, “AMAN Raporlar\u0131”, “Agrokimya ve Ekoloji Sorunlar\u0131”, “Agrokimya”, “Uluslararas\u0131 Bilimsel Ara\u015ft\u0131rma Dergisi”, “Tar\u0131m”, “Verimlilik”, “Ya\u011fl\u0131 Tohumlu Bitkiler”, “AgroForum”, “Kuzey Kafkasya Ekoloji B\u00fclteni”, “IMSI B\u00fclteni”, “Kuban Tar\u0131m \u00dcniversitesi \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131”, “Kabardey-Balkar Devlet Tar\u0131m \u00dcniversitesi Haberleri”, “Kuban Tar\u0131m \u00dcniversitesi’nin \u00c7ok Konulu Elektronik Bilimsel Dergisi”.<\/p>\n

    Akademisyen A.H. Sheudjen, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda tan\u0131nm\u0131\u015f bir bilim insan\u0131d\u0131r. Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 uluslararas\u0131 alanda kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f, ad\u0131 Cambridge Uluslararas\u0131 Biyografi Merkezi taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan Bilim, K\u00fclt\u00fcr ve E\u011fitim Alan\u0131nda \u00d6ne \u00c7\u0131kan \u015eahsiyetler Uluslararas\u0131 Rehberi’ne dahil edilmi\u015ftir. Ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 defalarca uluslararas\u0131 konferans ve sempozyumlarda sunmu\u015ftur. Alman Toprak Bilimciler Derne\u011fi’nin kongresinde “Rusya’da Agronomik Kimyan\u0131n Geli\u015fiminde Alman Bilim \u0130nsanlar\u0131 Justus Liebig ve Alfred Mitscherlich’in Rol\u00fc” ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir sunum yapm\u0131\u015ft\u0131r. Alman bilim insanlar\u0131yla birlikte, “Sibirya’da Arazi ve Su Kaynaklar\u0131n\u0131n \u0130zlenmesi ve Y\u00f6netimi i\u00e7in Yeni Y\u00f6ntemler” adl\u0131 temel bir monografiyi yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r (Springer, 2015 \u2013 760 s.).<\/p>\n

    Bilime katk\u0131lar\u0131 ve halklar aras\u0131ndaki dostlu\u011fu g\u00fc\u00e7lendirmesi nedeniyle Avrupa Bilim ve Sanayi Odas\u0131’ndan Diploma di Merito ve madalya, Rotary International Uluslararas\u0131 Vakf\u0131’ndan diploma ve madalya ile \u00f6d\u00fcllendirilmi\u015ftir. Avrupa Do\u011fa Bilimleri Akademisi ve Mitscherlich Uluslararas\u0131 Toprak Verimlili\u011fi Akademisi (Almanya) taraf\u0131ndan akademisyen olarak se\u00e7ilmi\u015ftir. Oxford E\u011fitim A\u011f\u0131 taraf\u0131ndan agrokimya ve bitki fizyolojisi alan\u0131nda doktora derecesi verilmi\u015ftir.<\/p>\n

    \"\"
    Ziraat M\u00fchendisli\u011fi, Ziraat Kimyas\u0131 B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131, Rusya Bilimler Akademisi Akademisyeni \u015eEWCEN Askad, b\u00f6l\u00fcm\u00fcn tarihi hakk\u0131nda detayl\u0131 bir sunum yapt\u0131 ve Ziraat Kimyas\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 100 y\u0131ll\u0131k tarihine adanm\u0131\u015f yeni bir kitap sundu ve Dekan Ziraat Kimyas\u0131 ve Bitki Koruma Fak\u00fcltesi’nde akademisyen A.A. Lebedovski’nin ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan diplomalar takdim edildi.<\/figcaption><\/figure>\n

    A.H. \u015eEWCEN , 1500 yay\u0131n\u0131n yazar\u0131d\u0131r: bunlardan 315\u2019i monografiler, ders kitaplar\u0131, e\u011fitim materyalleri, rehberler, metodolojik y\u00f6nergeler ve tavsiyeler; 1039\u2019u dergilerde ve bilimsel derlemelerde makaleler; 110\u2019u gazetelerde yay\u0131nlanan yaz\u0131lar; 36\u2019s\u0131 ise bulu\u015f patentleridir. Onun eserlerini inceledi\u011finizde bilgi birikiminin derinli\u011fini tam anlam\u0131yla kavrars\u0131n\u0131z. Bilim insan\u0131n\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131, sistematik hale getirdi\u011fi ve bilimsel mant\u0131k \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fczenledi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, bilim d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir ilgi ve de\u011fer ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

    Akademisyen A.H. \u015eEWCEN , Kuban b\u00f6lgesinde mikroelement agrokimyas\u0131 bilimsel ekol\u00fcn\u00fcn kurucusu olup, bir\u00e7ok gen\u00e7 bilim insan\u0131n\u0131 yeti\u015ftirmi\u015ftir. O, \u00f6\u011frencilerini \u00f6zenle takip eden ve ba\u015far\u0131ya y\u00f6nlendiren bilge bir rehberdir. Onun liderli\u011finde 70 tez savunulmu\u015f; bunlar\u0131n 10\u2019u doktora, 35\u2019i y\u00fcksek lisans, 25\u2019i ise “tar\u0131m”, “agrokimya”, “botanik”, “toprak bilimi”, “bitkisel \u00fcretim”, “\u0131slah ve tohumculuk” gibi uzmanl\u0131k alanlar\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

    \u00d6\u011frencilerinin bir\u00e7o\u011fu \u00f6nemli bilim insanlar\u0131, e\u011fitimciler, bilim, \u00fcretim ve e\u011fitim organizat\u00f6rleri olmu\u015ftur. \u00d6ne \u00e7\u0131kan \u00f6\u011frencilerden baz\u0131lar\u0131:<\/p>\n