{"id":48247,"date":"2025-12-25T19:14:08","date_gmt":"2025-12-25T16:14:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/?p=48247"},"modified":"2025-12-25T19:33:15","modified_gmt":"2025-12-25T16:33:15","slug":"lazca-ders-kitaplarinda-sinif-mucadelesi-metinleri-lazca-turkce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/lazca-ders-kitaplarinda-sinif-mucadelesi-metinleri-lazca-turkce\/","title":{"rendered":"LAZCA DERS K\u0130TAPLARINDA SINIF M\u00dcCADELES\u0130 MET\u0130NLER\u0130 [Lazca-T\u00fcrk\u00e7e]"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhbionY3fOZVRxVOuvldr7M9t3CPi7CVGrepngp1G8Jyr0pkV8X2HllnFJLOUgF9rKeiBKwEEX-hNw4vfMFKvaVhSxmp0pXZUAWNQGtcWLlnf9TGgC8z1GosN42q0EetRakGVyj6pkHDwxFPjRP73TZ7qavJoQ2x4TtSkzxCOk4ue8TkJa7KmN2k9Tb3oMM\/w640-h418\/1a.jpg\" width=\"640\" height=\"418\" border=\"0\" data-original-height=\"551\" data-original-width=\"844\" \/><\/p>\n<p><strong>Kolektif<\/strong>:<\/p>\n<p>&#8211;Kolektif ne anlama geliyor? \u0130nsanlar\u0131n bir araya gelerek bir i\u015fi ortakla\u015fa yapmalar\u0131 anlam\u0131na geliyor. Biz \u00f6\u011freniyoruz. Hepimiz bir i\u015fi ortakla\u015fa yap\u0131yoruz. Bu bizim \u00f6\u011frenim kolektifimiz. K\u00f6yde de mal\u0131 m\u00fclk\u00fc olmayanlar ortak m\u00fclkiyet i\u015fletmelerini \u00f6rg\u00fctl\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>&#8211;Ortak m\u00fclkiyet ne anlama geliyor?<\/p>\n<p>&#8212; K\u00f6y insanlar\u0131n\u0131n evleri, topraklar\u0131, b\u00fct\u00fcn mallar\u0131 ortak m\u00fclkiyettir. Bu ortak m\u00fclkiyetin sahibi de yine kendileridir. Bu ortak m\u00fclkiyete k\u0131saca kolhoz deniyor. [\u041e\u0447\u0430\u043c\u0447\u0438\u0440\u0430-\u0421\u043a\u0443\u0440\u0447\u0430\/ \u10dd\u10e9\u10d0\u10db\u10e9\u10d8\u10e0\u10d4-\u10e1\u10e5\u10e3\u10e0\u10e9\u10d0\/ O\u00e7am\u00e7ire-Skur\u00e7a Limani yak\u0131nlar\u0131ndaki] \u201cK\u0131z\u0131l Lazistan Kolhozu\u201d Lazlara ait. [\u10e1\u10d0\u10e0\u10e4\u10d8\/]Sarpi k\u00f6y\u00fcnde de mandalina kolhozu var.<\/p>\n<p>&#8211;Ba\u015fka nerede kolhozlar var?<\/p>\n<p>H\u00fck\u00fcmet, Sovyet i\u015fletmelerini, k\u0131saca s\u00f6ylersek, sovhozlar\u0131, b\u00fcy\u00fck i\u015fletmeleri \u00f6rg\u00fctl\u00fcyor.<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p><strong>At<\/strong>:<\/p>\n<p>Kolhozun atlar\u0131 toplu olarak ah\u0131rda bar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131yor. Ah\u0131r her zaman temiz. B\u00fcy\u00fck b\u00fcy\u00fck de pencereleri var. Bu ah\u0131rda atlar \u00fc\u015f\u00fcm\u00fcyor. Atlarla seyisleri ilgileniyor. Seyis; otunu, m\u0131s\u0131r\u0131n\u0131, suyunu verip atlar\u0131 temiz tutuyor. Ah\u0131r\u0131 da seyis temizliyor. Sizin k\u00f6y\u00fcn\u00fczde bu i\u015fler nas\u0131l oluyor? Sizin kolhozunuzda atlar\u0131n nas\u0131l bar\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenin! Kolhoza d\u00e2hil olmayan k\u00f6yl\u00fclerin, atlar\u0131n\u0131 nas\u0131l bar\u0131nd\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenin!<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p><strong>Fabrika<\/strong>:<\/p>\n<p>Fabrikalarda durmadan kolhozlar ve k\u00f6yler i\u00e7in \u00e7e\u015fitli \u00fcr\u00fcnler, kibrit gibi kimyasal \u00fcr\u00fcnler, pulluk ve trak\u00f6rler \u00fcretiliyor. Fabrika i\u015f\u00e7ileri, k\u00f6ylere de gidip \u00e7ift\u00e7ilere yard\u0131mc\u0131 oluyor. Kolhoz ve sovhozlarda kent ve fabrikalar i\u00e7in hangi \u00fcr\u00fcnler \u00fcretiliyor?<\/p>\n<p>Ali, Ay\u015fe\u2019ye sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Fabrikalar daha \u00f6nceleri kimlerin elindeydi? \u015eimdi fabrikalar\u0131n sahibi kim?<\/p>\n<p>Ay\u015fe, bu soruyu cevaplay\u0131p s\u0131ras\u0131ndan Ali\u2019ye sordu:<\/p>\n<p>&#8211;\u00d6nceleri toprak kimin elindeydi, \u015fimdi kimin elinde?<\/p>\n<p>Ali de bu soruyu cevaplad\u0131.<\/p>\n<p>Devrimle birlikte zenginlerin ve a\u011falar\u0131n b\u00fct\u00fcn topraklar\u0131 ve fabrikalar\u0131na i\u015f\u00e7i ve \u00e7it\u00e7ilerin el koydu\u011fun Ay\u015fe ile Ali \u00e7ok iyi biliyorlar. Siz b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 biliyor musunuz?<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130\u015f\u00e7iler fabrikalarda yedi veya alt\u0131 saat \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. On sekiz ya\u015f alt\u0131 gen\u00e7ler be\u015f veya d\u00f6rt saat \u00e7al\u0131\u015f\u0131p y\u0131lda bir ay boyunca da tatil yap\u0131yorlar.<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p><strong>\u00c7ocuklu\u011funda Lenin:<\/strong><\/p>\n<p>Vladimir \u0130lyi\u00e7 Ulyanov, Lenin, [\u0421\u0438\u043c\u0431\u0438\u0301\u0440\u0441\u043a\/] Simbirsk kentinde d\u00fcnyaya geldi. On ya\u015f\u0131ndayken okula ba\u015flad\u0131. Okulda ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u00f6\u011frenciydi. \u00c7ok ak\u0131ll\u0131 ve a\u00e7\u0131kg\u00f6z bir \u00e7ocuktu. Lenin, her i\u015fte arkada\u015flar\u0131na yard\u0131mc\u0131 oluyordu. Ba\u015fkalar\u0131yla birlikte ortakla\u015fa \u00fcretmekten ho\u015flan\u0131yordu.<\/p>\n<p><strong>\u00d6nder Lenin<\/strong>:<\/p>\n<p>Lenin\u2019in a\u011fabeyi vard\u0131; i\u015f\u00e7i ve \u00e7ift\u00e7ilerin kurtulu\u015fu i\u00e7in faaliyet g\u00f6steriyordu. Bu faaliyetleri sebebiyle \u00c7ar\u2019\u0131n H\u00fck\u00fcmeti Lenin\u2019i a\u011fabeyini idam etti. Bundan sonra Lenin, emek\u00e7i milletin kurtulu\u015fu i\u00e7in \u00e7ok kafa yormaya ba\u015flad\u0131. Kurtulu\u015fun ancak bir araya gelerek ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini bilen Lenin, bu sebeple Bol\u015fevik Partisini \u00f6rg\u00fctledi. \u0130\u015f\u00e7iler, partilerinin \u00f6nderi olarak Lenin\u2019i se\u00e7tiler.<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p><strong>Devrimden \u00d6nceki Hayat<\/strong>:<\/p>\n<p>Eski hayat emek\u00e7iler i\u00e7in \u00e7ok zordu. \u0130\u015f\u00e7iler, gece g\u00fcnd\u00fcz \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. \u0130\u015f\u00e7ilere canlar\u0131 \u00e7\u0131kmayacak kadar az para veriliyordu. Fabrika sahipleri durmadan zenginle\u015fiyordu, her\u015feyleri vard\u0131; b\u00fcy\u00fck evlerde ya\u015f\u0131yorlard\u0131; hi\u00e7bir i\u015f de yapm\u0131yorlard\u0131. Gel g\u00f6r ki i\u015f\u00e7iler a\u00e7l\u0131ktan \u00f6l\u00fcyor; derme \u00e7atma karanl\u0131k gecekondularda ya\u015f\u0131yordu. \u0130\u015f\u00e7ilerin \u00e7ocuklar\u0131 elbisesiz, ayakkab\u0131s\u0131z dolan\u0131p duruyorlard\u0131; cahil kal\u0131yorlard\u0131. Dokuz, on ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocuk bile fabrikada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Fabrikada on- oniki saat boyunca \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. K\u00f6ydeki verimli topraklar\u0131 a\u011fa ve zengin \u00e7ift\u00e7iler sahiplenmi\u015fti. Fakir k\u00f6yl\u00fclere ancak dik ve \u00e7orak topraklar kalm\u0131\u015ft\u0131. Fakir k\u00f6yl\u00fcler, hayatta kalabilmek i\u00e7in a\u011fa ve zengin \u00e7ift\u00e7ilere yalvarmaya gidiyordu:<\/p>\n<p>&#8211;Bana toprak ver; at\u0131n\u0131 ve pullu\u011funu da \u00f6d\u00fcn\u00e7 ver!- diye a\u011faya yalvar\u0131yordu.<\/p>\n<p>A\u011fa g\u00fcl\u00fcyordu:<\/p>\n<p>&#8211;Al bakal\u0131m, ama yeti\u015fecek \u00fcr\u00fcn\u00fcn yar\u0131s\u0131 benim olacak!<\/p>\n<p>A\u011fa ve zenginler, emek\u00e7ileri b\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n<p><strong>Kanl\u0131 Pazar<\/strong>:<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7iler b\u00fcy\u00fck ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7indeydi. Fabrikalarda greve gitmeye ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>&#8211;Ne yapal\u0131m?!- diyordu i\u015f\u00e7iler.<\/p>\n<p>\u00c7ar\u2019\u0131n H\u00fck\u00fcmeti, kand\u0131rmak i\u00e7in i\u015f\u00e7ilerin aralar\u0131na ajan- provakat\u00f6rler g\u00f6nderdi.<\/p>\n<p>Ajan- provakat\u00f6rler grevdeki i\u015f\u00e7ilere \u015f\u00f6yle diyordu:<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ar\u2019a gidelim! H\u00e2limizi ona s\u00f6yleyelim. \u00c7ar, iyi y\u00fcrekli bir insan, muhakkak bize yard\u0131m edecektir!<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ar\u2019a gitmeyin!-diyordu Bol\u015fevikler,-\u00c7ar\u2019\u0131n herkesten \u00e7ok topra\u011f\u0131 var, o en b\u00fcy\u00fck i\u015f\u00e7i d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r!<\/p>\n<p>Gel g\u00f6r ki \u0130\u015f\u00e7iler, bu s\u00f6zlere kulak asmay\u0131p yalvarmak i\u00e7in \u00c7ar\u2019a gittiler. Saraya yakla\u015ft\u0131lar. Saray\u0131n \u00f6n\u00fcnde askerler tertibat alm\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcfeklerini, meramlar\u0131n\u0131 anlatmak isteyen insanlara do\u011frultulmu\u015ftular. Askerler bir, iki, \u00e7ok say\u0131da ate\u015f a\u00e7t\u0131lar. \u00c7ok say\u0131da insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler, yaralad\u0131lar. Tarih 9 Ocak 1905\u2019di.<\/p>\n<p><strong>Bol\u015fevikler:<\/strong><\/p>\n<p>Lenin\u2019in s\u00f6z\u00fcn\u00fc dinleyenler partide, Bol\u015feviklerin Partisinde bir araya geldi. Bol\u015fevikler her \u015feyi anlayan, \u00f6nde gelen i\u015f\u00e7ilerdi. Lenin, onlar\u0131n aras\u0131nda faaliyet g\u00f6steriyordu. Emek\u00e7ilere kurtulu\u015f yollar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyordu. \u0130\u015f\u00e7iler yava\u015f yava\u015f Bol\u015feviklerin do\u011fru zeminlerde durduklar\u0131n\u0131 anlay\u0131p partiye kat\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Sonraki y\u0131llarda Bol\u015fevik Partisi b\u00fcy\u00fcmeye ba\u015flayacakt\u0131. Lenin\u2019in ve onun Bol\u015fevik Partisinin \u00f6nderlik etmesiyle, i\u015f\u00e7iler m\u00fccadeleden galip \u00e7\u0131k\u0131nca Ekim Devrimi oldu. \u015eimdi biz, Lenin\u2019in \u00f6nceden i\u015faret etti\u011fi gibi Sosyalizmi in\u015fa ediyoruz. Burada da bize \u00f6nderlik eden Bol\u015feviklerin Kom\u00fcnist Partisidir.<\/p>\n<p><strong>Bizim \u0130n\u015fa Faaliyetimiz<\/strong>:<\/p>\n<p>Sovyet H\u00fck\u00fcmeti, fabrikalar in\u015fa ediyor, b\u00fcy\u00fck solhozlar\u0131 \u00f6rg\u00fctl\u00fcyor. Fabrikalardan tarlalara pulluk, tohum ekme makinas\u0131, b\u00fcy\u00fck trakt\u00f6rler gidiyor. H\u0131zl\u0131 bir \u015fekide elektrik istasyonlar\u0131 in\u015fa ediyorlar. Her yerdeki fakirler ve orta s\u0131n\u0131f k\u00f6yl\u00fcler kolhozlar\u0131 \u00f6rg\u00fctl\u00fcyor. \u00dclkemizde sosyalizm in\u015fa ediliyor. Bizim in\u015fa faaliyetlerimiz plan \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. H\u00fck\u00fcmet be\u015f y\u0131ll\u0131k in\u015fa plan\u0131n\u0131 haz\u0131rl\u0131yor ve bu plana g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Biz bu plana be\u015f y\u0131ll\u0131k plan diyoruz. \u201cBe\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131 d\u00f6rt y\u0131lda uygulamak!\u201d deyip be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131 d\u00f6rt y\u0131l i\u00e7inde uygulad\u0131lar.<\/p>\n<p><strong>Nuriye\u2019nin Hik\u00e2yesi<\/strong>:<\/p>\n<p>Ge\u00e7en y\u0131l \u00e7ok kar ya\u011fd\u0131. K\u00f6y\u00fcm\u00fcz (\u10ea\u10ee\u10d0\u10e0\u10d0 \u10e8\u10e3\u10d1\u10d0\u10e0\u10d0\/)Tsxara- \u015eubara\u2019da o kadar kar ya\u011fd\u0131 ki, evlerimizden \u00e7\u0131kamad\u0131k. \u0130nekler hi\u00e7bir yerde ot bulam\u0131yordu. Evde elimizde de hi\u00e7 \u015fey kalmam\u0131\u015ft\u0131. Zavall\u0131 inekler zay\u0131fl\u0131yor, \u00f6l\u00fcyordu. Evimizin yak\u0131n\u0131nda kolhoz vard\u0131: \u201cLenin\u2019in Yolu\u201d. Kolhozdaki inekler besiliydi; \u0131l\u0131k ah\u0131rda bar\u0131n\u0131yor, g\u00fczel g\u00fczel de s\u00fct veriyorlard\u0131. Bu neden b\u00f6yleydi? Bunun neden b\u00f6yle oldu\u011funu biliyor musunuz?! Kolhoza d\u00e2hil k\u00f6yl\u00fcler ot ekmi\u015fti. Ot yeti\u015fince de kesip kuruttular, k\u0131\u015f mevsimi i\u00e7in de saklad\u0131lar. K\u0131\u015f\u0131n da bu kuru otlar\u0131 ineklere yediriyorlar. Rahatlar. Kolhoz d\u0131\u015f\u0131ndaki k\u00f6yl\u00fcler b\u00f6yle yapm\u0131yor. Yapamazlar da zaten. Bu i\u015f b\u00f6yle yaln\u0131zca kolhozda yap\u0131labilir. Kolhoz d\u0131\u015f\u0131nda kalmay\u0131 se\u00e7en k\u00f6yl\u00fcler neden bu i\u015fi yapamaz? \u00c7\u00fcnk\u00fc topraklar\u0131 fazla de\u011fil, tek ba\u015flar\u0131nalar, her i\u015fe yeti\u015femezler. Kolhozdaki k\u00f6yl\u00fclerin topraklar\u0131 birle\u015ftirilmi\u015ftir. Plan \u00e7er\u00e7evesinde herkes g\u00f6revini yap\u0131yor. \u00d6nce oturup neyin gerekli oldu\u011funu aralar\u0131nda konu\u015fuyorlar. Sonra kolhoza d\u00e2hil olan k\u00f6yl\u00fcler \u00f6nce plan yap\u0131yor: \u201c\u015eu kadar ot ekiyoruz; \u015fu kadar t\u00fct\u00fcn, mandalina, \u00e7ay dikiyoruz; \u015fu kadar m\u0131s\u0131r dikiyoruz, \u015eu kadar so\u011fan, l\u00e2hana ve di\u011fer sebzeleri ekiyoruz,\u201d diye kararla\u015ft\u0131r\u0131yorlar.<\/p>\n<p><strong>Kolhozun Ah\u0131r\u0131nda<\/strong>:<\/p>\n<p>\u0130\u015fleyi\u015fini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in kolhozu ziyaret ettik. Kolhoz b\u00fcy\u00fckt\u00fc. Orada iyi cins tavuklar, k\u0131\u015fl\u0131k ekim bah\u00e7eleri, k\u00fclt\u00fcr kl\u00fcb\u00fc ile okulu g\u00f6rd\u00fck. \u0130neklerin ah\u0131r\u0131n\u0131 \u00e7ok be\u011fendim; \u0131l\u0131k ve temizdi. Ah\u0131rdaki her ine\u011fin durdu\u011fu bir yeri var. Her ine\u011fin ah\u0131rdaki b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcne k\u00fc\u00e7\u00fck tahta levhalar tutturulmu\u015f. O levhada o ine\u011fin ad\u0131, ka\u00e7 ya\u015f\u0131nda oldu\u011fu, ne kadar a\u011f\u0131rl\u0131kta oldu\u011fu yaz\u0131l\u0131yd\u0131. Bu b\u00fct\u00fcn inekler kolhoza ait. Kolhoza d\u00e2hil her k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn de bir- iki ine\u011fi ver. Kolkoza d\u00e2hil her k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn\u00fcn kendi evinin \u00f6n\u00fcnde de k\u00fc\u00e7\u00fck ah\u0131r yap\u0131lm\u0131\u015f. Bu ah\u0131rda kendi at ve ineklerini bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Ancak kolhoza d\u00e2hil olanlar\u0131n evlerinin \u00f6n\u00fcndeki ah\u0131rlar\u0131, k\u00f6ydeki bizim ah\u0131r\u0131m\u0131z gibi de\u011fil, temiz, g\u00fczel in\u015fa edilmi\u015f ve pencereli. Kolhoza dahil olan k\u00f6yl\u00fcler b\u00f6yle ya\u015f\u0131yor. Kolhoz hayat\u0131 ve i\u015fleyi\u015fini ben \u00e7ok be\u011fendim. Kolhoz ziyaretimizden sonra eve geldi\u011fimde b\u00fct\u00fcn bu g\u00f6rd\u00fcklerimi anne ve babama anlatt\u0131m:<\/p>\n<p>&#8212; Baba!-dedim, biz de kolhoz olu\u015ftural\u0131m.<\/p>\n<p>&#8211;\u0130yi olur, iyi!- dedi babam, -biz de kolhoz olu\u015ftural\u0131m da senin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn kolhoz gibi olsun!<\/p>\n<p><strong>\u201cK\u0131z\u0131l Lazistan\u201d<\/strong>:<\/p>\n<p>Fakir Lazlar\u0131n topra\u011f\u0131 yoktu. Yar\u0131c\u0131l\u0131kla ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Abhazya H\u00fck\u00fcmeti bu durumu bilip fakirlere yard\u0131m etti. [\u041e\u0447\u0430\u043c\u0447\u0438\u0440\u0430-\u0421\u043a\u0443\u0440\u0447\u0430\/ \u10dd\u10e9\u10d0\u10db\u10e9\u10d8\u10e0\u10d4-\u10e1\u10e5\u10e3\u10e0\u10e9\u10d0\/ O\u00e7am\u00e7ire-Skur\u00e7a Limani yak\u0131nlar\u0131nda] onlara b\u00fcy\u00fck bir arazi tahsis etti. Orada bir kolhoz \u00f6rg\u00fctlediler. Ad\u0131n\u0131 \u201cK\u0131z\u0131l Lazistan\u201d koydular. \u0130nsanlar \u201cK\u0131z\u0131l Lazistan Kolhozu\u201dnda nas\u0131l ya\u015f\u0131yor? Ya\u015f\u0131nt\u0131lar\u0131 iyi. Bu kolhoza d\u00e2hil olan her k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn hem kolhoz i\u00e7inde ortak toprak ve hayvanlar\u0131 var, hem de kendisinin \u00f6zel k\u00fc\u00e7\u00fck bir i\u015fletmesi var. Kolkozdaki k\u00f6yl\u00fclerin ortak mallar\u0131 \u015funlar: Toprak, depo, ilgili teknik ara\u00e7-gere\u00e7, s\u00fcr\u00fcler, dam\u0131zl\u0131k erkek s\u0131\u011f\u0131rlar, mandalar, s\u00fct inekleri. Kolhoza d\u00e2hil olan k\u00f6yl\u00fclerin kendi \u00f6zel i\u015fletmelerindeki mallar\u0131 ise \u015f\u00f6yle: Yar\u0131m hektara kadar toprak, ev, ah\u0131r, kiler ile bindi\u011fi at\u0131, iki-\u00fc\u00e7 inek, tavuklar ile sahip olmak istedikleri di\u011fer hayvanlar.<\/p>\n<p><strong>\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z<\/strong>:<\/p>\n<p>\u201cK\u0131z\u0131l Lazistan Kolhozu\u201dnda nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz?! Onu da s\u00f6yleyeyim mi! Ortak tarlalarda birlikte ekipler h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Her ekip kendisine tahsis edilmi\u015f b\u00f6lgede \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Kolhozun bir \u00e7al\u0131\u015fma plan\u0131 var. Her ekip, planlamada kendisine tahsis edilmi\u015f b\u00f6lgede \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Her ekibin her g\u00fcn yapaca\u011f\u0131 bir vazifesi var. Bu vazifeye bir de\u011fer bi\u00e7iliyor. Fakat bu de\u011fer bi\u00e7me para \u00fczerinden de\u011fil, yevmiye \u00fczerinden oluyor. Kimin yevmiyesi fazlaysa, ona un, mal, \u00fcr\u00fcn daha fazla veriliyor. Kolhozda \u015f\u00f6yle de bir kural var: Kim fazla \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa, fazla kazan\u0131r; kim \u00e7al\u0131\u015fmazsa, bir \u015fey kazanmaz!<\/p>\n<p><strong>\u201cAy\u0131\u201d Yakalad\u0131k:<\/strong><\/p>\n<p>Ak\u015famleyin okula gittik. \u00d6nce oyunlar oynad\u0131k sonra da bir arada oturup \u00f6\u011fretmenin anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 dinledik:<\/p>\n<p>\u201c&#8211;\u00d6nceleri zenginler, fakirleri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yordu, eziyordu ancak \u015fimdi durum \u00f6yle de\u011fil. Fakirlerin hepsi kolhozlara d\u00e2hil oluyor, birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131p birbirlerine yard\u0131m ediyorlar. Zenginler, bu yeni uygulamadan hazzetmiyor. Bu sebeple de kolhoz ve kolhoza d\u00e2hil olanlara k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmak i\u00e7in her zaman f\u0131rsat kolluyorlar. Bir keresinde bize ne yapt\u0131lar, biliyor musunuz, \u00e7ocuklar?! Kolhozda bize kaliteli bal kovan\u0131 \u00e7er\u00e7eveleri verdiler. Bu \u00e7e\u015fit kovanlarda ar\u0131lar iyi bar\u0131n\u0131yor, iyi de bal \u00fcretiyorlar. Kolhozdaki k\u00f6yl\u00fcler \u00e7ok sevindi. Gel g\u00f6r ki, di\u011fer g\u00fcn sabahleyin kovanl\u0131\u011fa gitti\u011fimizde \u00fc\u00e7 kovan\u0131n par\u00e7alanm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. \u201cBunu kim yapt\u0131?!\u201d \u00d6l\u00e7t\u00fck, bi\u00e7tik sonunda da \u015f\u00f6yle dedik: \u201cAy\u0131 gelip k\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d Geceleyin ben ve bir arkada\u015f\u0131m, Osman ile kovanl\u0131\u011f\u0131 beklemeye gittik. Epey zaman orada oturduk fakat herhangi bir \u015fey olmad\u0131. \u0130kinci gece bir daha gidip yine orada oturduk. Gecenin tam ortas\u0131nda bir ses duyduk. D\u00f6rt g\u00f6zle bak\u0131nd\u0131k. Bir s\u00fcre sonra \u00f6n taraf\u0131m\u0131zda ay\u0131ya benzeyen bir \u015fey zuhur etti. Kovana yakla\u015f\u0131yordu. Biz de di\u011fer taraftan yakla\u015f\u0131p bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Uzun Hasan oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Elinde de bir balta tutuyordu. Kendisi k\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u00fcn zenginiydi. Hemen bulundu\u011fumuz yerden \u00e7\u0131k\u0131p sorduk: \u201cBurada ne i\u015fin var?\u201d Uzun Hasan \u00e7ok korkup hi\u00e7 ses \u00e7\u0131kartmad\u0131. Kendisini kolhoza g\u00f6t\u00fcr\u00fcp herkesi \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131k. \u201cNe iyi bir ay\u0131!\u201d deyip kolhozdaki k\u00f6yl\u00fcler g\u00fcl\u00fc\u015ft\u00fc.\u201d<\/p>\n<p><strong>Bizim Yard\u0131m\u0131m\u0131z<\/strong>:<\/p>\n<p>Derste, \u00f6\u011fretmen \u00f6\u011frencilere kolhozdaki se\u00e7imi anlatt\u0131ktan sonra \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Art\u0131k Sovyetin ne oldu\u011funu biliyorsunuz. Yaln\u0131zca emek\u00e7ilerin se\u00e7me hakk\u0131 oldu\u011funu da biliyorsunuz. \u0130nsanlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran zenginleri Sovyete alm\u0131yoruz. Varl\u0131kl\u0131lar, hocalar, zenginler;\u00a0\u00a0 emek\u00e7ilerin d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r. O sebeple onlar\u0131n Sovyetteki se\u00e7imlere kat\u0131lma hakk\u0131 yok. Bu g\u00fcnlerde Sovyette se\u00e7im olacak.<\/p>\n<p>Daha sonra \u00f6\u011fretmen, \u00f6\u011frencilere sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Biz, bu se\u00e7imlerde onlara nas\u0131l yard\u0131m edece\u011fiz?<\/p>\n<p>\u00d6\u011frenciler cevaplad\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Se\u00e7imlere kat\u0131lma hakk\u0131 olanlara bildiriler haz\u0131rlay\u0131p g\u00f6t\u00fcrelim!<\/p>\n<p>&#8211;Anne ve babalar\u0131m\u0131za Sovyetin ne oldu\u011funu, se\u00e7imlere kat\u0131lman\u0131n neden gere\u011fini anlatal\u0131m!<\/p>\n<p>\u00d6\u011fretmen, \u00f6\u011frencilerine m\u00fctemadiyen b\u00f6yle g\u00f6revler veriyordu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>8 Mart<\/strong>:<\/p>\n<p>Devrim \u00f6ncesinde emek\u00e7ilerin hayat\u0131 zorluklar i\u00e7indeydi. En fazla eziyeti \u00e7ekenler de emek\u00e7i kad\u0131nlard\u0131. Kocalar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kadar, onlar da fabrikada, tarlada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Gel g\u00f6r ki kad\u0131nlara daha az para veriyorlard\u0131. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda emek\u00e7i kad\u0131nlar\u0131n evde \u00e7ama\u015f\u0131r y\u0131kmak, bula\u015f\u0131k y\u0131kamak, diki\u015f, yemek yapmak, \u00e7ocuklara bakmak gibi i\u015fleri de vard\u0131. Hi\u00e7 kimse, kad\u0131nlar\u0131n bu h\u00e2lini dikkate alm\u0131yordu. Yaln\u0131zca i\u015f\u00e7i ve \u00e7ift\u00e7ilerin H\u00fck\u00fcmeti, kad\u0131nlar\u0131n bu h\u00e2liyle ilgilendi. Kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015fu i\u00e7in kentlerde ve kolhozlarda kre\u015fler, ortak yemekhaneler ve \u00e7ama\u015f\u0131rhaneler \u00f6rg\u00fctleniyor. Kad\u0131nlar ancak bu \u015fekilde kurtulup \u00f6\u011frenim g\u00f6rebilir, devlet dairelerinde ve k\u00fclt\u00fcr kurumlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fabilir. 8 Mart\u2019ta d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn emek\u00e7ileri sokaklara \u00e7\u0131k\u0131p emek\u00e7i kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015fu i\u00e7in taleplerini dillendiriyor. Sovyet Cumhuriyetlerinde 8 Mart\u2019ta b\u00fcy\u00fck bayram yap\u0131yorlar. Yeni kre\u015fler ve parklar ile yemekhaneler, \u00e7ama\u015f\u0131rhaneler ve k\u00fclt\u00fcr kl\u00fcpleri a\u00e7\u0131yorlar.<\/p>\n<p>[<strong>\u00d6nerilen okumalar<\/strong>: \u201cAbhazya Parlamentosu\u2019nun A\u00e7\u0131klamas\u0131\u201d, Apsadg\u0131l Derne\u011fi\u2019nin Abhazca ve T\u00fcrk\u00e7e yay\u0131nlanan yay\u0131n organ\u0131 \u201cAbazamy\u00fca\u201dn\u0131n 2 (3) nolu say\u0131s\u0131\/ \u201cKafkasya Yaz\u0131lar\u0131\u201d, say\u0131 6, \u00c7iviyaz\u0131lar\u0131 Yay\u0131nevi, \u0130stanbul, 1999\/ sonhaber.ch\/circassiancenter.com.tr\/ sakaryaabhaz.org; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cYaz\u0131l\u0131 Laz Edebiyat\u0131n\u0131n \u00d6nc\u00fcs\u00fc \u0130skender Tzita\u015fi Kimdi? Neden \u00d6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc?\u201d, Yeni Kafkasya Gazetesi, Say\u0131 36 (1), \u0130stanbul, 2001\/ demokrathaber.org, 26. VIII. 2011; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cDo\u011fu Karadeni\u017ede Resmi \u0130deolojiler Ku\u015fatmas\u0131\u201d, 1. Bask\u0131 Sorun Yay\u0131nlar\u0131, 2003, 2. Bask\u0131, Belge Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2012; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201c1930\u2019lu Y\u0131llarda Sovyet Abhazya\u2019dan T\u00fcrkiye\u2019ye Gelen Lazlar\u201d, jinepsgazetesi.com\/ 12. V. 2011; Ali \u0130hsan Aksamaz, Laz Kimlik M\u00fccadelesinin Kilometre Ta\u015f\u0131 \u0130ki Kitap: \u201cOxesapu\u015fi Supara\u201d ve \u201c\u00c7quni \u00c7hara- Alboni\u015fi Supara\u201d, lazca.org\/ circassiancenter.com.tr, 08. I. 2013; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cBir Kitap: Lazca Metinler (Lazuri T\u0306ekst\u0306epe)\u201d, yusufbulut.com\/ demokrathaber.org\/ circassiancenter.com.tr\/ sonhaber.ch, 24. I. 2013; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cLaz Kimlik M\u00fccadelesinde \u0130skender Tzita\u015fi\u2019nin \u00d6nemi\u201d, \u00a0 yusufbulut.com\/ sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr, 14. IV. 2013; Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cSovyet Lazlar\u0131 Halk \u00d6nderi \u0130skender Tzita\u015fi ve Solun Ezberini Bozan Mektuplar\u0131\u201d, sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr, 5. XII. 2013; Isqender Chita\u015fi, \u0130rfan \u00c7. Aleksiva (Yay\u0131ma haz\u0131rlayan), \u201c\u00c7quni \u00c7hara\/ Alboni\u015fi Supara\u201d, Laz K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi Yay\u0131n\u0131, \u0130stanbul, 2012; \u0130rfan \u00c7a\u011fatay Aleksiva, \u201cAbhazya&#8217;da Bol\u015fevik Lazlar\u0131n Gerilla Birli\u011fi: Laz Timi\u201d, jinepsgazetesi.com, 1. II. 2020; \u0130skender \u01eeita\u015fi, \u00c7kuni \u00c7\u0306ara [Alboni\u015fi Supara], Abazastani \u00d6. S. S.C., G\u00fcrcistan S. S. C., S. S.C. B, \u0410\u049f\u0259\u0430\/ Soxumi\/\u10e1\u10dd\u10ee\u10e3\u10db\u10d8\/ \u0421\u0443\u0445\u0443\u043c, 1932; \u0130skender \u01eeita\u015fi, \u201cAlboni\u201d, \u00a0 Abazastani \u00d6. S. S.C., G\u00fcrcistan S. S. C., S. S.C. B, \u0410\u049f\u0259\u0430\/ Soxumi\/\u10e1\u10dd\u10ee\u10e3\u10db\u10d8\/ \u0421\u0443\u0445\u0443\u043c, 1935 [\u201cAlboni\u201d (T\u0131pk\u0131bas\u0131m), Ali \u0130hsan Aksamaz, Kendi yay\u0131n\u0131, Doyuran Matbaas\u0131, \u0130stanbul, 1994]; \u0130skender \u01eeita\u015fi, \u201cOk\u0306itxu\u015feni Supara\/ Majurani fila\u201d, Abazastani \u00d6. S. S.C., G\u00fcrcistan S. S. C., S. S.C. B, \u0410\u049f\u0259\u0430\/ Soxumi\/\u10e1\u10dd\u10ee\u10e3\u10db\u10d8\/ \u0421\u0443\u0445\u0443\u043c, 1937; Nuri Bagaps, Anri \u00c7ediya (T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7eviren) \u201c20. Y\u00fczy\u0131lda ve 21. Y\u00fczy\u0131l\u0131n Ba\u015f\u0131nda Abhazya\u2019da Laz N\u00fcfusu: Demografik Durum ve Yerle\u015fim Co\u011frafyas\u0131n\u0131n \u00d6zellikleri\/ The Laz Population in Abkhazia in the 20th Century and Beginning of the 21st Century: Demographic Situation and Features of the Geographic Settlement\u201d, Kafkasya Cal\u0131\u015fmalar\u0131 \u2013 Sosyal Bilimler Dergisi \/ Journal of Caucasian Studies May\u0131s 2021 \/ May 2021, Y\u0131l \/ Vol. 6, \u2116 12\/ dergipark.org.tr]<\/p>\n<p>+<\/p>\n<p><strong>K\u0306olek\u0306t\u0306ivi<\/strong>:<\/p>\n<p>&#8211;K\u0306olek\u0306t\u0306ivi mu tkvala ren?<\/p>\n<p>&#8212; K\u0306olek\u0306t\u0306ivi ren ok\u0306ok\u0306atu mutu nebra oxenu\u015feni. \u00c7ku biguramt. Mteli-xolok ar dulya bikomt. Haya ren \u00e7quni oguru\u015fi k\u0306olek\u0306t\u0306ivi. Oput\u0306esti umutelepek k\u0306olekt\u0306ivi\u015fi mancenala ote\u015fkilaman.<\/p>\n<p>&#8211;Mancenala mu tkvala ren?<\/p>\n<p>Oput\u0306e\u015f k\u0306o\u00e7i\u015fi oxori, let\u0306a mteli mali ren mancenala. Muk mance ren. K\u0306olek\u0306t\u0306ivi\u015fi mancenala, mk\u0306ule \u2013k\u0306olmani itkven. \u201cM\u00e7\u0306ita Lazistani\u201d Lazepe\u015fi k\u0306olmani ren. Sarpisti mandarina\u015fi k\u0306olmani koren.<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7kva so ren k\u0306olmani?<\/p>\n<p>Hukumetik didi mancenalape ote\u015fkilams&#8211;Sovetyari mancenalape, vana mk\u0306ule otkute \u2013sovmanepe.<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p><strong>\u01b7xeni<\/strong>:<\/p>\n<p>K\u0306olmanis \u0292xenepe bak\u0306is skidunan. Bak\u0306i pa\u011fi ren, pencerepe didi u\u011fun. Bak\u0306is \u0292xeni ini var aven. \u01b7xenepes ma\u0292xenepe o\u01efk\u0306en. Ma\u0292xenek tipi, lazut\u0306i me\u00e7ams, \u01efk\u0306ari gyubams do \u0292xenepe pa\u011fums. Bak\u0306iti ma\u0292xenek kosums. Tkvani oput\u0306es mu\u00e7\u0306o\u015fi ren? O\u01efk\u0306edit mu\u00e7\u0306o skidun \u0292xeni tkvani mancenalas. Oxo\u01efonit, k\u0306olmani\u015f gale na ren oput\u0306arik mu\u00e7\u0306o\u015fi o\u01efk\u0306en \u0292xeni mu\u015fis.<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p><strong>Fabrik\u0306a<\/strong>:<\/p>\n<p>Fabrik\u0306as gamulun k\u0306olmani do oput\u0306epe\u015feni mali, ebza, kotani do t\u0306rakt\u0306ori. Fabrik\u0306a\u015fi madulyepe nulunan oput\u0306e\u015fa do nu\u015fvelaman maxa\u00e7k\u0306alepes mutepe\u015fi dulyas. K\u0306olmani do Sovmanepes mu gamulun no\u011fa do fabrik\u0306ape\u015feni? Alik k\u0306itxu Ay\u015fes:<\/p>\n<p>&#8211;\u01eeoxle mi\u015fi xes t\u0306es fabrik\u0306ape? Ha\u01efiti fabrik\u0306ape\u015fi mance mi noren?<\/p>\n<p>Ay\u015fek co\u011fabi kome\u00e7u do mu\u015fi siras Alis k\u0306itxu:<\/p>\n<p>&#8211;\u01eeoxle mi\u015fi xes t\u0306u let\u0306a do ha\u01efi mi\u015fi xes ren?<\/p>\n<p>Alikti dotku. Ay\u015fe do Alis u\u00e7kinan ki, ink\u0306ilabi t\u0306u, madulye do maxa\u00e7k\u0306alepek uncubales zengini do a\u011fapes mteli let\u0306a do fabrik\u0306ape. Tkva haya gi\u00e7kinani? Fabrik\u0306as i\u00e7ali\u015faman \u015fkit [7] vana a\u015f [6] saati. Vit\u0306oovro [18] \u01efaneri\u015f \u01efale n arenan a\u011fnemordalepes u\u011funan xut [5] vana otxo [4] saatoni o\u00e7ali\u015fu\u015fi d\u011fa do \u01efanas ar tuteri mo\u015fvacinu.<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p><strong>Lenini Beralas:<\/strong><\/p>\n<p>Vladimiri \u0130lia\u015fi bere Ulyanovi- Lenini dibadu no\u011fa Simbirsk\u0306is. 10 [vit] \u01efaneri t\u0306u\u015fi, \u00e7ut\u0306a Vladimiri kamaxtu doguronis. Muk k\u0306ayi iguramt\u0306u, t\u0306u dido noseri do ana\u00e7\u0306i bere. Manebrape mu\u015fis Leninik dido nu\u015fvelt\u0306u k\u0306ata dulyas. Hemus k\u0306ayi a\u01efonet\u0306u nebra dulya oxenu.<\/p>\n<p><strong>Lenini-Gyanc\u011foneri<\/strong>:<\/p>\n<p>Leninis um\u00e7ane cuma uyonut\u0306u. Muk madulye do maxa\u00e7k\u0306alepe\u015f mo\u015fletinoba\u015feni i\u00e7ali\u015famt\u0306u. Ham dulya\u015f guri\u015feni \u00e7ari\u015fi hukumetik Lenini\u015fi cuma o\u011furinu. Hamu\u015fk\u0306ule Leninik dido isimademt\u0306u m\u00e7ali\u015fu mileti\u015fi mo\u015fletinu\u015feni. Hemus ku\u00e7kit\u0306u ki, xvala ok\u0306ok\u0306ateri mencelite ixenen dulya do hamu\u015feni dote\u015fkilu Bol\u015fevik\u0306epe\u015fi p\u0306art\u0306ia. Madulyepek mutepe\u015fi p\u0306art\u0306ia\u015fi gyanc\u011foneri Lenini do\u01efopxes.<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p><strong>\u01eeoxleni Oskedinu<\/strong>:<\/p>\n<p>Dido \u00e7etini t\u0306u \u01efoxleni oskedinu. Ser- nd\u011faleri madulyek i\u00e7ali\u015famt\u0306u, ama para hemus me\u00e7amt\u0306es \u015furi na var yextamt\u0306u k\u0306onari. Fabrik\u0306a\u015fi mance izenginet\u0306u. Hemus mteli \u015fei u\u011fut\u0306u. Heyak skidut\u0306u didi oxoris. \u00c7kar mutu var ikomt\u0306u. Madulyepe m\u015fkorineri \u011furut\u0306es. Skidut\u0306es m\u01efk\u0306upi pa\u0292xapes. Madulyepe\u015fi berepe udolokunu, umodvalu gulut\u0306es. Ugurapu doskidut\u0306es. \u00c7xoro, vit \u01efaneri bere fabrik\u0306a\u015fa nulut\u0306u. Hek vit-vit\u0306ojur [10- 12] saatis i\u00e7ali\u015famt\u0306u. Oput\u0306es k\u0306ayi let\u0306a na t\u0306u a\u011fa do xampas u\u011fut\u0306es. Fuk\u0306ara oput\u0306aris okti \u0292ara let\u0306a doskidut\u0306u. Umuteli, a\u011fa do xampa\u015fa nulut\u0306u oxve\u01efinu\u015fa.