{"id":45392,"date":"2025-05-20T01:28:11","date_gmt":"2025-05-20T06:28:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/?p=45392"},"modified":"2025-05-30T09:43:31","modified_gmt":"2025-05-30T14:43:31","slug":"1864-tarihine-farkli-bir-bakis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/1864-tarihine-farkli-bir-bakis\/","title":{"rendered":"1864 TAR\u0130H\u0130NE FARKLI B\u0130R BAKI\u015e"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-45394\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1864-TARIHINE-FARKLI-BIR-BAKIS-b.png\" alt=\"\" width=\"571\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1864-TARIHINE-FARKLI-BIR-BAKIS-b.png 571w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1864-TARIHINE-FARKLI-BIR-BAKIS-b-300x158.png 300w\" sizes=\"(max-width: 571px) 100vw, 571px\" \/><\/p>\n<p><strong>Nart Akhoumsatch<\/strong><\/p>\n<p>Hepimizi derinden yaralayan ve olmas\u0131n\u0131 hi\u00e7 arzu etmedi\u011fimiz insanl\u0131k dram\u0131, o korkun\u00e7 s\u00fcrg\u00fcn ve g\u00f6\u00e7 olaylar\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihidir 21 May\u0131s 1864.<\/p>\n<p>\u00c7ok insan\u0131m\u0131z\u0131 yitirdik ve \u00e7ok ac\u0131lar ya\u015fand\u0131&#8230;<br \/>\nAma, iyi sava\u015f yoktu.<br \/>\nSonucunun b\u00f6yle olmas\u0131 sava\u015f\u0131n karakteriydi.<br \/>\nHem Rus hem de \u00c7erkes halk\u0131ndan \u00e7ok insan kayb\u0131 ya\u015fand\u0131 maalesef.<\/p>\n<p>Bize anlat\u0131lan tarih ile ayn\u0131 tarihin Rusya ar\u015fivleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p objektif de\u011ferlendirme giri\u015fimlerimiz olmuyor.<br \/>\nDolay\u0131s\u0131yla edinmi\u015f oldu\u011fumuz tek tarafl\u0131 yanl\u0131 bilgilerle meseleleri ele al\u0131p ve bu perspektiften de\u011ferlendirmek ne derece ger\u00e7ek\u00e7i ve \u00e2dil olur?<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 \u015feriat\u00e7\u0131 sultac\u0131 halifeli\u011fi, d\u00fc\u015fman olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc kuzey kom\u015fusu Rusya\u2019y\u0131 her imk\u00e2n\u0131 kullanarak istikrars\u0131zla\u015ft\u0131rma d\u00fc\u015f\u00fcncesindeydi.<\/p>\n<p>Bu ama\u00e7la Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 vek\u00e2let sava\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctecek potansiyel olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc halklar;<br \/>\ng\u00fcney Kafkasya\u2019da Da\u011f\u0131stanl\u0131lar ve \u00c7e\u00e7enler, kuzey Kafkasya\u2019da ise \u00c7erkeslerdi.<br \/>\nBu 3 halk g\u00fcn\u00fcm\u00fczde oldu\u011fu gibi o zaman da b\u00f6lgenin en dinci ve \u015feriat\u00e7\u0131 halklar\u0131yd\u0131 ve Osmanl\u0131larla din karde\u015fiydiler (!).<\/p>\n<p>Onlara g\u00f6re Rusya Hristiyand\u0131, k\u00e2firdi ve Tanr\u0131 ad\u0131na cihat edilmeliydi.<br \/>\nDaha 3-4 ay \u00f6nce Da\u011f\u0131stan\u2019da \u0130slamc\u0131 ter\u00f6ristler taraf\u0131ndan kiliseye sald\u0131r\u0131p al\u00e7ak\u00e7a i\u015fledikleri katliamlar\u0131 hat\u0131rlay\u0131n.<br \/>\n\u0130\u015fte o zaman da farkl\u0131 de\u011fillerdi.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131lar, \u00c7erkesya\u2019da y\u00fczlerce mescit a\u00e7arak Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131rmak i\u00e7in cihat\u00e7\u0131 ter\u00f6rist yeti\u015ftirdi&#8230;<br \/>\nVe ayn\u0131 zamanda tabii ki asker\u00ee destek de sa\u011flad\u0131&#8230;<br \/>\nFransa ve Britanya\u2019n\u0131n bu organizasyondaki desteklerini de unutmamak gerekir tabii ki.<br \/>\nOsmanl\u0131 yaln\u0131z de\u011fildi yani.<br \/>\nG\u00fcn\u00fcm\u00fczde Ukrayna\u2019y\u0131 nas\u0131l Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 sava\u015fa haz\u0131rlay\u0131p yard\u0131mc\u0131 oluyorlarsa ayn\u0131 strateji o g\u00fcn i\u00e7in de ge\u00e7erliydi.