![\"\"](\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/DEMOKRASI-VE-HURRIYET-b.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
Dr. Vasfi G\u00fcsar<\/strong> Demokrasinin m\u00fchim davalar\u0131ndan biri fertlerin, \u015fah\u0131slar\u0131n h\u00fcrriyetini sa\u011flay\u0131p korumakt\u0131r. Demokrasi \u00e7o\u011funlu\u011fa dayanmaktan ziyade ve hatta \u00e7o\u011funlu\u011fa kar\u015f\u0131 az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve fertleri himaye eden bir rejimdir.<\/p>\n Diktat\u00f6rl\u00fck: istibdat devirleri hi\u00e7bir zaman ferdin h\u00fcrriyetini korumam\u0131\u015f daima az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 \u00e7oklu\u011fa veya \u00e7oklu\u011fu az\u0131nl\u0131\u011fa hakim k\u0131lm\u0131\u015f ve bu suretle istibdat idaresini kurmu\u015ftur. Diktat\u00f6rl\u00fck, \u015feflik devirlerine Demokrasi, tabiat\u0131yla laftan, hayalden ileri gidemezdi. Bizde de ink\u0131laplar, istihaleler hep sathi ge\u00e7mi\u015f halk\u0131n i\u00e7 tabakalar\u0131na, hatta \u015fehirlerin tamam\u0131na n\u00fcfuz edememi\u015f, bir cila olmu\u015f, bir bulut gibi gelip ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn tarih boyunca memleketimizde muhtelif partilerin: memleketin iyili\u011fi i\u00e7in en temiz niyetlerle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 iddia etikleri devirlerde dahi h\u00fcrriyet ve demokrasinin mevcut bulundu\u011funu iddia etmek kabil de\u011fildir. Demokrasi halk\u0131n kendi kendini idaresi diye tarif edilen bir idare \u015fekli oldu\u011funa g\u00f6re, insanlara h\u00fcrriyet ve saadet sa\u011flayan bir rejimdir.<\/p>\n Bilindi\u011fi gibi devlet hakimiyeti \u015fekilleri Monar\u015fi ve cumhuriyet diye ikiye ayr\u0131l\u0131r. Monar\u015fide hakimiyet yok tek \u015fah\u0131sta, cumhuriyet idarelerinde devlet, bir\u00e7ok \u015fah\u0131slar\u0131n idaresinde oldu\u011funa g\u00f6re monar\u015fi idareye nazaran daha m\u00fctekamil bir idare \u015feklidir.<\/p>\n Cumhuriyet idareleri hakimiyete tesah\u00fcp eden \u015fah\u0131slar\u0131n mahiyetlerine nazaran ya Aristokratik veya Demokratik olarak iki \u015fekil g\u00f6sterir.<\/p>\n Aristokratik devlette muayyen ve asil bir s\u0131n\u0131f veya servet, bilgi, ya\u015f gibi \u00e7e\u015fitli sebeplere dayanan bir idare oldu\u011fu halde Demokraside muayyen bir s\u0131n\u0131f vesaire yoktur. Ve do\u011frudan do\u011fruya halk\u0131n hakimiyeti esas\u0131na istinat eder. Yani demokraside hakimiyeti elinde tutan millettir, halkt\u0131r. Demokraside halk Millet vekilleri vas\u0131tas\u0131 ile temsil edilir.<\/p>\n Do\u011frudan do\u011fruya halk taraf\u0131ndan intihap edilen bir meclisi veya Millet meclisiyle beraber bir k\u0131sm\u0131 h\u00fck\u00fcmet ve devlet ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan se\u00e7ileni bir de Ayan meclisi bulunur. Her iki meclisin vazifesi kanunlarla tespit edilmi\u015ftir. Fakat as\u0131l temsil Millet meclisine aittir.