<\/p>\n<p>&#8211;Let\u0306a komom\u00e7i, \u0292xeni do k\u0306otani domoxrapiya do, -oxve\u01efamt\u0306u zenginis.<\/p>\n<p>&#8211;Xa- xa-xa!- i\u017ei\u0292amt\u0306u a\u011fak,-kezdi, ama mono\u00e7ane\u015fi gverdi \u00e7kimi t\u0306as!<\/p>\n<p>Ha\u015fo o\u00e7ali\u015fapamt\u0306es a\u011fa do xampapek.<\/p>\n<p><strong>Di\u0292xironi Bja\u00e7xa<\/strong>:<\/p>\n<p>Nandaru madulyepes. Fabrik\u0306apes kogyo\u00e7\u0306k\u0306es dulya\u015f met\u0306k\u0306o\u00e7us.<\/p>\n<p>&#8211;Mu p\u0306at?!- ucoxumt\u0306es madulyepek.<\/p>\n<p>\u00c7ari\u015fi hukumetik mu\u015fi k\u0306o\u00e7epe madulyepe\u015fi doloxe kome\u015fo\u00e7ku mo\u011ferdinu\u015feni.<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ari\u015fa bidat! Hemus dobu\u01efumert. \u00c7ari k\u0306ayi guri\u015fi ren, memi\u015fvelanoren!- Ha\u015fo zop\u0306ont\u0306es \u00c7ari\u015fi agent\u0306epek.<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ari\u015fa mo nulurt!-zop\u0306ont\u0306es Bol\u015fevik\u0306epek,-\u00c7aris iri\u015fe dido let\u0306a u\u011fun, heya en didi m\u00e7ali\u015fpe\u015fi du\u015fmani ren!<\/p>\n<p>Ama var nusimines madulyepek do oxve\u01efinu\u015feni \u00c7ari\u015fa ides. Noxoles K\u0306ona\u011fi\u015fa. K\u0306ona\u011fi\u015f \u01efoxle dido ask\u0306eri dgin. Tufe\u011fi k\u0306o\u00e7epes me\u011fireri ren. Ar, jur, dido fara ot\u0306k\u0306o\u00e7es ask\u0306erepek. Dido k\u0306o\u00e7i doiles, dido doyarales. Haya t\u0306u \u01efana\u011fani\u015f tuta\u015fi 9 d\u011fas [1905].<\/p>\n<p><strong>Bol\u015fevik\u0306epe<\/strong>:<\/p>\n<p>Lenini\u015fi nenas na nusiminespe kok\u0306uik\u0306ates p\u0306art\u0306ias, Bol\u015fevik\u0306epe\u015fi P\u0306art\u0306ias. Bol\u015fevik\u0306epe mteli t\u0306es k\u0306ayi na oxo\u01efonaman, \u01efoxle-mxtimu madulyepe. Mutepe\u015fi doloxe Leninik i\u00e7ali\u015famt\u0306u. O\u01efiramt\u0306u mazahmet\u0306epes mutepe\u015fi mo\u015fletinu\u015fi gza. Tamo- tamo dido madulyepek koxo\u01efones ki, Bol\u015fevik\u0306epe isa gzas dginan do kogyo\u00e7\u0306k\u0306es mutepe\u015fi p\u0306art\u0306ia\u015fa elak\u0306atus. \u01eeana- mo\u01efanas irdet\u0306u Bol\u015fevik\u0306epa\u015fi P\u0306art\u0306ia. Lenini\u015fi do mu\u015fi Bol\u015fevik\u0306epe\u015fi P\u0306art\u0306ia\u015fi go\u01efonc\u011fonute, madulyepek gyocgines do Ok\u0306tyabri\u015fi ink\u0306ilabi. Ha\u01efi, Lenini\u015fi gamandvalute \u00e7ku p\u0306k\u0306odumt socializmi. Hakti, \u00e7ku na go\u01efominc\u011fonaman ren Bol\u015fevik\u0306epe\u015f K\u0306omunist\u0306i\u015fi P\u0306art\u0306ia.<\/p>\n<p><strong>\u00c7kuni Ok\u0306odu<\/strong>:<\/p>\n<p>Sovetyari Hukumetik k\u0306odums fabrik\u0306ape, ote\u015fkilams didi sovmanepe. Fabrik\u0306a\u015fe mendulun onape\u015fa kotani, otasu\u015fi ma\u015fina, didi t\u0306rak\u0306t\u0306orepe. K\u0306ap\u0306ineri \u011falepes k\u0306oduman elek\u0306trik\u0306i\u015fi stansionepe. \u0130ri k\u0306ele fuk\u0306ara do o\u015fkanurapek ote\u015fkilaman k\u0306olekt\u0306ivepe. \u00c7kuni \u01efalonas ik\u0306oden so\u0292ializmi. \u00c7kuni ok\u0306odu p\u0306lanite nulun. Hukumetik ikoms ok\u0306odu\u015fi xut \u01efaneri p\u0306lani do ham p\u0306lanite i\u00e7ali\u015faman. Haya p\u0306lanis \u00e7ku bu\u01efumert- xut\u01efanura.&#8211;Xut\u01efanura- otxo \u01efanas!- dotkves madulyapek do maartani xut \u01efaneri p\u0306lani doves otxo \u01efanas.<\/p>\n<p><strong>Nuriye\u015fi P\u0306a\u015fura<\/strong>:<\/p>\n<p>Go\u01efos mtviri dido domtu. \u01b7ara- \u015eubaras, oput\u0306e \u00e7kunis, hak\u0306o mtviri t\u0306u ki, oxoris var gamamalat\u0306es. Pucepes tipi soti var a\u017eiret\u0306es. Oxoristi \u00e7ku mutu var mi\u011fut\u0306es. Dizaifes zavali pucepe, xor\u0292k\u0306ut\u0306es. \u00c7kunde xolos k\u0306olmani t\u0306u. \u201cLenini\u015f Gza\u201d. Hek pucepe mgvaneri t\u0306es, t\u0306ubu bak\u0306is skidut\u0306es, bja k\u0306ayi- k\u0306ayi me\u00e7amt\u0306es. Mot ha\u015fo t\u0306u? Mot ha\u015fo t\u0306u, gi\u00e7kini? K\u0306olmanurepes tipi taseri u\u011fut\u0306es. Yextu\u015fi do\u00e7\u0306k\u0306ores, doxomines do inuva\u015fa \u015feinaxes. Ha\u01efi xomula tipi pucepes \u00e7aman, raxati renan. K\u0306olmani\u015f gale na renk ha\u015fo var ikoms. Varti axenen. Xvala k\u0306olmanis heya ixenen. K\u0306olmani\u015f gale na rens mot var axenen? Hemu\u015feni ki, let\u0306a dido var u\u011fun, xvala ren, var na\u00e7\u0306i\u015fen. K\u0306olmanis let\u0306a ok\u0306ok\u0306ateri ren. P\u0306laniten i\u00e7ali\u015faman.\u01eeoxle doxedunan, ok\u0306oitkvenan mu unon, mu dva\u00e7\u0306iren. Ok\u0306ule mu\u015fi p\u0306lani ikoman. Hak\u0306onari tipi ptasumt, hak\u0306onari tutuni, mandarina, \u00e7ai borgamt, lazut\u0306i pxa\u00e7k\u0306umt, k\u0306romi, lu do \u00e7kva zamzavati. Ha\u015fo i\u00e7ali\u015faman k\u0306olmanis.<\/p>\n<p><strong>K\u0306olmani\u015fi Bak\u0306is<\/strong>:<\/p>\n<p>\u00c7ku k\u0306olmani\u015fa bidit o\u01efk\u0306omilu\u015feni. K\u0306olmani didi t\u0306u. Hemus \u00e7ku kob\u017eirit k\u0306ayi cinsi\u015fi kotumepe, inuva\u015fi getasulepe, k\u0306lubi, doguroni. Ma k\u0306ayi doma\u01efonu puci\u015fi bak\u0306i- didi, t\u0306ubu do pa\u011fi. Bak\u0306is k\u0306ata pucis dodginu\u015fi sva mu\u015fi u\u011fun. K\u0306ata puci\u015fe xolos \u00e7\u0306ut\u0306a pi\u0292ari no\u00e7\u0306k\u0306adun. Hemus puci\u015fi coxo, nak\u0306o \u01efaneri ren do nak\u0306o i\u01efonen \u00e7\u0306areri ren. Haya mtel k\u0306olmani\u015fi pucepe renan. Ok\u0306ule k\u0306at\u0306a k\u0306olmanuris ar-jur puci mu\u015fi uyonun. K\u0306at\u0306a k\u0306olmanuri\u015fi oxori\u015fe xolos \u00e7\u0306ut\u0306a bak\u0306i xeneri ren. Hek mu\u015fi ar \u0292xeni do pucepe skidunan. Ama k\u0306olmanuri\u015fiti bak\u0306i \u00e7ku oput\u0306es na mi\u011funansteri va ren. Heya pa\u011fi ren, k\u0306ayi \u00e7\u0306k\u0306aderi, penceroni. Ha\u015fo skidunan k\u0306olmanepes. Ma dido k\u0306ayi ma\u01efonu k\u0306olmani\u015fi oskidinu do o\u00e7ali\u015fu. Oxori\u015fa mendapti\u015fi, mtel na b\u017eirepe\u015feni nana do babas dobu\u01efvi. Baba!-ptkvi ma, \u00e7kuti dop\u0306at ar kolmani. \u2013K\u0306ayi iven, k\u0306ayi!- tku babak. \u00c7kuti dobikom k\u0306omani do si na \u017eiristeri ha\u015fo t\u0306as!<\/p>\n<p><strong>\u201cM\u00e7\u0306ita Lazistani\u201d<\/strong>:<\/p>\n<p>Fuk\u0306ara Lazepes let\u0306a var u\u011fut\u0306es. Magverdaloba ikomt\u0306es do hamute skidut\u0306es. Abazastani\u015fi hukumetik haya u\u00e7kit\u0306u do nu\u015fvelu fuk\u0306arepes. Skur\u00e7\u0306a\u015fi Limanis, ar didi sva kome\u00e7u mutepes. Hem let\u0306as dote\u015fkiles k\u0306olmani do coxo kogyodves \u201cM\u00e7\u0306ita Lazistani\u201d. &#8211;Mu\u00e7\u0306o\u015fi skidunan M\u00e7\u0306ita Lazistani\u201d-s? K\u0306ayi skidunan. Hentepes u\u011funan ar k\u0306ele mteli\u015fi, ok\u0306olamtineri let\u0306a do mali, majurani k\u0306ele k\u0306at\u0306a k\u0306olmanuris u\u011fun mu\u015fi, doxmeli mancenala. Mteli\u015fi, ok\u0306olamtineri ren: Let\u0306a, ma\u011faza, ma\u015fina do kotanepe; ok\u0306ule m\u00e7ali\u015fu cogi, xoci, camu\u015fepe do bja\u015fi cogi- pucepe. Doxmeli mancenalas, k\u0306ata k\u0306olmanuris u\u011fun: Gverdi hek\u0306tari\u015fakis let\u0306a, oxori, bak\u0306i, ba\u011fu do uyonun: na gexedun \u0292xeni, jur- sum puci, kotume do \u00e7kva hemus na unonsteri.<\/p>\n<p><strong>\u00c7kuni O\u00e7ali\u015fu<\/strong>:<\/p>\n<p>\u00c7ku \u201cM\u00e7\u0306ita Lazistan\u201d-is mu\u00e7\u0306o bi\u00e7ali\u015famt , dogi\u01efvati?! Mteli\u015fi, lamti onapes nebra dulya bikomt, ama brigadate. K\u0306ata brigadas me\u00e7kineri sva u\u011fun, hem svas i\u00e7ali\u015fams. K\u0306olmanis o\u00e7ali\u015fu\u015fi p\u0306lani u\u011fun. K\u0306ata brigadak p\u0306lani\u015fi ar xesa ikoms. K\u0306ata nd\u011fas brigadas oxenoni u\u011fun. Oxenonis paxa gyodumelan. Parate var, nd\u011falurite paxa gyodumelan. Mis nd\u011faluri dido u\u011fun, hemus mkveri, mali do mteli \u015fei dido me\u00e7aman. K\u0306olmanis hasteri k\u0306anoni ren: Mik dido i\u00e7ali\u015fams- dido mogams, mik var i\u00e7ali\u015fams- mutu var mogams.<\/p>\n<p><strong>\u201cMtuti\u201d Op\u0306\u00e7\u0306opit:<\/strong><\/p>\n<p>Lumcis doguroni\u015fa bidit. \u01eeoxle bistert\u0306it, ok\u0306ule ok\u0306obxedit do magurapale\u015fi p\u0306a\u015fura mebiucit:<\/p>\n<p>&#8211;\u01eeoxle xampak fuk\u0306arapes o\u00e7ali\u015fapamt\u0306u, zet\u0306u, ha\u01efi ha\u015fo va ren. Fuk\u0306arepe mteli k\u0306olmani\u015fa nulunan, nebra dulya ikoman do nu\u015fvelaman artik\u0306artis. Xampas haya va unon do hamu\u015feni muk p\u0306anda p\u0306at\u0306inoba o\u011fodams k\u0306olanis do k\u0306olmanurepes. Ar fara mu domo\u011fodes, gi\u00e7kinani, berepe? K\u0306olmanis kome\u00e7es k\u0306ayi ramk\u0306a\u015fi k\u0306avranepe. Hastei k\u0306avranepes but\u0306k\u0306uci k\u0306ayi skidun, topuriti k\u0306ayi ikoms. Dido axeles k\u0306olmanurepes. Ama majurani nd\u011fas, \u00e7\u0306umandeli, k\u0306avranepuna\u015fa bidit\u015fi, sum k\u0306avrani t\u0306axeri kob\u017eirit. Mik vu? Mebixesapit, mebixesapit do \u2013Mtuti komoxtu do dot\u0306axu, ha\u015fo ptkvit. Seri ma do a \u00e7kva manebra \u00e7kimi Osmanik\u0306ala o\u00e7umalu\u015fa bidit. Dido dopxedit, ama mutu va t\u0306u. Majurani nd\u011fas a \u00e7kva bidit, dopxedit. Seri\u015fi gverdis mutxa sersi bognit. Ha\u01efi otxo tolite bo\u01efk\u0306ert. M\u0292ika ora\u015fk\u0306ule, \u00e7kunde \u01efoxle ar mtuti k\u0306onari ke\u00e7kindu. K\u0306avrani\u015fa noxolun. \u00c7kuti meboxolit majurani k\u0306ele do mendabo\u01efk\u0306edit\u015fi, Xasani- Gun\u017ee arguni xes doka\u00e7eri kob\u017eirit. Oput\u0306e \u00e7kunis muk xampa t\u0306u. K\u0306ap\u0306ineri kagamaptit do- Hak mu dulya gi\u011fun?- dop\u0306k\u0306itxit. Xasani-Gun\u017ees dido a\u015fkurinu do, \u00e7kar nena var e\u015fi\u011fu. K\u0306olmani\u015fa mendebuyonit do iri-xolos dobucoxit. \u2013Mu k\u0306ai mtuti renya- i\u017ei\u0292amt\u0306es k\u0306olmanurepek.<\/p>\n<p><strong>\u00c7kuni Me\u015fvelu<\/strong>:<\/p>\n<p>Dersis, mamgurapalek Sovetis go\u015fo\u0292xunu\u015feni berepes koxo\u01efonapu\u015fk\u0306ule tku:<\/p>\n<p>&#8211;Ha\u01efi tkva gi\u00e7kinan Soveti mu noren. Gi\u00e7kinan ki, xvala mazahmet\u0306epes go\u015fo\u0292xunu\u015fi hak\u0306k\u0306i u\u011funan. Na o\u00e7ali\u015famanpe Soveti\u015fa var meva\u015fkumert. Xampa, xoca, zengini m\u00e7ali\u015fupe\u015fi du\u015fmani renan do hamu\u015feni go\u015fo\u0292xunu\u015fi hak\u0306k\u0306i var u\u011funan. Ham d\u011falepes Sovetis go\u015fo\u0292xunu ivasen do \u00e7ku mute mebu\u015fvelaten? Berepes k\u0306itxu mamgurapalek.<\/p>\n<p>&#8211;Go\u015fo\u0292xunu\u015fi hak\u0306k\u0306i na u\u011funanpe\u015fa ognapale bi\u011fat!<\/p>\n<p>&#8211;Nana do babas Soveti mu noren do go\u015fo\u0292xunu\u015fa oxtimu mot unon koxobo\u01efonapat!<\/p>\n<p>Ha\u015fo oxenoni me\u00e7amt\u0306es do me\u00e7amt\u0306es mamgurepek.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEgTpJ11-MFsObO5kWmBhQ6EKLKdlgvqv_F3puM8IG13DUnpQOur8e4PUIWdmTMN2RRaM3k3DfX96ZIO7AyVbVPgoga7jnia_Z3_Ifb5w2G0jZsRtC4O-Us_t6rAclxQL6tm3DS-OChjvrIuSUlL-Qv1MI75CY7wt2wpYVa69haIFCg-b-JsBJ3MuY3hTIyK\/w448-h640\/2%20b.jpg\" width=\"448\" height=\"640\" border=\"0\" data-original-height=\"670\" data-original-width=\"470\" \/><\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p><strong>8 Mart\u0306i<\/strong>:<\/p>\n<p>\u0130nk\u0306ilabi\u015fi\u015f \u01efoxle \u00e7etini t\u0306u mazahmet\u0306epe\u015fi oskedinu. Edo iri\u015fe dido ezieti n\u01eforu mazahmet\u0306e oxorcak. Fabrik\u0306as, let\u0306as muk i\u00e7ali\u015famt\u0306u, komolik na i\u00e7ali\u015fam k\u0306onari, ama para hemus \u00e7\u0306ut\u0306a me\u00e7amt\u0306es. Hemu\u015f gale oxoristi unt\u0306u: Onaxu, o\u00e7\u0306u, gyari\u015f oxenu, berepes o\u01efk\u0306omilu. Mitik guri var ge\u00e7amt\u0306u oxorca\u015fi xalis. Xvala madulye do maxa\u00e7kalepe\u015fi Hukumetik komenda\u01efk\u0306edu oxorcalepes. Oxorca\u015f mo\u015fletinu\u015feni nd\u011falepes no\u011fapes do k\u0306olmanepes ote\u015fkilaman berepe\u015fi ba\u011fape, ogyarona do onaxonape. Hemute moi\u015fletinen oxorca do hemus aguren, a\u00e7ali\u015fen dayrapes do k\u0306ult\u0306ura\u015fi dulyas. Mteli dunyas 8 [maovrani] Mart\u0306is mazahmet\u0306epe gamulunan sok\u0306a\u011fepe\u015fa do goruman mo\u015fletinu m\u00e7ali\u015fu oxorca\u015feni. Sovetyari Cumhuriyetepes 8 Mart\u0306i didi bayrami ikoman. Gon\u01efk\u0306uman a\u011fani berepe\u015f oxori do ba\u011fape, ogyarona do k\u0306lubepe.<\/p>\n<p>[<strong>Kaynak kitap<\/strong>: \u0130skender \u01eeita\u015fi, \u00c7kuni \u00c7\u0306ara [Alboni\u015fi Supara], Abazastani \u00d6. S. S.C., G\u00fcrcistan S. S. C., S. S.C. B, \u0410\u049f\u0259\u0430\/ Soxumi\/\u10e1\u10dd\u10ee\u10e3\u10db\u10d8\/ \u0421\u0443\u0445\u0443\u043c, 1932, (1932 Latin Alfabesinden 1984 Alfabesine \u00e7evriyaz\u0131, d\u00fczenleme ve T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7eviri: Ali \u0130hsan Aksamaz, \u0130stanbul, 2006]<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEgftv9D2ApN-4kXhHd4oriISmiWSRuVDfYZCYGvdc40Kstsd8mIAU8frlJLY03wmVwPAzTKUgLlYvwMS9jJr5-CbeaudIk0VWIeG01ArlbqBl_HmiaKiXTrzUf9TGZrd7CtujHK4h1RyXptY3VyJ0p5w1UJUCH2DspBwA8LcZXHLK69BoSFN6iftc5f4hmJ\/w640-h610\/2a.jpg\" width=\"640\" height=\"610\" border=\"0\" data-original-height=\"593\" data-original-width=\"623\" \/><\/p>\n<p><strong>Yarasa:<\/strong><\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p>\u201cK\u0131z\u0131l Lazistan Kolhozu\u201dna d\u00e2hil olan \u00e7ift\u00e7ilere durmadan s\u0131tma bula\u015f\u0131yor. \u00a0 S\u0131tma nas\u0131l bula\u015f\u0131yor?! S\u0131tmay\u0131 bula\u015ft\u0131ran sivrisinektir; insana musallat olur, \u0131s\u0131r\u0131p s\u0131tmay\u0131 bula\u015ft\u0131r\u0131r. \u00a0 B\u00f6ylece insan s\u0131tmaya tutulmu\u015f olur. Yarasa, ak\u015fam\u00fcst\u00fc ve geceleri ortaya \u00e7\u0131kar; u\u00e7up sivrisinekleri yakalar, yer. K\u0131rlang\u0131\u00e7 da sivrisinek ve sinekleri yer.<\/p>\n<p>Hekimin dedi\u011fi gibi hareket etmek gerekir:<\/p>\n<p>&#8211;Ev temizlik ister. Tavanaras\u0131na ve duvarlara kire\u00e7 s\u00fcrmek gerekir.<\/p>\n<p>\u00c7anao\u011flu \u00d6mer, hekimin b\u00fct\u00fcn bu dediklerini defterine not ald\u0131. Eve gelince de anne ve babas\u0131na okuyup, anlat\u0131p \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Art\u0131k biz de sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 b\u00f6yle koruyal\u0131m!<\/p>\n<p><strong>G\u00fcne\u015f:<\/strong><\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f y\u00fckseldi. Derken Horoz \u00f6tt\u00fc. Nuri, kalk\u0131p jimnastik yap\u0131yor. Annesi; elbiseleri, yata\u011f\u0131 g\u00fcne\u015fe \u00e7\u0131kar\u0131yor. G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ila\u00e7 gibidir; b\u00fct\u00fcn mikroplar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. Evin pencereleri b\u00fcy\u00fck olursa, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131klar\u0131 i\u00e7eri girip odalar\u0131 temizler.<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p>Dede, s\u0131rt sepeti \u00f6r\u00fcyor. S\u0131rt sepetiyle elma, lahana, so\u011fan\u0131 eve ta\u015f\u0131yorlar. Bug\u00fcn emek\u00e7ilerin imecesi var, birbirlerine gidip \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u201cK\u0131z\u0131l Lazistan Kolhozu\u201dnda herkes imeceyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131p fazla eziyet \u00e7ekmiyor.<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p>Bug\u00fcn m\u0131s\u0131r k\u0131r\u0131yorlar. Delikanl\u0131lar, gen\u00e7 k\u0131zlar, herkes tarlaya gitti. Tarlada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Biz okuldayd\u0131k. Okulda dersimizi bitirdikten sonra biz de hep beraber tarlaya gidip onlara yard\u0131m ettik.<\/p>\n<p><strong>\u00d6\u011frenci Anne<\/strong>:<\/p>\n<p>Memnune, alfabe kitab\u0131n\u0131 annesine g\u00f6t\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n<p>&#8211;Hele, anne, kitab\u0131m\u0131z\u0131 oku!<\/p>\n<p>Annesi okuyam\u0131yordu, yaz\u0131y\u0131 bilmiyordu.<\/p>\n<p>Memnune sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Anne, neden okuyam\u0131yorsun?!<\/p>\n<p>&#8211;Bizim zaman\u0131m\u0131zda kad\u0131nlar\u0131 okumaya g\u00f6ndermiyordular ki, k\u0131z\u0131m! Hocalar, bize okuman\u0131n kad\u0131nlara i\u00e7in ay\u0131p oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyordu. Bizi karanl\u0131\u011fa mahk\u00fbm ettiler. \u00d6yle zamanlard\u0131 i\u015fte, evlad\u0131m!<\/p>\n<p>Memnune, annesine \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Anne, bundan sonra okula git! B\u00fcy\u00fckler i\u00e7in ak\u015fam okullar\u0131 var. Oraya git, anne, orada \u00f6\u011fren! Ben de sana yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131m. Ak\u015famlar\u0131 ikimiz birlikte okuyal\u0131m!<\/p>\n<p>&#8211;\u0130yi olur, can\u0131m evlad\u0131m, gidece\u011fim.<\/p>\n<p>Annesi, \u015fimdi her ak\u015fam yeni bir\u015feyler \u00f6\u011freniyor, okuyor. Memnune de ona yard\u0131mc\u0131 oluyor.<\/p>\n<p>Siz de b\u00f6yle yap\u0131yor musunuz?! Anne ve baban\u0131za okumay\u0131 \u00f6\u011fretin! Onlara kitab\u0131n\u0131z\u0131 okuyup fakirler i\u00e7in \u00f6\u011frenimin neden gerekli oldu\u011funu izah edin!<\/p>\n<p><strong>\u00d6\u011frenimli Olsunlar<\/strong>:<\/p>\n<p>Memleketimizin esas sahibi i\u015f\u00e7i ve \u00e7ift\u00e7ilerdir. \u0130ktidar onlar\u0131n elindedir. Bu sebeple \u015fimdi her emek\u00e7inin okuma- yazmay\u0131 bilmesi gerekiyor. Lenin, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u00f6yle diyordu:<\/p>\n<p>&#8212; \u0130\u015f\u00e7i ve \u00e7ift\u00e7iler, \u00fclkemizin ger\u00e7ek sahipleri olduklar\u0131 i\u00e7in okumalar\u0131 gerekir. Okumam\u0131\u015f insan meseleleri kavray\u0131p karar veremez. B\u00f6ylece de d\u00fc\u015fman onlar\u0131 bir g\u00fczel kand\u0131r\u0131r. Bizim in\u015fa faaliyetlerimizin i\u015f\u00e7i ve \u00e7ift\u00e7ilerin i\u00e7inden \u00e7\u0131km\u0131\u015f m\u00fchendis, tar\u0131m uzman\u0131 ve \u00f6\u011fretmenlere ihtiyac\u0131 var. Bu sebeple okuma-yazmay\u0131 \u00f6\u011frenmek- \u00f6\u011fretmek i\u00e7in memleketimizin her taraf\u0131nda bir m\u00fccadele var. Bunun i\u00e7in de iktidar\u0131m\u0131z; \u00e7ocuklar ve yeti\u015fkinler i\u00e7in yeni okullar a\u00e7\u0131yor, k\u00fclt\u00fcr kul\u00fcpleri ve y\u00fcksekokullar in\u015fa ediyor. \u015eiar\u0131m\u0131z: \u201c\u00d6\u011frenimli olsunlar!\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ak\u015famleyin<\/strong>:<\/p>\n<p>Saniye, babas\u0131na \u015f\u00f6yle seslendi:<\/p>\n<p>&#8211;Baba, sen okuma- yazmay\u0131 neden bilmiyorsun?!<\/p>\n<p>&#8211;Hey gidi, k\u0131z\u0131m, Lazca okuma- yazmay\u0131 \u00f6\u011frenmemiz i\u00e7in bize kim imk\u00e2n tan\u0131yordu ki?! Devrim \u00f6ncesinde Lazca okuma- yazma yoktu.<\/p>\n<p>Devrimden \u00f6nceki zamanlarda Burjuvazi H\u00fck\u00fcmetinin k\u00fc\u00e7\u00fck milletleri yok etmek istedi\u011fini, \u00a0bunun i\u00e7in de k\u00fc\u00e7\u00fck milletlere kendi dillerinde e\u011fitim- \u00f6\u011fretim vermedi\u011fini babas\u0131 Saniye\u2019ye bir g\u00fczelce anlatt\u0131.<\/p>\n<p>Hocalar da \u015f\u00f6yle diyordu:<\/p>\n<p>&#8211;Aman aman, Lazca okuma- yazmay\u0131 \u00f6\u011frenmeyin, bu b\u00fcy\u00fck g\u00fcnaht\u0131r!<\/p>\n<p>Emek\u00e7ileri i\u015fte b\u00f6yle kand\u0131r\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>Saniye, babas\u0131na sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Neden \u00f6yle yap\u0131yordular ki?!<\/p>\n<p>&#8211;\u201cOkuyunca ayaklan\u0131rlar; fabrikam\u0131z\u0131, topra\u011f\u0131m\u0131z\u0131 elimizden al\u0131rlar,\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu zenginler. O sebeple de emek\u00e7ilere \u00f6\u011fretim- e\u011fitim hakk\u0131 tan\u0131m\u0131yordular.<\/p>\n<p><strong>Devrim \u00d6ncesi E\u011fitim- \u00d6\u011fretim<\/strong>:<\/p>\n<p>Bug\u00fcn Kadir\u2019in annesi de derse geldi. \u00d6\u011fretmen, \u00e7ocuklara e\u011fitim- \u00f6\u011fretim faaliyetlerinden bahsediyordu.<\/p>\n<p>Kadir\u2019in annesi derste \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>&#8211;\u00d6\u011frenmek \u00e7ok faydal\u0131d\u0131r, daima \u00f6\u011frenin, \u00e7ocuklar! G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6\u011frenmek \u00e7ok kolay! Fakat Devrim \u00f6ncesi b\u00f6yle de\u011fildi.<\/p>\n<p>\u00d6\u011frenciler sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Nas\u0131ld\u0131?!<\/p>\n<p>\u00d6\u011fretmen ve \u00f6\u011frenciler Kadir\u2019in annesine yalvard\u0131lar:<\/p>\n<p>&#8211;Ne olur, bize anlat\u0131n! Devrim \u00f6ncesi e\u011fitim- \u00f6\u011fretim faaliyetleri nas\u0131l oluyordu?!<\/p>\n<p>Kadir\u2019in annesi raz\u0131 oldu:<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ocuk, alt\u0131 ya\u015f\u0131na gelince annesi, \u00e7ocu\u011fu okula g\u00f6t\u00fcr\u00fcp hocaya teslim ediyordu. E\u011fer zenginin \u00e7ocu\u011fuysa, annesi, hocaya \u015f\u00f6yle diyordu: \u201cPeynir, sana Abaza peyniri getirim!\u201d Fakirin \u00e7ocu\u011fuysa, annesi, hocaya: \u201cCan\u0131m hoca, imecen oldu\u011funda sana yard\u0131m edece\u011fim, \u00e7ocu\u011fuma g\u00f6z kulak ol!\u201d deyip \u00e7ocu\u011funu teslim ediyordu. Hoca, zenginin \u00e7ocu\u011funa elma, portakal, k\u00fcme, art\u0131k ne istiyorsa, onu ikram ediyordu. Fakirin \u00e7ocu\u011funa ise durmadan sopa at\u0131yordu. \u00c7ocuk a\u011flaya a\u011flaya evine gidiyordu. Ertesi g\u00fcn \u00e7ocuk, \u201cben art\u0131k \u00f6\u011frenmeye gitmiyorum,\u201d deyip a\u011fl\u0131yordu. Zavall\u0131 annesi, \u00e7ocu\u011fu bir daha okula g\u00f6t\u00fcr\u00fcp hocaya yalvar\u0131yordu: \u201c\u00c7ocu\u011fumu d\u00f6vme!\u201d Hoca da anneye \u015f\u00f6yle diyordu: \u201cSen art\u0131k \u00e7ocu\u011funa hi\u00e7 kar\u0131\u015fma! Bu \u00e7ocu\u011fun eti art\u0131k benim, kemi\u011fi senin! Hocan\u0131n vurdu\u011fu yer Cehennemde yanmaz!\u201d Hoca, masan\u0131nda \u00f6n\u00fcnde oturuyor. B\u00fcy\u00fck de bir sopas\u0131 var, \u00f6\u011frencilere kadar ula\u015f\u0131yor. \u00c7ocu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7irip g\u00fcnde on defa sopa at\u0131yor. \u00d6\u011frencilerden biri, Lazca bir \u015fey s\u00f6yledi\u011finde, hoca, ona ba\u011f\u0131r\u0131p \u015f\u00f6yle diyordu: \u201cLazca konu\u015fma!\u201d Sonra da sopa at\u0131yordu. E\u011fitim- \u00f6\u011fretim eskiden b\u00f6yleydi. Dayak, yaln\u0131zca dayak!<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p><strong>\u0130lkbahar Geliyor:<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lkbahar geliyor! Herkes topra\u011f\u0131 kaz\u0131maya haz\u0131rlan\u0131yor. Kolhozumuzdaki tek konu\u015fma mevzusu ilkbaharda tohum ekim faaliyetleri. Topra\u011f\u0131 erkenden kaz\u0131y\u0131n! Bir tek g\u00fcn bile bo\u015fa ge\u00e7mesin! Kolhoza d\u00e2hil olan \u00e7ift\u00e7iler t\u00fct\u00fcn tohumu haz\u0131rl\u0131yorlar. Ellerinde hi\u00e7 fide yok. Rasim\u2019in ekibi fidan i\u00e7in topra\u011f\u0131 kaz\u0131yor; \u00e7itle \u00e7eviriyor. Herkes birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. [Topra\u011f\u0131 erkenden kaz\u0131, \u00fcr\u00fcn\u00fcn verimli olacak!]<\/p>\n<p><strong>Biz de \u00c7al\u0131\u015f\u0131yoruz<\/strong>:<\/p>\n<p>Piyonerler, sebze- meyve bah\u00e7esi olu\u015fturmaya karar verdiler. Biz komsomollar da raz\u0131 olup piyonerlerle bah\u00e7ede \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Okulun yak\u0131n\u0131nda bize tahsis edilmi\u015f bir arazimiz var. Bug\u00fcn kolhoz ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na gidip kaz\u0131ma konusunda talepte bulunduk. Kolhoz ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan \u201ciyi olur, size yard\u0131m edece\u011fiz,\u201d dediler, &#8211; sabahleyin bir kaz\u0131ma aleti g\u00f6nderece\u011fiz. Fakat, \u00e7ocuklar, bah\u00e7eniz \u00f6rnek olsun!\u201d Bug\u00fcnden sonra herg\u00fcn bah\u00e7emizde \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. L\u00e2hana, so\u011fan ve di\u011fer farkl\u0131 sebzeleri ekip bi\u00e7ece\u011fiz.<\/p>\n<p><strong>Annelere Yard\u0131m Edelim<\/strong>:<\/p>\n<p>Bug\u00fcn piyonerler isti\u015fare toplant\u0131m\u0131z vard\u0131. Oymak \u00f6nderimiz, ilkbaharda ekim faaliyetleri konusunda bizi bilgilendirdi. Kolhozumuzun ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir plan\u0131 var. T\u00fct\u00fcn ekmek gerekiyor, bah\u00e7e olu\u015fturmak, bu y\u0131l b\u00fcy\u00fck de bir ba\u011f olu\u015fturmak gerekiyor: \u0130ncir, erik, f\u0131nd\u0131k ekiyorlar. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z i\u00e7in fazla insana ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n<p>Oymak \u00f6nderimiz sordu:<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7al\u0131\u015facak bu kadar insan\u0131 nereden bulaca\u011f\u0131z?! Nereden bulaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biliyor musunuz, \u00e7ocuklar?! Annelerimize yard\u0131m edelim, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarla biz ilgilenece\u011fiz, onlarla oynayaca\u011f\u0131z!<\/p>\n<p>Piyonerler raz\u0131 oldu:<\/p>\n<p>&#8211;G\u00fczel olur!<\/p>\n<p>&#8211;Biz komsomolar da piyonerlere yard\u0131m edece\u011fiz.<\/p>\n<p><strong>Zengin Hasan<\/strong>:<\/p>\n<p>Kolhozumuzda o kadar g\u00fczel bir filelik yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ki!<\/p>\n<p>Bir g\u00fcn Tevfik \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Zararl\u0131 danaburnu ha\u015feresi hi\u00e7bir yerde kalmas\u0131n!<\/p>\n<p>Tevfik daha sonra da fideli\u011fe gitti. G\u00fczelce inceledi. Zararl\u0131 danaburnu ha\u015feresine fidelikteki hi\u00e7bir yerde rastlamad\u0131. \u201cHele, biraz nefesleneyim,\u201d deyip bir a\u011fac\u0131n g\u00f6lgesine oturdu. Biraz sonra ayak sesleri duydu. Bir de bakt\u0131 ki Zengin Hasan, mandalar\u0131 fideli\u011fe do\u011fru y\u00f6nlendiriyor.<\/p>\n<p>Tevfik bir k\u00f6\u015feye saklan\u0131p kendi kendine sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Acaba ni\u00e7in b\u00f6yle geliyor?!<\/p>\n<p>Zengin Hasan gidip fidelik \u00e7itlerini tahrip etmeye ba\u015flad\u0131. Sonra da mandalar\u0131 fideli\u011fin i\u00e7ine y\u00f6nlendirdi.<\/p>\n<p>Tevfik sakland\u0131\u011f\u0131 yerden f\u0131rlad\u0131. Hasan\u2019a yakla\u015f\u0131p sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Ne yap\u0131yorsun?!<\/p>\n<p>Zengin Hasan, sopa tutan elini Tevfik\u2019e vurmak i\u00e7in kald\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>&#8212; Burada ne yap\u0131yorum?!<\/p>\n<p>Tam da o s\u0131rada ba\u015fkalar\u0131n\u0131n konu\u015fma sesleri duyuldu. Zengin Hasan korktu. Sanki mandalar, \u00e7itleri kendileri k\u0131r\u0131p fideli\u011fe kendi ba\u015flar\u0131na girmi\u015fler gibi ba\u011f\u0131rmaya ba\u015flad\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Lanet olas\u0131ca mandalar, siz nereye girdiniz \u00f6yle?!<\/p>\n<p>Tevfik bu olup bitenleri kolhoza dah\u00eel olan b\u00fct\u00fcn \u00e7ift\u00e7ilere anlatt\u0131. Ak\u015famleyin milis te\u015fkilat\u0131na mensup g\u00f6revliler geldi. Zengin Hasan\u2019\u0131 yakalay\u0131p ifadesini almak \u00fczere merkezlerine g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p><strong>Topra\u011f\u0131 \u0130lk Kaz\u0131ma G\u00fcn\u00fc<\/strong>:<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar bug\u00fcn erkenden kalk\u0131p ko\u015fa ko\u015fa okula gitti. Kolhoza d\u00e2hil olan \u00e7ift\u00e7iler bir o yana, bir bu yana kar\u0131nca gibi ko\u015fu\u015fturuyorlar. Kolhoz ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 binas\u0131 da ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131ya s\u00fcslenmi\u015f, afi\u015fler yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f: \u201cTohumlama- ekim plan\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiriyoruz!\u201d\/ \u201cYa\u015fas\u0131n topra\u011f\u0131 ilk kaz\u0131ma ve Kolhozun Emek Bayram\u0131!<\/p>\n<p>Herkes topland\u0131ktan sonra, kolhoz ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yetkilisi konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Arkada\u015flar! Bug\u00fcn Emek\u00e7iler Bayram\u0131. Kaz\u0131maya, kazmaya ve tohum ve fideleri ekmeye ba\u015fl\u0131yoruz. Hocalar, \u201colmaz Kurban Bayram\u0131 geldi, g\u00fcnah,\u201d diyorlar. Ama biz onlara hi\u00e7 kulak asm\u0131yoruz. Biz, sosyalizmi in\u015fa edenleriz, bizim bayram\u0131m\u0131z Emek ve M\u00fccadele Bayram\u0131 1 May\u0131s! \u015eimdi herkes topra\u011f\u0131 kaz\u0131maya, herkes i\u015f ba\u015f\u0131na. [\u2026]<\/p>\n<p><strong>Topra\u011f\u0131 Kaz\u0131mak<\/strong>:<\/p>\n<p>Trakt\u00f6rler sabahtan ak\u015fama kadar durmadan \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu demir atlar yorulmak nedir hi\u00e7 bilmiyor. Trakt\u00f6r sesleri duyuluyor. \u201cK\u0131z\u0131l Lazistan Kolhozu\u201dnda topra\u011f\u0131 erkenden kaz\u0131yorlar. Bir yandan trakt\u00f6r topra\u011f\u0131 kaz\u0131yor, di\u011fer yandan da atlarla topra\u011f\u0131 kaz\u0131yorlar, nefes almadan \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u0130\u015fte kolhoza d\u00e2hil olmam\u0131\u015f \u00e7ift\u00e7i, elinde \u00e7apas\u0131n\u0131 tutuyor; kan ter d\u00f6k\u00fcyor, bunca eziyeti \u00e7ekiyor. \u00c7apayla ne olur ki?! Derin kazam\u0131yor, onun i\u00e7in de \u00fcr\u00fcn\u00fc verimli olmayacak. Kolhozun topraklar\u0131n\u0131 kaz\u0131may\u0131 on be\u015f g\u00fcnde bitirdiler; di\u011fer i\u015flerine ba\u015flad\u0131lar. Kolhoza d\u00e2hil olmam\u0131\u015f \u00e7ift\u00e7iler h\u00e2l\u00e2 tek ba\u015flar\u0131na topraklar\u0131n\u0131 kaz\u0131yor.<\/p>\n<p>Kolhoza d\u00e2hil \u00e7ift\u00e7iler karar ald\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Kolhoza d\u00e2hil olmam\u0131\u015f fakir \u00e7ift\u00e7ilere yard\u0131m edece\u011fiz!<\/p>\n<p>Trakt\u00f6rle, pullukla kolhoza d\u00e2hil olmam\u0131\u015f fakir \u00e7ift\u00e7ilerin tarlalar\u0131na da gittiler. \u00c7ok k\u0131sa bir zaman i\u00e7inde k\u00f6ydeki b\u00fct\u00fcn i\u015flerini tamamlad\u0131lar.<\/p>\n<p>\u00d6nceden kolhoza dah\u00eel olmam\u0131\u015f fakir \u00e7ift\u00e7ilerden \u00d6mer \u015f\u00f6yle diyordu:<\/p>\n<p>&#8211;Birlikte \u00e7al\u0131\u015fmak verimli! Bir araya gelmeye ve imeceyle \u00e7al\u0131\u015fmaya biz fakir \u00e7ift\u00e7ilerin ihtiyac\u0131 var!