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131\u2019ya ba\u011fl\u0131 Kafkasya\u2019da s\u00f6zde bir \u015feriat devleti kurma hayalleri de vard\u0131.<br \/>\nRus komutanlar\u0131n, &#8220;y\u0131rt\u0131c\u0131lar&#8221;, &#8220;haydutlar&#8221; ve &#8220;da\u011fl\u0131lar&#8221; olarak isimlendirdikleri \u00c7erkes M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00fc\u00e7 bulup devletle\u015fmesine kesinlikle kar\u015f\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n en gerici ve \u015fiddet yanl\u0131s\u0131 ilkel dinci fa\u015fist bir devlete kim kom\u015fu olmak isterdi?<br \/>\n\u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131 bunun \u00f6nlemini almal\u0131yd\u0131.<br \/>\nAksi takdirde b\u00f6lge devaml\u0131 bir \u00e7eki\u015fme ve kaos i\u00e7inde olacakt\u0131.<br \/>\nTam da Osmanl\u0131 ve \u0130ngiltere\u2019nin istedi\u011fi gibi.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funlukta da olsa y\u00fczy\u0131ldan fazla s\u00fcren Rus-\u00c7erkes sava\u015f\u0131, Ruslar\u0131n ekonomik ve insan kayb\u0131, ulusal tehdit boyutuna ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131 adeta.<br \/>\nSabr\u0131 t\u00fckenen \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131 ordusu, kangren olmu\u015f \u00c7erkesya problemine kesin ve kal\u0131c\u0131 bir sonu\u00e7 elde etmek amac\u0131yla topyek\u00fbn bir sava\u015f ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n<p>Sava\u015f, Osmanl\u0131c\u0131 \u015feriat\u00e7\u0131 M\u00fcsl\u00fcman \u00c7erkeslerin yenilgisiyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131.<br \/>\nSonras\u0131nda g\u00f6\u00e7 ve s\u00fcrg\u00fcn facias\u0131.<\/p>\n<p><strong>G\u00f6\u00e7 ve s\u00fcrg\u00fcn olaylar\u0131na hi\u00e7bir Hristiyan \u00c7erkes ve Abhaz kat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nTha ve An\u00e7a\u2019ya inananlar da \u00f6yle.<\/strong><br \/>\nOnlar\u0131n hi\u00e7birisi ne sava\u015fa, ne de s\u00fcrg\u00fcn olaylar\u0131na kat\u0131l\u0131p M\u00fcsl\u00fcman soyda\u015flar\u0131n\u0131n yan\u0131nda yer almam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Rus komutan M. Romanov, kalan \u00c7erkes halk\u0131na:<br \/>\n<strong>&#8220;Kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ve Kafkas co\u011frafyas\u0131na yabanc\u0131la\u015fmam\u0131\u015f siz as\u0131l \u00c7erkesler, \u00f6zg\u00fcrce topraklar\u0131n\u0131zda ya\u015fay\u0131n ve \u00e7o\u011fal\u0131n&#8221;<\/strong> demi\u015ftir.<br \/>\nBu durum, din eksenli bir sava\u015f oldu\u011funun a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stergesidir ayn\u0131 zamanda.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 senaryolar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de tekrarlan\u0131yor.<br \/>\nABD\u2019nin direktifiyle T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ve Suudi rejimleri Kafkasya\u2019da Vahhabilik ve \u0130hvanc\u0131l\u0131kla birlikte, paralelinde T\u00fcrk \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da yayarak, halklar aras\u0131nda ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck yapmaktad\u0131rlar.<br \/>\nPropagandalarla Rusya d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 alg\u0131s\u0131 insanlar\u0131n bilin\u00e7alt\u0131na i\u015flenmektedir.<br \/>\nAma\u00e7lar\u0131, b\u00f6lgeyi Rusya\u2019n\u0131n aleyhine istikrars\u0131zla\u015ft\u0131rmaya y\u00f6neliktir.<\/p>\n<p>Dincilik ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, biz halklar i\u00e7in bir felakettir. Bu gibi anlay\u0131\u015flardan kesinlikle uzak kal\u0131nmal\u0131 ve halk\u0131m\u0131z\u0131 da uyarmal\u0131y\u0131z.