<\/p>\n \u0130nsanlar\u0131n do\u011fu\u015flar\u0131nda baz\u0131 dokunulmaz haklara sahip olduklar\u0131 b\u00fct\u00fcn medeni d\u00fcnyaca kabul edilmi\u015ftir. Bunda ferdin toplulu\u011fa, az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fa, zay\u0131f\u0131n kuvvetli olana kar\u015f\u0131 savunmas\u0131 fikri b\u00fcy\u00fck rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n H\u00fcrriyet ve Demokrasi, devletlerde, medeni-milletlerde her \u015feyden \u00fcst\u00fcn tutulmu\u015f kudsi bir varl\u0131k olarak tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r Hatta h\u00fcrriyet; demokrasiden de daha \u00f6nemli telakki edilmi\u015f ve h\u00fcrriyetle demokrasinin ayr\u0131 ayr\u0131 \u015feyler olmad\u0131\u011f\u0131 tebar\u00fcz ettirilmi\u015f ve devletler; te\u015fkilat\u0131 esasiye kanunlar\u0131na koyduklar\u0131 maddelerle bunu teyit etmi\u015flerdir.\u00a0 Hatta Amerikal\u0131 hakimler tesad\u00fcfi olarak i\u015fba\u015f\u0131na gelen baz\u0131 baz\u0131 h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan memlekette tatbik\u0131na kalk\u0131nacak ve yeltenecek antidemokratik kanunlara kar\u015f\u0131 memlekette h\u00fcrriyet ve demokrasinin korunmas\u0131 i\u00e7in; konacak kanunlar\u0131n Ana yasaya uygun olmas\u0131n\u0131 mahkemelerin kontrol etmesini teyide \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar ve muvaffak da olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n Devlet bir gaye olmay\u0131p bilakis devlet; te\u015fkilat\u0131yla halk\u0131n ve sosyal te\u015fek\u00fcllerin m\u00fcnasebetlerinin tanziminde vas\u0131ta oldu\u011funa g\u00f6re insanlar\u0131n h\u00fcrriyet, saadet ve refah\u0131n\u0131 temin etmekle m\u00fckellef telakki edilmelidir.<\/p>\n H\u00fcr insan olman\u0131n en m\u00fchim vasf\u0131: d\u00fc\u015f\u00fcnme yani fikir h\u00fcrriyeti, s\u00f6ylemek ve yazmak h\u00fcrriyetleri oldu\u011funa g\u00f6re bu \u00fc fakt\u00f6r\u00fc insan haklar\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131nda telakki etmek icap eder.<\/p>\n Fikir h\u00fcrriyeti \u015fuurunu bir hakk\u0131d\u0131r. Hareketsizdir, hafiftir, sakl\u0131d\u0131r. Fikirler; insanlar i\u00e7in vefakar bir dosttur. Bunu tespit i\u00e7in ne televizyon kar eder ne de hassa bir alet ke\u015fif edilmemi\u015ftir.\u00a0 Fikir h\u00fcrriyetinden as\u0131l maksat yay\u0131nlanmas\u0131d\u0131r. Totaliter h\u00fck\u00fcmetlerce as\u0131l korku da bu fikrin s\u00f6zle ve yaz\u0131yla meydana \u00e7\u0131kmas\u0131 ve ne\u015fir edilmesidir. Korkutan da budur. Yoksa yaln\u0131z fikrin h\u00fcrriyeti bir \u015fey ifade etmez. Fikir h\u00fcrriyeti hi\u00e7bir korku ve endi\u015feye yer olmaks\u0131z\u0131n mukaddes olan d\u00fc\u015f\u00fcnme hakk\u0131d\u0131r. Bir insan duyar, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr yazmak ister; yazamaz, bu insan\u0131n ne kadar \u0131zd\u0131rap \u00e7ekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmelidir. Izd\u0131rap \u00e7eken bu bedbaht\u0131n hem eline kelep\u00e7e vurulmu\u015f hem de a\u011fz\u0131na fermuar tak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanl\u0131k ve vatan tabiat\u0131yla daha \u00fcz\u00fcnt\u00fc i\u00e7indedir. Bu \u00f6yle bir bask\u0131 ki insanl\u0131\u011fa da bir suikastt\u0131r. H\u00fcr vicdanlara kar\u015f\u0131 bir cinayettir.