<\/p>\n<p>Fakir \u00e7ift\u00e7i \u00d6mer b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp kolhoza kat\u0131lmak i\u00e7in ertesi g\u00fcn istidas\u0131n\u0131 verdi. [\u2026]<\/p>\n<p><strong>Sovyetin Olmad\u0131\u011f\u0131 Yerlerde<\/strong>:<\/p>\n<p>\u00c7en-Tsi dokuz ya\u015f\u0131nda; bir ipek fabrikas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ak\u015fam evine yorgun arg\u0131n ve a\u00e7 biila\u00e7 geliyor. Yorgunluktan hep uyuyor. \u00c7en-Tsi\u2019ye fabrikada \u00e7ok az bir para veriyorlar. O parayla ancak az\u0131c\u0131k \u00e7\u00fcr\u00fck pirin\u00e7 sat\u0131n al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>Jim ise siyahi bir i\u015f\u00e7i; \u00fclkesi Afrika. Jim daha k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir \u00e7ocuk ama bir i\u015f\u00e7i. Topra\u011f\u0131n alt\u0131nda, hi\u00e7 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 maden ocaklar\u0131nda b\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc ge\u00e7iyor. Maden ocaklar\u0131n\u0131n karanl\u0131\u011f\u0131nda Jim\u2019in g\u00f6zleri a\u011fr\u0131yor. Jim, herg\u00fcn zenginlere beddua ediyor.<\/p>\n<p><strong>Bir May\u0131s<\/strong>:<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p>Bug\u00fcn 1 May\u0131s. D\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn emek\u00e7ileri bayram yap\u0131yor. Sovyet Cumhuriyetlerinde i\u015f\u00e7i ve \u00e7ift\u00e7iler mutlu; \u015fark\u0131lar s\u00f6yleyerek sokaklara \u00e7\u0131k\u0131yorlar. Bujuvazinin h\u00e2kim oldu\u011fu \u00fclkelerde 1 May\u0131s Bayramlar\u0131 hi\u00e7 de b\u00f6yle olmuyor; 1 May\u0131s Bayram\u0131 yasak. Fakat i\u015f\u00e7iler yine de i\u015flerini g\u00fc\u00e7lerini b\u0131rak\u0131p sokaklara \u00e7\u0131k\u0131yor; g\u00f6sterilere kat\u0131l\u0131yor. \u201cYa\u015fas\u0131n 1 May\u0131s!\u201d \u015fiarlar\u0131yla korkusuzca, \u00a0 emin ad\u0131mlarla i\u015f\u00e7i kortejlerine kat\u0131l\u0131yorlar.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015fas\u0131n 1 May\u0131s<\/strong>:<\/p>\n<p>Bug\u00fcn 1 May\u0131s! Erken kalk\u0131yorum. Jimnasti\u011fimi, banyomu yap\u0131yorum. Annem de yeme\u011fi haz\u0131rlam\u0131\u015f. Yeme\u011fimizi yiyip beraberce d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yoruz. Yola koyuluyoruz. Annem kolhoz ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na, ben okula gidiyorum. \u00c7ocuklar\u0131n hepsi bayrama haz\u0131rlar. Ben, Ali ile beraber bir pankart ta\u015f\u0131yorum. Pankartta \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor:<\/p>\n<p>\u201c1 May\u0131s, D\u00fcnyan\u0131n B\u00fct\u00fcn Emek\u00e7ilerinin Bayram\u0131d\u0131r. Ya\u015fas\u0131n 1 May\u0131s!\u201d<\/p>\n<p>Biz b\u00fct\u00fcn \u00f6\u011frenciler trampetleri \u00e7alarak kolhoz ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na gidiyoruz. Orada herkes topland\u0131ktan sonra da K\u00f6y Sovyeti\u2019ne gidiyoruz. K\u00f6y Sovyeti\u2019nin \u00f6n\u00fcnde herkes toplan\u0131p, \u015fark\u0131lar, mar\u015flar s\u00f6yl\u00fcyor, horona duruyor. Sonra da bir toplant\u0131 yap\u0131p 1 May\u0131s Bayram\u0131\u2019n\u0131n anlam ve \u00f6nemini bize anlat\u0131yorlar.<\/p>\n<p><strong>Robert Smith:<\/strong><\/p>\n<p>Robert Smith tam alt\u0131 ayd\u0131r i\u015fsiz. Evsahibi de evinden att\u0131. Robert Smith sokakta kald\u0131. Her g\u00fcn a\u015f hanenin \u00f6n\u00fcnde bedava yavan bir tas \u00e7orba ve bir par\u00e7a ekmek i\u00e7in s\u0131raya giriyor. \u00dczerine gazete k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 \u00f6rt\u00fcp bulvardaki bir bank\u0131n \u00fcst\u00fcnde uyuyor. Robert Smith\u2019in elbiseleri eskidi, pabu\u00e7lar\u0131 par\u00e7aland\u0131. Robert Smith\u2019in tek d\u00fc\u015f\u00fcncesi var:<\/p>\n<p>&#8211;\u0130\u015f arayay\u0131m!<\/p>\n<p>Gel g\u00f6r ki i\u015f nerede?! Amerika\u2019da oniki milyon i\u015fsiz var. Robert Smith ne yaps\u0131n?! \u00d6ls\u00fcn m\u00fc?! Hay\u0131r, Robert Smith ya\u015famak istiyor.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015fas\u0131n Sovyetler<\/strong>:<\/p>\n<p>Almanyan\u0131n i\u015f\u00e7ileri flamalar\u0131yla sokaklara \u00e7\u0131kt\u0131. Flamalar\u0131nda \u015f\u00f6yle yaz\u0131l\u0131: \u201c\u0130\u015f ar\u0131yoruz! Karn\u0131m\u0131z a\u00e7!\u201d<\/p>\n<p>\u015eimdi de \u00e7ocuklar\u0131n korteji ge\u00e7iyor. Bunlar k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftaki i\u015f\u00e7iler; y\u00fczleri soluk, a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7ocuk i\u015f\u00e7iler, kortejlerinde \u015fiarlar\u0131n\u0131 hayk\u0131r\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8211;Kahrolsun \u00e7ocuk eme\u011fi s\u00f6m\u00fcren sermayedarlar\u0131n fabrikalar\u0131! \u00c7ocuklar\u0131 okula g\u00f6nderin!<\/p>\n<p>Bir ba\u015fka kortej de \u015fiarlar\u0131yla ge\u00e7iyor:<\/p>\n<p>&#8211;Ya\u015fas\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya proleteryas\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6sterme g\u00fcn\u00fc: 1 May\u0131s!<\/p>\n<p>&#8211;Ya\u015fas\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n Ekim Devrimi!<\/p>\n<p>&#8211;Kahrolsun sermayedarlar! Ya\u015fas\u0131n Sovyetler!<\/p>\n<p>Polisler ba\u011f\u0131r\u0131p cop kullan\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8211;Geri d\u00f6n\u00fcn!<\/p>\n<p>&#8211;Bizler, komsomollar ve piyonerler, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin \u00e7ocuklar\u0131y\u0131z!<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn emek\u00e7ileri, d\u00fc\u015fmanlar\u0131 sermayedarlarla m\u00fccadele ediyor. Bu m\u00fccadelenin \u00f6nderi Kom\u00fcnist Parti\u2019dir. Bir araya gelen gen\u00e7ler Kom\u00fcnist Partide \u00f6rg\u00fctlendi. Emek\u00e7ilerin \u00e7ocuklar\u0131 b\u00fcy\u00fcklerine m\u00fccadelelerinde yard\u0131m ediyor. Her piyoner, i\u015f\u00e7i ve \u00e7ift\u00e7ilerin neden m\u00fccadele ettiklerini biliyor; b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya proleterlerinin ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ve amac\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 biliyorlar. Beyaz, siyah, sar\u0131 \u0131rklardan i\u015f\u00e7i ve \u00e7ift\u00e7iler hep birlikte tek y\u00fcrek h\u00e2linde, el ele vererek d\u00fcnyada yeni bir hayat\u0131 in\u015fa etmek i\u00e7in m\u00fccadele ediyorlar. Emek\u00e7iler, farkl\u0131 dilleri konu\u015fuyorlar ama hepsi de ayn\u0131 i\u015fi yap\u0131yor, ayn\u0131 \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Sovyet, Kom\u00fcnist, Komintern\u2019in ne anlama geldi\u011fini hepsi biliyorlar.<\/p>\n<p><strong>Kre\u015f<\/strong>:<\/p>\n<p>Kolhozda yapacak o kadar \u00e7ok i\u015f var ki! T\u00fct\u00fcn ekmek, \u00e7apalamak, ipek b\u00f6ce\u011fiyle ilgilenmek, inekleri sa\u011fmak ve bundan ba\u015fka yap\u0131lmas\u0131 gereken pek \u00e7ok i\u015f! Herkes tarlada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Kad\u0131nlar da tarlada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Piyonerler, kararlar\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmek i\u00e7in bir \u00e7ocuk park\u0131 d\u00fczenlediler. H\u00fck\u00fcmet de onlara yard\u0131m edip bir kre\u015f in\u015fa etti. \u015eimdi kad\u0131nlar i\u015fe giderken bebeklerini kre\u015fe b\u0131rak\u0131yorlar. Kre\u015fteki bebeklerle \u00e7ok iyi ilgileniliyor. Zaman\u0131nda yemekleri yediriliyor, zaman\u0131nda uyutuluyor. Bebekler kilo ald\u0131lar. Piyoner ile komsomollar\u0131n da \u00e7ok i\u015fi var; kimi tarla i\u015flerine yard\u0131m ediyor, kimi bebeklerle ilgileniyor, oynuyor. Annelerimiz art\u0131k rahat; \u00e7al\u0131\u015fmak \u015fimdi onlara daha iyi geliyor. Ak\u015famleyin tarladan gelip bebeklerini evlerine g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlar. Kolhozumuzdaki kre\u015f ve \u00e7ocuk park\u0131 faaliyetleri i\u015fte b\u00f6yledir.<\/p>\n<p>+<\/p>\n<p><strong>Burbu:<\/strong><\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p>\u201cM\u00e7\u0306ita Lazistani\u201d-s na renanpes \u00e7xe dido a\u011foden. \u00c7xe mute a\u011foden? K\u0306or\u011foni ren, hemuk \u00e7xe\u015fi a\u011fu numers. K\u0306o\u00e7is noxedun, numxors, \u00e7xe\u015fi a\u011fu doskidun. Hemute \u00e7xe a\u011foden. Burbu lumcis do seri putxun, k\u0306or\u011foni \u00e7\u0306opums. M\u015fkirdonikti k\u0306or\u011foni do m\u00e7\u0306aci imxors. Hekimis nusimini, hemuk na tkumers-steri oxenu oxenu unon:<\/p>\n<p>&#8211;Oxori skanis opa\u011fu unon. \u00c7\u0306eri do k\u0306odapes k\u0306irite osumu unon. Hemute mu\u00e7itur.<\/p>\n<p>\u00c7\u0306ana\u015fi Omerik, hekimik na tku-steri mteli-xolo don\u00e7\u0306aru. Oxori mu\u015fis nana do babas uk\u0306itxu, oxo\u01efonapu do tku:<\/p>\n<p>&#8211;Ha\u01efi \u00e7kuti p\u00e7vat sa\u011flamoba \u00e7kuni!<\/p>\n<p><strong>Mjora:<\/strong><\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p>Mjora kextu. Mamulik kodik\u0306iu. Nuri isels do jimnastik\u0306a ikoms. Nanak dolokunu, oncire mjora\u015fa gamimers. Mjora\u015fi te \u00e7\u0306amisteri ren. Hemuk oxro\u0292k\u0306inams mteli mik\u0306robepe. Oxori\u015fi pencere didi ren na, mjora\u015fi te amulun do pa\u011fums odape<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p>P\u0306ap\u0306ulik k\u0306alati \u015fums. K\u0306alatite u\u015fkuri, lu, k\u0306romi oxori\u015fa mendimelan. Hand\u011fa noderi ikoman, arti-k\u0306ati\u015fa nulunan do i\u00e7ali\u015faman. \u201cM\u00e7\u0306ita Lazistani\u201d-s mtel noderite i\u00e7ali\u015faman do dido ezieti var \u01eforuman.<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p>Hand\u011fa lazut\u0306i t\u0306axuman. Bi\u00e7\u0306epe, bozope mteli-xolo ona\u015fa mendaxtes. Onas i\u00e7ali\u015faman. \u00c7ku doguronis biguramt\u0306it. Dersi dobo\u00e7odinit-\u015fk\u0306ule isa ona\u015fa bidit do mevu\u015fvelit.<\/p>\n<p><strong>Nana-Mamgure<\/strong>:<\/p>\n<p>Memnunek alboni\u015fi supara nana\u015fa ni\u011fu do tku:<\/p>\n<p>&#8211;Hele, nana, ik\u0306itxi \u00e7kuni supara!<\/p>\n<p>Nanas va ak\u0306itxu, hemus \u00e7\u0306ara var u\u00e7kit\u0306u.<\/p>\n<p>&#8211;Mu\u015feni \u00e7\u0306ara var gak\u0306itxen?- k\u0306itxu Memnunek.<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7kuni oras, oxorca ok\u0306itxu\u015fa va na\u015fkumert\u0306es, bozo \u00e7kimi!- dotku nanak,-ok\u0306itxu oxorca\u015feni onc\u011fore renya, xocapek mi\u01efumert\u0306es do uk\u0306itxu, m\u01efk\u0306upobas domit\u0306alamt\u0306es. Ha\u015fo zamani t\u0306u, bere \u00e7kimi!<\/p>\n<p>&#8211;Nana, si ha\u01efi idi oguru\u015fa,- u\u01efumert\u0306u nanas Memnunek,- Lumcineri oguru ren didilepe\u015feni. Hek idi, nana, hek iguri. Mati si megi\u015fvelare. Juriti limcis bik\u0306itxat!<\/p>\n<p>&#8211;K\u0306ayi iven, \u015furim\u015fine bere \u00e7kimi, bidare.<\/p>\n<p>Ha\u01efi k\u0306ata lumcis nanak igurams, ik\u0306itxums do Memnunek mus nu\u015fvelams.<\/p>\n<p>Tkvati ha\u015fo ikomt\u0306iti? Ogurit nana do baba tkvanis, uk\u0306itxit supara do oxo\u01efonapit mot unon umutelepe\u015feni oguru.<\/p>\n<p><strong>K\u0306itxeri T\u0306an<\/strong>:<\/p>\n<p>\u00c7kuni \u01efalona\u015fi mance- madulye do maxa\u00e7k\u0306alepe renan. Mutepe\u015fi xes ren Hukumeti. Hamu\u015feni ha\u01efi k\u0306at\u0306a mazahmat\u0306es on\u00e7\u0306aru-ok\u0306itxu\u015fi o\u00e7kinu unon. Leninik zop\u0306ont\u0306u: Madulye do maxa\u00e7kalepe \u00e7kuni \u01efalona\u015fi asli mance na t\u0306an\u015feni, mutepes unon k\u0306itxeri ovapumu. Uk\u0306itxus hukmi va axenen: Du\u015fmanik k\u0306ai xe\u015fa mo\u011fordinasen. \u00c7kuni ok\u0306odus, madulye do maxa\u00e7kalepes na gamaxtes inceneri, agronomi do magurapale dido uk\u0306orems. Ham guri\u015feni, \u00e7kunda iri k\u0306ele, on\u00e7\u0306aru-ok\u0306itxu\u015fi o\u00e7kinu\u015feni ok\u0306ok\u0306idinu ren. Hamu\u015feni Hukumetik gon\u01efk\u0306ums berepe do didilepe\u015feni a\u011fani doguronepe, k\u0306oduman k\u0306lubi do ma\u011fala mektebepe. &#8211;Mteli k\u0306itxeri t\u0306han! Hasteri ren lozungi \u00e7kuni.<\/p>\n<p><strong>Lumcis<\/strong>:<\/p>\n<p>&#8211;Baba,- ducoxu Saniyek,- si mot var gi\u00e7kin Lazuri on\u00e7\u0306aru do ok\u0306itxu?<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7\u0306e, bozo \u00e7kimi!- tku Saniye\u015fi babak,- Lazuri oguru\u015fi izni mik mom\u00e7amt\u0306es? \u01eeoxle var t\u0306u Lazuri on\u00e7\u0306aru do ok\u0306itxu.<\/p>\n<p>Saniyes baba mu\u015fik koxo\u01efonapu ki, \u01efoxleni oras, burjuazi\u015fi Hukumetik \u00e7\u0306ut\u0306a miletepe\u015fi gondinu unt\u0306u do hamu\u015feni mutepe\u015fi nenate oguru\u015fi izni var me\u00e7amt\u0306u. Xocapekti zop\u0306ont\u0306es:<\/p>\n<p>&#8211;Lazurot on\u00e7\u0306aru do ok\u0306itxu mo iguramt, didi k\u0306rima renya!<\/p>\n<p>Ha\u015fote mo\u011ferdinamt\u0306es mazahmet\u0306epe.<\/p>\n<p>&#8211;Mot ha\u015fo ikomt\u0306es?- k\u0306itxu Saniyek.<\/p>\n<p>\u2013K\u0306itxeri t\u0306an\u015fi, kyedgitanoren, fabrik\u0306a, let\u0306a go\u01efomi\u011fanoren do, ha\u015fo isimadept\u0306es zenginepek do hamu\u015feni oguru var me\u00e7amt\u0306es.<\/p>\n<p><strong>\u01eeoxleni Oguru<\/strong>:<\/p>\n<p>Hand\u011fa dersi\u015fa K\u0306adiri\u015fi nana komomtxu. Dersis, mamgurapalek oguru\u015feni berepes u\u01efumert\u0306u.<\/p>\n<p>&#8211;Oguru k\u0306ayi ren, igurit, berepe!- tku K\u0306adiri\u015fi nanak,&#8211;ha\u01efineri oguru dido k\u0306olayi ren. \u01eeoxle ha\u015fo var t\u0306u.<\/p>\n<p>&#8211;Ama mu\u00e7\u0306o t\u0306u?- k\u0306itxes berepek.<\/p>\n<p>Mamgurapalek berepek\u0306ala K\u0306adiri\u015fi nanas oxve\u01efes:<\/p>\n<p>&#8211;\u01eeoxle mu\u00e7\u0306o\u015fi oguru t\u0306u, domi\u01efvit!<\/p>\n<p>K\u0306adiri\u015fi nana razis divu do berepes p\u0306a\u015fura du\u01efu:<\/p>\n<p>&#8211;\u201cBere a\u015f [6] \u01efaneri diva\u015fk\u0306ule nana mu\u015fik k\u0306ap\u0306ulas mok\u0306ideri doguroni\u015fa mendiyonamt\u0306u, edo xocas kome\u00e7amt\u0306u. Zengini\u015fi bere t\u0306u na u\u01efumert\u0306u ki: K\u0306vali, Abazuri k\u0306vali komogimerya. Fuk\u0306ara\u015fi bere t\u0306u na, xoca, \u015furim\u015fine, noderi gi\u011fut\u0306a\u015fi, megi\u015fvelareya do, bere \u00e7kimis o\u01efk\u0306ediya!- do bere xocas kome\u00e7ams. Xocak zengini\u015fi beres u\u015fkuri, p\u0306art\u0306ok\u0306ali, kyume mutxani unon kome\u00e7ams, fuk\u0306ara\u015fi beres biga ge\u00e7ams. Bere mgariner- mgarineri oxori\u015fa mendulun. Majurani nd\u011fas berek, -oguru\u015fa va mebulurya,-do imgars. A \u00e7kva, zavali nana mu\u015fik bere oguroni\u015fa mendiyonams do xocas oxve\u01efams: &#8212; Bere mo ge\u00e7amya! Xocak u\u01efumers: &#8211;Skani beres \u00e7kva va k\u0306atur! Ha bere\u015fi xor\u0292i \u00e7kimi ren do ili skani ren. Xocak na ge\u00e7as sva Cennemis va i\u00e7\u0306venya! Xocak ha\u01efi st\u0306oli\u015f \u01efoxle koxen do didi om\u00e7\u0306ek\u0306ale ku\u011fun. K\u0306at\u0306as nun\u00e7\u0306i\u015fun. Edo nd\u011fas goloyonams do vit [10] fara baxums. Mitik Lazurot dotku na, bec\u011fams xocak:&#8211;Lazurot mo tkumer!- do dobaxums. Ha\u015fo t\u0306u oguru. Xvala obaxu do obaxu. [\u2026]<\/p>\n<p><strong>Mulun Purkinora:<\/strong><\/p>\n<p>Mulun purkinora! \u0130rik ontxoru\u015fa xazirums. \u00c7kuni k\u0306olmanis osinapu ren xvala purkinora\u015fi ota\u015fu\u015feni. Ordo ntxorit! Ar nd\u011fa var gondunas! \u00c7kuni k\u0306olmanurepe tutuni\u015fi tasi xaziruman. Norge vanoren. Rasimi\u015fi brigadak norgu\u015feni let\u0306a ntxorums, \u011foberi \u011fobums, mtelik artot i\u00e7ali\u015faman.[Ordo let\u0306a ontxori, mono\u00e7ane k\u0306ayi dogavasen!]<\/p>\n<p><strong>\u00c7kuti Bi\u00e7ali\u015famt<\/strong>:<\/p>\n<p>P\u0306ionerepek ont\u0306ule\u015f oxvenu\u015feni kagonk\u0306vates. \u00c7kuti Ok\u0306tyabrulepe razis dobivit do ha\u01efi p\u0306ionerepek\u0306ala ont\u0306ules bi\u00e7ali\u015famt. Doguroni\u015fe xolos ar me\u00e7kineri sva komi\u011funan. Hand\u011fa k\u0306olmani\u015fi ti-gem\u00e7aloba\u015fa bidit do ontxoru\u015feni boxve\u01efit. &#8211;K\u0306ayi iven!- domi\u01efves ti-gem\u00e7alobas,-Megi\u015fvelaten. \u00c7\u0306umen ar mantxorale mebo\u015fkvaten. Ama, berepe, ontule tkvani o\u01efiramu\u015fi t\u0306as! Ha\u01efi\u015fk\u0306ule \u00e7ku k\u0306at\u0306a nd\u011fas, ont\u0306ule \u00e7kunis bi\u00e7ali\u015faten. Lu, k\u0306romi, \u00e7kvado\u00e7kva zamzavati borgaten.<\/p>\n<p><strong>Mebu\u015fvelat Nanapes<\/strong>:<\/p>\n<p>Hand\u011fa p\u0306ionerepe\u015fi ok\u0306on\u00e7\u0306inu mi\u011fut\u0306es. Borgo\u015fi go\u01efonc\u011fonerik purkina\u015fi oxa\u00e7ku\u015feni mi\u01efumert\u0306es. \u00c7kuni k\u0306olmanis didi p\u0306lani u\u011fun. Tutuni\u015f orgu unon, getasule oxenu, han\u01efodidi ba\u011fiti oxenu\u015fi ren: Lu\u011fi, omuri, ntxiri orgaman. Dido k\u0306o\u00e7i unon o\u00e7ali\u015fu\u015feni.&#8211;So b\u017eirat m\u00e7\u0306ali\u015fu k\u0306o\u00e7i? Ha\u015fo tku go\u01efonc\u011foneri \u00e7kunik. &#8211;Kogi\u00e7kinani so b\u017eiraten, berepe? Nana \u00e7kunepes mebu\u015fvelat, \u00e7\u0306ut\u0306a berepes bo\u01efk\u0306edaten, bisteraten mutepek\u0306ala. &#8211;K\u0306ayi ren! Razis dives p\u0306ionerepe. \u00c7kuti Oktyabrulepe mebu\u015fvelaten p\u0306ionerepes.<\/p>\n<p><strong>Xasani<\/strong>&#8211; <strong>Xampa<\/strong>:<\/p>\n<p>\u00c7kuni k\u0306olmanis, hak\u0306o mskva norgepuna xeneri ren. Ar nd\u011fas Tofik\u0306i: &#8211;\u011evap\u0306a soti var t\u0306as!- do norgepuna\u015fa idu. K\u0306ayi xe\u015fa go\u01efk\u0306edu, do\u0292adu mteli m\u017egalepes, \u011fvap\u0306a soti var a\u017eiru. &#8211;Hele m\u0292ika mobi\u015fvaca!- doca\u015f tude kodoxedu. M\u0292ika ora\u015fk\u0306ule adimi\u015fi sersi ognu. Menda\u01efk\u0306edu\u015fi, Xasani- Xampak camu\u015fis gyotxozun do norgepuna\u015fa gza doka\u00e7ams.&#8211;Mot mulun p\u0306ea- do Tofik\u0306i dot\u0306k\u0306obu. Xasani- Xampa \u011foberi\u015fa mextu\u015fi, o\u01efk\u0306us kogyo\u00e7\u0306k\u0306u. Do\u01efk\u0306u\u015fk\u0306ule camu\u015fepe kama\u015fku. Ke\u0292xontu Tofik\u0306i do&#8211;Mu ikom?- k\u0306itxu do xampa\u015fa konoxolu,-hak mu bikom- do \u00e7\u0306epxe na oka\u00e7un xe ge\u00e7amu\u015fa ke\u01efazdu. Ham anis k\u0306o\u00e7epe\u015f osinappu\u015fi sersi kognu. A\u015fkurinu xampas. &#8211;So kamaxtit, veranepaya! Do camu\u015fepes ourus kogyo\u00e7\u0306k\u0306u, mitam camu\u015fepe mu\u015feborot kamaxtes. Tofik\u0306ik mteli-xolo\u015feni k\u0306olmanurepes du\u01efu. Lumcis mili\u0292ioneri komoxtu, Xasani-xampa o\u00e7\u0306opu do mendiyonu.<\/p>\n<p><strong>Maartani Ontxoru\u015fi Nd\u011fa<\/strong>:<\/p>\n<p>Hand\u011fa berepe ordo keyseles do k\u0306ap\u0306ineri- k\u0306ap\u0306ineri doguroni\u015fa ides. K\u0306olmanurepeti hem k\u0306ele, ham k\u0306ele dum\u00e7\u0306k\u0306usteri unk\u0306ap\u0306unan. Ti-gem\u00e7aloba ma ren oxori mo\u01efopxeri ren, p\u0306lak\u0306at\u0306epe no\u00e7\u0306abunan: \u201cTi\u015fa-mobiyonamt otasu-orgu\u015fi p\u0306lani. Mteli Onape\u015fa!\u201d\/ \u201cSkidas Maartani Ontxoru\u015fi do K\u0306olek\u0306t\u0306ivi\u015f Zahmet\u0306i\u015fi Bayrami!\u201d\/ Mteli-xolo kok\u0306oib\u011fe\u015fk\u0306ule, k\u0306olmani\u015fi ti-gem\u00e7aloba\u015fi um\u00e7anek otku\u015fi nenas kogyo\u00e7\u0306k\u0306u.&#8211;Manebrape! Hand\u011fa mazahmet\u0306epe\u015fi bayrami ren. \u00c7ku gebo\u00e7\u0306k\u0306amt ontxorus, oxa\u00e7ku do orgus. Xocapek zop\u0306onan ki: Var iven K\u0306urban Bayrami komoxtu, k\u0306rima renya! Ama \u00e7ku var mebusiminamt. \u00c7ku so\u0292ializmi\u015fi mak\u0306odalepe boret, \u00e7kuni bayrami, zahmet\u0306i\u015f do ok\u0306ok\u0306idinu\u015fi bayrami ren&#8211;Maartani Maisi. Ha\u01efi mtelik ontxoru\u015fa, mtelik dulya\u015fa. [\u2026]<\/p>\n<p><strong>Ontxoru<\/strong>:<\/p>\n<p>\u00c7\u0306umani\u015fe lumci\u015fakis i\u00e7ali\u015faman t\u0306rakt\u0306orepek. U\u00e7\u0306k\u0306inderi renan k\u0306ik\u0306ina\u015fi \u0292xenepe. T\u0306u-t\u0306u-t\u0306u&#8230; \u0130gnapen t\u0306rak\u0306t\u0306ori\u015fi sersi. Ordo ntxoruman \u201cM\u00e7\u0306ita Lazistani\u201d-s. Ar k\u0306ele t\u0306rak\u0306t\u0306orik ntxorums, majurani k\u0306ele \u0292xenepete ntxoruman, k\u0306ap\u0306ineri dulya ikoman. Ehe ntxorums k\u0306olmani\u015f gale na renk, bergi xes doka\u00e7eri. Upi ge\u00e7ams. Hak\u0306o ezieti \u01eforums. Bergite mu iven?! K\u0306ut\u0306ali var antxoren, hamu\u015feni mono\u00e7aneti k\u0306ayi var avasen. K\u0306olmanis vit\u0306oxut [15] nd\u011fas ontxoru do\u00e7odines. Majurani dulyapes kogyo\u00e7\u0306k\u0306es, xvala na renk xolo ntxorums.&#8211;Mebu\u015fvelat k\u0306olmani\u015f gazle n arenan fuk\u0306arapes!- k\u0306agonk\u0306vates k\u0306olmanurepek. T\u0306rakt\u0306orite, k\u0306otanite ides fuk\u0306arape\u015f onape\u015fa. A \u015fvacis ontxoru do\u00e7odines mteli oput\u0306es. &#8211;Nebra o\u00e7ali\u015fu k\u0306ayi renya. Ok\u0306omotu do noderi, hentepe fuk\u0306arapes uk\u0306oreman! -Ha\u015fo nisimadu fuk\u0306ara Omerik do majurani nd\u011fas, k\u0306olmanis amaxtimu\u015feni oxve\u01efinu kome\u00e7u. [\u2026]<\/p>\n<p><strong>Hek, So Va Ren Soveti<\/strong>:<\/p>\n<p>\u00c7en-\u01b7i \u00e7xoro [9] \u01efaneri ren. Muk met\u0306akse\u015fi fabrik\u0306as i\u00e7ali\u015fams. Oxori\u015fa mendulun guri- moxtimeri do m\u015fkorineri. O\u00e7\u0306k\u0306indinute \u00c7en-\u01b7is p\u0306anda anciren. Cen-\u01b7is o\u00e7ali\u015fu\u015fi para \u00e7\u0306ut\u0306a me\u00e7aman, dido \u00e7\u0306ut\u0306a, hemute xvala k\u0292aperi prici\u015fi ar xepa i\u00e7\u0306k\u0306omen. Jimi- ar u\u00e7a negri ren. Dobadona mu\u015fi Afrik\u0306a ren. Jimi \u00e7\u0306u\u00e7\u0306ut\u0306a ren ama artuk madulye ren, Let\u0306a\u015f tude, \u015faxt\u0306apes, so te \u00e7kar va ren, nd\u011fa mu\u015fi mek\u0306ulun. \u015eaxt\u0306a\u015fi m\u01efk\u0306upobate Jimis tolepe a\u00e7\u0306un. Jimik k\u0306at\u0306a nd\u011fas zenginepes meja\u00e7ams.<\/p>\n<p><strong>Maartani Maisi<\/strong>:<\/p>\n<p>Hand\u011fa Maartani Maisi. Mteli dunya\u015fi mazahmet\u0306epek ikoman mutepe\u015fi bayrami. Sovetyari Cumhuriyetepe\u015fi ok\u0306ok\u0306atus madulye do maxa\u00e7kalepe xeleri, obirute gamulunan sok\u0306a\u011fepe\u015fa. Ha\u015fo va ren burjuazi\u015fi \u01efalonepes. Hek Maisi\u015fi Bayrami yasaxi ren. Ama madulyepek met\u0306k\u0306omelan dulya oxenu, gamulunan sok\u0306a\u011fepe\u015fa do zorite mendulunan demonstra\u0292ia\u015fa.&#8211;Skidas Maartani Maisi!- Ocoxinute, u\u015fkurne, k\u0306ap\u0306et\u0306i adimite nulunan madulyepe\u015fi svarelepe.<\/p>\n<p><strong>Skidas Maartani Maisi<\/strong>:<\/p>\n<p>Hand\u011fa Maartani Maisi! Ma ordo kebiselam, jinastik\u0306a bikom, k\u0306ayi xe\u015fa bibonum. Nanasti gyari xaziri u\u011fun. Bimxort, isa gamabulurt do gza boka\u00e7amt, nana k\u0306olmani\u015f ti-gem\u00e7aloba\u015fa, ma doguroni\u015fa. Berepe mteli xaziri renan. Ma, Ali-k\u0306ala ar didi p\u0306lak\u0306ati boka\u00e7am. Hemus \u00e7\u0306areri ren: \u201cMaartani Maisi- Mteli Dunya\u015f Mazahmet\u0306epe\u015fi Bayrami ren. Skidas Maartani Maisi!\u201d Mteli mamgurepe, daulite mebulurt ti-gem\u00e7aloba\u015fa. Hek mteli kok\u0306oib\u011fe\u015f- k\u0306ule obirute oput\u0306e\u015f Soveti\u015fa mendabulurt. Soveti\u015fe xolos mteli ok\u0306oib\u011fenan, ibiran, xoronaman. Ok\u0306ule ok\u0306ob\u011fala ikoman do Maisi\u015f bayrami\u015feni oxo\u01efonopaman.<\/p>\n<p><strong>Robert Smit\u0306i:<\/strong><\/p>\n<p>A\u015f tutas Robert Smit\u0306i udulyeli ren. Oxor- mancek oxoris kogamo\u00e7ku do Rober Smit\u0306i sok\u0306a\u011fis kodoskidu. K\u0306at\u0306a nd\u011fas, muk dodgitun nobetis upareli ogyarona\u015f \u01efoxle do ezdims tutxu \u00e7orba do kovali\u015fi par\u00e7a. Muk incirs bulvari\u015fi gelaxunonis, gazeta motumaleri. Robert Smit\u0306i\u015fi dolokunu dvamcvelu, modvalu dubru\u01efu. Robert Smit\u0306is xvala ar fikiri u\u011fun: \u201cDulya dobgora!\u201d Ama dulya va ren. Amerik\u0306as vit\u0306ojur milioni udulyeli ren. Robert Smit\u0306ik mu vas?! \u011eurasi?! Var, Robert\u0306 Smit\u0306is oskidinu unon.\u201d<\/p>\n<p><strong>Skidan Sovetepe<\/strong>:<\/p>\n<p>Bandarapete kagamaxtes sok\u0306a\u011fepe\u015fa Alemania\u015fi madulyepe. Bandarepes \u00e7\u0306areri ren: \u201cDulya bgorumt! \u00c7ku mam\u015fkorinenan!\u201d Nulunan berepe. Hentepe \u00e7\u0306ut\u0306a madulyepe renan. Mutepes u\u011funan peri ge\u01efurdineri do ciddi nunk\u0306upe. \u201cYe\u00e7\u0306k\u0306odas berepe\u015fi monk\u0306a zahmet\u0306i semayecepe\u015fi fabrik\u0306apes! Berepe doguroni\u015fa mendo\u00e7kvit!\u201d-Ha\u015fo ucoxuman berepe\u015fi svarelepek. A \u00e7kva nulunan.<\/p>\n<p>&#8211;Skidas Maartani Maisi, mteli dunya\u015f p\u0306rolet\u0306ariat\u0306i\u015fi menceli\u015f o\u01efk\u0306omilu\u015fi nd\u011fa!<\/p>\n<p>&#8211;Skidas mteli dunya\u015fi Oktyabri!<\/p>\n<p>&#8211;Ye\u00e7\u0306k\u0306odan sermayecepe! Skidan Sovetepe!<\/p>\n<p>&#8211;Qak\u0306onaxtit!-uraman p\u0306olisepek.<\/p>\n<p>Lastik\u0306i\u015fi bigak i\u00e7ali\u015fams do i\u00e7ali\u015fams. \u00c7ku Oktyabruli do p\u0306ionerepe, Madulye do maxa\u00e7kalepe\u015fi boret berepe! Mteli dunya\u015fi mazahmet\u0306epek ok\u0306obunan mutepe\u015fi du\u015fmanepe- -sermayecepe-k\u0306ala. Ham ok\u0306ok\u0306idinu\u015fi go\u01efonc\u011foneri ren K\u0306omunist\u0306i\u015fi P\u0306art\u0306ia. A\u011fnemordalepekti kok\u0306oin\u00e7\u0306es ar te\u015fkilatis-a\u011fanmordalepe\u015f k\u0306omunist\u0306i\u015fi ok\u0306ok\u0306atus. Mazahmet\u0306epe\u015fi berepek nu\u015fvelaman didilepes mutepe\u015fi ok\u0306ok\u0306idinus. K\u0306at\u0306a p\u0306ioneris u\u00e7kin mot ok\u0306obunan madulye do maxa\u00e7kalepek. Hemus u\u00e7kin ki, mteli dunya\u015fi p\u0306rolet\u0306arepes u\u011funan ar osimadu, ar guri\u015fgedvalupe. K\u00e7e, u\u00e7a, siyah, sari madulye do maxa\u00e7kalepek ok\u0306obunan ar gurite, xe-ok\u0306ok\u0306lieri, a\u011fani oskedinu\u015f o\u01efopxu\u015feni. Airi- airi nenapete isinapaman mazahmet\u0306epek, ama irik ar dulya ikoms, irik ar isimadems. \u0130ris ku\u00e7kin mu tkvala ren: Soveti, K\u0306omunist\u0306i, K\u0306omint\u0306erni.<\/p>\n<p><strong>Berepe\u015fi Ba\u011fi<\/strong>:<\/p>\n<p>Didi o\u00e7ali\u015fu ren k\u0306olmanis. Tutuni\u015f orgu, omolu, met\u0306akse\u015f munt\u0306uris o\u01efk\u0306omilu, pucepe\u015f on\u00e7\u0306valu do ha\u015fo hemu\u015fen \u00e7kva o\u00e7ali\u015fonepe. Mtelik onas i\u00e7ali\u015fams. Oxorcalepeti onas renan. P\u0306ionerepek, mutepe\u015fi gonk\u0306vatu ti\u015fa moyonu doves berepe\u015fi meydanik\u0306a. Hukumetikti nu\u015fvelu do dovu berepe\u015fi ba\u011fi. Ha\u01efi oxorca dulya\u015fa nulut\u0306a\u015fi, bere mu\u015fi ba\u011fi\u015fa mendiyonams. Ba\u011fis berepes k\u0306ayi o\u01efk\u0306enan. Mui oras gyari \u00e7aman, onciraman. Dimgvanes berepe. P\u0306ionerepe do Ok\u0306tyabrulepes dido dulya u\u011funan, mik ona\u015fi dulyas nu\u015fmelams, mik berepek\u0306ala isters. \u00c7kuni nanape ha\u01efi raxati renan. O\u00e7ali\u015futi k\u0306ai nulun. Lumcis ona\u015fe mulunan do berepe oxori\u015fa mendiyonaman. Ha\u015fo ren k\u0306olmani \u00e7kunis ba\u011fi do meydanik\u0306a\u015fi dulya.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEivz-qPFDEgwuIYGdhvHJGtg7bGyoFFvlQDWllkQY-NnoETdmDeTus7FH1dT9C2pil9HIQYFoJUb1aoRGpiEFpBzH-BYe5NAtdRkkH91FATfh3a7ta82U-UeHpc6HccNZ4FdFsJi_cotxs6bLeaqULyhHi9MsDOpAI8c4Yzr3WZi3btHcyuIpBfQ0mgQYnl\/w448-h640\/2b.jpg\" width=\"448\" height=\"640\" border=\"0\" data-original-height=\"670\" data-original-width=\"470\" \/><\/p>\n<p>[<strong>Kaynak kitap<\/strong>: \u0130skender \u01eeita\u015fi, \u00c7kuni \u00c7\u0306ara [Alboni\u015fi Supara], Abazastani\u00d6. S. S.C., G\u00fcrcistan S. S. C., S. S.C. B, \u0410\u049f\u0259\u0430\/ Soxumi\/\u10e1\u10dd\u10ee\u10e3\u10db\u10d8\/ \u0421\u0443\u0445\u0443\u043c, 1932, (1932 Latin Alfabesinden 1984 Alfabesine \u00e7evriyaz\u0131, d\u00fczenleme ve T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7eviri: Ali \u0130hsan Aksamaz, \u0130stanbul, 2006]<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEh7Lj6Z3gMQZvdiPdqwReWilO5vv3WvQkKToNaEXlCPWR0DSfaW_q8-0C2jia4RAASD9epch54sUYpN2geeWHcyTPOwD1bvCFTp8GG1WwB1ohiFLluw9QavfOilAcy6vl_-10kr7BroIbdwphQdXjpU8rrJCjLwB3KD00sCOuyZhv98Xq1CSvJX2L91NbcB\/w640-h576\/3a.jpg\" width=\"640\" height=\"576\" border=\"0\" data-original-height=\"548\" data-original-width=\"609\" \/><\/p>\n<p><strong>A\u011f:<\/strong><\/p>\n<p>A\u011f b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. A\u011f\u0131n yan\u0131nda ne var? A\u011f\u0131n yan\u0131nda bir sepet var. Sepette ne var? Sepette olan\u0131 nereye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorsunuz?<\/p>\n<p>&#8211;Baba, ben a\u011f istiyorum.<\/p>\n<p>Musa, a\u011f\u0131 ni\u00e7in istiyor?<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p>Nuri, Musa ile yolda gidiyor.<\/p>\n<p>&#8211;Musa, bak kelebek, kelebek!<\/p>\n<p>&#8211;A\u011f nerede?<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7abuk, \u00e7abuk!<\/p>\n<p>Nuri, a\u011f\u0131 neden istiyor?<\/p>\n<p><strong>Balta:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211;Baltay\u0131 nereye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorsunuz?<\/p>\n<p>&#8211;Balta, ormanda bize laz\u0131m, onun i\u00e7in g\u00f6t\u00fcr\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Balta ormanda size neden laz\u0131m?<\/p>\n<p>&#8211;Orman nedir?<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ok a\u011fa\u00e7l\u0131kl\u0131 bir yerdir. Ormanda \u00e7ok a\u011fa\u00e7 var.<\/p>\n<p>&#8211;Ormanda hangi a\u011fa\u00e7lar var?<\/p>\n<p>&#8211;Ormanda \u00e7ok ot var. \u0130nekler gidip otluyor. Ormanda ay\u0131, kurt, tilki var.<\/p>\n<p><strong>K\u00f6pr\u00fc:<\/strong><\/p>\n<p>Ne b\u00fcy\u00fck bir k\u00f6pr\u00fc! Vadide b\u00fcy\u00fck bir k\u00f6pr\u00fc yap\u0131lm\u0131\u015f. \u00c7ocuklara da k\u00f6pr\u00fc laz\u0131md\u0131r. A\u011fa\u00e7lar\u0131 getiriyorlar; k\u00f6pr\u00fc yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>&#8211;Balta, balta nereye gitti?!<\/p>\n<p>-Ne istiyorsun, a\u011fa\u00e7 m\u0131 istiyorsun?<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7abuk, Nuri, \u00e7abuk, bana b\u00fcy\u00fck a\u011fa\u00e7 laz\u0131m!<\/p>\n<p>Vadide \u00e7abucak k\u00f6pr\u00fcy\u00fc kurdular. \u00c7ocuklar \u015fark\u0131lar s\u00f6yleyerek bir o yana bir bu yana ge\u00e7iyorlar; sevin\u00e7liler.<\/p>\n<p><strong>Kitap<\/strong>:<\/p>\n<p>&#8211;Ben kitap okuyorum. Nuri, Nuri! \u00c7abuk gel! Kitap okuyal\u0131m.<\/p>\n<p>&#8211;Geliyorum, geliyorum. Sen kitab\u0131 oku!<\/p>\n<p>&#8211;Kitapta bir resim var.<\/p>\n<p>&#8211;Kitapta neyin resmi var?<\/p>\n<p>&#8211;Resimde bir tavuk var.<\/p>\n<p><strong>\u0130ncir<\/strong>:<\/p>\n<p>Evimizin yan\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir incir a\u011fac\u0131m\u0131z var. Ne zaman istersek incir yiyoruz. \u0130ncir \u00e7ok lezzetli; arkada\u015flar\u0131m\u0131 da \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorum beraber yiyoruz. Sonra Arkada\u015flar beni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. \u00c7ok incir yiyoruz. Annem incirleri kurutuyor, havalar so\u011fuyunca yiyoruz. Kurutulmu\u015f incir de \u00e7ok lezzetlidir. Bah\u00e7ede \u00e7ok mandalina var. Bah\u00e7ede \u00e7ok portakal da var. Sarpi k\u00f6y\u00fcnde \u00e7ok mandalina ve portakal var. Sarpi k\u00f6y\u00fcnde portakal\u0131 \u00e7ok yeti\u015ftiriyorlar. Salim, afi\u015fi getirip okudu:<\/p>\n<p>&#8211;Mandalina ve portakal \u00fcretelim!<\/p>\n<p>&#8211;\u00dcretelim, \u00e7ocuklar!<\/p>\n<p>&#8211;\u00dcretelim, hep \u00fcretelim, mandalina \u00fcretece\u011fiz!