<br \/>\nMedeni bir insan gibi farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve dinden toplumlarla kin ve nefretten uzak, bar\u0131\u015f i\u00e7inde karde\u015f gibi ya\u015famay\u0131 i\u00e7selle\u015ftirmeliyiz.<br \/>\nRusya\u2019n\u0131n, bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famak isteyen ki\u015fi ve toplumlarla asla bir sorunu olmaz.<\/p>\n<p>\u015eu da bilinmelidir ki <strong>g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Rusya, b\u00f6lgenin \u0130slamc\u0131 ter\u00f6rizmin etkisi alt\u0131na girmesine engeldir.<br \/>\n<\/strong>Bir Afganistan olmamas\u0131 i\u00e7in g\u00fcvencedir.<br \/>\n<strong>K\u0131saca Rusya, Kafkasya\u2019n\u0131n sigortas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>S\u00fcrg\u00fcn olay\u0131n\u0131n bu kadar g\u00fcndem yap\u0131lmas\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle emperyalist Bat\u0131\u2019n\u0131n Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fmanca projelerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in gizli servislerin eliyle istismar etti\u011fi bir olayd\u0131r.<br \/>\nSovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi rejiminin son buldu\u011fu 1989-90 tarihinden beri organizeli bir \u015fekilde b\u00fct\u00fcn h\u0131z\u0131yla bir proje \u00e7er\u00e7evesinde devam ediyor.<br \/>\nBat\u0131l\u0131 emperyalist g\u00fc\u00e7ler, bu olay\u0131 Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6rmektedirler.<br \/>\nAsl\u0131nda Rusya Federasyonu, bu trajik s\u00fcrg\u00fcn olay\u0131n\u0131n muhatab\u0131 da de\u011fildir.<br \/>\nHi\u00e7bir sorumlulu\u011fu da yoktur.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen bizler tabii ki kay\u0131plar\u0131m\u0131z\u0131 y\u00e2d edece\u011fiz, anaca\u011f\u0131z.<br \/>\n21 May\u0131s 1864 bizler i\u00e7in kara bir tarihtir.<\/p>\n<p><strong>Fakat bu etkinlikler, Rusya kar\u015f\u0131t\u0131 siyas\u00ee nitelikten uzak olmal\u0131d\u0131r.<\/strong><br \/>\nAc\u0131lar\u0131m\u0131z, Bat\u0131l\u0131 emperyalist g\u00fc\u00e7lerin, Rusya kar\u015f\u0131t\u0131 emelleri i\u00e7in istismar edilmemelidir.<\/p>\n<p>Bu sava\u015fta hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f b\u00fct\u00fcn Rus ve \u00c7erkes halklar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00fczg\u00fcn\u00fcm.<br \/>\nHi\u00e7 ay\u0131rt etmeksizin, ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015f her iki halk\u0131n evlatlar\u0131n\u0131 sayg\u0131yla y\u00e2d ediyorum.<\/p>\n<p><strong>Rusya ve Kafkasya halklar\u0131n\u0131n karde\u015fli\u011finin sonsuza kadar ya\u015famas\u0131n\u0131 diliyorum.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nart Akhoumsatch Hepimizi derinden yaralayan ve olmas&#305;n&#305; hi&ccedil; arzu etmedi&#287;imiz insanl&#305;k dram&#305;, o korkun&ccedil; s&uuml;rg&uuml;n ve g&ouml;&ccedil; olaylar&#305;n&#305;n ba&#351;lang&#305;&ccedil; tarihidir 21 May&#305;s 1864. &Ccedil;ok insan&#305;m&#305;z&#305; yitirdik ve &ccedil;ok ac&#305;lar ya&#351;and&#305;&hellip; Ama, iyi sava&#351; yoktu. Sonucunun b&ouml;yle olmas&#305; sava&#351;&#305;n karakteriydi. Hem Rus hem de &Ccedil;erkes halk&#305;ndan &ccedil;ok insan kayb&#305; ya&#351;and&#305; maalesef. Bize anlat&#305;lan tarih ile ayn&#305; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-45392","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nart-akhoumsatch","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45392","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45392"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45392\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45457,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45392\/revisions\/45457"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}