<\/p>\n H\u00fcr fakat aksak fikirlere kar\u015f\u0131 g\u00f6sterilecek en kuvvetli silah yine fikir silah\u0131d\u0131r. Metin, sa\u011flam, do\u011fru fikirlerin ya\u015famas\u0131 ne kadar tabii ise \u00e7\u00fcr\u00fck ve ayk\u0131r\u0131 fikirlerin yok edilmesi de yine fikir h\u00fcrriyeti ile olur. Sa\u011flam fikirler silahla ve i\u015fkenceyle yok edilemezler. Fakat bo\u015f ve sakat fikirlerin devam\u0131 nihayet g\u00fcn, saat ve dakika meselesidir. Tenkitlerle bo\u015f fikirler ok olur ve realiteye uygun olanlar muzaffer olur. Bundan dolay\u0131 unutmamal\u0131d\u0131r ki Demokratik idarelerde h\u00fck\u00fcmet, siyasi partiler kendi arzular\u0131yla hareket etmezler. H\u00fck\u00fcmetler ve bu h\u00fck\u00fcmeti idare eden diplomatlar, idareciler elden geldi\u011fi kadar pek fazla tahamm\u00fcl\u00fc, \u00e7ok so\u011fuk kanl\u0131 olmal\u0131d\u0131rlar. Demokraside halk h\u00fck\u00fcmete muvakkat bir zaman i\u00e7in kendi i\u015fini emanet etmi\u015ftir. Bu, halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun arzusuyla ve onlar\u0131n itimad\u0131yla i\u015f ba\u015f\u0131na gelen h\u00fck\u00fcmet bir kayda tabi olmaks\u0131z\u0131n i\u015f g\u00f6rmek de\u011fildir.<\/p>\n Millet bug\u00fcn bir partiye, yar\u0131n ba\u015fka bir partiye itimat ederek destekler. Demokraside h\u00fcr vatanda\u015flara serbest intihap hakk\u0131 verildi\u011fine g\u00f6re bunu her zaman beklemek ve d\u00fc\u015f\u00fcnmek gereklidir. Halk zemin ve zamana g\u00f6re fikrini de\u011fi\u015ftirebilir. Son \u0130ngiltere intihab\u0131 bunun en g\u00fczel misalini vermi\u015ftir. Harbi Kazanan \u00c7\u00f6r\u00e7il h\u00fck\u00fcmeti oldu\u011fu halde harbin akabinde halk reyini i\u015f\u00e7i partisine vermek suretiyle fikir h\u00fcrriyetinin bir numunesini g\u00f6stermi\u015ftir. Demokraside bug\u00fcn halk\u0131n alk\u0131\u015flayarak i\u015f ba\u015f\u0131na getirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmeti ikinci intihap devresinde hayal sukutuna u\u011fratabilir. Totaliter h\u00fck\u00fcmetlerde bu bahis mevzuu de\u011fildir. E\u011fer politika adamlar\u0131; bu idare \u015fekillerine, halk\u0131n de\u011fi\u015fen temay\u00fcllerine, arzular\u0131na uymaz veya uymak istemezlerse b\u00f6yle idarelerde zorluklara sertlikle mukabele ederlerse rejim pek kolay olarak diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe ve istibdada do\u011fru gider.<\/p>\n Vatanda\u015flar\u0131n hak ve h\u00fcrriyetlerinin geli\u015fmesine kar\u015f\u0131 gelmek demokrat h\u00fck\u00fcmetlerin ak\u0131llar\u0131nda ge\u00e7memek gereklidir. \u0130nsanlar\u0131n h\u00fcr do\u011fduklar\u0131n\u0131, h\u00fcrriyetin pek nazik oldu\u011funu bu dava ile oynaman\u0131n demokrasilerde pek tehlikeli oldu\u011funu daima hat\u0131rlamak laz\u0131md\u0131r. H\u00fcrriyet terbiyesi ileri cemiyetlerde, olgunla\u015fm\u0131\u015f milletlerde; demokrasi daha normal ise de demokrasiye yeni intibak etme\u011fe ba\u015flam\u0131\u015f milletlerde baz\u0131 krizler ge\u00e7irmek pek tabiidir. Bunlar\u0131 \u00f6nleyecek en m\u00fchim vas\u0131ta k\u00fclt\u00fcr seviyesinin y\u00fckselmesi ve h\u00fck\u00fcmetin \u00e7o\u011funlukla beraber az\u0131nl\u0131\u011fa da ayn\u0131 muamele de bulunmas\u0131, tahamm\u00fcl