<\/p>\n<p><strong>Elma:<\/strong><\/p>\n<p>Derenin yak\u0131n\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir bah\u00e7e var. Bah\u00e7ede yeti\u015fmi\u015f \u00e7ok elma var. B\u00fct\u00fcn elmalar alt\u0131n gibi par\u0131ld\u0131yor. B\u00fct\u00fcn elmalar lezzetli! Elma bah\u00e7esine \u00e7ocuklar geldi.<\/p>\n<p>&#8211;Ne kadar da b\u00fcy\u00fck elma!<\/p>\n<p>&#8211;Ne kadar da lezzeti elma!<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar elma yiyorlar, oynuyorlar, \u015fark\u0131lar s\u00f6yl\u00fcyorlar; sevin\u00e7liler.<\/p>\n<p><strong>\u00c7eki\u00e7 ile Orak:<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ocuklar \u00e7eki\u00e7 ile orak yap\u0131yor. Dina, \u00e7eki\u00e7 yap\u0131yor. Nuri, orak yap\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7eki\u00e7 ve orakla ne yap\u0131yorlar? Yan yana \u00e7eki\u00e7 ve orak neyi sembolize ediyor?<\/p>\n<p>&#8211;Bayra\u011f\u0131 getir! Bayrak ne renk?<\/p>\n<p><strong>Ya\u015fas\u0131n B\u00fct\u00fcn D\u00fcnyan\u0131n Ekim Bayram\u0131:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211;Herkes meydanlara! Ekim Devrimi g\u00fcn\u00fc geldi!<\/p>\n<p>Her yerde \u015fark\u0131lar duyuluyor! Her yerde sesler y\u00fckseliyor:<\/p>\n<p>&#8211;Ya\u015fas\u0131n Ekim Devrimi!<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnyan\u0131n Ekimi:<\/strong><\/p>\n<p>Devrim olduktan sonra yeni bir hayat ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130\u015f\u00e7iler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck binalar in\u015fa ediyorlar. Bu binalar temiz, y\u00fcksek ve g\u00fczel. Her i\u015f\u00e7inin \u00fc\u00e7, d\u00f6rt odas\u0131 var. Binan\u0131n i\u00e7inde k\u00fclt\u00fcr kul\u00fcb\u00fc de var. \u0130stersen gidip kitap, dergi oku; istersen dama, domino oyna. Binan\u0131n \u00e7evresine a\u011fa\u00e7lar diktiler. Binan\u0131n avlusunu b\u00fcy\u00fck bir \u00e7i\u00e7ekli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fcler. Komsomollar pek g\u00fczel \u00f6\u011freniyorlar. Odalar\u0131 temiz. Ders esnas\u0131nda \u00f6\u011frenciler sessiz; kimse ses \u00e7\u0131kartm\u0131yor. Kimse y\u00fcksek sesle konu\u015fmuyor. \u015eimdi resim dersindeler. Herkes g\u00fcl resmi \u00e7iziyor. G\u00fcl g\u00fczel bir \u00e7i\u00e7ek. Kokusu uzaklardan duyuluyor. G\u00fcl\u00fcn \u00e7ok g\u00fczel kokusu var. Komsomollar, okulun \u00e7evresine g\u00fcl \u00e7i\u00e7e\u011fi diktiler. Okulun avlusu g\u00fczel oldu. Her yer \u00e7i\u00e7eklendi.<\/p>\n<p><strong>Hekim:<\/strong><\/p>\n<p>Okula hekim geldi. \u00c7ocuklar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Siz \u00e7al\u0131\u015fkan olacaks\u0131n\u0131z. \u0130yi i\u015fler yapacaks\u0131n\u0131z. Ama iyi i\u015f yapmak i\u00e7in iyi y\u00fcrek, iyi el gerekir.<\/p>\n<p>Sizlerin g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131 gerekir. O sebeple hekime kulak verin!<\/p>\n<p>Hilmi, hekimi dinliyor. Sabah erkenden kalk\u0131yor, g\u00fczelce y\u0131kan\u0131yor, jimnastik yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Hekim, Havva\u2019ya \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Karyolada yaln\u0131z ba\u015f\u0131na uyu! Temiz hava solu! Yata\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczelt!<\/p>\n<p><strong>At:<\/strong><\/p>\n<p>Bu at babam\u0131n. Babam, at\u0131 \u00e7ok seviyor. At da babam\u0131 seviyor. Babam, at\u0131 her g\u00fcn t\u0131mar ediyor, bak\u0131m\u0131n\u0131 yap\u0131yor. At temiz, besili ve g\u00fczel. Babam, ata ne bak\u0131m yap\u0131lmas\u0131 gerekiyorsa bana \u00f6\u011fretiyor. Babam, atla k\u00f6yden kente iniyor. Kentten k\u00f6ye bu\u011fday unu, \u015feker ve makarna ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Ayaklar:<\/strong><\/p>\n<p>Nuriye, Musa\u2019ya sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Temiz oda iyi midir?<\/p>\n<p>&#8211;Ku\u015fkusuz, iyidir.<\/p>\n<p>&#8211;\u00d6yleyse, git ayakkab\u0131n\u0131 silip odaya \u00f6yle gir!<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p><strong>Deniz:<\/strong><\/p>\n<p>Deniz g\u00fczeldir. Rengi de mavidir. Denizde gemiyle geziyorlar. Denizin i\u00e7inde \u00e7e\u015fitli bal\u0131klar ya\u015f\u0131yor. Denizde izmarit, barbunya ve kefal bal\u0131klar\u0131 kayn\u0131yor. Sarpi k\u00f6yl\u00fcleri bal\u0131k Avlamak i\u00e7in denize a\u00e7\u0131l\u0131yor. Oralarda \u00e7ok bal\u0131k var. Ama biz denizden uzaktay\u0131z. Biz dereye gidiyoruz. Derede alabal\u0131k oluyor.<\/p>\n<p><strong>G\u00fcne\u015f:<\/strong><\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f y\u00fckseldi. Horoz \u00f6tt\u00fc. Nuri erkenden kalkt\u0131, y\u00fcz\u00fcn\u00fc y\u0131kad\u0131, jimnastik yapt\u0131. Yata\u011f\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131p havaland\u0131rd\u0131. G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n ne kadar faydal\u0131 oldu\u011funu biliyor. G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn mikroplar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. Evin pencereleri b\u00fcy\u00fckse, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 i\u00e7eri girip oday\u0131 temizler.<\/p>\n<p><strong>Kolektif:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211;Kolektif ne anlama geliyor?<\/p>\n<p>&#8211;\u0130nsanlar\u0131n bir araya gelerek bir i\u015fi ortakla\u015fa yapmalar\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>Biz \u00f6\u011freniyoruz. Hepimiz bir i\u015fi yap\u0131yoruz. Bu bizim \u00f6\u011frenim kolektifimiz. K\u00f6ydeki fakirler, kolektifin ortak m\u00fclkiyet i\u015fletmesini \u00f6rg\u00fctl\u00fcyor.<\/p>\n<p>&#8211;Ortak m\u00fclkiyet ne anlama geliyor?<\/p>\n<p>&#8211;\u0130nsanlar\u0131n evleri, topraklar\u0131, b\u00fct\u00fcn mallar\u0131 ortak m\u00fclkiyettir. Ne b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7!<\/p>\n<p>Ortak m\u00fclkiyet; i\u00e7indeki toprak, makine ile \u00e7al\u0131\u015fan s\u00fcr\u00fclerin herkese ait oldu\u011fu i\u015fletmedir.<\/p>\n<p>Ortak i\u015fletmeye k\u0131saca kolhoz diyorlar. Kolhoza d\u00e2hil olanlara da kolhozcu diyorlar.<\/p>\n<p><strong>Fabrika:<\/strong><\/p>\n<p>Fabrikadan kolhozlar i\u00e7in makinalar; pulluk ve trakt\u00f6rler \u00e7\u0131kar\u0131yorlar. Fabrikalardan kuma\u015flar ile di\u011fer \u00fcr\u00fcnler, kibrit gibi kimyasal \u00fcr\u00fcnler, \u015feker \u00e7\u0131k\u0131yor. Fabrika i\u015f\u00e7ileri, k\u00f6ylere de gidip orada kolkoza d\u00e2hil \u00e7ift\u00e7i ve emek\u00e7ilere i\u015flerinde yard\u0131mc\u0131 oluyorlar. Kolhozdan fabrikaya i\u015flenmek \u00fczere pamuk, t\u00fct\u00fcn ve meyve \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Lenin:<\/strong><\/p>\n<p>O, bizim \u00f6nderimiz, \u00f6\u011fretmenimiz ve dosttumuzdu. D\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn kom\u00fcnistleri, d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7ileri ile ezilmi\u015f milliyetleri Lenin\u2019in yolunda ilerliyor. Lenin \u00f6ld\u00fc ama onun \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>\u00d6nceden Nas\u0131ld\u0131 \u015eimdi Nas\u0131l:<\/strong><\/p>\n<p>Ali, Nuriye\u2019ye sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Fabrikalar \u00f6nceleri kimin elindeydi?<\/p>\n<p>Nuriye cevaplad\u0131.<\/p>\n<p>Ali yine sordu:<\/p>\n<p>&#8211;\u015eimdi fabrikalar\u0131n sahibi kim?<\/p>\n<p>Nuriye cevap verdikten sonra Ali\u2019ye sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Topraklar \u00f6nceleri kimin elindeydi? Topraklar\u0131n sahibi \u015fimdi kimler?<\/p>\n<p>Ali cevaplad\u0131.<\/p>\n<p>Ali ile Nuriye birbirlerine nas\u0131l cevap verdiler?<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerin Devrimden sonra zenginlerin ellerindeki fabrika ve topraklar\u0131 kendi ellerine ald\u0131klar\u0131n\u0131 Ali ve Nuriye biliyor.<\/p>\n<p>Art\u0131k fabrikan\u0131n sahibi \u015fimdi i\u015f\u00e7idir. Topra\u011f\u0131n sahibi ise emek\u00e7i k\u00f6yl\u00fcd\u00fcr. Siz de b\u00f6yle mi biliyor musunuz?<\/p>\n<p><strong>Eski Ve Yeni Hayat:<\/strong><\/p>\n<p>Devrim \u00f6ncesi hayat zordu. \u00c7al\u0131\u015fanlara toprak yetmiyordu. Topraks\u0131z insan \u00e7oktu. Kiminin topra\u011f\u0131 olsa da kendisine yetecek kadar de\u011fildi. \u00c7al\u0131\u015fan k\u00f6yl\u00fcler yar\u0131 a\u00e7 yar\u0131 tok ya\u015f\u0131yorlard\u0131. K\u00f6y yollar\u0131 k\u00f6t\u00fcyd\u00fc ancak \u00f6k\u00fcz arabalar\u0131yla k\u00f6ylere \u00e7\u0131k\u0131l\u0131yordu. Bu, eskiden b\u00f6yleydi. \u015eimdi art\u0131k \u00f6yle de\u011fil. K\u00f6yl\u00fcler, k\u00f6ylerine otomobille \u00e7\u0131k\u0131yorlar. Herkesin kendisine yetecek kadar topra\u011f\u0131 var. \u0130mece yaparak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u0130mece yaparak \u00e7al\u0131\u015fmak \u00e7ok kolayd\u0131r. K\u00f6yl\u00fcler, Lenin ve Stalin\u2019in yolunda gidiyor.<\/p>\n<p><strong>Stalin:<\/strong><\/p>\n<p>Bol\u015feviklerin partisinin, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve sosyalizm in\u015fas\u0131n\u0131n \u00f6nderi Stalin\u2019dir. Stalin herkesten daha iyi bir Leninist\u2019tir. Stalin, k\u00f6yl\u00fclere yeni hayat\u0131 g\u00f6sterdi. Stalin, yeni imece tarz\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p><strong>\u0130n\u015fa Faaliyetleri:<\/strong><\/p>\n<p>Her tarafta in\u015fa faaliyetleri g\u00f6r\u00fcyoruz. Yeni binalar, k\u00fclt\u00fcr kul\u00fcpleri, okullar in\u015fa ediyorlar. \u00d6nceden insan aya\u011f\u0131n\u0131n basamad\u0131\u011f\u0131 yerlerde yeni kentler, fabrikalar, b\u00fcy\u00fck Sovyet i\u015flemeleri ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u00d6nceleri tarlalar\u0131 g\u00f6t\u00fcren derelerde \u015fimdi b\u00fcy\u00fck elektrik istasyonlar\u0131 in\u015fa ettiler. \u00a0 Her yerde in\u015fa faaliyetleri var. Biz sosyalizmi in\u015fa ediyoruz.<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p>Biz, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetlerinde ya\u015f\u0131yoruz. SSCB b\u00fcy\u00fck bir devlettir. SSCB\u2019de bir\u00e7ok milliyet ya\u015f\u0131yor. Her milliyet kendi cumhuriyetine sahiptir. Her milliyet kendi diliyle konu\u015fuyor. Her milliyet kendi diliyle e\u011fitim-\u00f6\u011fretim g\u00f6r\u00fcyor. SSCB\u2019de herkesin e\u011fitim- \u00f6\u011fretim g\u00f6rmesini mecburi h\u00e2le getirdiler. Sekiz ya\u015f\u0131nda olan \u00e7ocuklar okula!<\/p>\n<p><strong>Bitiriyoruz:<\/strong><\/p>\n<p>Alfabe kitab\u0131m\u0131z\u0131 bitiriyoruz. Art\u0131k b\u00fct\u00fcn harfler tan\u0131yoruz. Onlar\u0131 yazmay\u0131 da biliyoruz. Ama alfabe kitab\u0131m\u0131z\u0131 atm\u0131yoruz; saklay\u0131p \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l okula ba\u015flayacak k\u0131z ve erkek karde\u015flerimize veriyoruz.<\/p>\n<p><strong>+<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Mosa:<\/strong><\/p>\n<p>Mosa didi ren. Mosak\u0306ala mu noren? Mosak\u0306ala k\u0306alat\u0306i ren. K\u0306alatis mu noren? K\u0306alatis na ren so imert?<\/p>\n<p>&#8211;Baba, ma mosa minon.<\/p>\n<p>Musa mosa mot unon?<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p>Nuri Musak\u0306ala nulun.<\/p>\n<p>&#8211;Musa, parpali, parpali!<\/p>\n<p>&#8211;Mosa so ren?<\/p>\n<p>&#8211;Ordo, ordo!<\/p>\n<p>Nuris mosa mot unon?<\/p>\n<p><strong>Arguni:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211;Arguni so imert?<\/p>\n<p>&#8211;Germas arguni minonan do mebimert.<\/p>\n<p>&#8211;Germa mu noren?<\/p>\n<p>&#8211;Didi ncalepuna- germa ren. Germas dido nca ren.<\/p>\n<p>&#8211;Germas mu ncalepe renan?<\/p>\n<p>&#8211;Germas dido tipi ren. Pucepe nulunan, cuman. Germas mtuti, \u00a0 mgeri, meli ren.<\/p>\n<p><strong>Xinci:<\/strong><\/p>\n<p>Mu didi xinci ren! Rubas didi xinci xeneri ren. Berepesti xinci unonan. Ncalepe moimelan, xinci oxenu guris mek\u0306ulunan.<\/p>\n<p>&#8211;Arguni so idu, arguni?<\/p>\n<p>Mu ginon, nca ginoni?<\/p>\n<p>&#8211;Ordo, Nuri, ordo, didi nca minon.<\/p>\n<p>Ordo dolorubas xinci kogondgines. Birapate nerepe xincis mek\u0306ulunan do mok\u0306ulunan, xelineri renan.<\/p>\n<p><strong>Kitabi<\/strong>:<\/p>\n<p>&#8211;Ma kitabi bik\u0306itxam. Nuri, Nuri! Ordo moxti! Kitabi bik\u0306itxat.<\/p>\n<p>&#8211;Mebulur, mebulur. Si kitabi ik\u0306itxi!<\/p>\n<p>&#8211;Kitabis sureti ren.<\/p>\n<p>&#8211;Mu sureti ren?<\/p>\n<p>&#8211;Suretis kotume ren.<\/p>\n<p><strong>Lu\u011fi<\/strong>:<\/p>\n<p>Oxorik\u0306ala didi lu\u011fi gemidginan. K\u0306arta oras lu\u011fi bimxort. Lu\u011fi dido nostoneri ren. Manebrapes bucoxum do isa bimxort. Ok\u0306ule berepek ma micoxuman. Lu\u011fi dido bimxort. Nanak lu\u011fi oxominams; ini d\u011falepe moxtais bimxort. Xomineri lu\u011fi dido nostoneri ren. Ba\u011fis dido mandarina ren. Ba\u011fis dido portuk\u0306aliti ren. Mandarina do portuk\u0306ali Sarpis dido ren. Sarpulepek portuk\u0306ali dido orgaman. Salimik plak\u0306ata moi\u011fu do ik\u0306itxu:<\/p>\n<p>&#8211;Bomralat mandarina do portuk\u0306ali!<\/p>\n<p>&#8211;Bomralat, berepe!<\/p>\n<p>&#8211;Bomrolat, bomrolat, borgaten mandarina!<\/p>\n<p><strong>U\u015fkuri:<\/strong><\/p>\n<p>\u011ealik\u0306ala didi ba\u011fi ren. Ba\u011fis didou\u015fkuri ren. Mtel u\u015fkurepe orgo\/ute randunan. Mteli u\u015fkurpr nostoneri renan! Ba\u011fi\u015fa berepe komoxtes.<\/p>\n<p>&#8211;Mu didi u\u015fkuri ren!<\/p>\n<p>&#8211;Mu nostoneri u\u015fkuri ren!<\/p>\n<p>Berepek u\u015fkurepe imxornan, isternan, birapape ibiran, xeleri renan.<\/p>\n<p><strong>Languri do Xangami:<\/strong><\/p>\n<p>Berepek languri do xangami ikuman. Dinak languri ikums. Nurik xangami ikums.<\/p>\n<p>&#8211;Languri do xangamite mu ikuman? Ok\u0306ok\u0306ateri languri do xangami mu i\u015finen?<\/p>\n<p>&#8211;Moi\u011fi bandara! Bandaras mu peri u\u011fun?<\/p>\n<p><strong>Skidas Mteli Dunya\u015fi Oktyabri Bayrami:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211;Mteli meydani\u015fa! Komoxtu Oktyabri\u015f \u0130nk\u0306ilabi\u015fi D\u011fa.<\/p>\n<p>\u0130ri k\u0306ele ignapen birapa. \u0130ri k\u0306ele ignapen sersi:<\/p>\n<p>&#8211;Skidas Oktyabri\u015f \u0130nk\u0306ilabi!<\/p>\n<p><strong>Dunya\u015fi Oktyabri:<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nk\u0306ilabi divu\u015fk\u0306ule a\u011fani sokidinu komoxtu. Madulyepes didi oxorepe uk\u0306oduman. Oxorepe pa\u011fi, ma\u011fali do mskva renan. K\u0306arta madulyes sum, otxo oda u\u011fun. Oxori\u015fi doloxe k\u0306lubi ren. Ginon na, kitabi, jurnali ik\u0306itxi. Ginon na dama, domino isteri.Oxori\u015fi xolos-molos ncalepe kodorges. Oxori\u015fi avlis didi pukurepuna doves.<\/p>\n<p>Oktyabrulepek k\u0306ayi iguraman. Mutepe\u015fi pa\u011fi ren. Dersi\u015fi oras misa renan, mitik nena var e\u015fimers. Mitik ma\u011fali sersite var isinapams. Osureti\u015fi dersi u\u011funan. \u0130rik gyuli osuretams. Gyuli\u015f pukuri mskva ren. \u015eura mu\u015fi mendra ignapen. Didi k\u0306ayi \u015fura u\u011fun gyul-pukuris. Doguroni\u015fi xolos-molos Oktyabrulepek gyul-pukuri dido dorges. Doguroni\u015fi avli mskva divu. Mteli pukuroni ren.<\/p>\n<p><strong>Hekimi:<\/strong><\/p>\n<p>Doguroni\u015fa hekimi komoxtu. Hekimik berepes ducoxu do tku:<\/p>\n<p>&#8211;Tkva dulyamxnu ivapurt. K\u0306ai dulya vaten. Ama dulya oxenu\u015feni k\u0306ayi guri, k\u0306ayi xe unon. Menceloni ovapumu gik\u0306oreman. Haya\u015feni hekimis niucit!<\/p>\n<p>Hilmik hekimis niucams: Ordo eyselams, k\u0306ayi-xe\u015fa dibonams. Jimnasrik\u0306i ikums.<\/p>\n<p>Hekimik Xavas u\u01efu:<\/p>\n<p>&#8211;K\u0306arolas xvala inciri! Pa\u011fi havate \u015furi moi\u015fvacini! Oncire skani konomskvani!<\/p>\n<p><strong>\u01b7xeni:<\/strong><\/p>\n<p>Haya baba\u015fi \u0292xeni ren. Babak \u0292xenik dido orums.\u01b7xenikti babas orums. Babak \u0292xeni k\u0306arta d\u011fas u\u0292xons. \u01b7xeni pa\u011fi ren, mgvaneri do mskva ren. Babak, \u0292xenis mu oxenu unon, ma mogurams.\u01b7xenite baba no\u011fa\u015fa gyulun. No\u011fa\u015fen \u0292xeni mu\u015fite e\u015fimers dik\u0306a\u015f mkveri, \u015fekeri do mak\u0306arina.<\/p>\n<p><strong>K\u0306u\u00e7xepe:<\/strong><\/p>\n<p>Nuriyek Musas k\u0306itxu:<\/p>\n<p>&#8211;Pa\u011fi oda k\u0306ayi reni?<\/p>\n<p>&#8211;Helbet, k\u0306ayi ren.<\/p>\n<p>&#8211;Ha\u015fo ren na, idi k\u0306u\u00e7xe\u015fmodvalu dikosi do ok\u0306ule odas kamaxti!<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p><strong>Mzu\u011fa:<\/strong><\/p>\n<p>Mzu\u011fa mskva ren. Hemus ca\u015fperi u\u011fun. Mzu\u011fas k\u0306aravite gulunan. Mzu\u011fa\u015f doloxe \u00e7xomepe skidunan. Mzu\u011fas azmalida, barbunya do gilare \u00e7xomepe renan. Sarpulepe \u00e7xomi\u015feni mzu\u011fa\u015f doloxe amulunan. Hek \u00e7xomi dido ren. \u00c7ku mzu\u011fa\u015fen mendra boret. \u00c7ku \u011fali\u015fa mebulurt. \u011ealis k\u0306almaxa \u00e7xomi ren.<\/p>\n<p><strong>Mjora:<\/strong><\/p>\n<p>Mjora kextu. Mamulik kodik\u0306iru. Nuri ordo keyselu, nuk\u0306u dibonu do jimnastik\u0306i dovu. Oncire mu\u015fi, muk kogami\u011fu. Mjora\u015fi tenas mu menceli u\u011fun hemus k\u0306ayi u\u00e7kin. Mjora\u015fi tenak mteli mik\u0306robepe oxro\u0292k\u0306inams. Oxori\u015fi pencerepe didi renan na, mjora\u015fi tena amulun do odape pa\u011fums.<\/p>\n<p><strong>K\u0306olektivi:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211;K\u0306olektifi mu tkvala ren?<\/p>\n<p>&#8211;K\u0306olektivi artot mutu oxenu\u015feni ok\u0306ok\u0306atu ren.<\/p>\n<p>\u00c7ku biguramt. Mtelixolok ar dulya bikumt. Haya \u00e7kuni oguru\u015f k\u0306olektifi ren. Oput\u0306es na renan umutelepek k\u0306olektivi\u015f mancenala ote\u015fkilaman.<\/p>\n<p>&#8211;Mancenala mu tkvala ren?<\/p>\n<p>&#8211;K\u0306o\u00e7i\u015fi oxori, let\u0306a, mteli mali hemu\u015fi mancenala ren. Mu mance ren!<\/p>\n<p>K\u0306olektivi\u015fi mancenala hem mancenala ren namus doloxe let\u0306a, ma\u015fina do m\u00e7ali\u015fu cogi mteli\u015fi ren.<\/p>\n<p>K\u0306olektivi\u015fi mancenalas, mk\u0306ule otkute, k\u0306olmani u\u01efumelan. K\u0306olmanis narens k\u0306olmanuri coxons.<\/p>\n<p><strong>Fabrik\u0306a:<\/strong><\/p>\n<p>Fabrik\u0306as k\u0306olmani\u015feni gamimelan ma\u015finape; kotani do t\u0306rak\u0306torepe. Fabrikas gamulun manifat\u0306ura, ebza, \u015fekeri. Fabrik\u0306a\u015fi madulyepe oput\u0306e\u015fa nulunan. Heko k\u0306olmanurepe do mazahmet\u0306e oput\u0306arepes mutepe\u015fi dulyas nu\u015fvelaman. K\u0306olmanis fabrik\u0306a\u015feni gamulun pambu\u011fi, tutuni do meyve.<\/p>\n<p><strong>Lenini:<\/strong><\/p>\n<p>Heya kort\u0306u gyanc\u011foneri, mamgurapale, dosti. Mteli dunya\u015fi komunist\u0306epe, mteli dunya\u015fi madulye do zeri milliyetepe Lenini\u015fi gzate nulunan. Lenini do\u011furu ama dulya mu\u015fi skidun!<\/p>\n<p><strong>Mu\u00e7\u0306o Ort\u0306u do Mu\u00e7\u0306o Ren:<\/strong><\/p>\n<p>Alik k\u0306itxu Nuriyes:<\/p>\n<p>&#8211;\u01eeoxle mi\u015fi xes fabrik\u0306ape t\u0306es?<\/p>\n<p>Nuriyek nena gyukturu.<\/p>\n<p>Xolo k\u0306itxu Alik:<\/p>\n<p>&#8211;Ha\u01efi fabrik\u0306ape\u015fi mance mi noren?<\/p>\n<p>Nuriyek nena gyukturu\u015fk\u0306ule Alis k\u0306itxu:<\/p>\n<p>&#8211;\u01eeoxle let\u0306a mi\u015fi xes t\u0306u do ha\u01efi let\u0306a\u015fi mance mi noren?<\/p>\n<p>Alik nena gyukturu.<\/p>\n<p>Ali do Nuriyek artik\u0306atis mu\u00e7\u0306o\u015fi nena kogyuktures?<\/p>\n<p>Ali do Nuriyes u\u00e7kinan ki, ink\u0306ilabi t\u0306u, madulye do oput\u0306arepek zenginepes fabrik\u0306a do let\u0306a uncubales do xe mu\u015fis ke\u00e7\u0306opes.<\/p>\n<p>Ha\u01efi fabrik\u0306a\u015fi mance madulye ren. Let\u0306a\u015fi mance mazahmet\u0306e oput\u0306ari ren. Tkvati ha\u015fo gi\u00e7kinani?<\/p>\n<p><strong>Mcve\u015fi do A\u011fani:<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7etini t\u0306u \u01efoxleni oskidinu. M\u00e7ali\u015fupes let\u0306a var uba\u011fut\u0306u. Ulet\u0306eli k\u0306o\u00e7i dido t\u0306u. Mis u\u011fut\u0306uti na xolo hemus na unt\u0306u k\u0306onari let\u0306a var u\u011fut\u0306u. Gverdi m\u015fkorineri m\u00e7ali\u015fu oput\u0306arepe doskidut\u0306es. Oput\u0306epe\u015fa gza \u00e7etini t\u0306u. Arabate e\u015fulut\u0306es. Haya mcve\u015falas t\u0306u. Ha\u01efi ha\u015fo va ren. Avt\u0306omobilite oput\u0306e mutepe\u015fi\u015fa oput\u0306arepe e\u015fulunan. Let\u0306a iris hemus na uba\u011funsteri u\u011fun. Noderite i\u00e7ali\u015faman. Noderite o\u00e7ali\u015fu k\u0306olayi ren. Lenini do St\u0306alini\u015fi gzate oput\u0306ari nulun.<\/p>\n<p><strong>St\u0306alini:<\/strong><\/p>\n<p>Bol\u015fevik\u0306epe\u015fi P\u0306art\u0306ia\u015fi, mteli dunya\u015fi madulye\u015f sinifi\u015fi do so\u0292ializma\u015f ok\u0306odu\u015fi gyanc\u011foneri St\u0306alini ren. St\u0306alini mteli\u015fen k\u0306ayi Leninuri ren. St\u0306alinik oput\u0306arepes a\u011fani oskidinu o\u01efiru. St\u0306alinik a\u011fani noderulot o\u00e7ali\u015fu o\u01efiru.<\/p>\n<p><strong>Ok\u0306odu:<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ri k\u0306ele b\u017eirumt ok\u0306odu. K\u0306oduman a\u011fani oxorepe, k\u0306lubepe, doguronepe. \u01eeoxle k\u0306o\u00e7i\u015f nok\u0306u\u00e7xeni na var t\u0306u svalepes ke\u00e7kindes a\u011fani no\u011fape, fabrik\u0306ape, didi Soveti\u015f mancenalape. \u01eeoxle onape na mendimert\u0306es \u011falepes ha\u01efi didi elek\u0306trik\u0306i\u015f sta\u0292ionape. \u0130ri k\u0306ele ok\u0306odu. \u00c7ku p\u0306k\u0306odumt so\u0292ializma.<\/p>\n<p>[\u2026]<\/p>\n<p>\u00c7ku Sovetyari So\u0292ialistoni Cumhuriyetepe\u015fi Ok\u0306on\u00e7\u0306alas pskidurt. SSCO didi devleti ren. SSCO-s dido milliyeti skidun. K\u0306arta milliyetis mu\u015fi cumhuriyeti u\u011fun. K\u0306arta milliyetik mu\u015fi nenate isinapams. K\u0306arta milliyetik mu\u015fi nenate igurams. SSCO-s iris oguru mecburi doves. Mteli orvo \u01efaneri narenan berepe Doguroni\u015fa!<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"CSS_LIGHTBOX_SCALED_IMAGE_IMG\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEicq6g-EVGiHVQayvAmstpFMUTven6wSyJJqkWPMJgVnu3lYz0iH_7vggNbQ_l2ZNRTdShzZtf0Ix7qeqYipUVL4gSNjqgPun_uQlma7RPEo9_JHnYjV16_FPfu5OkHlw0P78VP_k1tLJLgYtipVlFjqobHlIRxpXKFVYTllL_7ljsYqHL_aE2HdaSfWyDV\/s509\/3b.jpg\" \/><\/p>\n<p><strong>Bo\u00e7odinamt:<\/strong><\/p>\n<p>Alboni\u015fi supara bo\u00e7odinamt. Ha\u01efi mteli boncape bi\u00e7inamt. Mutepe\u015fi o\u00e7\u0306aruti komi\u00e7kinan. Ama Alboni\u015f Supara mep\u0306t\u0306k\u0306omert, dobi\u015finaxumt do \u01efana\u015fe \u00e7\u0306ut\u0306a da do cumalepe \u00e7kunis komep\u00e7amt.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjrwdF2iOUW0njZ9A_N8yz_RMpq8l8Vp6VsXR4_9UrKALlfqINdiZ_EodgCaAbRRf-9JZbgeL_5y9v6WLoGYO3fMEhLu4hyf4h7f-65zHbP4ix2y3IU2e68qOrAiNUV1b-TiZCln0XOw64wXZa_FFATLzAG3wC4E6R8cLRc2rjysEMyQr9e7ELXxgIytnam\/w464-h640\/4a.jpg\" width=\"464\" height=\"640\" border=\"0\" data-original-height=\"607\" data-original-width=\"440\" \/><\/p>\n<p><strong>Mi\u00e7urin\u2019i<\/strong><strong>n Ba<\/strong>\u011f<strong>\u0131nda:<\/strong><\/p>\n<p>7 Haziran 1935 tarihinde \u0130van Vladimirovi\u00e7 Mi\u00e7urin vefat etti. \u00dcnl\u00fc bir biyolojist ve ba\u011fc\u0131yd\u0131. 50 y\u0131ldan daha uzun bir s\u00fcredir ba\u011fc\u0131l\u0131k \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131, yeni cins ve \u00e7e\u015fit meyveler ortaya \u00e7\u0131karmakt\u0131. Deneyler yap\u0131yor, ara\u015ft\u0131r\u0131yor, meyveleri a\u015f\u0131lay\u0131p daha iyi meyveler ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yordu. Ayn\u0131 zamanda so\u011fuktan etkilenmeyen sebzeler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yordu. Rus \u00c7ar\u0131n\u0131n iktidar\u0131 zaman\u0131nda Mi\u00e7urin zorluklarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yordu. \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131 iktidar\u0131, onun bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na hi\u00e7 bir de\u011fer vermiyordu. Bu bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ona tahsisat ay\u0131rm\u0131yorlar, yard\u0131m bile etmiyorlard\u0131. Mi\u00e7urin, k\u00f6yl\u00fclerin tar\u0131m faaliyetlerindeki verimlili\u011fini artt\u0131rmak i\u00e7in faaliyet g\u00f6steriyordu ancak onun bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 k\u00f6yl\u00fclere ula\u015fm\u0131yordu. Yaln\u0131zca zengin ve mal- m\u00fclk sahipleri, Mi\u00e7urin\u2019in yeni cins ve \u00e7e\u015fit \u00a0meyvelerinden faydalan\u0131yordu.<\/p>\n<p>Sovyet y\u00f6netimi s\u0131ras\u0131nda, Lenin herkesten \u00f6nce \u0130van Vladimirovi\u00e7 Mi\u00e7urin\u2019i hat\u0131rlay\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 i\u00e7in devlet b\u00fct\u00e7esinden tahsisat ay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Parti ve iktidar, Mi\u00e7urin\u2019in bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na b\u00fcy\u00fck de\u011fer veriyor. \u0130htiya\u00e7 duydu\u011fu kadar tahsisat ay\u0131r\u0131p bu bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 geni\u015fletmesi i\u00e7in kendisine arazi de tahsis etti. Mi\u00e7urin\u2019in bir\u00e7ok \u00f6\u011frencisi ve yard\u0131mc\u0131lar\u0131 da vard\u0131. Sovyet iktidar\u0131, bu bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan dolay\u0131 Mi\u00e7urin\u2019i Lenin ni\u015fan\u0131yla da taltif etti.<\/p>\n<p>Mi\u00e7urin, al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k \u00e7ok farkl\u0131 bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc. \u0130\u015fte \u015fu k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck armut a\u011fa\u00e7lar\u0131! Bu k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck a\u011fa\u00e7lardan meyve toplamak hi\u00e7 de zor de\u011fil. Bak\u0131mlar\u0131 da olduk\u00e7a kolay.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bir meyve a\u011fac\u0131; k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir yerde yeti\u015fiyor.<\/p>\n<p>B\u00f6ylesi k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck a\u011fa\u00e7larda iri ve sulu meyveler yeti\u015fiyor. Bu k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck a\u011fa\u00e7lar, \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck yer kapl\u0131yor ancak fazla meyve veriyor.<\/p>\n<p>Mi\u00e7urin\u2019in ba\u011f\u0131nda \u00f6yle elma a\u011faclar\u0131 var ki, a\u011fa\u00e7tan elma d\u00fc\u015f\u00fcp de \u00e7aptaca\u011f\u0131 yeri \u015fi\u015firecek diye insanlar alt\u0131nda uzan\u0131p dinlenmekten korkuyor. B\u00f6ylesi elmalar ancak iki elle tutulabiliyor.<\/p>\n<p>Mi\u00e7urin\u2019in ba\u011f\u0131nda \u00e7ok enteresan geli\u015fmeler de oluyor. Yeni cins ve \u00e7e\u015fit meyve, zerzavat yeti\u015ftirmeyi \u00f6\u011frenmek i\u00e7in Sovyet \u00fclkesinin her y\u00f6resinden ba\u011fc\u0131lar Mi\u00e7urin\u2019in ba\u011f\u0131na gidiyor. So\u011fuk memleketlere dayan\u0131kl\u0131kl\u0131 meyveler yeti\u015ftirmeyi \u00f6\u011freniyorlar; meyve hi\u00e7 yeti\u015fmeyen yerlerde meyve dikimini ve yeti\u015ftirilmesini de \u00f6\u011freniyorlar; d\u00fcnyada mevcut olmayan meyvelerin \u00fcretilmesini de \u00f6\u011freniyorlar.<\/p>\n<p><strong>A\u015f\u0131c\u0131 \u0130htiyar:<\/strong><\/p>\n<p>Bir g\u00fcn ihtiyar bir adam ba\u011fda armut a\u015f\u0131l\u0131yordu. Bir delikanl\u0131, kendisine yakla\u015f\u0131p \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Amca, ne yap\u0131yorsun?! Neden a\u015f\u0131l\u0131yorsun?! Bunun meyvesini yiyecek kadar ya\u015famayacaks\u0131n ki! Oturup dinlen!<\/p>\n<p>\u0130htiyar adam, delikanl\u0131ya \u015f\u00f6yle kar\u015f\u0131l\u0131k verdi:<\/p>\n<p>&#8211;Hay\u0131r, hay\u0131r! Bu a\u011fa\u00e7lar\u0131n meyvelerini yiyemeyece\u011fimi ben de biliyorum. Bu meyveleri ileri y\u0131llarda ba\u015fka insanlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 yiyecek; ho\u015flar\u0131na gidecek. Ad\u0131m\u0131 de\u011fil, ama beni hat\u0131rlayacaklar. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131 her y\u0131l yeniden yeniden konu\u015facaklar. B\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp bu ba\u011f\u0131 \u015fenlendiriyorum.<\/p>\n<p><strong>Bek\u00e7i:<\/strong><\/p>\n<p>Sonbahar zaman\u0131. Kolhozun ba\u011f\u0131nda iri ve sulu elmalar, armutlar g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Her g\u00fcn meyveleri topluyorlar. Ama o kadar \u00e7ok elma var ki g\u00f6ndermeye yeti\u015femiyorlar. Ba\u011fdaki t\u00fcmsek yerlerdeki elma ve armutlar h\u00e2l\u00e2 toplanm\u0131\u015f de\u011fildi. \u0130htiyar Hasan ak\u015famlar\u0131 gidiyor. Kendisi ba\u011f\u0131n bek\u00e7isidir. Torunu Halid her g\u00fcn ona yalvar\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8211;Ne olur, dede, ba\u011f\u0131 beklemeye ben de seninle geleyim!<\/p>\n<p>&#8211;Uykun gelir, bekleyemezsin, torunum!<\/p>\n<p>&#8211;Hay\u0131r, dede, uykum gelmez, uyumam, ben de ba\u011f\u0131 bekleyece\u011fim!<\/p>\n<p>Bir keresinde Halid \u00e7ok yalvard\u0131. Hava da iyiydi. Dedesi raz\u0131 olup onu da yan\u0131nda g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. \u00a0Ba\u011fda huzur var. G\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde milyonlarca y\u0131ld\u0131z mum gibi \u0131\u015f\u0131ld\u0131yor. \u0130\u015fte ay da \u00e7\u0131kt\u0131; \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn ba\u011f\u0131 ayd\u0131nlatt\u0131. Ortal\u0131k o kadar g\u00fczel oldu ki s\u00f6zle anlat\u0131lmaz.<\/p>\n<p>Halid, g\u00fczel kokulu otlara uzan\u0131p y\u0131ld\u0131zlara bak\u0131yor. T\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc y\u0131ld\u0131zlar\u0131n ne g\u00fczel uyumlu bir toplulu\u011fu! Bazen ku\u015flara, bazen bir kaba benziyorlar. \u0130\u015fte ay! Ay da sanki geni\u015f, yuvarlak bir y\u00fcze benziyor. Halid, aya bakt\u0131, bakt\u0131; onu b\u00fcy\u00fck bir limon sand\u0131. Almak istedi ama eli yeti\u015fmiyor ki! Ne kadar da \u00e7abalasa olmad\u0131, yeti\u015femedi. Halid, uzunca bir s\u0131r\u0131k buldu, al\u0131p onunla limon sand\u0131\u011f\u0131 ay\u0131 silkelemeye ba\u015flad\u0131. S\u0131r\u0131k uzun oldu\u011fu i\u00e7in iyi tutam\u0131yordu. Sonra s\u0131r\u0131k elinden kayd\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcp Halid\u2019e \u00e7arpt\u0131. Tam da s\u0131r\u0131k \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada bir ses duyuldu:<\/p>\n<p>&#8211;Seni, seni! Ne iyi bir bek\u00e7iymi\u015fsin sen \u00f6yle?!<\/p>\n<p>Halid, dedesinin sesi oldu\u011funu hemen tan\u0131d\u0131. Uykudan uyan\u0131p g\u00f6zlerini a\u00e7t\u0131. Etrafa b\u0131k\u0131nd\u0131. Ay nerede, y\u0131d\u0131zlar nerede?! Me\u011ferse g\u00fcnd\u00fcz olmu\u015f!<\/p>\n<p>Dedesi g\u00fcl\u00fcmsedi:<\/p>\n<p>&#8211;Ba\u011f\u0131 sen ne g\u00fczel bekledin \u00f6yle! Tek bir fare bile tek bir armudu kemiremedi!<\/p>\n<p><strong>Sonbahar Mevsiminde Ekim Faaliyetleri: <\/strong><\/p>\n<p>Sonbahardaki ekim ve dikme plan\u0131 \u00fcst yetkililerden kolhoza ula\u015ft\u0131. Kolhozdaki herkesin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir toplant\u0131da bu plan\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak inceleyip onaylad\u0131lar. Her ekip, plan\u0131n kendi paylar\u0131na d\u00fc\u015fen b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ald\u0131. Bu her ekip de, kendi i\u00e7lerindeki her bir \u00e7al\u0131\u015fma grubuna \u00e7al\u0131\u015fma planlar\u0131n\u0131 teslim etti. Art\u0131k herkes yapaca\u011f\u0131 i\u015fi biliyor. Ekip ekibi, \u00e7al\u0131\u015fma grubu \u00e7al\u0131\u015fma grubunu \u00e7al\u0131\u015fmada dost\u00e7a yar\u0131\u015fmaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131, s\u00f6zle\u015fip \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>Kolhoza d\u00e2hil \u00e7ift\u00e7iler ile a\u011fabeyinin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 Vedat anlay\u0131p dersten sonra \u0130ba adl\u0131 iyi arkada\u015f\u0131na \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Seninle beraber bir \u00e7al\u0131\u015fma grubu \u00f6rg\u00fctleyelim! \u0130yi \u00e7ocuklar\u0131 aray\u0131p onlarla verimli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m!<\/p>\n<p>\u0130ba sordu:<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ok iyi de, ne \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z?<\/p>\n<p>&#8211;O konuda da bir karar\u0131m var. \u015eimdi elma fidelerini dikece\u011fiz. Onlar\u0131n aralar\u0131na turp ve havu\u00e7 ekece\u011fiz. Sonra, ilkbahar gelince de mandalina ekeriz. Ondan ba\u015fka salatal\u0131k, fasulya ile zerzavat da ekeriz.<\/p>\n<p>&#8211;Ben bu i\u015fte var\u0131m ama bize bu i\u015f i\u00e7in topra\u011f\u0131 kim verecek ki?!<\/p>\n<p>&#8211;Bu konuda d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekmiyor. Kolhozda toprak \u00e7ok; bize toprak vereceklerdir. Ama y\u00fcre\u011fimde ne oldu\u011funu sen biliyor musun?!<\/p>\n<p>&#8211;Y\u00fcre\u011finde ne var?!<\/p>\n<p>&#8211;Lenin soka\u011f\u0131ndan gidince, k\u00f6yden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda sol tarafta bir bo\u011faz g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor mu, i\u015fte ben orada bo\u015f bir arazi g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n<p>\u0130ba sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Orada faaliyetimizi y\u00fcr\u00fctmek nas\u0131l olur ki?!<\/p>\n<p>&#8211;Nas\u0131l biliyor musun?! \u0130\u015fte \u015funa bir bak!<\/p>\n<p>Vedad, defterini \u00e7\u0131kar\u0131p a\u00e7t\u0131. \u0130ba, defterde \u00e7al\u0131\u015fma plan\u0131 g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p>Vedad, \u0130ba\u2019ya \u015funlar\u0131 anlatt\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;G\u00f6r\u00fcyor musun, burada her taraf vadi\u2026 ortas\u0131nda da ada gibi t\u00fcmsek bir arazi var. Orada k\u0131z\u0131la\u011fa\u00e7 ve dikenlikten ba\u015fka bir \u015fey g\u00f6remezsin. \u0130\u015fte tam da orada tarlam\u0131z\u0131 a\u00e7al\u0131m! B\u00f6ylelikle oradaki yama\u00e7ta ikibin alt\u0131y\u00fcz veya \u00fc\u00e7bin metre karelik bir arazimiz olur.<\/p>\n<p>\u0130ba \u015f\u00f6yle kar\u015f\u0131l\u0131k verdi:<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ok iyi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015fs\u00fcn, \u00e7ok iyi! \u015eimdi ben de ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fteyim. \u00c7al\u0131\u015fma grubumuza kimleri alal\u0131m?!<\/p>\n<p>\u0130ki arkada\u015f ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131lar. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 erkenden bitirip \u00e7al\u0131\u015fma grubuna se\u00e7tikleri arkada\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rmaya gittiler. Bu \u00e7al\u0131\u015fma gruplar\u0131na oniki \u00e7ocuk kat\u0131ld\u0131. Vedat\u2019\u0131 da \u00a0bu \u00e7al\u0131\u015fma grubunun reisi se\u00e7tiler. Vedad se\u00e7ildikten sonra sevin\u00e7le kendi tarlalar\u0131na gittiler. Orada etraf\u0131 inceledikten sonra bir de toplant\u0131 yapt\u0131lar.<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ocuklar! Adam\u0131za iyi cins a\u011fa\u00e7lar dikece\u011fiz. Onlara nas\u0131l bak\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011frenece\u011fiz. Sonra da ba\u011f ve bah\u00e7emize iyi bak\u0131m yapaca\u011f\u0131z. \u0130\u015fte o zaman en iyi \u00fcr\u00fcn\u00fc elde edece\u011fiz. Adam\u0131za \u201cAgropioneriya\u201d ad\u0131n\u0131 koyal\u0131m!<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar hep bir a\u011f\u0131zdan kar\u015f\u0131l\u0131k verdiler:<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ok iyi, \u00e7ok iyi, m\u00fcnasiptir!<\/p>\n<p>\u01b7apa ad\u0131ndaki \u00e7ocuk sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Vedad Karde\u015f, \u201cagro\u201d ne anlama geliyor?<\/p>\n<p>&#8211;\u201cAgro\u201d, Rumcada toprak anlam\u0131na geliyor. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201cagro\u201d kelimesini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada art\u0131k herkes biliyor; agronomi, agronomiya, agrominimumi ve benzeri kelimeleri de.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00f6ylece piyonerler \u201cagropioneriya\u201d adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma grubunu \u00f6rg\u00fctlediler.<\/p>\n<p><strong>Eski Zamanlarda: <\/strong><\/p>\n<p>K\u0131\u015f\u0131n \u00e7ok so\u011fuk ve kar oldu. K\u00f6yl\u00fclerin elinde, \u00a0hayvan s\u00fcr\u00fcleri i\u00e7in yem kalmad\u0131. A\u011faya gidip yalvard\u0131lar. A\u011fa, saman verdi. Saman kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda k\u00f6yl\u00fcler, a\u011fan\u0131n arazisinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bizim ailenin pay\u0131na da a\u011fan\u0131n yama\u00e7taki e\u015fintilik arazisinin kaz\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Oradaki toprak sert ve yabani otlar ile dikenle kapl\u0131yd\u0131. Ak\u015fam\u00fcst\u00fc ya\u011fmur ya\u011f\u0131nca toprak bir nebze yumu\u015fad\u0131.<\/p>\n<p>Babam, bu duruma \u00e7ok sevindi:<\/p>\n<p>&#8211;B\u00f6ylece i\u015fimizi erkenden bitirebiliriz\u2026<\/p>\n<p>Ama pulluk nas\u0131l gidiyor!<\/p>\n<p>Ak\u015fam yeme\u011fini yedikten sonra yatt\u0131k. At\u0131, aya\u011f\u0131 ba\u011fl\u0131 otlakta b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n<p>Geceleyin ba\u011f\u0131r\u0131\u015f ve k\u00fcf\u00fcr seleriyle uyand\u0131m. Bir solukta kalk\u0131p dinlemeye ba\u015flad\u0131m.<\/p>\n<p>Birisi ba\u011f\u0131r\u0131yordu:<\/p>\n<p>&#8211;Ben \u015fimdi sana g\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00f6sterece\u011fim!<\/p>\n<p>&#8211;Sen ne biliyorsun?! Evinde misin?!<\/p>\n<p>&#8211;Hadi, \u00e7abuk ipi ver!<\/p>\n<p>Sonra ayak sesleri duydum. Korulukta \u015f\u0131r\u0131lt\u0131 sesleri. Sonra da tam bir sessizlik oldu.<\/p>\n<p>Sabahleyin ben uyurken babam, a\u011faya gitmi\u015f. At\u0131m\u0131z yanl\u0131\u015fl\u0131kla a\u011fan\u0131n otla\u011f\u0131na girmi\u015f. A\u011fan\u0131n adamlar\u0131 da at\u0131 yakalay\u0131p g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fler.<\/p>\n<p>Bir saat kadar sonra babam a\u011fz\u0131 y\u00fcz\u00fc morarm\u0131\u015f ve yorgun bir h\u00e2lde eve d\u00f6nd\u00fc. Sessizce yere oturdu. Zorlukla sa\u00e7lar\u0131n\u0131 tutup a\u011flayarak \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;\u00dc\u00e7 manat\u0131, o kadar paray\u0131 ben nereden bulaca\u011f\u0131m? Neden?!<\/p>\n<p>Sadece ba\u015f\u0131n\u0131 sall\u0131yor, konu\u015fmuyordu. Sol g\u00f6z\u00fcn\u00fcn alt\u0131nda da b\u00fcy\u00fck bir morluk vard\u0131; kula\u011f\u0131ndan kan s\u0131z\u0131yordu.<\/p>\n<p>\u00d6\u011flen yeme\u011finden \u00f6nce babam yine a\u011faya gitti. Uzun s\u00fcre de eve d\u00f6nmedi. Ben kazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z o e\u015fintilikte oturup babam\u0131 bekliyordum.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f batt\u0131, g\u00f6ky\u00fcz\u00fc k\u0131z\u0131lla\u015ft\u0131. Neden sonra babam s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 geldi. Sonra bana sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Sen bir \u015feyler yedin mi?!<\/p>\n<p>Babam, \u00e7\u0131k\u0131ndan ekme\u011fi \u00e7\u0131kartt\u0131p bir par\u00e7as\u0131n\u0131 istemeye istemeye yedi. Sonra bana \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Eve gidelim!<\/p>\n<p>Sordum:<\/p>\n<p>&#8211;At\u0131n durumu ne oldu?!<\/p>\n<p>Cevap vermedi.<\/p>\n<p>Ak\u015fam ge\u00e7 saatte eve d\u00f6n\u00fcnce annemi a\u011flar vaziyette g\u00f6rd\u00fck. Ne b\u00fcy\u00fck bir belaya \u00e7att\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 o \u00e7ok iyi biliyordu.<\/p>\n<p>\u0130kinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn de a\u011fa, at\u0131m\u0131z\u0131 bize geri vermedi. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcn annem, a\u011faya yalvarmak i\u00e7in gitti. Gel g\u00f6r ki a\u011fan\u0131n k\u00f6pe\u011fi annemi \u0131s\u0131rd\u0131; a\u011flaya a\u011flaya eve geri d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n<p>Yemekten sonra babam yine a\u011faya gitti. Bug\u00fcn ikinci defa a\u011faya gidiyordu.<\/p>\n<p>Babam, a\u011faya \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Ne isterseniz, bize onu yap\u0131n! B\u00fct\u00fcn y\u0131l\u0131m\u0131z heba oluyor!<\/p>\n<p>Sonra da merdivenin yan\u0131nda oturdu.<\/p>\n<p>A\u011fa, babam\u0131n kendi topra\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131nca babam\u0131 affetti. At\u0131m\u0131z\u0131n geri verilmesi i\u00e7in de adamlar\u0131na emir verdi. Zarar\u0131 i\u00e7in bizden para almad\u0131 ama babamdan kendisi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 konusunda s\u00f6z ald\u0131. Babam, a\u011fan\u0131n el aya\u011f\u0131n\u0131 \u00f6perek sevin\u00e7le eve geldi.<\/p>\n<p>A\u011fan\u0131n ah\u0131r\u0131nda a\u00e7 b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olan at\u0131m\u0131z ah\u0131r\u0131na d\u00f6n\u00fcnce samanlara sald\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Babam, anneme \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Bana \u00e7abuk ekmek ver, tarlay\u0131 kaz\u0131maya gidece\u011fim! Bir haftam\u0131z neredeyse bo\u015fu bo\u015funa ge\u00e7ip gitti!<\/p>\n<p><strong>Orman\u0131n Kurallar\u0131: <\/strong><\/p>\n<p>Orman\u0131n dostu ol ve koru! Orman\u0131n dostu, dallar\u0131 k\u0131rmaz, a\u011fac\u0131n kabu\u011funu soymaz; yapraklar\u0131n\u0131 koparmaz, e\u011fip b\u00fckmez, yeni a\u011fa\u00e7lar\u0131 sallamaz, \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kmaz, s\u00fcrg\u00fcnlerini kesmez. Orman\u0131n dostu, \u00a0ormanda ate\u015f yakmaz. Ku\u015flar\u0131n, orman\u0131 b\u00f6cek, kurt\u00e7uk ve di\u011fer zararl\u0131 ha\u015ferelerden korudu\u011funu ve orman\u0131n dostu oldu\u011funu bilir.\u00a0 O sebeple orman\u0131n dostu, ku\u015flar\u0131n yuvalar\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tmaz, yumurtalar\u0131n\u0131 almaz. Ku\u015flar\u0131n yavrular\u0131n\u0131 her nerede bulsa, yuvalar\u0131na ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p><strong>Ekim Faaliyetleri:<\/strong><\/p>\n<p>Mandarina do tung ekimi i\u00e7in gerekli kuyucuklar haz\u0131r. \u015eimdi toprak dolduruyorlar; yar\u0131n ekmeye ba\u015flayacaklar.<\/p>\n<p>Kolhozun her bir ekibi kendine ait arazide \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u0130lgili komisyon da gezip \u00e7al\u0131\u015fmalara nezaret ediyor. Kuyucuk derin olmal\u0131. Kuyucuklardan kaz\u0131p \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 toprak da ekimden sonra usturuplu bir \u015fekilde yerine konulacak; bir tarafta \u00fcstte olan di\u011fer tarafta altta olacak. Kuyucu\u011fun i\u00e7ine, \u00f6nce kaz\u0131lm\u0131\u015f \u00fcstteki topra\u011f\u0131, sonra da alttaki topra\u011f\u0131 dolduruyorlar. Yar\u0131n dikim var\u2026<\/p>\n<p>Yar\u0131n ekim olaca\u011f\u0131n\u0131 herkes anlayabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sokaklara kolhozun afi\u015fleri as\u0131lm\u0131\u015f; \u00a0\u00fczerlerinde de ekim faaliyetlerinin ama\u00e7lar\u0131 yaz\u0131l\u0131.<\/p>\n<p>\u0130kinci g\u00fcn sabahleyin, \u015fark\u0131lar, mar\u015flar s\u00f6yleyerek k\u0131z\u0131l flama ve bayraklarla kolkoza d\u00e2hil \u00e7ift\u00e7iler ekim faaliyetlerini ba\u015flatmaya gitti.\u00a0 Mandalina ve tung fidelerini s\u00fcslenmi\u015f \u00a0arabalarla g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Birinci ekipteki \u00e7ift\u00e7iler, ikinci ekipteki \u00e7ift\u00e7ilere \u015f\u00f6yle sesleniyor:<\/p>\n<p>&#8211;Sizleri ekim faaliyetlerinde dost\u00e7a yar\u0131\u015fmaya davet ediyoruz!<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ekibin \u00e7ift\u00e7ileri de onlara \u015f\u00f6yle kar\u015f\u0131l\u0131k veriyorlard\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ok iyi! Haz\u0131r\u0131z!<\/p>\n<p>\u0130\u015fte ba\u011flar i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015f arazi; b\u00fcy\u00fck ve geni\u015f bir alan. Her ekibin ekim alan\u0131n\u0131n nerede ve hangisi oldu\u011fu kolayca g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Her ekip kendi i\u015faretini ta\u015f\u0131yan kaz\u0131klar\u0131 kendilerine ayr\u0131lan araziye \u00e7akt\u0131.<\/p>\n<p>Herkes kendisine ayr\u0131lan yeri biliyor. Kolhoza d\u00e2hil olan \u00e7it\u00e7iler gelir gelmez \u00e7al\u0131\u015fma gruplar\u0131yla hemen i\u015fe koyulmaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p><strong>Silo:<\/strong><\/p>\n<p>K\u0131\u015f kap\u0131ya dayand\u0131\u2026 Kar ya\u011fd\u0131 ama ne kar! Kar, ne varsa her\u015feyi \u00f6rt\u00fcp saklam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>K\u00f6yl\u00fc kad\u0131nlar a\u011flayarak \u015f\u00f6yle diyorlard\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;\u0130neklerimiz telef olacak!<\/p>\n<p>Ger\u00e7ekten de kimsede saman yoktu, \u00f6nceden saman haz\u0131rlamam\u0131\u015flard\u0131. \u015eimdi s\u00fcr\u00fcleri k\u00f6t\u00fc bir h\u00e2lde kald\u0131.<\/p>\n<p>Oysa o karda k\u0131\u015fta yaln\u0131zca kolhoza d\u00e2hil \u00e7ift\u00e7iler s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekmiyordu. Kolhozda inekleri s\u0131cak, ayd\u0131nl\u0131k ah\u0131rlarda duruyor ve iyi yemlerini yiyorlard\u0131. Her sabahleyin ah\u0131r\u0131n arkas\u0131ndaki kuleye iki veya \u00fc\u00e7 kokhoza d\u00e2hil \u00e7ift\u00e7i gidiyordu. Onlardan biri kuleye \u00e7\u0131k\u0131p oradan silolanm\u0131\u015f yemleri oradan a\u015fa\u011f\u0131ya indiriyordu. Kolhozdaki inekler de silajlar\u0131n\u0131 yiyip s\u00fct verimlerini artt\u0131r\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>Zaman\u0131nda kolkoza kat\u0131lmam\u0131\u015f k\u00f6yl\u00fclerden ihtiyar \u00e7ift\u00e7i Ahmet \u015f\u00f6yle diyordu:<\/p>\n<p>&#8211;\u0130\u015fte, si-lo-si! Yabanc\u0131 dilden gelen bir kelime ama olsun, \u00f6nemli olan yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f!<\/p>\n<p>&#8211;Vaktizaman\u0131nda kolhoza d\u00e2hil \u00e7ift\u00e7ileri dinlemedik, silo yapmad\u0131k. \u015eimdi de b\u00f6yle na\u00e7ar kald\u0131k. \u015eimdi ineklerimiz biz telef ediyoruz.<\/p>\n<p>&#8211;Bizi kand\u0131rd\u0131lar, iyi de, art\u0131k kimse bizi kand\u0131rmayacak. Kolhoza biz de giriyoruz<\/p>\n<p>Zaman\u0131nda kolhoza d\u00e2hil olmam\u0131\u015f \u00e7ift\u00e7iler art\u0131k b\u00f6yle diyordu.<\/p>\n<p>\u0130ki g\u00fcn sonraki kolhoz toplant\u0131s\u0131na yeni \u00fcyeleri al\u0131yorlard\u0131. On \u00e7ift\u00e7i hanesi daha kolhoza kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Mi\u00e7urini<\/strong>\u015f<strong>i Ba<\/strong>\u011f<strong>is:<\/strong><\/p>\n<p>[Vit\u0306on\u00e7xoroo\u015fdoe\u00e7idovit\u0306oxut] 1935 \u01efana. Bulva\u015fi [\u015fkvit] 7, \u0130. V. Mi\u00e7urini \u015furi kome\u00e7u. Heya t\u0306u didi coxoni maba\u011fe. [Jurene\u00e7idovit] 50 \u01efana\u015fen met\u0306a heyak i\u00e7ali\u015famt\u0306u ba\u011fi\u015fi dulya\u015f jin. Hemu\u015fi dulya a\u011fani cinsi\u015fi do a\u011fani sorti\u015fi meyvepe\u015f gamamalu t\u0306u. Hamu\u015feni hemuk \u0292adumt\u0306u, go\u015fogorumt\u0306u k\u0306ayi naren meyvepe do gemp\u0306onute daha k\u0306ayi meyve ikomt\u0306u. Ar\u00e7kva hemuk ini\u015fen na var a\u015fkurinenan lilvepe\u015f jin i\u00e7ali\u015famt\u0306u.<\/p>\n<p>\u00c7ari\u015fi oras dido \u00e7etinobate Mi\u00e7urinik skidut\u0306u. Mu\u015fi o\u00e7ali\u015fus \u00c7ari\u015fi xe\u0292alak paxa var gedumert\u0306u. Hemus para \u00e7kar var me\u00e7amt\u0306es do varti nu\u015fvelt\u0306es mu\u015fi dulyas. Hemuk oput\u0306arepe\u015feni i\u00e7ali\u015famt\u0306u, ama mu\u015fi noxenupe hentepe\u015fa var nit\u0306es. Xvala xampa do mulkedarepek mu\u015fi a\u011fani cinsi\u015fi meyvepe ixmart\u0306es.<\/p>\n<p>Sovetyari pala on\u00e7\u0306inu\u015fi oras, Leninik mteli\u015fen \u01efoxle Mi\u00e7urini koga\u015finu do mu\u015fi o\u00e7ali\u015fu\u015feni para kome\u00e7u.<\/p>\n<p>P\u0306art\u0306iya do xe\u0292alak Mi\u00e7urini\u015fi no\u00e7ali\u015fepes didi paxa gedumers. Hemus na unt\u0306u k\u0306onari para me\u00e7amt\u0306es do hemu\u015fi dulya om\u00e7iranu\u015feni kome\u00e7es let\u0306a. Hemus uyonut\u0306u dido mamgure do mem\u015fvelalepe. Mi\u00e7urinis duxarses Lenini\u015fi ordeni. Mi\u00e7urinik dido acayibi \u015feyepe dovu.<\/p>\n<p>Aha \u00e7\u0306u\u00e7\u0306ut\u0306a m\u0292xuli\u015f ncalepe. Hasteri \u00e7\u0306u\u00e7\u0306ut\u0306a ncalepes meyve\u015f me\u01efilu \u00e7etini va ren. Oxezmetuti k\u0306olayi ren. Aha vi\u015fne\u015fi nca. Heya stolis irden. Hasteri \u00e7\u0306u\u00e7\u0306uta ncalepes m\u00e7xu do zominoni meyvepe ni\u00e7anenan. \u00c7\u0306u\u00e7\u0306ut\u0306a ncalepes dido \u00e7\u0306ut\u0306a sva unon, ama meyve hentepek dido moimelan.<\/p>\n<p>Mi\u00e7urini\u015fi ba\u011fis he\u015fo u\u015fkuri\u015fi nca ren ki, hemu\u015f tude e\u01efanciru\u015fen m\u00e7umalepes a\u015fkurinenan; melasen u\u015fkuri do dabaren na ge\u00e7u svas. Hasteri u\u015fkuri ancak jur xete ika\u00e7en.<\/p>\n<p>Dido didi int\u0306eresoni \u015feyi ren Mi\u00e7urini\u015fi ba\u011fis. A\u011fan meyve, zamzavati gamamalu\u015f oguru\u015feni irik\u0306ele\u015fen ba\u011fi\u015fa nulunan maba\u011fape. Hentepek ini terepes na nuxondunan meyvepe\u015f oxenu iguraman, meyve \u00e7kar na var irdet\u0306u svasti meyve\u015f orgu iguraman do dunyas \u00e7kar na var t\u0306u meyve\u015f omralu iguraman.<\/p>\n<p><strong>Mamp\u0306onu Badi:<\/strong><\/p>\n<p>Ar d\u011fas ar badik ba\u011fis m\u0292xuli gyomp\u0306onamt\u0306u. Ar p\u0306alik\u0306ari naxolu do u\u01efu:<\/p>\n<p>&#8211;Cumadi, mu ikom, mu\u015feni gyomp\u0306onam, hamu\u015fi m\u0292xuli \u015fameg\u00e7\u0306i\u015fasenya? Si doxedi,<\/p>\n<p>moi\u015fvaciya!<\/p>\n<p>&#8211;Var, var! Nena gyukturu badik,- Mati komi\u00e7kin na var mem\u00e7\u0306isun. Xolo \u00e7kva miti\u015fi berepes<\/p>\n<p>me\u00e7\u0306i\u015fasenya do k\u0306ayi da\u01efonanoren, ma xolo gomi\u015finanoren, ambayepe \u00e7kimi iri \u01efanas a\u011fani\u015fe \u00a0a\u011fani tkvanorenya. Ha\u015fo guris mek\u0306amilams do ba\u011fi mobo\u015fenamya.<\/p>\n<p><strong>M\u00e7umale:<\/strong><\/p>\n<p>Stveli. K\u0306olmani\u015fi ba\u011fis i\u017eirenan m\u00e7xu do zominoni u\u015fkuri do m\u0292xulepe.<\/p>\n<p>K\u0306arta d\u011fas \u01efiluman meyve. Ama hak\u0306o dido ren ki, onc\u011fonu var na\u00e7\u0306isinenan do buksepete<\/p>\n<p>u\u015fkuri do m\u0292xuli ba\u011fis \u017ein. Olumcera\u015fi badi Xasani ba\u011fi\u015fa nulun. Heya m\u00e7umale ren. K\u0306arta d\u011fas Xalidi, mota mu\u015fik, oxve\u01efams:<\/p>\n<p>&#8211;P\u0306ap\u0306uli, mu iven, mati bida o\u00e7umalu\u015fa!<\/p>\n<p>&#8211;Nciri mogixtasen, var ga\u00e7ven, mota \u00e7kimi!<\/p>\n<p>&#8211;Var, p\u0306ap\u0306uli, var mancirasen, var bincir, p\u00e7vare!<\/p>\n<p>Ar fara Xalidik dido oxve\u01efu. T\u0306aroniti k\u0306ayi t\u0306u. P\u0306ap\u0306uli razi divu do Xalidi o\u00e7umalu\u015fa mendiyonu. Ba\u011fis mosindo ren. \u01b7as milioni lukunasteri muru\u0292xi i\u00e7\u0306ven. Tutati extu. Mu\u015fi tek ba\u011fis konutanu. He\u015fo mskva divu ki, otkuti var itkven.<\/p>\n<p>\u015eurani xomula tipis Xalidi kocans do muru\u0292xepes o\u01efk\u0306en. Mu eyna-meyna muru\u0292xepe\u015f cumxurepe renan. Bazi k\u0306in\u00e7is nungaman, bazi angis. Aha tuta! Heyati m\u00e7ire, gomorgvaleri nunk\u0306us nungams. O\u01efk\u0306edu, o\u01efk\u0306edu Xalidik tutas do hemus heya didi limoni da\u01efonu. Go\u01efomalu guris kodolingonu, ama xe var me\u00e7\u0306isun. Muk\u0306onariti menceli me\u00e7amt\u0306u mutu var ivu, var na\u00e7\u0306isinu. Ar gun\u017ee \u01efalami ko\u017eiru Xalidik, kezdu do hemute hemus na da\u01efonu limoni\u015fi o\u00e7xalus kogyo\u00e7\u0306k\u0306u. \u01eealami monk\u0306a na t\u0306u\u015feni heyas k\u0306ayi var aka\u00e7u, xes gamustu do Xalidis mat\u0306u. \u01eealami mat\u0306u\u015fi sersi ignu:<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7\u0306e, mu k\u0306ayi m\u00e7umale t\u0306idoren!<\/p>\n<p>P\u0306ap\u0306uli\u015fi sersi na ren Xalidik i\u00e7inu. Toli gon\u01efk\u0306u. Go\u01efk\u0306edu iri k\u0306ele. So ren tuta, so ren<\/p>\n<p>muru\u0292xi, d\u011faleri divudoren.<\/p>\n<p>&#8211;Mu k\u0306ayi \u00e7vi!- p\u0306ap\u0306ulik i\u017ei\u0292ams,- mtugis ar m\u0292xuliti var naxvat\u0306u!<\/p>\n<p><strong>Stveli<\/strong>\u015f<strong>i Orgu:<\/strong><\/p>\n<p>Stveli\u015fi otasu do orgu\u015fi p\u0306lani k\u0306olmani\u015fa komoxtu. Mteli\u015fi ok\u0306ob\u011falas m\u00e7\u0306ipa\u015fa\u015fi hemus o\u01efk\u0306edes do dotestik\u0306es. K\u0306arta brigadak kezdu mu\u015fi payi. Brigada\u015fi doloxe k\u0306arta k\u0306erk\u0306elisti kome\u00e7es mu\u015fi p\u0306lani. Ha\u01efi iris u\u00e7kin mu\u015fi dulya. Brigadak brigadas, k\u0306erk\u0306elik k\u0306erk\u0306elis so\u0292ok\u0306o\u00e7\u0306isinu\u015fa docoxes, ok\u0306oitkves p\u0306icalape\u015feni do o\u00e7alisus kogyo\u00e7\u0306k\u0306es.<\/p>\n<p>K\u0306olmanurepek do um\u00e7ane cuma mu\u015fik mu\u00e7\u0306o\u015fi i\u00e7ali\u015faman. Vedadik koxo\u01efonu do dersi\u015fk\u0306ule u\u01efu \u0130ba na coxont\u0306u k\u0306ayi manebra mu\u015fis:<\/p>\n<p>&#8212; Ar k\u0306erk\u0306eli skanik\u0306ala dobote\u015fkilat! Dobgorumt k\u0306ayi berepe do hentepek\u0306ala k\u0306aixe\u015fa<\/p>\n<p>dobi\u00e7ali\u015fat!<\/p>\n<p>&#8211;Dido k\u0306ayi, ama mu\u015f jin bi\u00e7ali\u015faten? -k\u0306itxu \u0130bak.<\/p>\n<p>&#8211;Hayati ma gonk\u0306vateri mi\u011fun. Ha\u01efi borgaten u\u015fkuri\u015fi orgonepe do mutepe\u015fi doloxe ptasaten bulek\u0306i do redisi. Ok\u0306ule, purkina moxta\u015fi, mandarina doborgamt do ar\u00e7kva doptasumt \u015fuk\u0306a, xaci do mergya.<\/p>\n<p>&#8211;Razi bore, ama let\u0306a mik mom\u00e7anoren?<\/p>\n<p>&#8211;Haya\u015feni osimaduti var unon. K\u0306olmanis let\u0306a op\u015fa ren, mom\u00e7anoren. Ama ma, kogi\u00e7kin, mu guris mi\u011fun?!<\/p>\n<p>&#8211;Mu gi\u011fun?!<\/p>\n<p>&#8211;Lenini\u015f soka\u011fite ida na, oput\u0306es na gamaxtasteri k\u0306vazalis k\u0306ele ruba vari\u017eireni, hek ma let\u0306a kob\u017eiri.<\/p>\n<p>&#8211;Hek mu\u00e7\u0306o\u015fi iven? -k\u0306itxu \u0130bak.<\/p>\n<p>&#8211;Mu\u00e7\u0306o\u015fi, gi\u00e7kini? Aha hemus o\u01efk\u0306edi!<\/p>\n<p>Vedadik defteri komo\u015fi\u011fu, gon\u01efk\u0306u do hek \u0130bak p\u0306lani ko\u017eiru.<\/p>\n<p>&#8211;\u017diromi, hak iri k\u0306ele doloruba\u2026 \u015ekas adasteri ebuksineri let\u0306a ren. Hemus txomu do da\u017ei\u015fen met\u0306a mutu var ga\u017eiren. Hak dop\u0306at \u00e7kuni ona, -oxo\u01efonapamt\u0306u Vedadik, -hak oktik\u0306ala, jur\u015filya a\u015fo\u015f vana sum\u015filyati k\u0306vadratoni metro iven.<\/p>\n<p>&#8211;Dido k\u0306ayi dulya komoingoni, dido k\u0306ayi!- u\u01efu \u0130bak, -ma razi bore. Ha\u01efi mi ebzdat \u00e7kuni k\u0306erk\u0306elis?<\/p>\n<p>Jurikti kogyo\u00e7\u0306k\u0306es go\u015fogorus. Ordo do\u00e7odines do na go\u015fo\u0292xunes manebrapes ocoxinu\u015fa ides. K\u0306erk\u0306elis amaxtes vit\u0306ojur bere. Mak\u0306erk\u0306ele Vedadi do\u01efopxes. Vedadi do\u01efopxes\u015fk\u0306ule xeleri berepe mutepe\u015fi ona\u015fa igzales. Hak iri k\u0306ele kogo\u01efk\u0306edes\u015fk\u0306ule doves ok\u0306ob\u011fala.<\/p>\n<p>&#8211;Berepe! Ada \u00e7kunis \u00e7ku borgaten k\u0306ayi cinsi\u015fi ncalepe, biguraten hentepes na uk\u0306oreman<\/p>\n<p>oxezmet\u0306u. K\u0306ayi buxezmet\u0306aten ba\u011fi do getasule \u00e7kunis do hemindos mteli\u015fen dido mono\u00e7ane<\/p>\n<p>domavanoren. Ada \u00e7kunis \u201cAgrop\u0306ioneriya\u201d coxo gebodvat!<\/p>\n<p>&#8211;Dido k\u0306ayi, dido k\u0306ayi! -ar sersite berepek nena gyuktures.<\/p>\n<p>&#8211;Vedadi, \u201cagro\u201d mu tkvala ren? K\u0306itxu \u01b7apak.<\/p>\n<p>&#8211;\u201cAgro\u201d, haya Urumulit let\u0306as u\u01efumelan. Ama ha\u01efi \u201cagro\u201d mtelik ixmars, mteli dunyas<\/p>\n<p>u\u00e7kinan: Agronomi, agronomiya, agrominimumi do \u00e7kva hamusteri zit\u0306ape.<\/p>\n<p>Ha\u015fo dote\u015fkiles p\u0306ionerepe\u015fi borgos \u201cAgrop\u0306ioneriya\u201d coxoni k\u0306erk\u0306eli.<\/p>\n<p><strong>Mcve<\/strong>\u015f<strong>i Oras:<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nuvas didi ini do mtviri divu. Oput\u0306arepes cogi\u015f o\u00e7\u0306k\u0306omale var duskides. Mulkedari\u015fa ides<\/p>\n<p>oxve\u01efes. Muk \u00e7ala kome\u00e7u. \u00c7ala na me\u00e7u\u015feni k\u0306arta oput\u0306arik let\u0306a uxa\u00e7ku mulkedaris.<\/p>\n<p>\u00c7kuni payi t\u0306u ar oktis op\u0306usk\u0306ale\u015fi oxa\u00e7ku.<\/p>\n<p>Let\u0306a hek monk\u0306a, mt\u0306k\u0306uloni do da\u017eoni t\u0306u. Olumcera\u015fi dom\u00e7\u0306imu, let\u0306a di\u00e7u\u00e7kanu.<\/p>\n<p>Babas dido axelu:<\/p>\n<p>&#8211;Ordo ma\u00e7odinenan\u2026<\/p>\n<p>Ama mu\u00e7\u0306o kotani ulun!<\/p>\n<p>Lumcineri gyari op\u0306\u00e7\u0306k\u0306omit\u015f-k\u0306ule \u00e7ku kodobincirit. \u01b7xeni k\u0306u\u00e7xe mek\u0306oreri tipepuna\u015fa meba\u015fkvit.<\/p>\n<p>Seri ouru do gek\u0306itxu\u015f sersite kogobk\u0306u\u0292xi. Ma ar\u015fvacis ebiseli do meucinus gebo\u00e7\u0306k\u0306i.<\/p>\n<p>&#8211;Ma si go\u01efirare!- uramt\u0306u mitxanik.<\/p>\n<p>&#8211;Si mu gi\u00e7kin, skani oxoris rei?<\/p>\n<p>&#8211;Hayde k\u0306ap\u0306ineri, tok\u0306i mom\u00e7i!<\/p>\n<p>Ok\u0306ule adimi\u015fi sersi bogni, mt\u0306k\u0306alepunas o\u015fialu do mteli misa divu. \u00c7\u0306umandeli, ma bcant\u0306i\u015fi, baba mulkedari\u015fa mendaxtu.<\/p>\n<p>\u01b7xeni \u00e7kuni k\u0306ezate hemu\u015fi tipepuna\u015fa kamaxtudort\u0306un do mulkedari\u015fi k\u0306o\u00e7epek \u0292xeni o\u00e7\u0306opes\u015fk\u0306ule mulkedari\u015f oxori\u015fa mendiyones dort\u0306un.<\/p>\n<p>Ar saati\u015fk\u0306ule baba mem\u01efk\u0306uperi do do\u00e7\u0306k\u0306indineri ok\u0306oniktu. Misa muk doxedu let\u0306as, zorilate gyak\u0306nu toma mu\u015fis do mgarineri tku:<\/p>\n<p>&#8211;So b\u017eirare ma sum manati?! Mu\u015feni?!<\/p>\n<p>Muk ti onk\u0306anamt\u0306u do nena var e\u015fimert\u0306u. K\u0306vazali toli\u015f tude hemus u\u011fut\u0306u didi mono\u011fe, ucis di\u0292xiri \u01efurdut\u0306u. Ond\u011feneri gyari\u015f \u01efoxle baba xolo mulkedari\u015fa idu do dido oras var moxtu. Ma pxert\u0306i \u00e7ku na mtxorumt\u0306it op\u0306usk\u0306alis do biyondinamt\u0306i babas.<\/p>\n<p>Mjora kagextu, m\u00e7\u0306ita divu \u0292a.<\/p>\n<p>Derdoni komoxtu baba.<\/p>\n<p>&#8211;Si mutu \u00e7k\u0306omiyi?- mk\u0306itxu hemuk.<\/p>\n<p>M\u00e7\u0306k\u0306udi e\u015fi\u011fu\u015f-k\u0306ule, babak kezdu \u00e7\u0306ut\u0306a meno\u01efile gurik na var ezdams steri o\u00e7k\u0306omu do ok\u0306ule mi\u01efu:<\/p>\n<p>&#8211;Oxori\u015fa bigzalat!<\/p>\n<p>&#8211;Ama \u0292xenis dulya mu\u00e7\u0306o ren?- p\u0306k\u0306itxi ma.<\/p>\n<p>Muk nena var e\u015fi\u011fu.<\/p>\n<p>Lumcis, yano, \u00e7ku oxori\u015fa mopti\u015f-k\u0306ule mgarineri nana kob\u017eirit. Hemus u\u00e7kit\u0306u mu belas<\/p>\n<p>doloblit.<\/p>\n<p>Majurani do masumani d\u011fasti mulkedarik \u0292xeni \u00e7ku var mom\u00e7es. Maotxani d\u011fas nana<\/p>\n<p>mendaxtu oxve\u01efinu\u015fa. Ama hemus mulkedari\u015fi co\u011forik gyak\u0306ibinu do mgariner-mgarineri<\/p>\n<p>nana oxori\u015fa goiktu. Gyari o\u00e7\u0306k\u0306omu\u015f-k\u0306ule baba xolo mendaxtu mulkedari\u015fa, haya hamd\u011faneri d\u011fa majurani fara.<\/p>\n<p>&#8211;Mu ginonan mo\u011fodit!- u\u01efu babak mulkedaris.<\/p>\n<p>&#8211;Mteli \u01efana gomindunun! -dotku\u015f-k\u0306ule muk kodoxedu merdeveni\u015fi yanis. Mu\u015fi let\u0306a babak na xa\u00e7kunt\u0306u oxo\u01efonu\u015f-k\u0306ule, mulkedarik duxarsuvu. Muk \u0292xeni ok\u0306onoktinu\u015feni do\u00e7inadu, para var gu\u01efu\u011fu ama ar p\u0306anda oxa\u00e7ku\u015feni babas nena gu\u01efu\u011fu.<\/p>\n<p>Babak mulkedaris k\u0306u\u00e7xes acundu do xeleri oxori\u015fa komoxtu.<\/p>\n<p>M\u015fkorineri \u0292xeni \u00e7alas nank\u0306apinu.<\/p>\n<p>Babak u\u01efu nanas:<\/p>\n<p>&#8211;Hele mani\u015fa m\u00e7\u0306k\u0306udi mom\u00e7i, onas oxonu\u015fa bidare. Aha ar doloni t\u0306ora gomindunuya!<\/p>\n<p><strong>Germa\u015fi Nurepe:<\/strong><\/p>\n<p>Germa\u015fi dost\u0306i kort\u0306a do \u00e7vi heya. Germa\u015fi dost\u0306ik t\u0306ot\u0306epe va t\u0306axums, ca\u015f kerki va go\u01efk\u0306ims. Muk var \u01efilums but\u0306k\u0306a, var mondrik\u0306um do var unk\u0306anams a\u011fne caepe. Muk var yulun hentepes do var k\u0306vatums peso mutepe\u015fi. Germa\u015fi dost\u0306ik germa\u015fi doloxe da\u00e7xuri va ogzams. Germa\u015fi dost\u0306is ku\u00e7kin ki, bobon\u00e7\u0306va, munturi do \u00e7kva germas zarari name\u00e7aman\u015feni k\u0306in\u00e7epek \u00e7umelan. Germa\u015fi dost\u0306ik hamu\u015feni var pa\u015fums k\u0306in\u00e7epe\u015fi ob\u011fepe, var e\u015fimers markvalepe. K\u0306in\u00e7i\u015fi mota soti ko\u017eiras na, ob\u011fe\u015fa mextimu\u015f menceli me\u00e7ams.<\/p>\n<p><strong>Orgu: <\/strong><\/p>\n<p>Mandarina do t\u0306ungo\u015fi orgu\u015feni k\u0306uyepe xaziri renan. Ha\u01efi let\u0306a dolob\u011faman do \u00e7\u0306umen orgus gyo\u00e7\u0306k\u0306aman.<\/p>\n<p>K\u0306arta brigadak mu\u015fi svas ren. Muperana\u015fi k\u0306omisionak gulun do o\u01efk\u0306en no\u00e7ali\u015feris. K\u0306uyi k\u0306ut\u0306ali ivasen. Na e\u015fantxores let\u0306ati suverite \u017eit\u0306asen. Ar k\u0306ele jini na t\u0306u, majurani k\u0306eles tudeni na t\u0306u. K\u0306uyis dolob\u011fan\u015fi, \u01efoxle jini dolobgaman do ok\u0306ule tudeni. \u00c7\u0306umen orgu\u2026<\/p>\n<p>\u00c7\u0306umen orgu na ivasen iris oxva\u01efonen: Soka\u011fepes, k\u0306olmani\u015fi k\u0306ant\u0306ori\u015f p\u0306lak\u0306atepe golak\u0306ideri renan do hentepes orgu\u015fi meksedepe \u00e7\u0306arunan.<\/p>\n<p>Majurani d\u011fas, \u00e7\u0306umandeli, obirute do m\u00e7\u0306ita flak\u0306i do bandarapete k\u0306olmanerepe orgu\u015fa ides. Mo\u01efopxeri arabapete imert\u0306es mandarina do t\u0306ungo\u015fi orgonepe.<\/p>\n<p>&#8211;So\u0292ok\u0306o\u00e7\u0306isinu\u015fa gicoxumt!- maartani brigada\u015fi k\u0306olmanurepek masumani brigadas u\u01efumert\u0306es.<\/p>\n<p>&#8211;Dido k\u0306ayi! Xaziri boret!- masumani brigada\u015fi k\u0306olmanurepek nena gyukturamt\u0306es.<\/p>\n<p>Aha ba\u011fepe\u015feni me\u00e7kineri let\u0306a. Didi, m\u00e7ire meydani. So do namu brigada\u015fi op\u0306uskali ren<\/p>\n<p>i\u017eiret\u0306u. K\u0306arta brigadak mu\u015fi ni\u015fanite didi xa\u015fari do\u0292igu.<\/p>\n<p>K\u0306artayis u\u00e7kin mu\u015fi sva do na moxtessteri k\u0306olmanurepe k\u0306erk\u0306elite o\u00e7ali\u015fus kogyo\u00e7\u0306k\u0306u.