etmesi, itidali elden b\u0131rakmamas\u0131d\u0131r. Demokraside h\u00fcrriyet; rejimin ana dire\u011fidir. Demokraside en \u00e7ok sevilen \u015fey h\u00fcrriyettir. Totaliter sistemler h\u00fcrriyetsizdir. H\u00fcrriyet korkutmaz sever ve sevindirir, hatta bu y\u00fczden h\u00fcrriyeti, daima g\u00fczel bir kad\u0131n \u015feklinde temsil ederler<\/p>\n Demokrasi derinde devletler insanlar\u0131n, fertlerin haklar\u0131na ve h\u00fcrriyetlerine gerekli ehemmiyeti vermekle beraber ahden de bunu teyit etmi\u015fler ve insanlar\u0131n mukaddes tan\u0131d\u0131klar\u0131 h\u00fcrriyetlerini sa\u011flamak i\u00e7in elden gelen gayreti beraberce fiiliyat sahas\u0131na d\u00f6km\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n Amerika\u2019da San Francisco \u015fehrinde toplanan ve bizim devletimizin de i\u015ftirak etti\u011fi konferansta kararla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 ve Birle\u015fmi\u015f Milletlerin ilan ettikleri 10\/Aral\u0131k\/1948 tarihli \u0130nsan Haklar\u0131 Beyannamesi bunun a\u00e7\u0131k teminat\u0131d\u0131r. Bu beyannamede insan haklar\u0131na ve ana h\u00fcrriyetlerine b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaca sayg\u0131 g\u00f6sterilmesinin temini \u00fcye devletlerin taahh\u00fct alt\u0131na alm\u0131\u015f oldu\u011fu yaz\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n Ayr\u0131ca 28 \/Aral\u0131k\/ 1950 tarihli Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin mukaddemesinde de Avrupa konseyine girmi\u015f devletlerin insan haklar\u0131yla temel h\u00fcrriyetlerin, adaletin d\u00fcnya sulh\u00fcn\u00fcn temelini te\u015fkil etti\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin, gerek Birle\u015fmi\u015f Milletler Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n ve gerek Avrupa Konseyinin bir \u00fcyesi olmak s\u0131fat\u0131yla bu beyanname ve s\u00f6zle\u015fmelere kat\u0131lmas\u0131 suretiyle insanl\u0131\u011fa ve d\u00fcnya sulhuna hizmeti \u015fiar edinmesi, insanl\u0131k tarihinde takdirde de\u011fer bir hareket olmakla kalmam\u0131\u015f T\u00fcrk\u00fcn asil ve necip hislerinin birer ifadesi olmu\u015ftur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dr. Vasfi Güsar 1 Şubat 1953 Demokrasinin mühim davalarından biri fertlerin, şahısların hürriyetini sağlayıp korumaktır. Demokrasi çoğunluğa dayanmaktan ziyade ve hatta çoğunluğa karşı azınlığı ve fertleri himaye eden bir rejimdir. Diktatörlük: istibdat devirleri hiçbir zaman ferdin hürriyetini korumamış daima azınlığı çokluğa veya çokluğu azınlığa hakim kılmış ve bu suretle istibdat idaresini kurmuştur. Diktatörlük, şeflik devirlerine […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-44878","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44878","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44878"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44878\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44883,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44878\/revisions\/44883"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n1 \u015eubat 1953<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/DEMOKRASI-VE-HURRIYET-c.png\")
<\/p>\n