<\/p>\n<p><strong>Silosi: <\/strong><\/p>\n<p>Kododgitu inuva\u2026 Mtviri moxtu, ama muperi mtviri. Mteli-xolo mtvirik dompuludoren.<\/p>\n<p>&#8211;Pucepe gomindunanoren! -mgarineri oxorcalepek zop\u0306ont\u0306es.<\/p>\n<p>Mtiniti, \u00e7ala dido mitis var u\u011fut\u0306u, tipi var xazires, ordo\u015fenya do ha\u01efi cogi dido p\u0306at\u0306i xalis<\/p>\n<p>doskidu. Xvala k\u0306olmanis mitik derdi var zdimt\u0306u. Hek pucepe t\u0306ubu, taneri bak\u0306is dgirt\u0306es do k\u0306ayi o\u00e7\u0306k\u0306omale imxort\u0306es. K\u0306arta \u00e7\u0306umandeli ar bak\u0306i\u015fi k\u0306ap\u0306ulas na dgit\u0306u dudira\u015fa jur vana sum k\u0306olmanuri mulut\u0306es. Ari jin yulut\u0306u do hekole gyun\u00e7\u0306inamt\u0306u t\u0306eni gesiloseri o\u00e7\u0306k\u0306omale. Pucepek k\u0306ayi imxort\u0306es silosi do mjati komun\u017eines.<\/p>\n<p>&#8211;\u0130\u015fte, si-lo-si! Xark\u0306i\u015fi nena ren, ama dulya\u2026 Dulya dido mexoloneri ren, -zop\u0306ont\u0306u badi<\/p>\n<p>Axmet\u0306ik.<\/p>\n<p>&#8211;Var mebusiminit k\u0306olmanurepes, var p\u0306it silosi, ha\u01efi pucepe boxro\u0292kinamt.<\/p>\n<p>&#8211;Momo\u011ferdines, k\u0306ayi, ama ha\u01efi mitik var momo\u011ferdinasen.<\/p>\n<p>&#8211;Amabulurt k\u0306olmanis!-ha\u015fo tkumert\u0306es xvala na renanpek. Jur d\u011fa\u015f-k\u0306ule k\u0306olmani\u015fi ok\u0306ob\u011falas ezdimt\u0306es a\u011fani ezape vit maxore k\u0306olmanis amaxtu.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjYhkNmCZwl4okP_swyR50A8HwxhXmyTw24D4ljnOV2HLYbizEGQaxo6yFurmG8YCYLWWBSyPgUDRry28bT3arLfwDVygN8N8lPC9tNuhwhUxrEoXrL5hYgFVfdtJ_IbZ0mW3NHVyvwARl-rODKhr7_rCzSmfzeKQnId7EPDKqFothY9PDA1_EMWWE74ERi\/w388-h640\/4b.jpg\" width=\"388\" height=\"640\" border=\"0\" data-original-height=\"611\" data-original-width=\"370\" \/><\/p>\n<p>[<strong>Kaynak kitap<\/strong>: \u0130skender \u01eeita\u015fi, \u201cOk\u0306itxu\u015feni Supara\/ Majurani Fila\u201d, Abazastani \u00d6. S. S.C., G\u00fcrcistan S. S. C., S. S.C. B, \u0410\u049f\u0259\u0430\/ Soxumi\/\u10e1\u10dd\u10ee\u10e3\u10db\u10d8\/ \u0421\u0443\u0445\u0443\u043c, 1937, (1937 Latin Alfabesinden 1984 Alfabesine \u00e7evriyaz\u0131, d\u00fczenleme ve T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7eviri: Ali \u0130hsan Aksamaz, \u0130stanbul, 1998]<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEi0ihN1EsNl-TPR13m6pujgITia56dkEGrrS02IpTT4Wntu-Buu3SpEnwJXPPFrGR40ukj5BDXE4n9kiRbBzNxqwPuz2lpZBG7EIKOlkhObX6vAy5-4d9WyrC1RrVb3XOjvE3I2lxjNaqY6EJL2ARR0uxVpIfwVR6aiL1i6U0pa-Hz7ltGRUrgSTJAmCszS\/w640-h426\/5a.jpg\" width=\"640\" height=\"426\" border=\"0\" data-original-height=\"437\" data-original-width=\"656\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00c7ocuklar\u0131n Al\u0131n\u0131p Sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Zamanlar: <\/strong><\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar \u00e7ok zaman \u00f6nce ya\u015fan\u0131yordu. Eskiden bizde b\u00f6yle \u015feyler oluyordu. K\u00f6y fakirlerinin yiyecekleri yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, h\u00e2li vakti yerinde olanlara \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 vermek istiyorlard\u0131. Bu fakir ailelere simsarlar gidiyordu. Simsarlar, ana- babalara \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in iyi bir hayat vaadinde bulunuyorlard\u0131. \u00c7ocuklar\u0131 bir zanaat \u00f6\u011frenmeye vereceklerini s\u00f6yl\u00fcyor, s\u00f6z veriyorlard\u0131. Anne ve babalar sevin\u00e7le \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 bu simsarlara veriyorlard\u0131. B\u00f6ylece simsarlar on \u00e7ocu\u011fu topluyorlard\u0131. Tren kondokt\u00f6rleriyle de anla\u015f\u0131p canl\u0131 y\u00fcklerini para vermeksizin gizlice kente g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Simsarlar orada bu \u00e7ocuklar\u0131 esnaflara; kundurac\u0131, \u00e7ilingir ve \u015fapkac\u0131ya g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Her bir \u00e7ocuk i\u00e7in esnaftan on manat ald\u0131ktan sonra \u015f\u00f6yle oluyordu. On \u00e7ocu\u011fu da bir eve sat\u0131p sipari\u015f de al\u0131yorlard\u0131. Canl\u0131 mal\u0131 sat\u0131n alanlar rahats\u0131zl\u0131k duyup simsara soruyorlard\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Sen bu \u00e7ocu\u011fu bana getiriyorsun ama belki de ana- babas\u0131 buralardad\u0131r!<\/p>\n<p>Simsar \u015f\u00f6yle kar\u015f\u0131l\u0131k veriyordu:<\/p>\n<p>&#8211;Rahat ol! \u00c7ocu\u011fun burada kimsesi yok! Her\u015fey senin elinde!<\/p>\n<p><strong>Musa\u2019n\u0131n Derdi: <\/strong><\/p>\n<p>Musa iki y\u0131ld\u0131r kundurac\u0131 \u00e7\u0131rakl\u0131\u011f\u0131 yap\u0131yor. Koskoca iyi y\u0131l ge\u00e7ti. Gel g\u00f6r ki Musa\u2019ya sanki oniki y\u0131l ge\u00e7mi\u015f gibi geliyor. \u00c7ok yorgun. \u00a0 Bu kundurac\u0131 d\u00fckk\u00e2n\u0131nda \u015fafak vaktinden ak\u015fama kadar \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ondan sonra da \u00e7ok i\u015fi var. Ustas\u0131n\u0131n han\u0131m\u0131na da yard\u0131m etmesi gerekiyor. Ustas\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131na bakmas\u0131 da gerekiyor. B\u00fct\u00fcn bunlar Musa\u2019ya zor geliyor. G\u00fcn\u00fcn\u00fcn yaln\u0131zca bir an\u0131 onun ho\u015funa gidiyor. Herkes uyuduktan sonra, Musa yava\u015f- yava\u015f yana\u015f\u0131yor, kitab\u0131n\u0131 al\u0131yor. Okumay\u0131 \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Musa hen\u00fcz k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocuk. Kitaptaki Arap\u00e7a harfler e\u011fri b\u00fc\u011fr\u00fc; birbirlerine benziyor. Harflerin \u00fcst\u00fcnde, alt\u0131nda noktalar; nerede ne olduklar\u0131 zar zor anla\u015f\u0131l\u0131yor. Kitab\u0131n dili de Musa\u2019ya yabanc\u0131; T\u00fcrk\u00e7e. Okumay\u0131 \u00f6\u011frenmekten ho\u015flan\u0131yor, ama ona kim \u00f6\u011fretir ki?!<\/p>\n<p>Bazen gece yar\u0131s\u0131 ustas\u0131 uyan\u0131p Musa\u2019n\u0131n kafas\u0131na yumru\u011fu patlat\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>D\u00fckk\u00e2nda: <\/strong><\/p>\n<p>Loriti\u2019nin o\u011flu \u0130sa hen\u00fcz oniki ya\u015f\u0131nda bir \u00e7ocuk. Babas\u0131n\u0131n yeterince arazisi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ekmek paras\u0131 kazanmaya hep gurbete gidiyor. Gurbette bir f\u0131r\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. \u0130sa da annesiyle beraber tarlalar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. M\u0131s\u0131r ekiyorlard\u0131, bah\u00e7eyi ekiyorlard\u0131. Ektikleri m\u0131s\u0131r her y\u0131l onlara yetmiyordu. Be\u015f- alt\u0131 ay boyunca d\u0131\u015far\u0131dan m\u0131s\u0131r sat\u0131n almak zorunda kal\u0131yorlard\u0131. Ama hangi parayla sat\u0131n als\u0131nlar ki?! Bir seferinde \u0130sa\u2019n\u0131n babas\u0131 yine gurbetten geldi. \u0130sa \u00e7ok sevindi. Babas\u0131 i\u00e7in nalyadan k\u00fcme, portakal ve f\u0131nd\u0131k indirdi.<\/p>\n<p>&#8211;Haydi baba, ye!<\/p>\n<p>Babas\u0131 evde on g\u00fcn boyunca kald\u0131. Sonra yine gurbete gitmek i\u00e7in haz\u0131rlanmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Yemekten sonra babas\u0131, \u0130sa\u2019ya \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Evlad\u0131m! Hen\u00fcz \u00f6n\u00fcnde koca bir hayat duruyor. Bu hayata haz\u0131rlanmak gerek. Biz fakir insanlar\u0131n elinde bir zanaat olmay\u0131nca a\u00e7l\u0131ktan \u00f6l\u00fcr\u00fcz. O sebeple bir zanaat \u00f6\u011frenmek gerekir. Zanat \u00f6\u011frenmen i\u00e7in seni kente g\u00f6t\u00fcrece\u011fim.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece \u0130sa, k\u00f6yden kente indi. Orada babas\u0131 \u0130sa\u2019y\u0131 bir d\u00fckk\u00e2na verip kendi tekrar gurbete gitti. \u0130sa yaln\u0131z ba\u015f\u0131na kald\u0131. Onun \u00e7al\u0131\u015fma saati \u00e7ok erkenden ba\u015fl\u0131yordu. Kalkt\u0131ktan sonra d\u00fckk\u00e2n\u0131 s\u00fcp\u00fcr\u00fcyordu; su, odun getiriyordu. Sonra f\u0131r\u0131nda ustas\u0131na yard\u0131m ediyordu.<\/p>\n<p>D\u00fckk\u00e2n ile f\u0131r\u0131n\u0131n sahibinin sesi durmadan duyuluyordu:<\/p>\n<p>&#8211;\u0130sa, bana su getir! \u0130sa, bu francala y\u0131 Ahmet Efendinin evine g\u00f6t\u00fcr!<\/p>\n<p>\u0130sa her tarafa ko\u015fturuyordu. Her tarafa yeti\u015fiyordu. \u0130nce i\u015fler \u00e7oktu. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 \u0130sa\u2019ya yapt\u0131r\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>Bir seferinde \u0130sa, d\u00fckk\u00e2n sahibine sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Bana ne zaman zanaat \u00f6\u011freteceksin?!<\/p>\n<p>D\u00fckk\u00e2n sahibi de \u0130sa\u2019ya sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Ne zanaati \u00f6\u011frenmek istiyorsun?<\/p>\n<p>&#8211;Ekmek pi\u015firme ustas\u0131 olmak istiyorum.<\/p>\n<p>D\u00fckk\u00e2n sahibi g\u00fcld\u00fc. G\u00fclmekten y\u00fcz\u00fc k\u0131zard\u0131. Sonra \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;\u00dc\u00e7- d\u00f6rt y\u0131l boyunca \u015fimdi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n gibi \u00e7al\u0131\u015f! Sonra f\u0131r\u0131n ustas\u0131na yard\u0131m edeceksin! Ondan sonra da ustal\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011freneceksin!<\/p>\n<p>\u0130sa sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Bu hepsini para almadan m\u0131 yapaca\u011f\u0131m?!<\/p>\n<p>&#8211;Hele bak! Para da m\u0131 istiyorsun?! Zanaat \u00f6\u011fretiyorum, bir de param\u0131 istiyorsun?! Hele bak, k\u00f6pek yavrusu seni!<\/p>\n<p>\u0130sa\u2019n\u0131n fenas\u0131na gitti, \u00fcz\u00fcld\u00fc. Patronunun s\u00f6zleri ve o bak\u0131\u015f\u0131 \u00e7ok fenas\u0131na gitti.<\/p>\n<p><strong>K\u0131z\u0131n Ad\u0131 Mariya: <\/strong><\/p>\n<p>Yakut\u00e7ada da k\u0131za [\u043a\u044b\u044b\u0441\/] k\u0131z diyorlar. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z; ormanlar, tepeler ve derelerle kapl\u0131 bir k\u00f6yde ya\u015f\u0131yor. Evlerinin k\u00fc\u00e7\u00fck pencereleri var. Mariya k\u0131z\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 eve Yakut\u00e7ada yurta, \u00fclkesine de Yakustistan deniyor. K\u00f6y\u00fcndeki insanlar hep avc\u0131l\u0131kla ge\u00e7iniyor. Orada avc\u0131l\u0131k kolhozu bulunuyor. Avc\u0131lar avlar\u0131n\u0131 avlay\u0131p derilerini, postlar\u0131n\u0131 veriyorlar. Onun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da un, \u015feker, gazya\u011f\u0131, kuma\u015f sat\u0131n al\u0131yorlar. K\u0131\u015f mevsiminin ba\u015flar\u0131nda Mariya k\u0131z, okula gitmeye ba\u015fl\u0131yor. B\u00fct\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131n okula gitmesi gerekiyor. B\u00fct\u00fcn Sovyet \u00fclkesinde ve Yakutistan\u2019da okumam\u0131\u015f tek bir \u00e7ocuk bile kalmayacak. Her sabah beyaz kar\u0131n her taraf\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6lgeler g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u015eimdi Mariya k\u0131z, arkada\u015flar\u0131yla s\u0131n\u0131fta oturuyor. \u00a0 \u00d6\u011fretmenleri \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Kentlerde in\u015fa ediyor olduklar\u0131 gibi, burada da tu\u011fladan b\u00fcy\u00fck okul binas\u0131n\u0131 in\u015fa edecekler.<\/p>\n<p>Kentte insanlar\u0131n nas\u0131l ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 atlatmak i\u00e7in Sovyet y\u00f6netiminin nas\u0131l kendisini k\u00f6ye g\u00f6nderdi\u011fini de s\u0131n\u0131fta anlat\u0131yordu. Mariya k\u0131z ve di\u011fer \u00e7ocuklar, \u00f6\u011fretmenlerini can kula\u011f\u0131yla dinliyorlar. \u00d6\u011fretmenleri, Sovyet y\u00f6netiminden, Sovyetler Cumhuriyetlerinde ya\u015fayan kitlelerden bahsediyordu. Mariya k\u0131z cankula\u011f\u0131yla \u00f6\u011fretmeni dinliyor, g\u00f6zlerini kapatt\u0131. \u00d6\u011fretmenin s\u00f6ylediklerine inanm\u0131yor. \u0130\u00e7inden \u015f\u00f6yle ge\u00e7iriyor:<\/p>\n<p>&#8211;Acaba s\u0131caktan bunalan insanlar\u0131n bizim gibi ya\u015famad\u0131klar \u00f6yle yerler var m\u0131?! Ama bizim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerde uzun uzun k\u0131\u015f mevsimi ve b\u00f6yle k\u0131sa yaz mevsimi var!<\/p>\n<p>\u00dc\u015f\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7i giyiniyor. Mariya k\u0131z, her\u015fey anlay\u0131p bilmek istiyordu. K\u00fc\u00e7\u00fck Mariya k\u0131z okuldan \u00e7\u0131k\u0131yor, evine gidip kitaplar\u0131n\u0131 al\u0131yor ve okuyor. Sonra tebe\u015firi eline al\u0131p yaz\u0131yor. Sonra da d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8211; Xaz\u0131r ol!<\/p>\n<p><strong>Bir \u00d6zbek K\u0131z\u0131: <\/strong><\/p>\n<p>&#8211;Naziye, bana hamuru getir!<\/p>\n<p>&#8211;Naziye, ate\u015fi yak!<\/p>\n<p>Terli Naziye avluda bir \u00f6teye, bir beriye ko\u015fu\u015fturuyor.<\/p>\n<p>Naziye, annesine yalvar\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8211;Ben Hamra\u2019ya gidece\u011fim!<\/p>\n<p>&#8211;Git ama sokaklarda hi\u00e7 oyalanma!<\/p>\n<p>Naziye, \u00e7ar\u015faf\u0131n\u0131 al\u0131p giyiyor. Ba\u015f\u0131n\u0131, elini, ayaklar\u0131n\u0131 \u00e7ar\u015faf\u0131n i\u00e7inde saklan\u0131yor. Y\u00fcz\u00fcn\u00fc de bir pe\u00e7eyle saklad\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7ar\u015faf giyinmi\u015f Naziye yolda gidiyor. \u00c7ar\u015faf\u0131 \u00fczerinden \u00e7\u0131kartmak hi\u00e7 olmaz.<\/p>\n<p>Bir s\u00fcre sonra Hamra\u2019n\u0131n evine vard\u0131.<\/p>\n<p>Konu\u015fmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda Hamra, Naziye\u2019ye \u015funlar\u0131 da s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>&#8211;Biliyor musun?! Kad\u0131nlar\u0131n topland\u0131klar\u0131 bir ev ver. Orada kad\u0131nlar\u0131n pe\u00e7elerini a\u00e7mak serbesttir.<\/p>\n<p>O eve k\u00fclt\u00fcr kl\u00fcb\u00fc deniyor.<\/p>\n<p>\u00c7ar\u00e7afl\u0131 iki kad\u0131n geliyor. E\u011filmi\u015f yava\u015f yava\u015f geliyorlar. Herkes kad\u0131n olduklar\u0131n\u0131 san\u0131yor. \u0130\u015fte b\u00fcy\u00fck ta\u015ftan bir ev. Pencereleri b\u00fcy\u00fck, i\u00e7eriye \u00e7ok da \u0131\u015f\u0131k giriyor. O iki kad\u0131n bu eve girdi. Y\u00fczlerini a\u00e7t\u0131lar. Hay\u0131r, kad\u0131n de\u011fillermi\u015f, me\u011ferse iki gen\u00e7 k\u0131zm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Y\u00fcksek bir yerdeki masada kad\u0131nlar oturuyor. Narince bir kad\u0131n di\u011ferlerine \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ar\u00e7af\u0131 \u00e7\u0131karmak gerek. \u00d6zbek k\u0131z ve kad\u0131nlar\u0131na \u00e7ar\u015faf gerekmiyor. \u0130htiyar adam ve kad\u0131nlar size do\u011fruyu s\u00f6ylemiyor. Oysa \u00e7ar\u00e7afla hastalan\u0131l\u0131r, insan\u0131n g\u00f6zleri bozulur. \u00d6zbek kad\u0131nlar\u0131na \u00f6\u011frenim g\u00f6rmeleri de gerekir. \u00a0 \u00d6\u011frenim g\u00f6r\u00fcnce daha kolay ya\u015farlar. Gen\u00e7siniz, g\u00fczel i\u015fler yapabilirsiniz. Y\u00fczlerinizi a\u00e7\u0131n!<\/p>\n<p>B\u00f6yle anlat\u0131yordu o narince kad\u0131n.<\/p>\n<p>Naziye, o kad\u0131n\u0131 dinliyor. S\u00f6yledikleri ho\u015funa gidiyor. Kendi evinde hi\u00e7 de b\u00f6yle s\u00f6ylemiyorlar.<\/p>\n<p>&#8211;Naziye, derse gidiyor musun?!<\/p>\n<p>Naziye:<\/p>\n<p>&#8211;Evet!<\/p>\n<p>G\u00fcl rengi elbisesini giyerek, ba\u015f\u0131na s\u00fcsl\u00fc desenli bir e\u015farp \u00f6rterek ko\u015far ad\u0131mlarla soka\u011fa \u00e7\u0131k\u0131yor. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn Naziye\u2019si art\u0131k b\u00f6yle \u00e7ar\u015fafs\u0131z; g\u00fcl\u00fcms\u00fcyor.<\/p>\n<p>Onu g\u00f6ren, sa\u00e7lar\u0131 ba\u011flar\u0131 a\u011farm\u0131\u015f ya\u015fl\u0131 adam ve hocalar \u015f\u00f6yle s\u00f6yleniyor:<\/p>\n<p>&#8211;Hi\u00e7 de utanm\u0131yor! Ba\u015f\u0131m\u0131za ta\u015f ya\u011facak!<\/p>\n<p>Naziye art\u0131k okulda okuyor.<\/p>\n<p><strong>Zehra: <\/strong><\/p>\n<p>Nuri ile Zera uzaklardaki Hindistan\u2019\u0131n kenti Kalk\u00fcta\u2019da ya\u015f\u0131yor. Kalk\u00fcta\u2019da \u00e7ok say\u0131da dokuma fabrikas\u0131 var. Fabrikalarda Hintliler \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ama fabrikalar\u0131n sahibi \u0130ngiliz burjuvazisi. \u0130ngiliz burjuvazisi, Hindistan\u2019\u0131 eline ald\u0131. Kendileri i\u00e7in Hintli i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fcleri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorlar. Nuri ve Zera\u2019n\u0131n annesi dokuma fabrikada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Dokuz ya\u015f\u0131ndaki Nuri de fabrikada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ak\u015famleyin Nuri fabrikadan eve ge\u00e7 geldi. Annesini de getirdi. Annesi hastaland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in patron, onu fabrikadan \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n<p>K\u00fc\u00e7\u00fck Zera sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Anne, sana ne oldu?!<\/p>\n<p>Nuri:<\/p>\n<p>&#8211;Sus, Zera! Annemiz \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir h\u00e2lde!<\/p>\n<p>Zera\u2019\u0131n uyumas\u0131n\u0131n \u00fczerinden \u00e7ok zaman ge\u00e7ti ama Nuri, annesiyle yine konu\u015fuyordu:<\/p>\n<p>&#8211;Anne! Yar\u0131n fabrikaya Zera\u2019y\u0131 g\u00f6t\u00fcrece\u011fim. Ben dokuz ya\u015f\u0131mday\u0131m ama iki y\u0131ld\u0131r fabrikada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Zera yedi ya\u015f\u0131nda. Biz \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Sen hastas\u0131n, sen \u00e7al\u0131\u015famazs\u0131n. Sen hasta olunca biz \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>Annesi cevap vermedi.<\/p>\n<p>Fabrikada \u00e7al\u0131\u015fan dokuma tezg\u00e2hlar\u0131n\u0131n sesi yeri g\u00f6\u011f\u00fc inletiyor. Havada beyaz pamuklar tozlar\u0131 u\u00e7u\u015fuyor. Ustaba\u015f\u0131 dokuma tezg\u00e2hlar\u0131 aras\u0131nda dola\u015f\u0131yor. Nuri ve Zera, beyaz yumu\u015fak pamuklar\u0131 ay\u0131r\u0131yorlar. Bu i\u015fte \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftaki \u00e7ocuklar \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00c7ocuklar kay\u0131\u015ftan pamuklar\u0131 toplay\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlar. \u00c7al\u0131\u015fmak Zera\u2019ya \u00e7ok a\u011f\u0131r geliyor. Nuri, k\u0131zkarde\u015finin ne kadar da k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<p>Zera yorulup makinan\u0131n yan\u0131na uzand\u0131. Ustaba\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcp \u0131sl\u0131k \u00e7ald\u0131. Zehra duymad\u0131. Sonra ustaba\u015f\u0131 gelip Zera\u2019y\u0131 sopayla d\u00fcrtt\u00fc. Zera alg\u0131lam\u0131yor. Ustaba\u015f\u0131 k\u0131z\u0131p k\u00fc\u00e7\u00fck Zera\u2019y\u0131 aya\u011f\u0131yla d\u00fcrtt\u00fc.<\/p>\n<p>Nuri \u015f\u00f6yle ba\u011f\u0131r\u0131yordu:<\/p>\n<p>&#8211;K\u0131zkarde\u015fime vurman do\u011fru de\u011fil! O daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131z. Annesinin yerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Senin annen a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lmeyecek ama bizim annemiz \u00f6lecek!<\/p>\n<p>Ustaba\u015f\u0131 bir eliyle Nuri\u2019yi di\u011fer eliyle Zehra\u2019y\u0131 kavray\u0131p makinalara do\u011fru f\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7al\u0131\u015f\u0131n! Yoksa her ikinizi de i\u015ften ataca\u011f\u0131m!<\/p>\n<p><strong>Uyan\u0131k Hoca:<\/strong><\/p>\n<p>Bir seferinde bir adam, hocaya gidip \u015f\u00f6yle demi\u015f:<\/p>\n<p>&#8211;K\u00f6pe\u011fim \u00f6ld\u00fc, insan\u0131 g\u00f6mer gibi g\u00f6mme izni ver!<\/p>\n<p>Hoca:<\/p>\n<p>&#8211;Bu do\u011fru olmaz!<\/p>\n<p>&#8211;Ama k\u00f6pe\u011fim y\u00fcrekli bir dostumdu.<\/p>\n<p>&#8211;Ben onu bilmem!<\/p>\n<p>&#8211;Ben sana para versem, ne kadar istiyorsun, s\u00f6yle!<\/p>\n<p>&#8211;O zaman i\u015f de\u011fi\u015fir! \u00d6yleyse izin veriyorum. \u0130stersen, k\u00f6pe\u011fini de ben g\u00f6merim!<\/p>\n<p>\u00d6yle de yapm\u0131\u015f hocam\u0131z.<\/p>\n<p><strong>Havalarda U\u00e7mak:<\/strong><\/p>\n<p>Pilotlar, f\u0131rlayan ku\u015flarla f\u0131rt\u0131na gibi toprak \u00fcst\u00fcnde s\u00fcz\u00fcl\u00fcyorlar. A\u015fa\u011f\u0131da bir anda kentler, tarlalar, t\u00fcmsek yerler, dolanan dereler g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ama daha \u00f6nceleri bu u\u00e7may\u0131 nas\u0131l \u00f6\u011freniyorlard\u0131 ki?!<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7 y\u00fcz y\u0131l kadar \u00f6nce bir k\u00f6yl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcncelere dald\u0131. Y\u00fcksek bir yerden iki kanatla inmeyi deniyordu. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncesi sebebiyle o k\u00f6yl\u00fcy\u00fc sopalarla d\u00f6vd\u00fcler, yapt\u0131\u011f\u0131 kanatlar\u0131 da k\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>U\u00e7mak konuda bir ba\u015fka istekli ki\u015fi, Ryanis kentindeki Furvini adl\u0131 ki\u015fiydi. Yukar\u0131ya do\u011fru u\u00e7may\u0131 ba\u015fard\u0131. B\u00fcy\u00fck bir balon \u00fcrettip i\u00e7ine duman doldurdu. Balona da bir ip ba\u011flad\u0131. Oturmak i\u00e7in bir bank yapt\u0131. Balondaki bu banka oturup a\u011fa\u00e7lar\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131. R\u00fczg\u00e2r balonunu al\u0131p g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Derken balonu bir kiliseye \u00e7arp\u0131p \u00e7an\u0131n\u0131na tak\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bu konuda papazlar \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Bu k\u00f6yl\u00fcy\u00fc havaya cinler kald\u0131rd\u0131. Onu ya yakmak ya da didi diri topra\u011fa g\u00f6mmek gerekir.<\/p>\n<p>Zavall\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclmekten zar zor kurtuldu.<\/p>\n<p>Hangi g\u00fcc\u00fcn balonu havaya kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 insanlar o zaman anlayamad\u0131. H\u00e2lbuki duman ile s\u0131cak hava i\u00e7ine girdi\u011fi i\u00e7in balon havalanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Fransa\u2019da hava balonu yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcler. O balon da havayla dolduruldu\u011fu i\u00e7in u\u00e7uyordu. B\u00f6ylesi balonlar\u0131, pilotlar\u0131 istedikleri zamanlarda yapamad\u0131lar. Daha sonra yapt\u0131lar.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde hava gemileri de in\u015fa ediyorlar. Onlar\u0131 pilotlar kullan\u0131yor. \u0130nsanlar, u\u00e7ak in\u015fa etmeyi de \u00f6\u011ferendiler. U\u00e7ak havada pervanesi sayesinde u\u00e7uyor. U\u00e7a\u011f\u0131, d\u00fcmenini kullanarak a\u015fa\u011f\u0131ya, yukar\u0131ya her nereye istersen o tarafa g\u00f6t\u00fcrebilirsin.<\/p>\n<p><strong>\u00a0+<\/strong><\/p>\n<p><strong>Berepe<\/strong>\u015f <strong>Gama\u00e7amu: <\/strong><\/p>\n<p>Haya dido ora\u015f \u01efoxle k\u0306irali\u015fi oras t\u0306u. \u00c7kunde ha\u015fo ivaput\u0306u. Oput\u0306e\u015fi umutelepes gyari na var uba\u011fut\u0306es\u015feni gorumt\u0306es soti\u015fa daha gyaroni sva\u015fa berepe\u015f me\u00e7amu. Hentepes em\u00e7\u0306opalepe nit\u0306es. Em\u00e7\u0306opalepek baba do nanapes berepe\u015feni k\u0306ayi oskidinu ukadamt\u0306es. Bi\u00e7\u0306epe zenaatis oguru\u015fa me\u00e7amu\u015fi nena me\u00e7amt\u0306es. Xelate nana-babak berepe em\u00e7\u0306opales me\u00e7amt\u0306es. Ha\u015fote vit bere do bi\u00e7\u0306i ok\u0306ibgen. K\u0306onduktorik\u0306ala ok\u0306otkvinute \u015furoni o\u011fmalu t\u0306k\u0306oba\u015fa\u015fa para ume\u00e7amu no\u011fasa mendiyonamt\u0306es. Hek em\u00e7\u0306opalepek berepe yonamt\u0306u esnafepe\u015fa: Ma\u01efuge\u015fa, \u00e7ilengeri do makude\u015fa. K\u0306arta bere\u015feni vit manati kogu\u01efugu\u015fk\u0306ule, he\u015fo ivet\u0306u: Vit bereti ar oxoris gama\u00e7amt\u0306u do xolo mendvalu e\u00e7\u0306opumt\u0306u. \u015euroni mali na e\u00e7\u0306opinamanpe uraxat\u0306e k\u0306itxumt\u0306es:<\/p>\n<p>&#8211;Si heya \u00e7kimda moyonam, ama bekiti hemu\u015fi nana, baba hak ren.<\/p>\n<p>&#8211;Raxat\u0306i t\u0306a, nena gyukturamt\u0306u em\u00e7\u0306opalek, hak hemus miti var uyonun, mteli skani xes ren.<\/p>\n<p><strong>Musa<\/strong>\u015f<strong>i derdi: <\/strong><\/p>\n<p>Jur \u01efana ren mu\u00e7\u0306o Musa ma\u01efu\u011fe\u015fi \u00e7ira\u011fi na ren. Jur \u01efana golilu. Ama Musas vitojur \u01efana na golilu k\u0306onari he\u015fo da\u01efonen. Dido do\u00e7\u0306k\u0306indineri ren. Getanap\u0306ici\u015fen olumcera\u015fakis i\u00e7ali\u015fams Dukyanis. Ok\u0306uleti lumcis dulya ren. Usta\u015fi oxorcas me\u015fvelu unon. Hemu\u015fi beres me\u01efk\u0306omilu unon. Musas \u00e7etini daven. Xvala ar ani hemus lo\u0292a aven. Mteli kodincira\u015fk\u0306ule Musa tamo-tamo noxolun, ezdams supara do gyo\u00e7\u0306k\u0306ams ok\u0306itxu\u015fi ogurus. \u0130sa \u00e7\u0306ut\u0306a ren. Arabuli boncapete ndrik\u0306el-mondrik\u0306eli golisvarunan, nungaman artikatis. Noktape jin, tude \u0292xont\u0306unan. \u00c7etini oxi\u01efonen so do mu noren.<\/p>\n<p>Nenapeti u\u00e7inopu renan, Turkuli renan. Ok\u0306itxu\u015fi oguru Musas dido k\u0306ayi a\u01efonen ama mik<\/p>\n<p>ogurams? Bazi usta gok\u0306u\u0292xun do hemindos Musa\u015fi ti ge\u00e7amuten t\u0306k\u0306va\u0292un.<\/p>\n<p><strong>Dukyanis: <\/strong><\/p>\n<p>Loriti\u015fi \u0130sa vitojur \u01efaneri bere ren. Baba mu\u015fis let\u0306a dido na var u\u011fut\u0306u\u015feni p\u0306anda k\u0306urbeti\u015fa nit\u0306u. K\u0306urbetis hemuk furnes i\u00e7ali\u015famt\u0306u. \u0130sa mu\u015fi nanak\u0306ala onas i\u00e7ali\u015famt\u0306es. Xa\u00e7kumt\u0306es lazut\u0306i, ikomt\u0306es getasule. Lazut\u0306i k\u0306arta \u01efanas var uba\u011fut\u0306u. 5- 6 tutas lazut\u0306i e\u00e7\u0306opinu\u015fi u\u011fut\u0306es. Ama mute e\u00e7\u0306opan?!<\/p>\n<p>Ar fara \u0130sa\u015fi baba komoxtu. \u0130sas dido axelu. Baba\u015feni kume, portok\u0306ali do txiri kogei\u011fu:<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7\u0306k\u0306omiya!- u\u01efumert\u0306u.<\/p>\n<p>Vit d\u011fas baba dodgitu oxoris do ok\u0306ule oxtimu\u015fa oxazirus kogyo\u00e7\u0306k\u0306u.<\/p>\n<p>Gyari\u015fk\u0306ule \u0130sas u\u01efu babak:<\/p>\n<p>&#8211;Bere \u00e7kimi! Oskedinu dahaluk go\u01efogi\u017ein. Oskedinu\u015fa oxaziru unon. \u00c7ku umuteli k\u0306o\u00e7epes<\/p>\n<p>xes zenaati var u\u011fut\u0306a\u015fi, ugyareli b\u011furut. Hamu\u015feni zenaati\u015f oguru unon. Zenaatis oguru\u015feni<\/p>\n<p>no\u011fa\u015fa mendagiyonare.<\/p>\n<p>Ha\u015fote \u0130sa no\u011fa\u015fa kogextu. Hek baba mu\u015fik\u0306ala \u0130sa Dukyanis kome\u00e7u do xolo k\u0306urbeti\u015fa igzalu. Xvala kodoskidu \u0130sa. Hemu\u015fi o\u00e7ali\u015fu\u015fi d\u011fa ordo gei\u00e7\u0306k\u0306et\u0306u. Eyselu\u015fk\u0306ule muk kosumt\u0306u dukyani, moimert\u0306u \u01efk\u0306ari, di\u015fka do ok\u0306ule nu\u015fvelamt\u0306u furnes.<\/p>\n<p>&#8211;\u0130sa, \u01efk\u0306ari moi\u011fi! \u0130sa, ham francola Axmet\u0306 efendi\u015f oxori\u015fa mendi\u011fiya!<\/p>\n<p>Ha\u015fo Dukyani do furnes mance\u015fi sersi ignapet\u0306u. \u0130rik\u0306ele \u0130sa oxut\u0306k\u0306va\u0292ut\u0306u. \u0130rik\u0306ele me\u00e7\u0306i\u015fut\u0306u. M\u00e7\u0306ipe dulya dido t\u0306u do heya \u0130sas oxenapamt\u0306es.<\/p>\n<p>Ar fara Dukyani\u015fi mances k\u0306itxu \u0130sak:<\/p>\n<p>&#8211;Zenaati mundes mogurare?<\/p>\n<p>&#8211;Mu zenaati ginon?-k\u0306itxu mancek.<\/p>\n<p>&#8211;Ma kouali\u015f o\u00e7\u0306u\u015fi ustas ovapumu minon.<\/p>\n<p>\u0130\u017ei\u0292u mancek. O\u017ei\u0292inute goim\u00e7\u0306itanu. Ok\u0306ule ha\u015fo nena gyukturu:<\/p>\n<p>&#8211;Sum-otxo \u01efanas ha\u01efi na i\u00e7ali\u015famsteri i\u00e7ali\u015fi, ok\u0306ule furne\u015f ustas nu\u015fvelare do hemu\u015fk\u0306ule<\/p>\n<p>ustalik\u0306oba igurare.<\/p>\n<p>&#8211;Mteli upareli?!-k\u0306itxu \u0130sak.<\/p>\n<p>&#8211;Xici! Parati ginon! Goguram do parati gorum! Xici, lak\u0306ot\u0306i!<\/p>\n<p>\u0130sa\u015fi guris p\u0306at\u0306i davu. Xayi da\u01efonu mance\u015fi nena do hemu\u015fi o\u01efk\u0306omilu.<\/p>\n<p><strong>K\u0306is Mariya: <\/strong><\/p>\n<p>K\u0306is, Yak\u0306uturot bozos u\u01efumelan. Ham \u00e7\u0306ut\u0306a k\u0306is germape, rak\u0306anepe do galepe\u015fi doloxe skidun, \u00e7\u0306ut\u0306a pencerepe na u\u011fun oxoris. Oxoris so skidun k\u0306is Mariya, u\u01efumelan yurta, mu\u015fi teres Yak\u0306utiye coxons. Mu\u015fi oput\u0306es mteli avcobate skidunan. Hak ren avcepe\u015fi k\u0306olmani. Avcepek iluman do mutepe\u015fi t\u0306k\u0306ebi me\u00e7aman do mkveri, \u015fekeri, k\u0306azya\u011fi, \u00e7iti yu\u00e7\u0306opuman. \u0130nuva\u015fi ge\u00e7\u0306k\u0306apules k\u0306is Mariyak mektebi\u015fa oxtimus gyo\u00e7\u0306k\u0306ams. Mteli Sovetyari arinalas doYak\u0306utiyesti ar uk\u0306itxu bere, var doskidasen. K\u0306arta \u00e7\u0306umandeli k\u00e7e mtviris iri k\u0306ele ulunan \u00e7\u0306ut\u0306a figurape.<\/p>\n<p>Mu\u015fi manebrepek\u0306ala koxen k\u0306is Mariya mektebis. Mamgurapalek tkuki, ordo k\u0306odanoren tu\u011fula\u015fi didi mektebi\u015fi yapi, mu\u00e7\u0306o no\u011fas na k\u0306odumansteri. No\u011fas mu\u00e7\u0306o\u015fi skidunan, mu\u00e7\u0306o oput\u0306epes Sovetik mendo\u00e7ku heya oguru\u015fa mamgurapalek oxo\u01efonapamt\u0306u. K\u0306is Mariya do berepek niucaman. Sovetyari lik\u0306ata\u015feni, Sovetyari Cumhuriyetepes na skidunan opape\u015feni tkumers mamgurapalek. K\u0306ayi niucams k\u0306is Mariyak, tolepe kogedu mamgurapales do var icers:<\/p>\n<p>\u201cP\u0306ia korenani hem k\u0306ata yerepe namupes \u00e7xvapa na avenan do t\u0306et\u0306eli gulunan. Ama \u00e7kunde<\/p>\n<p>k\u0306ele gun\u017ee, gun\u017ee inuva do ha\u015fo mk\u0306ule mon\u00e7\u0306inora ren.\u201d<\/p>\n<p>Hemus ini na avet\u0306u\u015feni muk dolikunams. K\u0306is Mariyas mteli\u015fi oxo\u01efonapu do o\u00e7kinu unt\u0306u. \u00c7\u0306ut\u0306a k\u0306is mektebis gamulun, oxori\u015fa komulun, ezdims kitabepe do ik\u0306itxams. Ok\u0306ule kvam\u00e7\u0306aru xes oka\u00e7ams do boncape \u00e7\u0306arums. Gamulun.<\/p>\n<p>&#8211; Xaziri t\u0306a!<\/p>\n<p><strong>Ar Ozbek\u0306i<\/strong>\u015f<strong>i Bozo: <\/strong><\/p>\n<p>&#8211;Naziye, \u0292omi moi\u011fi!<\/p>\n<p>&#8211;Naziye da\u00e7xuri dogzi!<\/p>\n<p>Uponi Naziye gunk\u0306ap\u0306un avlis hekole-hakole.<\/p>\n<p>&#8211;Ma Xamra\u015fa bidare, nanas axve\u01efams Naziyek.<\/p>\n<p>&#8211;\u0130di ama soti soka\u011fis mo dodgitur!<\/p>\n<p>Naziyek ezdams \u00e7ar\u00e7afi do ti, xe, k\u0306u\u00e7xe, mteli \u00e7ar\u00e7afis me\u015fat\u0306k\u0306obun. Nunk\u0306u u\u00e7a pe\u00e7ete<\/p>\n<p>dit\u0306k\u0306obinu. Nulun \u00e7ar\u00e7afi dolokuneri Naziye. Mo\u01efk\u0306imu var iven. Komoxtu Xamra\u015fa.<\/p>\n<p>&#8211;Gi\u00e7kini,- zop\u0306ons Xamrak, -koren ar oxori, hek \u00e7kuni oxorcalepe ok\u0306oib\u011fenan, hek p\u0306ici\u015fi<\/p>\n<p>mo\u01efk\u0306imu iven. K\u0306lubi coxons hem oxoris. \u00c7ar\u00e7afoni jur oxorca mulun. Mondrik\u0306eri, tamo mulunan. Helbet k\u00e7inepe renanya do iris da\u01efonen. Aha didi kvas oxori. M\u00e7ire pencerepe, te didi ren. Ham oxoris oxorcalepe kamaxtes. Nunk\u0306us komui\u01efk\u0306es. Var, oxorcalepe va renan, jur bozo t\u0306udoren. Didi ma\u011fala burmes, st\u0306olis oxorcalepe xenan. M\u00e7\u0306ipe ar oxorcak u\u01efumers majuranepes:<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ar\u00e7afi mo\u01efk\u0306imu\u015fi ren Ozbek\u0306i\u015fi bozo do oxorcas \u00e7ar\u00e7afi var unon. \u0130sa var tkumelan<\/p>\n<p>badepek do k\u00e7inepekya. \u00c7ar\u00e7afite i\u017eabunen, tolepe ok\u0306ixvenan. Oguruti unon Ozbek\u0306i\u015fi oxorcalepes, igura\u015fi k\u0306olayi maskidinenan. Gencepe ret, tkva dulya dogaxenenan, komui\u01efk\u0306it nunk\u0306upeya do ha\u015fo oxo\u01efonapamt\u0306u.<\/p>\n<p>Naziyek niucams. K\u0306ai a\u01efonen. Oxoris ha\u015fo p\u0306ot\u0306e var zop\u0306ont\u0306es.<\/p>\n<p>&#8211; Naziye dersisa nuluri?!<\/p>\n<p>Naziyek koya,- u\u01efumers do k\u0306ap\u0306ineri soka\u011fi\u015fa gamulun. Guli\u015fperis dolokunu dolokuneri, tis<\/p>\n<p>motun me\u01efopxeri tabla, u\u00e7ar\u00e7afe hasteri ren hand\u011faneri Naziye. Nulun do i\u017ei\u0292ams.<\/p>\n<p>&#8211;Onc\u011fore var u\u00e7kin!- barbalams toma k\u00e7e k\u0306ateri badik do xocapek.<\/p>\n<p>Ha\u01efi Naziyek ik\u0306itxams mektebis.<\/p>\n<p><strong>Zera: <\/strong><\/p>\n<p>Nuri do Zera mendrani Hindistani\u015f no\u011fa K\u0306alk\u0306utas skidunan. K\u0306alk\u0306utas dido o\u015fvalu\u015fi fabrik\u0306ape renan. Fabrik\u0306as Hindepek i\u00e7ali\u015faman ama fabrik\u0306a\u015fi mancepe \u0130nglisepe renan. \u0130nglisuri burjuapek Hindistani kogu\u01efu\u011fes. Hentepek ti mu\u015fiseni Hinduri madulye do oput\u0306arepes o\u00e7ali\u015fapaman. Nuri do Zera\u015fi nanak fabrik\u0306as i\u00e7ali\u015fams, \u00e7xoro \u01efaneri Nurikti fabrik\u0306as i\u00e7ali\u015fams. Lumcis Nuri yano komoxtu do \u017eabuni nana mu\u015fiti komoyonu. Muk di\u017eabunu do mancek fabrik\u0306as kogamo\u015fku.<\/p>\n<p>&#8211;Nana, mu ga\u011fodu?- \u00e7\u0306ut\u0306a Zerak k\u0306itxoms.<\/p>\n<p>&#8211;Dostibi, Zera! Nana p\u0306at\u0306i xalis ren!<\/p>\n<p>Zera na dinciru dido ora golilu ama Nuri nana mu\u015fik\u0306ala xolo isinapamt\u0306u:<\/p>\n<p>&#8211;Nana!- tku Nurik, \u00e7\u0306umen Zera fabrik\u0306a\u015fa mendabiyonare. Ma \u00e7xoro \u01efaneri bore ama jur \u01efana ren na bi\u00e7ali\u015fam. Zera \u015fkit \u01efaneri ren. \u00c7ku bi\u00e7ali\u015faten. Si \u017eabuni re, si var ga\u00e7ali\u015fen. Si \u017eabuni kort\u0306a\u015fi, \u00e7ku bi\u00e7ali\u015faten. Nanak mati nena var geukturu.<\/p>\n<p>Ma\u015finapek \u015fanp\u0306iruman. Havas k\u00e7e txveri putxun. Fabrik\u0306as gulun gem\u00e7inadvale. Nuri do<\/p>\n<p>Zerak \u00e7u\u00e7ku k\u00e7e txveri mejimelan. Ham dulyas dido \u00e7\u0306ut\u0306a berek i\u00e7ali\u015fams. Berepek bert\u0306is<\/p>\n<p>txveri ok\u0306ob\u011faman, mendimelan ma\u015finape\u015fa, pa\u011fuman ma\u015finape. Zeras \u00e7etini aven o\u00e7ali\u015fu. Nuri \u017eiroms mu \u00e7\u0306ut\u0306a ren da mu\u015fi. Zeras da\u00e7\u0306k\u0306indu do ma\u015fina\u015fi yanis kelanciru. Gem\u00e7inadvalek ko\u017eiru distvinu. Zerak var ognams. Bigate nontxu, Zerak var ognams. Gem\u00e7inadvales guri muxtu do k\u0306u\u00e7xete montxu bozos.<\/p>\n<p>&#8211;Das ge\u00e7amu var iven. Heya \u00e7\u0306ut\u0306a ren. Muk nana\u015feni i\u00e7ali\u015fams,- uramt\u0306u Nurik. Nana skani<\/p>\n<p>om\u015fkorinute var \u011furasen ama \u00e7kuni do\u011furunya,- u\u01efu Nurik.<\/p>\n<p>Gem\u00e7inadvalek ar xes Nuri majuranis Zera kogyak\u0306nu do ma\u015finape\u015fa ot\u0306k\u0306o\u00e7u.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130\u00e7ali\u015fit, vardo juri-xolo dulya\u015fen mekt\u0306k\u0306o\u00e7aten.<\/p>\n<p><strong>Tink\u0306ozi Xoca: <\/strong><\/p>\n<p>Ar fara Xoca\u015fa k\u0306o\u00e7i komoxtu do u\u01efumers:<\/p>\n<p>&#8211;Co\u011fori domixro\u0292kuya, k\u0306o\u00e7i na doxvamansteri doxu\u015fi izni komom\u00e7i!<\/p>\n<p>&#8211;K\u0306ayi var iven!-Xocak tku.<\/p>\n<p>&#8211;Ama co\u011fori \u00e7kimi arguroni dosti t\u0306u.<\/p>\n<p>&#8211;Haya ma var mi\u00e7kin!-Xocak tku.<\/p>\n<p>&#8211;Ma si dido ge\u00e7\u0306areri komek\u00e7am, nak\u0306o ginon si domi\u01efvi!<\/p>\n<p>&#8211;He\u015fo ren na, izni mek\u00e7am. Ginon, skani co\u011fori doboxvare? Ha\u015foti vu Xoca \u00e7kunik.<\/p>\n<p><strong>Oputxalape<\/strong>\u015f<strong>eni: <\/strong><\/p>\n<p>Met\u0306aloni k\u0306in\u00e7epete zifosisteri got\u0306k\u0306va\u0292unan let\u0306as jin maputxocepek. Tude ar anis i\u017eirenan, no\u011fape, onape, buksepe, gomor\u00e7xulaneri \u011falepe.<\/p>\n<p>Ama oputxu mu\u00e7\u0306osi iguramt\u0306es? [Sumo\u015fi] 300 \u01efana k\u0306onari \u01efoxle ar oput\u0306arik jur msva komoingonu. Hentepete ma\u011fala sva\u015fen hemuk gextimu \u0292adumt\u0306u. Hamus guri\u015feni heya bigapete dobaxes do msvalepe dot\u0306axes.<\/p>\n<p>No\u011fa Ryazanis \u00e7kva mongonate, Furvinis, jin eputxinu daxenu. Heyak didi bulti dovu do<\/p>\n<p>doloxe k\u0306oma kodolosku. Bultis tok\u0306i konok\u0306oru, doxunu\u015feni gelaxunoni dovu, kogelaxedu do ncalepes jin ha\u015fote gextu. \u0130xik bulti mendi\u011fu do heya oxvames mat\u0306u. \u00c7angis na nobut\u0306u.<\/p>\n<p>Furvinik gyak\u0306nu do \u011furasen komu\u00e7itu. P\u0306ap\u0306azepek ognapeski:<\/p>\n<p>&#8211;Oput\u0306ari hava\u015fa cinepek eyonesya, heya o\u00e7\u0306u\u015fi k\u0306o\u00e7i vana \u015furigedgineri doxu\u015fi renya. Dido \u00e7etinobate o\u011furinus komu\u00e7itu.<\/p>\n<p>Mu mencelik bulti hava\u015fa kei\u011fu k\u0306o\u00e7epes var oxa\u01efones. Halbuki k\u0306omak\u0306ala doloxe t\u0306u\u0292a hava na amaxtu\u015feni bulti eputxu. Fransias hava\u015fi bulti komoingones, heti t\u0306u\u0292a havate dolop\u015feri na t\u0306u\u015feni putxut\u0306u. Hasteri bultite maputxoces na unt\u0306ut\u0306es oras var axenes.<\/p>\n<p>Ama uk\u0306a\u00e7xe heyati doves. Ha\u01efi hava\u015fi k\u0306aravepe, diri-jablepe k\u0306oduman, hentepe maputxocepek oyonaman. Haerop\u0306lanepe\u015fiti ok\u0306odu k\u0306o\u00e7epek kodigures. Havas haerop\u0306lani p\u0306rop\u0306eleri\u015f me\u015fvelute gulun. Mot\u0306orik p\u0306rop\u0306eleri oktams. Dimonite jin, tude sotxa na ginon k\u0306ele\u015fe haerop\u0306lani gayonen.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEitqCBRNBSLk0xTncvj9qnVOzub7xAeWUrxgQ2bOFSiYY-fF3gnbvwrJmbjCHdWWkpxT0rh5h9U9VH381XF1qMCnuPlh8qFW-5ZZRfHUD0ABK5V7-hLnAtVV4anylpn-F4ECh5nkzSDDBBntdmKa62R-uB7scksPFG35PuHwBDrTRUgG0hbr5bAKNkBT1Py\/w388-h640\/5b.jpg\" width=\"388\" height=\"640\" border=\"0\" data-original-height=\"611\" data-original-width=\"370\" \/><\/p>\n<p>[<strong>Kaynak kitap<\/strong>: \u0130skender \u01eeita\u015fi, \u201cOk\u0306itxu\u015feni Supara\/ Majurani Fila\u201d, Abazastani \u00d6. S. S.C., G\u00fcrcistan S. S. C., S. S.C. B, \u0410\u049f\u0259\u0430\/ Soxumi\/\u10e1\u10dd\u10ee\u10e3\u10db\u10d8\/ \u0421\u0443\u0445\u0443\u043c, 1937, (1937 Latin Alfabesinden 1984 Alfabesine \u00e7evriyaz\u0131, d\u00fczenleme ve T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7eviri: Ali \u0130hsan Aksamaz, \u0130stanbul, 1998]<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhZmdtPLVYgBSKZ1qwaBOvL19PJH6cpucxY2UA918kf2S2VycfDX91nBxFNU6WHFyJS_YwRvE4JDphGcf20rvb6y7YpIK5HQLDmHTKFuoaEBqGNR8Cub3QueJOzQ1ygKFEXd2G1arhi-L-HUeg2H8jpsee2puslSOnilswoKN3NWNxxGnXOGaMQ0Eq44Ggs\/w640-h310\/1.jpg\" width=\"640\" height=\"310\" border=\"0\" data-original-height=\"156\" data-original-width=\"323\" \/><\/p>\n<p><strong>Radyosever:<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n birbirleriyle radyo arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla haberle\u015ftiklerini E\u015fref uzun zamandan beri duyuyordu. Ancak bu ileti\u015fimin nas\u0131l oldu\u011funu ve insanlar\u0131n radyo arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla nas\u0131l haberle\u015fti\u011fini bilmiyordu. Bir keresinde babas\u0131yla birlikte kente indi\u011finde E\u015fref, radyo satan bir ma\u011fazaya gitti.<\/p>\n<p>Ma\u011fazan\u0131n vitrinine bak\u0131nca \u00e7e\u015fitli radyo aparatlar\u0131, radyo alet edevatlar\u0131 g\u00f6r\u00fcyor. Vitrinde bir de kitap duruyor. Kitab\u0131n kapa\u011f\u0131nda \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor: \u201cRadyo aparat\u0131 nas\u0131l yap\u0131l\u0131r?\/ Radyoseverler i\u00e7in klavuz kitap\u201d.<\/p>\n<p>E\u015fref karar\u0131n\u0131 verdi:<\/p>\n<p>&#8211;Ben de radyo aparat\u0131 yapaca\u011f\u0131m!<\/p>\n<p>Bu karar\u0131n\u0131 uygulamak i\u00e7in o ma\u011fazaya girdi. Vitrinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc o kitab\u0131n bir kopyas\u0131n\u0131 sat\u0131n ald\u0131.<\/p>\n<p>Sevin\u00e7li E\u015fref \u015fimdi bulvara ko\u015fuyor. Orada bir banka oturdu. Kitab\u0131 okumaya ba\u015flad\u0131. Bir yandan okuyor di\u011fer yandan da radyo aparat\u0131 yapmak i\u00e7in gerekli olan alet edevat\u0131 defterine not al\u0131yor. Daha sonra ba\u015fka bir ma\u011fazaya gitti. E\u015fref, gerekli alet edevat\u0131 sat\u0131n ald\u0131ktan sonra kentteki kolhoz pazar\u0131na gitti. Orada babas\u0131, kolhozdan getirilen zerzevat\u0131 sat\u0131yordu.<\/p>\n<p>E\u015fref\u2019e \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Bug\u00fcn sat\u0131\u015f i\u015fimizi erkenden bitirdik! Sen neredeydin? Kendin i\u00e7in iyi bir \u015feyler sat\u0131n ald\u0131n m\u0131?<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ok iyi \u015feyler sat\u0131n ald\u0131m, baba. \u015eimdi \u00e7ok iyi \u015feylerim var!<\/p>\n<p>&#8211;\u00d6yleyse \u00e7ok iyi! Eve gidince yeriz!<\/p>\n<p>&#8211;Baba, sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131m \u015feyler yenmez ki!<\/p>\n<p>&#8211;O h\u00e2lde neden sat\u0131n ald\u0131n?<\/p>\n<p>&#8211;Radyo aparat\u0131 yapmak i\u00e7in gerekli olan alet edevat\u0131 sat\u0131n ald\u0131m. Ben radyo aparat\u0131 yapaca\u011f\u0131m. Sonra da her g\u00fcn Moskova\u2019n\u0131n, Tiflis\u2019in verece\u011fi haberleri, \u00e7alaca\u011f\u0131 m\u00fczik par\u00e7alar\u0131n\u0131 dinleyece\u011fiz.<\/p>\n<p>Babas\u0131, E\u015fref\u2019e sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Sen b\u00f6yle neler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun, evlad\u0131m! \u0130yi de sen radyo aparat\u0131 yapabilir misin?<\/p>\n<p>Babas\u0131na, sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterdi:<\/p>\n<p>&#8211;Bu kitap bana yol g\u00f6sterecek!<\/p>\n<p>Aradan on g\u00fcn ge\u00e7ti. Bu on g\u00fcn i\u00e7erisinde E\u015fref yorulmadan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Sonraki on birinci g\u00fcn radyo aparat\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n<p>E\u015fref herkesi \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Bug\u00fcn radyo dinlemek i\u00e7in bizim eve gelin!<\/p>\n<p>Babas\u0131 E\u015fref\u2019e sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Her \u015feyin haz\u0131r m\u0131? Herhangi bir konuda sana yard\u0131mc\u0131 olay\u0131m m\u0131?<\/p>\n<p>&#8211;Anteni \u00e7ekmekte bana yard\u0131m et, onun d\u0131\u015f\u0131nda her \u015feyi haz\u0131rlad\u0131m.<\/p>\n<p>E\u015fref, iki uzun s\u0131r\u0131k arad\u0131. \u0130ki s\u0131r\u0131k aras\u0131na tel \u00e7ekip babas\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131yla birini evlerinin dam\u0131na dikti. Di\u011ferini evlerinin ayn\u0131ndaki a\u011faca takt\u0131.<\/p>\n<p>Sevin\u00e7li E\u015fref babas\u0131na seslendi:<\/p>\n<p>&#8211;Art\u0131k anten de haz\u0131r!<\/p>\n<p>Ak\u015famleyin E\u015freflerin evinde konu kom\u015fu \u00e7ok ki\u015fi topland\u0131. Saat yediye az bir zaman kal\u0131nca radyo aparat\u0131n\u0131n hoparl\u00f6r\u00fc h\u0131\u015f\u0131rdama ba\u015flad\u0131. Ondan sonra da yay\u0131n ba\u015flad\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Sevgili dinleyiciler, buras\u0131 Moskova Radyosu! Moskova Radyosunu dinliyorsunuz!<\/p>\n<p>Radyonun sesini duyan oradaki herkes \u00f6yle sevindi ki sanki karanl\u0131k geceden ayd\u0131nl\u0131k g\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi oldular.<\/p>\n<p>M\u00fczik par\u00e7alar\u0131 \u00e7ald\u0131lar. \u015eark\u0131lar s\u00f6ylediler.<\/p>\n<p>E\u015fref\u2019in babas\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Bu ne iyi bir \u015fey b\u00f6yle! Evimde oturuyorum, sanki Moskova\u2019daym\u0131\u015f\u0131m gibi zannediyorum. Radyo sayesinde birbirimize yakla\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n<p><strong>Kolay Yol:<\/strong><\/p>\n<p>Nuri, evde ders \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Babas\u0131 yan\u0131na yakla\u015f\u0131p sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Ne okuyorsun?<\/p>\n<p>&#8211;\u00d6nceki zamanlarda \u00e7ocuklar\u0131n nas\u0131l \u00f6\u011frendiklerine ili\u015fkin bir metni okuyorum.<\/p>\n<p>&#8211;Bana da oku!<\/p>\n<p>Nuri, metni babas\u0131na okudu.<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ok do\u011fru yaz\u0131yorlar. \u00d6nceleri \u00f6yleydi. \u00c7ocuklu\u011fumda ben de \u00f6yle zorluklar \u00e7ekiyordum. Ben de \u00f6yle \u00f6\u011freniyordum. O zaman, \u015fimdiki gibi okul yoktu. \u00dcstelik hi\u00e7 kimse de yaz\u0131y\u0131 \u00f6\u011frenmeye kimse \u00f6yle kulak asm\u0131yordu. Hayat \u00e7ok zordu.<\/p>\n<p>&#8211;Baba, \u015fimdi \u00e7ocuklara \u00f6yle davran\u0131lm\u0131yor. Sovyet \u0130ktidar\u0131, \u00f6yle hatalara izin vermiyor! Do\u011fru olmaz!<\/p>\n<p>Art\u0131k yaz\u0131y\u0131 \u00f6\u011frenmeye herkesi zorlad\u0131lar. Temel \u00f6\u011frenim herkes i\u00e7in gereklidir. Sonra ortaokula gideceksin. Ondan sonra da kim isterse \u00fcniversiteye gidiyor.<\/p>\n<p>Buray\u0131 istemiyorsan, fabrika ve i\u015fletmelerde mevcut olan okula girip bir zanaat \u00f6\u011freneceksin. Oradan bilgili i\u015f\u00e7iler mezun oluyor. \u00d6\u011frenmenin yolu art\u0131k herkese a\u00e7\u0131k ve kolayd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Misafir G\u00fcne\u015f (Nenets<\/strong> <strong>Okulu \u00d6\u011fretmenlerinin Dedikleri):<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ar y\u00f6netimi s\u0131ras\u0131nda Grilona\u2019daki ailelere hi\u00e7 kimse okul kurmuyordu. Kendi alfabeleri yoktu. Kendi dilleriyle yaz\u0131lm\u0131\u015f kitaplar\u0131 da yoktu. Sovyet \u0130ktidar\u0131 d\u00f6neminde art\u0131k onlar\u0131n alfabeleri de var, kendi dillerinde kitaplar\u0131 da var, okullar\u0131 da var. \u00c7ocuklar\u0131 uzaklardan okula getiriyorlar.<\/p>\n<p>\u0130lkbaharda etraf tundra ye\u015fili bitkilerle \u00f6rt\u00fcn\u00fcyor. Grilona i\u00e7indeki g\u00f6l, batakl\u0131k ve dereler par\u0131ld\u0131yor. K\u0131\u015f\u0131n tundra buz ve karla \u00f6rt\u00fcn\u00fcr. O zaman ko\u015fturan geyikler i\u00e7in yol a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Nenets insan\u0131, geyikleri hafif k\u0131za\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcne ba\u011fl\u0131yor, \u00e7ocuklar\u0131 da k\u0131za\u011fa oturtup okula g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Orada ilkbahar gelene kadar b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n<p>Nenets \u00f6\u011fretmenleri, y\u0131l\u0131n en ne\u015feli g\u00fcn\u00fcn\u00fc, g\u00fcne\u015fin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 o g\u00fcn olarak kabul ediyorlar. Nenetslerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerlerde iki ay i\u00e7inde f\u0131rt\u0131nal\u0131 geceler uzar. Okulumuzun \u00f6n\u00fcnde bir t\u00fcmsek var. Oradan ta uzaklara bakmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. O t\u00fcmsekten g\u00fcne\u015fi g\u00f6rebiliriz. G\u00fcne\u015fin bu y\u0131l g\u00f6r\u00fcnece\u011fi ilk g\u00fcn\u00fc sak\u0131n ka\u00e7\u0131rma! G\u00fcne\u015f yava\u015f yava\u015f topra\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcnde parlayacak ve yine batacak. G\u00fcne\u015fin bu ilk \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek ne sevin\u00e7li bir and\u0131r b\u00f6yle!<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar okuldan ko\u015farak \u00e7\u0131k\u0131p o t\u00fcmsekte toplan\u0131yorlar. Bu k\u00f6yde ya\u015fayan insanlar da o saatte o t\u00fcmse\u011fin \u00fcst\u00fcndedir. K\u00f6pekleri de orada. \u0130\u015fte bulutun kenar\u0131 k\u0131zard\u0131. Herkes heyecanla bekliyor. Parlak \u0131\u015f\u0131klar yay\u0131ld\u0131. Ufuktaki g\u00fcne\u015f yuvarlakla\u015ft\u0131. \u00c7ocuklar, \u201c\u0130\u015fte g\u00fcne\u015f, g\u00fcne\u015f!\u201d diye sevin\u00e7le ba\u011fr\u0131\u015f\u0131yorlar. Gen\u00e7ler t\u00fcfek at\u0131yorlar. B\u00fcy\u00fckler, k\u00fc\u00e7\u00fckler alk\u0131\u015fl\u0131yorlar, birbirlerinin boynuna sar\u0131l\u0131yorlar. \u00c7ocuklar, ay\u0131 yavrular\u0131 gibi, karda oyunlar oynuyor, yuvarlan\u0131yorlar. Onlar\u0131n yan\u0131ndaki k\u00f6pekler de oynuyorlar. \u015eimdi g\u00fcn uyanacak! Grilona\u2019da g\u00fcne\u015fi \u00e7ok seviyorlar. En \u00e7ok sevdikleri kelime de g\u00fcne\u015ftir. Oradaki herkesin sevdi\u011fi Nenets \u015fark\u0131s\u0131 \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<p>\u201cOturup denize bak\u0131yorum.\/ \u00dc\u00e7\u00fcm\u00fcz de iyi h\u00e2ldeyiz;\/ ben, deniz ve g\u00fcne\u015f!\u201d<\/p>\n<p><strong>S\u0131hhiyeci K\u00f6pek:<\/strong><\/p>\n<p>[1917- 1923] \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda cephede sa\u011f el ve aya\u011f\u0131ma kur\u015fun isabet etti; vuruldum. \u00c7ukurluk bir yere yuvarland\u0131m. \u00c7ok kan\u0131m akt\u0131, kuvvetten d\u00fc\u015ft\u00fcm. Bizimkiler hi\u00e7bir yerde g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyordu. Mataramdaki b\u00fct\u00fcn suyu i\u00e7tim. Sonra bay\u0131lm\u0131\u015f\u0131m. Kendime geldi\u011fim zaman bazen sabah, bazen de ak\u015fam zannediyordum. Yard\u0131m \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yordum ama kimse duymuyor, kimse bana cevap vermiyordu. Anlad\u0131m ki bizimkiler olduk\u00e7a uzaktayd\u0131lar.<\/p>\n<p>Yaralar\u0131m ac\u0131yor\u2026<\/p>\n<p>&#8211;Kayboldum, -diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.<\/p>\n<p>Gayka olmasayd\u0131 \u00f6l\u00fcyordum.<\/p>\n<p>\u0130kinci gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn bitiminde yak\u0131n bir yer bir k\u00f6pe\u011fin havlamas\u0131n\u0131 duyuyorum. O kadar sevindim ki anlatamam. Yaln\u0131zca tek mesele vard\u0131; beni bulacak m\u0131, bulamayacak m\u0131?<\/p>\n<p>Buldu da! Gayka, beni buldu. Sevin\u00e7ten a\u011fz\u0131m\u0131 y\u00fcz\u00fcm\u00fc yalad\u0131.<\/p>\n<p>&#8211;Benim iyi y\u00fcrekli arkada\u015f\u0131m! Can yolda\u015f\u0131m!<\/p>\n<p>\u015eimdi ben ona arkada\u015f niye demeyeyim ki!<\/p>\n<p>Yan\u0131ma uzan\u0131p s\u0131rt\u0131n\u0131 bana d\u00f6nd\u00fc. S\u0131rt\u0131ndaki ay-y\u0131ld\u0131zl\u0131 \u00e7antan\u0131n \u00fcst\u00fcnde \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu: \u201c\u0130htiya\u00e7 duydu\u011fun al!\u201d O \u00e7antadan iyot ile sarg\u0131 bezini \u00e7\u0131kartt\u0131m. \u0130yodu yaralar\u0131ma s\u00fcrd\u00fcm. Sonra da sarg\u0131 beziyle yaralar\u0131m\u0131 sard\u0131m.<\/p>\n<p>Gayka, bana ko\u015fuyor. Brinzeli ad\u0131 verilen \u00e7ubu\u011fu benden di\u015fleriyle al\u0131p uzaktaki k\u0131z\u0131l s\u0131hhiye personeline g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>Gayka, bulundu\u011fum yere s\u0131hhiyecilerin ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. B\u00f6ylece kurtuldum.<\/p>\n<p><strong>\u00c7ar\u0131n \u0130ktidar\u0131 Zaman\u0131nda Fabrikada Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z (Bir \u0130\u015f\u00e7inin An\u0131lar\u0131):<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7arl\u0131k y\u00f6netimi zaman\u0131nda ben makine fabrikas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7iler sabah alt\u0131da fabrikaya gidiyorlard\u0131. Ellerinde yiyecek boh\u00e7alar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yorlard\u0131. Yiyecek olmay\u0131nca olmuyordu. \u00c7al\u0131\u015fma saati on iki saatten fazlayd\u0131. \u0130\u015f\u00e7ilik \u00fccretimiz \u00e7ok azd\u0131. Bir ayl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda i\u015f\u00e7iye ancak on yedi-on sekiz manat veriyorlard\u0131. Bizi, s\u00fcresinden daha fazla da \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorlard\u0131. \u00c7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131 yok a\u011f\u0131rd\u0131. \u0130malathanenin i\u00e7inde r\u00fczg\u00e2r esiyor, tepemize ya\u011fmur daml\u0131yordu.<\/p>\n<p><strong>Usta \u0130\u015f\u00e7iler:<\/strong><\/p>\n<p>Babas\u0131 ve Hamza bir fabrikada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Sabah \u2026 Hamza g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131. Annesi ba\u015f\u0131na geldi:<\/p>\n<p>&#8211;Haydi, kalk art\u0131k Hamza! Saat alt\u0131 oldu. Baban \u00e7ay i\u00e7iyor.<\/p>\n<p>Hamza kalk\u0131yor, banyosunu yap\u0131yor. Sonra da be\u015f dakika jimnastik yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Babas\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Hamza, \u00e7ay i\u00e7! Patates ye, lezzetli. \u0130\u015fte ekmek de burada.<\/p>\n<p>Hamza soruyor:<\/p>\n<p>&#8211;Anne, sen evde mi olacaks\u0131n?<\/p>\n<p>&#8211;Evet. Bug\u00fcn i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yorum. Bug\u00fcn benim izin g\u00fcn\u00fcm.<\/p>\n<p>Babas\u0131 ile Hamza tramvayla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 fabrikaya gidiyorlar. Hamza\u2019n\u0131n babas\u0131 fabrikada usta. Hamza ise hen\u00fcz \u00f6\u011frenci. O y\u00fczden fabrikada d\u00f6rt saat \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Sonra da okuluna gidiyor.<\/p>\n<p>&#8211;\u015eimdi usta i\u015f\u00e7i olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Biz ustay\u0131z. Fabrikaya ge\u00e7 gelmek olmaz, h\u0131zl\u0131 ve iyi \u00e7al\u0131\u015fmak gerekiyor. Kim \u00e7al\u0131\u015fmazsa, o tembeldir.<\/p>\n<p>Tramvaydaki yolcular sohbet ediyorlar, g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcyorlar. Hepsi h\u00e2llerinden memnun. Babas\u0131 ve Hamza yine evlerinde aileleriyle beraberler. Bu aile i\u015f\u00e7ilerin ailesidir. \u0130\u015f\u00e7ilerin hepsi de g\u00f6n\u00fclden \u00e7al\u0131\u015f\u0131p iyi bir hayat s\u00fcr\u00fcyorlar.<\/p>\n<p><strong>Orman:<\/strong><\/p>\n<p>K\u00f6y\u00fcn etraf\u0131nda sanki bek\u00e7i gibi tepeler bulunuyor. Bitki, orman\u0131n ucuna kadar her tepeye adeta elbise giydiriyor. \u00d6teden beriden so\u011fuk ve temiz sular iniyor; sesleri ta uzaktan bile duyuluyor. Yama\u00e7larda ki d\u00fczl\u00fck ve bo\u011fazl\u0131k yerlerde m\u0131s\u0131r, t\u00fct\u00fcn ve dar\u0131 tarlalar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. G\u00fczel ve ho\u015f bir manzara!<\/p>\n<p>Ger\u00e7ekten de o kadar ho\u015ftu ama insanlar kendi elleriyle bu manzaray\u0131 tahrip ettiler. Herkes istedi\u011fi yerde a\u011fa\u00e7 kesiyordu. Hayvan s\u00fcr\u00fcleri gidip a\u011fa\u00e7 fidanlar\u0131n\u0131 yiyordu. Orman art\u0131k kimseye fayda sa\u011flam\u0131yordu. B\u00f6ylece orman yava\u015f yava\u015f yok oluyordu. K\u0131sa zaman i\u00e7inde k\u00f6y\u00fcn yak\u0131n\u0131nda tek bir a\u011fa\u00e7 bile kalmad\u0131. Yama\u00e7lara ya\u011fan ya\u011fmurlar, topra\u011f\u0131 dereye indirdi. Yama\u00e7lar \u00e7\u0131plak ve kayal\u0131k kald\u0131. \u00d6nceleri tarlalar\u0131n oldu\u011fu yerlerde art\u0131k kimse tek bir ot bile g\u00f6remiyordu. Su kaynaklar\u0131 kurudu. Bir zamanlar akan o sular\u0131n ne\u015feli ve yank\u0131lanan sesi art\u0131k duyulmuyordu. Bir keresinde \u015fiddetli bir ya\u011fmur ya\u011fd\u0131. Sel oldu. Sel; bir evi, iki ma\u011fazay\u0131 ve bir serenderi \u00f6n\u00fcne kat\u0131p g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>\u015eimdi k\u00f6yde insanlar a\u011fl\u0131yor. Ya\u015fl\u0131 kad\u0131nlar \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n<p>&#8211;Bu, Allah\u2019\u0131n bize verdi\u011fi bir cezad\u0131r! \u00d6nceleri \u00f6yle g\u00fczel tarlalar\u0131m\u0131z vard\u0131 ki sel hi\u00e7 olmuyordu. Allah\u2019a yakaral\u0131m!<\/p>\n<p>Kentteki yetkililer, k\u00f6y\u00fc sel bast\u0131\u011f\u0131n\u0131, zarar verdi\u011fini duyunca hemen bir komisyon olu\u015fturup k\u00f6ye yollad\u0131lar.<\/p>\n<p>Kentten gelen bir yetkili sordu:<\/p>\n<p>&#8211;A\u011fa\u00e7lar\u0131 neden uygun \u015fekilde kesmediniz?<\/p>\n<p>Bu ki\u015fi ormanla ilgilenen, ormanc\u0131 dedikleri yetkiliydi:<\/p>\n<p>&#8211;Orman\u0131 korumak gerekir. Siz a\u011fa\u00e7lar\u0131 b\u00f6yle kesti\u011finiz i\u00e7in yama\u00e7larda hi\u00e7 a\u011fa\u00e7 kalmad\u0131.<\/p>\n<p>A\u011fac\u0131n k\u00f6k\u00fc topra\u011f\u0131 tutar. Toprak da ya\u011fan ya\u011fmuru emer. B\u00f6ylece de sel fel\u00e2keti olmaz. Yani bunlar\u0131n biri di\u011ferini izler.<\/p>\n<p>K\u00f6yl\u00fcler, yetkilinin bu anlatt\u0131klar\u0131ndan selin sebebini iyice anlad\u0131lar. Ondan sonra da ormana g\u00f6zleri gibi bakt\u0131lar. Eskiden kestikleri a\u011fa\u00e7lar\u0131n yerine yenilerini dikiyorlard\u0131 art\u0131k. Hayvanlar\u0131n otlatma alanlar\u0131n\u0131 \u00e7itlerler \u00e7evirdiler. Kesilecek a\u011fa\u00e7lar\u0131 da usul\u00fcne g\u00f6re kestiler.<\/p>\n<p><strong>Yard\u0131mc\u0131lar:<\/strong><\/p>\n<p>Hava karard\u0131. Kapkara bulutlarla ya\u011fmur geliyor. Kolhoza d\u00e2hil \u00e7ift\u00e7iler t\u00fct\u00fcn ma\u011fazas\u0131na do\u011fru ko\u015fuyorlar. T\u00fct\u00fcn y\u00fckl\u00fc makinalar ma\u011fazan\u0131n bah\u00e7esinde. Onlar\u0131 ma\u011fazan\u0131n i\u00e7ine girmeleri gerekiyor. Herkes ko\u015fturup i\u015fini yap\u0131yor. Ama bulut \u00fczerlerine daha h\u0131zla yakla\u015f\u0131yordu. \u0130rice iki \u00fc\u00e7 ya\u011fmur damlas\u0131 topra\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc bile.<\/p>\n<p>Yetkili, di\u011ferlerine sesleniyordu:<\/p>\n<p>&#8211;Ko\u015fa ko\u015fa, \u00e7abuk \u00e7abuk!<\/p>\n<p>Kolhoza dahi \u00e7ift\u00e7iler g\u00f6r\u00fcyor ki boyunlar\u0131nda k\u0131z\u0131l fularlar\u0131 tak\u0131l\u0131 \u00e7ocuklar yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in ko\u015fu\u015fturuyorlar.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar sel\u00e2m verdi:<\/p>\n<p>&#8211;Kolay gelsin, emmiler! Biz de size yard\u0131m etmek i\u00e7in geldik!<\/p>\n<p>&#8211;Tam da ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011fu zamanda geldiniz, sa\u011flam delikanl\u0131lars\u0131n\u0131z!<\/p>\n<p>Ortal\u0131k i\u015f kayn\u0131yordu. Kimi makinalar\u0131 ma\u011fazaya \u00e7ekiyordu, kimi tarladan sepetleri getiriyordu.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece birle\u015ftikleri g\u00fc\u00e7leri sayesinde ya\u011fmur tam ya\u011fmadan ma\u011fazaya ta\u015f\u0131ma i\u015fini tamamlam\u0131\u015f oldular.<\/p>\n<p><strong>\u0130n\u015fa faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz:<\/strong><\/p>\n<p>Tepe tepeden y\u00fcksek. Her yerde a\u011fa\u00e7lar. Dereler h\u0131zla denize kavu\u015fuyor. Yollar dik ve engebeli. Ya\u011fmur ya\u011fd\u0131\u011f\u0131 zaman o yolda gidemezsin. Dereler y\u00fckselir. \u0130nsan de\u011fil, at bile dereden ge\u00e7emez. Ya da kar ya\u011fd\u0131\u011f\u0131 zaman o yolu insanlar yine kullanamaz. Tepelerle \u00e7evrili o k\u00f6yde durum eskiden b\u00f6yleydi. Gel g\u00f6r ki art\u0131k her \u015fey de\u011fi\u015fti. Patika yollar\u0131 geni\u015fletiyorlar. Otomobilin gidip gelece\u011fi yolu a\u00e7t\u0131lar. Yine \u00e7ok yeni yollar yap\u0131yorlar. \u00c7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde derelerin \u00fcst\u00fcne demir k\u00f6pr\u00fcler in\u015fa ettiler. Derelerin g\u00fcc\u00fcyle b\u00fcy\u00fck su trib\u00fcnlerini d\u00f6nd\u00fcr\u00fcp elektrik \u00fcretiyorlar. Tepelerdeki k\u00f6yler art\u0131k elektrik \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131yla ayd\u0131nlan\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8211;Evet, biz toplumcu hayat\u0131 in\u015fa ettik!<\/p>\n<p><strong>Demiryolu:<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fczenleyici ki\u015fi, tepelerde ovalarda d\u00fcz yollar yapt\u0131. Derelere k\u00f6pr\u00fcler kurdu. D\u00fcz yollara \u00e7elik relsape koydu. Relsapelara demir makinelar oturttu. Bu makinan\u0131n kazan\u0131, sobas\u0131 ve borusu vard\u0131. Sobaya odun veya k\u00f6m\u00fcr at\u0131yorlard\u0131. Kazanda su kayn\u0131yor. Lokomatif z\u0131playa z\u0131playa gidiyor. \u00d6yle h\u0131z\u0131 gidiyor ki at bile ona yeti\u015femez. Saatte elli kilometreye kadar h\u0131z yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Lokomatif, vagonlar\u0131 \u00e7ekiyor. Bir vagonda insanlar gidiyor. Di\u011fer vagon y\u00fckle doldurulmu\u015f. Y\u00fck g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlar.<\/p>\n<p><strong>+<\/strong><\/p>\n<p><strong>Radiomaorope: <\/strong><\/p>\n<p>Radiote k\u0306o\u00e7epek artikatis ambari na me\u00e7aman E\u015frefik dido ora ognamt\u0306u. Ama mu\u00e7\u0306o\u015fi heya iven do mu\u00e7\u0306o ikumt\u0306es hemus var u\u00e7kit\u0306u. Ar fara babak\u0306ala no\u011fa\u015fa gextu\u015fi, E\u015frefi radio na gama\u00e7aman ma\u011faza\u015fa idu. O\u01efk\u0306en penceres \u00e7kvado\u00e7kva radio, t\u0306akimepe renan, ar\u00e7kvati kitabepe \u017einan. Ar kitabi\u015f jin \u00e7\u0306arumt\u0306u: \u201cRadio ap\u0306arati mu\u00e7\u0306osi ixenen\/ Radiomaoropepe\u015feni supara\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8211;Mati radio ap\u0306arati p\u0306are! Mu\u015feburot kogonk\u0306vatu E\u015frefik. Mu\u015fi gonk\u0306vatu\u015fi ti\u015fa moyonu\u015feni heya ma\u011fazas kamaxtu do na \u017eiru kitabi ke\u00e7\u0306opu. Xeleri E\u015frefi bulvari\u015fa nunk\u0306ap\u0306un. Hek gelaxunonis kodoxedu do ok\u0306itxus kogyo\u00e7\u0306k\u0306u. Ar k\u0306ele ik\u0306itxums, ar k\u0306ele ap\u0306arati oxenu\u015feni na unon \u015feyepe defteris no\u00e7\u0306arums. Ar\u00e7kva radio ma\u011faza\u015fa idu. E\u015frefi, ke\u00e7\u0306opu na unt\u0306u \u015feyepe do k\u0306olmanuri bazari\u015fa idu. Hek baba mu\u015fik k\u0306olmani\u015fen na moi\u011fu zamzavati gama\u00e7amt\u0306u.<\/p>\n<p>&#8211;Hand\u011fa ordo dobo\u00e7odinit,- babak Esrefis u\u01efu,- edo si so ort\u0306i, skani\u015feni mutu k\u0306ayi \u015feyepe<\/p>\n<p>e\u00e7\u0306opii?<\/p>\n<p>&#8211;Ma dido k\u0306ayi \u015feyepe ep\u0306\u00e7\u0306opi, baba! Dido k\u0306ayi \u015feyepe mi\u011fun ha\u01efi! -nena gyukturu E\u015frefik.<\/p>\n<p>&#8211;He\u015fo ren na, k\u0306ayi ren! Oxoris p\u0306\u00e7\u0306k\u0306omaten!<\/p>\n<p>&#8211;Baba, hentepe var i\u00e7\u0306k\u0306omenan!<\/p>\n<p>&#8211;Mu e\u00e7\u0306opi hemindos?<\/p>\n<p>&#8211;Radio ap\u0306arati oxenu\u015feni \u015feyepe ep\u0306\u00e7\u0306opi. Ma radio ap\u0306arati p\u0306are do ok\u0306ule k\u0306arta d\u011fas<\/p>\n<p>Mosk\u0306ovak, Tbilisik ambari do musik\u0306a na me\u00e7ams mebiucaten, -u\u01efu E\u015frefik.<\/p>\n<p>&#8211;Mupe moingonam, bere \u00e7kimi?! Ama dogaxeneni? Kogi\u00e7kini mu\u015fi oxenu?- k\u0306itxu babak.<\/p>\n<p>&#8211;Hemuk domogurasenya do,- E\u015frefik babas kitabi o\u01efiru.<\/p>\n<p>Vit d\u011fa golilu. Ham vit d\u011fa\u015fi doloxe E\u015frefik udo\u00e7\u0306k\u0306indinu i\u00e7ali\u015famt\u0306u do uk\u0306a\u00e7xeni mavitani<\/p>\n<p>d\u011fas dovu radio-ap\u0306arati.<\/p>\n<p>&#8211;Hand\u011fa radio meucinuseni, oxori \u00e7kuni\u015fa komoxtit!- ucoxomt\u0306u iris E\u015frefik.<\/p>\n<p>&#8211;Mteli \u015feyi xaziri gi\u011funi, mutu megi\u015fvelai?- E\u015frefis babak k\u0306itxumt\u0306u.<\/p>\n<p>&#8211;Antena\u015fi dodgus memi\u015fveli, \u00e7kva mteli xaziri ren,- E\u015frefik u\u01efu.<\/p>\n<p>Jur didi \u01efalami E\u015frefik dogoru juristi, teli konok\u0306oru do baba\u015f me\u015fvelute oxori\u015f jin kogedgu,<\/p>\n<p>majurani \u01efalami oxori\u015fi yanis na t\u0306u ncas kogyu\u00e7anu.<\/p>\n<p>&#8211;Ha\u01efi antenati xaziri mi\u011funan!- babas u\u01efu xeleri E\u015frefik. Lumcis dido k\u0306o\u00e7i ok\u0306ib\u011fu. Saati<\/p>\n<p>\u015fkitis m\u0292ika nu\u017eit\u0306u\u015fi radio-ap\u0306aratik o\u015firalus kogyo\u00e7\u0306k\u0306u. Ok\u0306ule emedeni sersi kesi\u011fu:<\/p>\n<p>&#8211;Alo, alo! \u0130sinapams Mosk\u0306ovak, isinapams Mosk\u0306ovak!<\/p>\n<p>Sersi oxu\u015fku\u015fk\u0306ule mteli-xolos he\u015fo axeleski, mitam m\u01efk\u0306upanas teoni d\u011fa\u015fa na amaxtessteri. Musik\u0306a kogela\u00e7es. Dibires.<\/p>\n<p>&#8211;Mu k\u0306ayi ren!- E\u015frefis babak u\u01efu- Oxoris pxer do Mosk\u0306ovas na boresteri ma\u01efonen. Radiote artikatis mebaxolert!<\/p>\n<p><strong>Cidaxi gza: <\/strong><\/p>\n<p>Nurik dersi iguramt\u0306u. Hemus baba mu\u015fi konaxolu do k\u0306itxu:<\/p>\n<p>&#8211;Mu ik\u0306itxum?<\/p>\n<p>&#8211;\u01eeoxle berepek mu\u00e7\u0306o\u015fi iguramt\u0306es\u015feni otkuce bik\u0306itxum. Nena gyukturu Nurik.<\/p>\n<p>&#8211;Ar domik\u0306itxi!<\/p>\n<p>Nurik ar otkunci babas duk\u0306itxu.<\/p>\n<p>&#8211;Mtiniti \u00e7\u0306aruman. Ha\u015fo t\u0306u. Berobas mati he\u015fo m\u01eforumt\u0306i,- Nuris babak u\u01efu,- mati he\u015fo<\/p>\n<p>biguramt\u0306i. Hemindos ha\u01efi na rensteri doguroni var t\u0306u. \u00c7\u0306ara\u015f ogurusti mitik uci var me\u00e7amt\u0306u. \u00c7etini t\u0306u oskidinu.<\/p>\n<p>&#8211;Baba, ha\u01efi he\u015fo berepes o\u011fodinu var iven. Sovetyari pala on\u00e7\u0306inuk izni var me\u00e7ams!<\/p>\n<p>\u0130sa ren. Var iven. Ha\u01efi \u00e7\u0306aras oguru iri-xolos gyo\u00e7\u0306irines. Ge\u00e7\u0306k\u0306apuloni doguroni\u015fi en\u00e7\u0306kinu<\/p>\n<p>mtelis unon. Ok\u0306ule o\u015fkaneni doguroni\u015fa idare. Hemu\u015fk\u0306ule, mis guris u\u011fun universit\u0306e\u015fa nulun. Hak var ginon na oguru zaoti do fabrik\u0306ak\u0306ala na ren doguronis amaxtare, hak zenaati igurare. Hekole gamulunan k\u0306ayi \u00e7kinaperi madulyepe. Oguru\u015fi gza gon\u01efk\u0306imeri ren. Cidaxi gza ren.<\/p>\n<p><strong>Musafiri mjora (Nene<\/strong>\u0292<strong>uri doguroni<\/strong>s <strong>mamgurapalepe<\/strong>s<strong>i tkvala):<\/strong><\/p>\n<p>K\u0306irali\u015fi oras Grilona\u015fi orapes doguronepe mitik var uk\u0306odumt\u0306u. Mutepe\u015fi alboni hentepes var u\u011fut\u0306es. Mu\u015fi nana\u015fnenate \u00e7\u0306areli suparapeti var u\u011fut\u0306es. Sovetyari pala on\u00e7\u0306inu\u015fi oras hentepes u\u011funan mu\u015fi alboni, mu\u015fi supara, mu\u015fi doguroni. Doguroni\u015fa berepe mendra\u015fen moyonaman. Doguroni na ren oput\u0306e\u015fen 600-700 k\u0306ilomet\u0306ro mendra berepes gonink\u0306onepe cogik\u0306ala gulunan. Purkina\u015fi oras tundra ye\u015fili mt\u0306k\u0306alepe moitumers. Ye\u015filona\u015fi doloxe t\u0306oba, t\u0306o\u00e7\u0306lop\u0306i do galepe \u00e7xant\u0306unan. \u0130nuva\u015fi oras tundra ineri do mtviri moitumers. Hemindos iri k\u0306ele dar\u00e7inus \u00e7or\u00e7i na renan mskverepeseni gza goin\u01efk\u0306en.<\/p>\n<p>Nene\u0292ik \u00e7or\u00e7i nart\u0306is mskverepe nuk\u0306idams, berepe gyoxunams do doguroni\u015fa mendiyonams.<\/p>\n<p>Hek purkina moxtima\u015fakis dut\u0306alams. \u01eeanas mteli\u015fen xeleri d\u011fa nene\u0292i mamgurepek mjoras gama\u00e7kindu\u015fi d\u011fa \u015finuman. Hek, so skidunan nene\u0292epi, jur tuta\u015fi doloxe furt\u0306unoni seri goinzden. \u00c7kuni doguroni\u015fen xolos ar buksi ren. Hemu\u015fen mendra\u015fa o\u017eiramu goin\u00e7\u0306imen. Buksi\u015fen mteli\u015fen ordo mjora ma\u017eirenan. \u0130ri\u015fen \u01efoxleneri d\u011fas mo iyaner. Mjora m\u0292ika-m\u0292ika let\u0306as jin \u00e7xat\u0306asen do xolo kogyulun. Ama mu xeloni ren mjora\u015fi maartani tena\u015fi o\u017eiramu! Berepe doguroni\u015fen gamunk\u0306ap\u0306unan do buksis ok\u0306oib\u011fenan. Hak mteli oput\u0306es na skidunanpe renan, hakti co\u011forepe renan. Aha \u01efaleni p\u0306ula\u015fi m\u017e\u011fa dim\u00e7\u0306itanu. Mtelik didi guri\u015f bangalite iyondaman. \u00c7xat\u0306eri tenape gofiryales. Horizonti\u015f jin yemurgonu mjora. \u201cMjora\u201d icoxuman berepek. A\u011fnemordalepek t\u0306ufe\u011fi ot\u0306k\u0306omelan. Didi do \u00e7\u0306ut\u0306alepek xe ot\u0306k\u0306va\u0292inaman, artikati\u015fi alis dolok\u0306idaman, xeleri renan. Mtuti\u015f motalepesteri mtviris asternan berepek, hentepek\u0306ala lak\u0306ot\u0306epekti isternan. Ha\u01efi d\u011fas man\u017einasen. Grilona\u015f dido oruman mjoras. Mteli\u015fen xazi na o\u011fodams zit\u0306a ren mjora. Mtelik na orums nene\u0292uri birapas hasa zop\u0306onan:<\/p>\n<p>\u201cMa pxer do zu\u011fas bo\u01efk\u0306er.\/ K\u0306ayi xalis boret sumixolo\/ ma, zu\u011fa do mjora!\u201d<\/p>\n<p><strong>Sanit\u0306ar Co\u011fori: <\/strong><\/p>\n<p>Dobadonarepe\u015fi cengi\u015f oras mar\u017e\u011fvani xes do k\u0306u\u00e7xes k\u0306ur\u015fumi momat\u0306u. Skuri\u015fa dobimurgoni. Didi di\u0292xiri gemixtu, mencelis mebli. \u00c7kunepe soti var i\u017eiret\u0306es, mutu var ignapet\u0306u. Mataras \u01ef\u0306k\u0306ari na mi\u011fut\u0306u mteli p\u015fvi. Ok\u0306onab\u011furi. Gobk\u0306un\u0292xu\u015fi\u015f- bazi \u00e7\u0306umandeli, bazi lumci gemaven. Me\u015fvelu\u015feni bicoxom, mitik nena var gemikturams. Hemute oxona\u01ef\u0306onet\u0306uki, \u00e7kunepe mendra t\u0306es.<\/p>\n<p>Yarape ma\u00e7\u0306uns\u2026<\/p>\n<p>&#8211;Gomdinuya!- ma guris mek\u0306amilams.<\/p>\n<p>Co\u011fori \u201cGayk\u0306a\u201d var t\u0306u\u015fi, gomdunut\u0306i.<\/p>\n<p>Majurani ser-d\u011faleri\u015fi o\u00e7odinus bognam. Sontxa xolos co\u011forik p\u0306urins. He\u015fo maxelu ki, va itkven. Xvala heya m\u017eiraseni varna var m\u017eirasen? Kom\u017eiru. Gayk\u0306ak kom\u017eiru. Gomaxveli, nunk\u0306u do p\u0306ici e\u015familok\u0306u.<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7kimi k\u0306ayi guro\u015fi manebra! \u015eurim\u015fine \u00e7kimi!<\/p>\n<p>Edo mu\u00e7\u0306o var gebodva hemus manebra coxo!<\/p>\n<p>Kelinciru \u00e7kimi yanis co\u011fori do k\u0306ap\u0306ula memiktu. K\u0306ap\u0306ulas hemus m\u00e7\u0306ita tutoni \u00e7anta u\u011fut\u0306u: \u201cNa gik\u0306orems kezdiya!\u201d E\u015fabi\u011fi ma iyodi. Bint\u0306i. \u0130yodi yara\u015f dobusvi, dobik\u0306iri<\/p>\n<p>Edo Gayk\u0306a \u00e7kimda unk\u0306ap\u0306un brinzeli k\u0306ibirepes doka\u00e7eri. Brinzeli ket\u0306i ren, namu na dolok\u0306idaman co\u011fori\u015fi alis. Co\u011fori sanit\u0306arik yara na u\u011fun k\u0306o\u00e7i ko\u017eira\u015f-k\u0306ule yezdims brinzeli do unk\u0306ap\u0306un mu\u015fi sanit\u0306ari k\u0306o\u00e7epe\u015fa. Yara na u\u011fun var a\u017eiru na muk brinzeli var yezdims.<\/p>\n<p>Gayk\u0306a brinzeli k\u0306ibirepes doka\u00e7ei \u00e7kuni m\u00e7\u0306ita miuri sanit\u0306arepe\u015fa idu do \u00e7kimda moyonu.<\/p>\n<p>Ha\u015fote dobu\u00e7iti.<\/p>\n<p><strong>Gem\u00e7alape: <\/strong><\/p>\n<p>Baba do Xemzek fabrik\u0306as i\u00e7ali\u015faman. \u00e7\u0306umandeli\u2026 Xemzek toli kogon\u01efk\u0306u. Komoxtu nana:<\/p>\n<p>&#8211;Keyseli, Xemze! Saati a\u015fi ren. Babak \u00e7ai \u015fums.<\/p>\n<p>Xemze isels, ibons, xut dek\u0306ik\u0306e\u015fi jimnastik\u0306a ikoms.<\/p>\n<p>&#8211;Xemze, \u00e7ai \u015fvi!- Babak u\u01efumers, -dixa-markvali \u00e7\u0306k\u0306omi, t\u0306u\u0292a ren, nostoneri. Ehe kovali, k\u0306valiti hak ren.<\/p>\n<p>&#8211;Nana, si oxoris kort\u0306arei? -Xemzek k\u0306itxams.<\/p>\n<p>&#8211;Ko, hand\u011fa var bi\u00e7ali\u015fam. Hand\u011fa mo\u015fvacinoni d\u011fa mi\u011fun.<\/p>\n<p>Baba do Xemze t\u0306ramvaite fabrik\u0306a\u015fa ulunan. Xemze\u015fi baba matexne ren. Xemze mamgure ren. Muk otxo saati i\u00e7ali\u015fams, edo ok\u0306ule mektebi\u015fa nulun.<\/p>\n<p>&#8211;Ha\u01efi \u00e7ku gem\u00e7aleburot bi\u00e7ali\u015famt. \u00c7ku gem\u00e7alepe boret. Fabrik\u0306a\u015fa yano moxtimu var iven, k\u0306ap\u0306ineri do k\u0306ayi o\u00e7ali\u015fu unon. Mik var i\u00e7alisams, heya bunduri ren.<\/p>\n<p>T\u0306ramvais xelapa o\u017ei\u0292inu ren. Baba do Xemze xolo lavoni mutepe\u015fis renan. Haya lavoni<\/p>\n<p>madulyepe\u015fi lavoni ren. Mteli madulyepek ar gurite i\u00e7ali\u015faman do skidunan dido k\u0306ai.<\/p>\n<p><strong>Germa:<\/strong><\/p>\n<p>Oput\u0306e\u015fi gomorgvas m\u00e7umalepesteri ma\u011fala rak\u0306anepe dginan. Mt\u0306k\u0306a\u015f peroni germak<\/p>\n<p>k\u0306un\u01efuli\u015fakis k\u0306arta rak\u0306anis dolokunu dolokunams. Hakole do hekole gyulunan ini do pa\u011fi \u01efk\u0306arepe, mutepe\u015fi sersi mendra\u015fe ignapen. Okti yerepes, zenepe do dolorubapes lazut\u0306i, tutuni do kurumi\u015fi onape i\u017eirenan. Mskva do oxeloni sureti ren. Mtineti he\u015fo oput\u0306e t\u0306u. He\u015fo t\u0306u ama k\u0306o\u00e7epek xe mutepe\u015fite kok\u0306oxves ham mskva o\u017eiramu. K\u0306artak na unt\u0306u svas ncalepe k\u0306vatumt\u0306es. Cogi gulut\u0306u do a\u011fani ncalepe imxort\u0306es. Germa mitik var \u00e7umert\u0306u. Ha\u015fo tamo germa nik\u0306arbet\u0306u. Oput\u0306e\u015f xolos ordo ar nca var doskidu. Oktepes m\u00e7\u0306imapek let\u0306a ge\u00e7xes do gali\u015fa gei\u011fes. Oktepe t\u0306et\u0306eli do kvaloni kodoskides. \u01eeoxle onape na t\u0306es svalepes, ha\u01efi mitis ar tipiti var i\u017eiret\u0306u. \u01eek\u0306artolepe meskures. \u01eek\u0306arepe\u015fi xeleri do ran\u01efk\u0306aleri sersi var ignapet\u0306u. Ar fara zori m\u00e7\u0306ima dom\u00e7\u0306imu. Gvari kogextu do ar oxori, jur ma\u011faza do serenti mendi\u011fu. \u0130mgaran oput\u0306es.<\/p>\n<p>&#8211;\u011eormoti\u015fi ceza renya!- k\u00e7inepek zop\u0306onan- \u01efoxle ha\u015fo k\u0306ayi onape mi\u011fut\u0306es, gvari \u00e7kar var<\/p>\n<p>\u0130vudort\u0306u! \u011eormotis boxve\u01efat!<\/p>\n<p>Gvari na gextu do oput\u0306es zarari na dovu no\u011fas ognes\u015fi k\u0306omisiya do\u01efopxes do ke\u015fo\u00e7kves<\/p>\n<p>oput\u0306e\u015fa.<\/p>\n<p>&#8211;Ncalepe usuverite mot k\u0306vatumt\u0306it?- k\u0306itxu ar k\u0306o\u00e7ik. Heya germas na o\u01efk\u0306en magerme na<\/p>\n<p>u\u01efumelan k\u0306o\u00e7i t\u0306u.<\/p>\n<p>&#8211;Germa o\u00e7umalu\u015fi ren. Tkva ha\u015fo ncalepe na k\u0306vatumt\u0306it\u015feni oktepes nca var doskidu. Nca\u015fi<\/p>\n<p>ciyakik let\u0306a oka\u00e7ams. Let\u0306akti m\u00e7\u0306ima \u015fums do gvari var iven. Ha\u015fo ari majuras noums.<\/p>\n<p>Oput\u0306arepek koxo\u01efones dulya mus ren do hemu\u015fk\u0306ule germas o\u01efk\u0306edes. Na k\u0306vatumt\u0306es svalepes nca orgamt\u0306es, oncu\u015fi svalepes kogu\u011fobes, ok\u0306vatuti suverite k\u0306vatumt\u0306es.<\/p>\n<p><strong>Mem<\/strong>\u015f<strong>velalepe: <\/strong><\/p>\n<p>T\u0306aroni ok\u0306om\u01efk\u0306upu, u\u00e7a m\u00e7\u0306imoni p\u0306ula mulut\u0306u. K\u0306olmanurepe tutuni\u015f ma\u011faza\u015fa unk\u0306ap\u0306ut\u0306es. Ma\u015finape, tutuni gek\u0306ideri gale renan do ma\u011faza\u015fa amamalu unt\u0306u. K\u0306artak mani dulya ikomt\u0306u. Ama p\u0306ula daha k\u0306ap\u0306ineri mulut\u0306u. Jur-sum m\u00e7xu m\u00e7\u0306imas \u01efap\u0306u let\u0306as melu.<\/p>\n<p>&#8211;K\u0306ap\u0306ineri, mani!- icoxomt\u0306u bigadarik.<\/p>\n<p>O\u01efk\u0306enan k\u0306olmanurepek, dar\u00e7el-dar\u00e7eli unk\u0306ap\u0306unan berepe m\u00e7\u0306ita mandili alis gok\u0306oreri.<\/p>\n<p>&#8211;K\u0306aobate, manebrape!- selami kome\u00e7es berepek, -\u00e7ku tkvanda me\u015fvelu\u015feni moptit.<\/p>\n<p>&#8211;K\u0306ayi oras komoxtit, p\u0306alik\u0306arepe ret!<\/p>\n<p>Dulya igubet\u0306u. Mik ma\u015fina amaimert\u0306u, mik ona\u015fe k\u0306alati moimert\u0306u, mik dengi ma\u011faza\u015fa<\/p>\n<p>mendimert\u0306u. Ha\u015fo ok\u0306on\u00e7\u0306eri mencelepete dulya om\u00e7\u0306imu\u015fakis do\u00e7odines.<\/p>\n<p><strong>Pk\u0306odumt: <\/strong><\/p>\n<p>Rak\u0306ani rak\u0306ani\u015fen ma\u011fali ren. Mteli svas ncaepe. K\u0306ap\u0306ineri galepe gyulunan zu\u011fa\u015fk\u0306ele.<\/p>\n<p>Gzaepe n\u00e7\u0306ule, endra-gendra renan. M\u00e7\u0306ima dom\u00e7\u0306imu na gzas var galen, galepe irdenan k\u0306o\u00e7is varti \u0292xenis mek\u0306alen. Vana mtviri domtu na xolo gza var iven. Hasteri o\u017eiramu t\u0306u rak\u0306anoni Ak\u0306anis. Ama ha\u01efi, mteli dikturu. K\u0306u\u00e7xes gza om\u00e7iranaman, doves avt\u0306omobili na goilen gza xolo dido a\u011fani gzaepe ikuman. K\u0306ap\u0306ineri \u011falepes doves k\u0306ik\u0306ina\u015fi xincepe. Galepes mencelite oktaman didi t\u0306urbinape do elektrik\u0306i\u015fi te i\u00e7\u0306ven rak\u0306anoni oput\u0306epes.<\/p>\n<p>&#8211;Ko, \u00e7ku dop\u0306k\u0306odit so\u0292ialistoni oskidinu.<\/p>\n<p><strong>K\u0306ik\u0306ina<\/strong>\u015f<strong>i gza: <\/strong><\/p>\n<p>Gomn\u01efuranu k\u0306o\u00e7ik rak\u0306anepes zeni do o\u00e7epes dovu zili gza. \u011ealepes xincepe dok\u0306odu. Zili gzas kogyodu puladi\u015fi relsape. Relsapes kogejodu k\u0306ik\u0306ina\u015fi makina. Makinas u\u011fut\u0306u \u00e7uveni, p\u0306e\u00e7\u0306k\u0306o do bori. P\u0306e\u00e7\u0306k\u0306os di\u015fka vana no\u015fkeri dolot\u0306k\u0306omelan, \u00e7uvenis \u01efk\u0306ari iguben.<\/p>\n<p>T\u0306arik\u0306ams ke\u015furmtoru \u0292xenepe var uonun, ha\u015fo k\u0306ap\u0306ineri nulunki, \u0292xenis var na\u00e7\u0306i\u015finen. Saatis jurne\u00e7dovit k\u0306ilomet\u0306rosakis ikoms. Unk\u0306ap\u0306un ke\u015furmtoru do zdims vagonepe. Ar vagonite k\u0306o\u00e7epe nulunan, majuranepes o\u011fmalute ops\u015fa ren, o\u011fmalu mendimelan.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEi0Dep9L0c0AoJHMHSSQdWBSJcObpCgICchU9V-IjQrG_rX2laedtljot0TP80_Pror8v-KYC3qjz3sbIzX0WgDKKFd5h-013Bk7qXaDnQ-tYGhNg8yMnXCBRDCTyt8pRf3UyQgauNP6GE2n4JRmk0jlCqbO1oeWfMBlZf0V3ojMYnSF5T6ceo1C-310DOM\/w388-h640\/2.jpg\" width=\"388\" height=\"640\" border=\"0\" data-original-height=\"611\" data-original-width=\"370\" \/><\/p>\n<p>[<strong>Kaynak kitap<\/strong>: \u0130skender \u01eeita\u015fi, \u201cOk\u0306itxu\u015feni Supara\/ MajuraniFila\u201d, Abazastani \u00d6. S. S.C., G\u00fcrcistan S. S. C., S. S.C. B, \u0410\u049f\u0259\u0430\/ Soxumi\/\u10e1\u10dd\u10ee\u10e3\u10db\u10d8\/ \u0421\u0443\u0445\u0443\u043c, 1937, (1937 Latin Alfabesinden 1984 Alfabesine \u00e7evriyaz\u0131, d\u00fczenleme ve T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7eviri: Ali \u0130hsan Aksamaz, \u0130stanbul, 1998]<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEgM1Y4lujZBVMO3_QVfO6O3ZeYAwnqCDD6mj2JUM6h2H9LbYt-VfaSkiFNMnD6VlOn4Fjl2brqywYYpq-Y6hDD-40XdXsA0Tc5zfkogtBlQPjGQYo0jr9TpqRPh2dfQJxLZVN79MhbPnHzm5LmizwUZANoISaKCD-Gs80kOt-Sg_xNBqoQRLgNACQz_24er\/w640-h358\/1.jpg\" width=\"640\" height=\"358\" border=\"0\" data-original-height=\"168\" data-original-width=\"300\" \/><\/p>\n<p><strong>Elektrik Santral\u0131: <\/strong><\/p>\n<p>K\u0131z\u0131l derenin her zaman acelesi vard\u0131. G\u00fcr\u00fcld\u00fcyor; ta\u015flar\u0131, topra\u011f\u0131, her \u015feyi \u00f6n\u00fcne kat\u0131p denize do\u011fru s\u00fcr\u00fckleyip g\u00f6t\u00fcr\u00fcyordu. Bu dere b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce her \u015feye \u00f6yle k\u00fcs\u00fcyordu. Yata\u011f\u0131ndan ta\u015f\u0131p tarlalar\u0131 da\u011f\u0131t\u0131yor, \u00f6n\u00fcne kat\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fcyordu. K\u00f6yl\u00fclere b\u00fcy\u00fck zararlar veriyordu. Bir keresinde kentten yetkililer gelip \u00e7evreyi gezdiler, dere a\u011fz\u0131n\u0131 incelediler.<\/p>\n<p>Yetkili \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Bu \u00e7ok iyi bir dere!<\/p>\n<p>K\u00f6yl\u00fc \u015f\u00f6yle kar\u015f\u0131l\u0131k verdi:<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ok k\u00f6t\u00fc bir dere!<\/p>\n<p>&#8211;Sen, bu derenin faydas\u0131n\u0131 bilmiyorsun! Biz burada bir elektrik santral\u0131 in\u015fa edece\u011fiz. Oradan elde edece\u011fimiz elektrik sayesinde sizin evlerinize kabloyla \u0131\u015f\u0131k g\u00f6t\u00fcrece\u011fiz.<\/p>\n<p>Ger\u00e7ekten de bir s\u00fcre sonra teknik personel gelip dere civar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6nce orada b\u00fcy\u00fck bir yol yapt\u0131lar. Eskiden atlar\u0131n korku ve zorlukla \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 meyilli yerlere art\u0131k otomobiller \u00e7\u0131k\u0131yordu. \u0130ki y\u0131l sonra dereye ta\u015ftan bentler in\u015fa ettiler. Bu yolla derenin suyunu b\u00fcy\u00fck t\u00fcrbinlere sevk ettiler. \u00d6nceleri k\u00f6ye zarar veren dere art\u0131k k\u00f6y\u00fc ayd\u0131nlat\u0131yor.<\/p>\n<p>Beyaz, b\u00fcy\u00fck binaya b\u00fcy\u00fck makinalar kurdular. Elektrik santral\u0131n\u0131n \u00e7evresindeki k\u00f6ylerde ya\u015fayanlar santral\u0131n nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, elektri\u011fi nas\u0131l \u00fcretti\u011fini g\u00f6rmek i\u00e7in, \u00f6\u011frenmek i\u00e7in ak\u0131n ak\u0131n o santrala gidiyordu.<\/p>\n<p>Bir keresinde oraya piyoner \u00f6\u011frenciler de gitti. Yolda Mehmet adl\u0131 ihtiyar k\u00f6yl\u00fcy\u00fc g\u00f6rd\u00fcler:<\/p>\n<p>&#8211;Sel\u00e2m, emmi!<\/p>\n<p>&#8211;G\u00fcnleriniz ne\u015feli olsun, gen\u00e7ler! B\u00f6yle nereye gidiyorsunuz?<\/p>\n<p>&#8211; Elektrik Santral\u0131na gidiyoruz, emmi.<\/p>\n<p>&#8211;\u0130yi, \u00e7ok iyi! Bizim \u00e7ocuklu\u011fumuzda b\u00f6yle faydal\u0131 yap\u0131lar\u0131 bizler g\u00f6remedik. Dereye her zaman k\u00fcf\u00fcr edip duruyorduk, beddua ediyorduk. Bize olan faydas\u0131ndan bihaberdik. Cahildik, karanl\u0131klar i\u00e7in ya\u015f\u0131yorduk, \u00e7ocuklar! Gel g\u00f6r ki art\u0131k gece de g\u00fcnd\u00fcz gibi. Elektrik her yeri ayd\u0131nlat\u0131yor. Evlerde de hep bir sevin\u00e7 var, bamba\u015fka bir hayat\u0131m\u0131z oldu; bana \u00f6yle geliyor. Ah \u00e7ocuklar ah! G\u00fcnden g\u00fcne hayat\u0131m\u0131zda yenilikler oluyor. Her \u015fey \u00f6\u011frenmek ister.<\/p>\n<p><strong>Makine- Trakt\u00f6r \u0130stasyonundan Misafirler:<\/strong><\/p>\n<p>K\u00f6y\u00fcm\u00fczde de kolhozu \u00f6rg\u00fctlediler. K\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u00fcn b\u00fct\u00fcn fakir \u00e7ift\u00e7ileri kolhoza kat\u0131l\u0131p g\u00f6n\u00fclden \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>Kaz\u0131lacak toprak \u00e7oktu ama \u00e7al\u0131\u015facak kat\u0131rlar\u0131 yoktu. Kolhoza d\u00e2hil \u00e7ift\u00e7iler birbirlerine \u015f\u00f6yle soruyordu:<\/p>\n<p>&#8211;Ne yapal\u0131m? \u0130\u015fi zaman\u0131nda yeti\u015ftiremeyece\u011fiz!<\/p>\n<p>Bir g\u00fcn arazide \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlarken kendilerine do\u011fru alt\u0131 trakt\u00f6r\u00fcn geldi\u011fini g\u00f6rd\u00fcler. \u00d6ndeki trakt\u00f6rde k\u0131z\u0131l bayrak dalgalan\u0131yordu.<\/p>\n<p>Kolhoza d\u00e2hil \u00e7ift\u00e7iler \u015f\u00f6yle soruyordu:<\/p>\n<p>&#8211;Ne var, nereden geliyorlar?<\/p>\n<p>Trakt\u00f6rler, \u00e7ift\u00e7ilere yakla\u015ft\u0131. Derken o trakt\u00f6rden bir ki\u015fi inip \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz, arkada\u015flar?<\/p>\n<p>Kolhozun yetkilisi cevaplad\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;\u0130yi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz, i\u015fin zorlu\u011funa ald\u0131rm\u0131yoruz.<\/p>\n<p>&#8211;Biz, sizin misafiriniziz ama Sovyet misafiriyiz. \u00d6nce \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z, size yard\u0131m edece\u011fiz. Sonra da misafiriniz oluruz.<\/p>\n<p>Trakt\u00f6rden inen o yetkili b\u00f6yle dedi. Trakt\u00f6rler, topra\u011f\u0131 \u00e7abucak kaz\u0131yordu.<\/p>\n<p>Bunu g\u00f6ren kolhozdaki fakir \u00e7ift\u00e7iler \u015f\u00f6yle diyordu:<\/p>\n<p>&#8211;Kazma i\u015fini erkenden bitecekler. Bak, bak trakt\u00f6r nas\u0131l da kaz\u0131yor, be\u015f at onun \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 yapamaz.<\/p>\n<p>Ak\u015famleyin herkes kolhozun k\u00fclt\u00fcr kul\u00fcb\u00fcnde bir araya geldi. Trakt\u00f6rleri getiren adam kolhozun \u00e7ift\u00e7ilerine sesleniyordu:<\/p>\n<p>&#8211;Kolhoza d\u00e2hil b\u00fct\u00fcn \u00e7ift\u00e7ilerin trakt\u00f6r, tohumlama makinas\u0131 ve bi\u00e7erd\u00f6\u011fer sat\u0131n alamayaca\u011f\u0131n\u0131 Sovyet Y\u00f6netimi \u00e7ok iyi biliyor. Bu sebeple Sovyet y\u00f6netimi, makine-trakt\u00f6r istasyonlar\u0131 \u00f6rg\u00fctl\u00fcyor. Bu istasyonlar kendi makinalar\u0131n\u0131, kolhoza d\u00e2hil \u00e7ift\u00e7ilere g\u00f6t\u00fcr\u00fcp topra\u011f\u0131 kaz\u0131yor, d\u00f6v\u00fcyor ve bi\u00e7iyorlar.<\/p>\n<p>Makine- trakt\u00f6r istasyonuna k\u0131saca M.T.S. diyorlar.<\/p>\n<p>[M.T.S.] Makine- Trakt\u00f6r \u0130stasyonunda k\u00fct\u00fcphane de var<strong>.<\/strong> K\u00fct\u00fcphanede gazete, dergi ile \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit kitaplar bulunuyor. O kurumda radyo, sinema var. Tiyatro oyunlar\u0131 da sergiliyorlar.<\/p>\n<p>Makine- Trakt\u00f6r \u0130stasyonunda bulunan birim kolhoza d\u00e2hil \u00e7ift\u00e7ilere ile kolhoz d\u0131\u015f\u0131nda kalan yaln\u0131z \u00e7ift\u00e7ilere de yard\u0131m ediyor.<\/p>\n<p>Makine- Trakt\u00f6r \u0130stasyonundan gelen yetkili s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle bitirdi:<\/p>\n<p>&#8211;Makine- Trakt\u00f6r \u0130stasyonuna gelin, g\u00f6r\u00fcn, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6\u011frenin!<\/p>\n<p><strong>Elektrikli Kulu\u00e7ka Makinas\u0131: <\/strong><\/p>\n<p>Piyoner \u00f6\u011frenciler, insanlar\u0131n kolhozda nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek, yerinde tespitlerde bulunmak i\u00e7in kolhoza bir gezi d\u00fczenlediler. \u00dc\u00e7 gruba ayr\u0131ld\u0131lar. Bir grup \u00f6\u011frenci, hayvan s\u00fcr\u00fclerinin ah\u0131r\u0131na; ikinci grup \u00f6\u011frenci ba\u011fa; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc grup \u00f6\u011frenci de k\u00fcmese gitti. K\u00fcmese giden \u00f6\u011frencileri kolhoza d\u00e2hil ihtiyar yetkili kar\u015f\u0131lad\u0131. Piyoner \u00f6\u011frencilere \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ocuklar\u0131m, kolhozdaki u\u00e7an hayvanlar \u00e7iftli\u011fi burada ba\u015fl\u0131yor. \u00c7iftli\u011fin ne oldu\u011funu biliyor musunuz? \u00c7iftlik, kolhozumuzun bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Bizim kolhozumuzda u\u00e7an hayvanlar ile s\u00fct b\u00f6l\u00fcmleri bulunuyor. Her b\u00f6l\u00fcm\u00fcn bir reisi var. Ben ihtiyar bir adam\u0131m ama tavuk, \u00f6rdek ve kazlar\u0131 sevdi\u011fim i\u00e7in beni bu ku\u015f cinsi hayvanlar\u0131n b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131na reis olarak atad\u0131lar. Hadi bakal\u0131m, \u015fimdi gidelim! Sizler de bizim i\u015fletmemizi g\u00fczelce bir gezin!<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar, u\u00e7ucu hayvanlar b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc pek sevdiler. Ama en \u00e7ok da elektrikli kulu\u00e7ka makinas\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fc ho\u015flar\u0131na gitti. Elektrikli kulu\u00e7ka makinas\u0131n\u0131n \u00f6yle aya\u011f\u0131 ve kanatlar\u0131 yoktu. B\u00fcy\u00fck\u00e7e bir kutuydu; i\u00e7inde elektrik lambalar\u0131 vard\u0131. Bu lambalar, kutunun i\u00e7indeki havay\u0131 \u0131s\u0131t\u0131yordu. \u0130\u015fte b\u00f6yle bir \u015feydi elektrikli kulu\u00e7ka makinas\u0131. Buna ink\u00fcbat\u00f6r diyorlar.<\/p>\n<p>\u00d6\u011frenciler merakla sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Emmi, hele bize bir s\u00f6yle, elektrik civcivleri nas\u0131l \u00e7\u0131kar\u0131yor?<\/p>\n<p>&#8211;Anlad\u0131m! Ama \u00f6nce siz bana s\u00f6yleyin! Evinizdeki kulu\u00e7kan\u0131n alt\u0131na ka\u00e7 tane yumurta koyuyorlar?<\/p>\n<p>Seyit hemen at\u0131l\u0131p cevap verdi:<\/p>\n<p>&#8211;On be\u015f yumurta koyuyoruz!<\/p>\n<p>&#8211;On be\u015f ha! Ya benim kulu\u00e7kama? Y\u00fcz, y\u00fcz elli, daha da fazlas\u0131 koyuluyor benim elektrikli kulu\u00e7ka makinama.<\/p>\n<p>Fadime \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gizleyemedi:<\/p>\n<p>&#8211;Oooo!<\/p>\n<p>&#8211;Sizin evdeki kulu\u00e7kan\u0131z y\u0131lda bir defa kulu\u00e7kaya oturabilir, h\u00e2lbuki benim bu elektrikli kulu\u00e7ka makinam y\u0131l boyunca hi\u00e7 durmadan civciv \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n<p>Naziye sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Bunu nas\u0131l yapabiliyor?<\/p>\n<p>&#8211;Daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fim gibi, ink\u00fcbat\u00f6r i\u00e7indeki hava s\u0131cakt\u0131r, i\u00e7indeki yumurtalar da \u0131s\u0131n\u0131yor. \u0130stenenden fazla s\u0131cakl\u0131 olursa, lambalardan biri s\u00f6ner. \u00a0 Yirmi bir g\u00fcnden sonra civcivler kabuklar\u0131ndan \u00e7\u0131kar. Biz de bu a\u015famada civcivleri al\u0131p kurutmaya g\u00f6t\u00fcr\u00fcyoruz. Orada elektrikli soba var. Bu soba \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde civcivleri \u0131s\u0131t\u0131p kurumalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bundan sonra civcivleri \u201cana\u201dya g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlar. \u201cAna\u201dn\u0131n \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fc var. Birinci b\u00f6l\u00fcm yatak. Orada elektrik sobas\u0131 bulunuyor. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcm gezintilik. Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn cam bir \u00e7at\u0131s\u0131 var. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm ise tamamen tel kafesle \u00e7evrilidir. Bu \u201cana\u201dn\u0131n i\u00e7inde k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck civcivler alt\u0131- yedi hafta boyunca kal\u0131yorlar.<\/p>\n<p><strong>\u0130\u015fsiz:<\/strong><\/p>\n<p>Ustas\u0131, Ferbey\u2019e \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Ferbey, siz art\u0131k ihtiyars\u0131n\u0131z! \u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z kadar\u0131n\u0131n \u00fccretini gidip muhasebeden al\u0131n! Rand\u0131manl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fam\u0131yorsunuz, ihtiyars\u0131n\u0131z! Art\u0131k sizinle \u00e7al\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131z!<\/p>\n<p>B\u00f6ylece Ferbey\u2019i i\u015ften \u00e7\u0131kartt\u0131lar. K\u0131rk ya\u015f\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n<p>Ferbey, fabrikan\u0131n kap\u0131s\u0131ndan sendeleye sendeleye \u00e7\u0131kt\u0131. Do\u011fruca evine gitti.<\/p>\n<p>O\u011flu \u0130oni, masada oturuyordu. Ferbey, o\u011fluna \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;\u0130oni, beni i\u015ften att\u0131lar. \u0130oni, baban art\u0131k ihtiyarlam\u0131\u015f!<\/p>\n<p>\u00c7ocu\u011fun y\u00fcz\u00fc bembeyaz kesildi.<\/p>\n<p>Nas\u0131l ihtiyars\u0131n ki sen daha k\u0131rk ya\u015f\u0131ndas\u0131n!<\/p>\n<p>K\u0131rk ya\u015f, Amerikan i\u015f\u00e7isi i\u00e7in ihtiyarl\u0131k alameti say\u0131l\u0131yor! Patronlar\u0131n, bizi elde tutmak gibi istemiyorlar ki!<\/p>\n<p>&#8211;Sermayedarlar tecr\u00fcbeli i\u015f\u00e7ileri \u00e7abuk bulam\u0131yorlar.<\/p>\n<p>&#8211;Hay\u0131r, onlarda b\u00f6yle bir sorumluluk yok. Amerika\u2019da, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131racaklar\u0131 i\u015fsiz \u00e7ok insan var!<\/p>\n<p>&#8211;Ne yapal\u0131m, baba?<\/p>\n<p>&#8211;Bilmiyorum ki!<\/p>\n<p>Ay boyunca Ferbey\u2019in ailesi a\u00e7 kald\u0131. Ferbey, sabahtan ak\u015fama kadar i\u015f ar\u0131yordu. \u0130\u015f arad\u0131\u011f\u0131 her yerden kap\u0131lar surat\u0131na kapan\u0131yordu:<\/p>\n<p>&#8211;\u0130htiyars\u0131n\u0131z! \u00c7al\u0131\u015fma ya\u015f\u0131n\u0131z ge\u00e7mi\u015f!<\/p>\n<p>++<\/p>\n<p>Coni on bir ya\u015f\u0131ndayd\u0131. E\u011fitim- \u00f6\u011frenim g\u00f6recek bir h\u00e2lde de\u011fildi. O sebeple gazete satmaya ba\u015flad\u0131. Ailesine ekmek g\u00f6t\u00fcrmesi i\u00e7in para kazanmas\u0131 gerekiyordu. Onun i\u00e7in de gece g\u00fcnd\u00fcz on iki saat \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p><strong>Ekim Devrimi Devam Ediyor:<\/strong><\/p>\n<p>Ekim Devrimi g\u00fcnleriydi. B\u00fcy\u00fck beyaz bir evin \u00f6n\u00fcnde iki K\u0131z\u0131l Muhaf\u0131z n\u00f6bet bekliyordu. \u00d6nceki siyas\u00ee iktidar\u0131n yenilmesi ve iktidar\u0131n Sovyetlerin eline ge\u00e7ti\u011finin duyulmas\u0131ndan sonra bu iki K\u0131z\u0131l Muhaf\u0131zdan biri di\u011ferine \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Devrimi yapt\u0131k i\u015fte!<\/p>\n<p>&#8211;Hele bir dur, karde\u015f! Devrim daha bitmedi. Acele etme! G\u00f6receksin biz daha ba\u015fka ne sava\u015flar yapaca\u011f\u0131z!<\/p>\n<p>Do\u011fruydu, daha kazan\u0131lmas\u0131 gereken bir [1917-1923] i\u00e7 sava\u015f vard\u0131. Sonra bozgun vard\u0131.<\/p>\n<p>Aradan y\u0131llar ge\u00e7ti. O iki K\u0131z\u0131l Muhaf\u0131z birbirlerini yine g\u00f6rd\u00fcler. Bir fabrikada pasl\u0131 makinalar\u0131n tamirini yaparken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar.<\/p>\n<p>Biri di\u011ferine \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;\u0130\u015fte Devrim bitti!<\/p>\n<p>Di\u011feri:<\/p>\n<p>&#8211;Hay\u0131r! Hay\u0131r! \u015eimdi de ben sana senin o s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6yl\u00fcyorum: Devrim devam ediyor\u2026 B\u00fct\u00fcn bu eski makinalar\u0131 yeni makinalarla de\u011fi\u015ftirmek gerek. Geri kalm\u0131\u015f \u00fclkemizi d\u00fcnyan\u0131n en ileri \u00fclkesi h\u00e2line getirmememiz gerekiyor.<\/p>\n<p>Ekim Devrimi devam ediyor\u2026<\/p>\n<p><strong>+<\/strong><\/p>\n<p><strong>Elek\u0306tro-st\u0306an<\/strong>\u0292<strong>iona <\/strong><\/p>\n<p>M\u00e7\u0306ita \u011falis p\u0306anda sotxa am\u00e7\u0306vet\u0306u. Muk jiralamt\u0306u, ezdamt\u0306u kvalepe, let\u0306a do mteli geimert\u0306u \u01efale zu\u011fa\u015f k\u0306ele. \u0130rda\u015fi, hemus he\u015fo guri malemt\u0306u ki, gamulut\u0306u gza mu\u015fis nonk\u0306ap\u0306inamt\u0306u onapes, ezdamt\u0306u do mendimert\u0306u. Dido zarari me\u00e7amt\u0306u oput\u0306arepes.<\/p>\n<p>Ar oras no\u011fa\u015fen k\u0306o\u00e7epe komoxtes, goxtes, go\u01efk\u0306edes \u011fali\u015fi p\u0306icis.<\/p>\n<p>&#8211;Dido k\u0306ayi \u011fali renya,- tku ar no\u011fari k\u0306o\u00e7ik.<\/p>\n<p>&#8211;Dido p\u0306at\u0306i \u011fali renya,- tku oput\u0306arik.<\/p>\n<p>&#8211;Eee, si hemu\u015fi k\u0306aoba var gi\u00e7kinya, -tku no\u011farik,- \u00e7ku hak elek\u0306tro-st\u0306an\u0292iona p\u0306k\u0306odaten do tkvani oxorepe\u015fa telite te mendagi\u015fkvatenya.<\/p>\n<p>Mtiniti, m\u0292ika ora\u015f-k\u0306ule komoxtes dido k\u0306o\u00e7i do kogyo\u00e7\u0306k\u0306es o\u00e7ali\u015fus.<\/p>\n<p>\u01eeoxle doves didi gza. Avt\u0306omobilepe e\u015faxtes hem svalepe\u015fa, so \u01efoxle \u015fkurnate do zorite \u0292xeni e\u015fulut\u0306u. Jur \u01efana\u015f-k\u0306ule \u011falis kva\u015f \u011foberi doves, gali\u015f \u01efk\u0306ari didi t\u0306urbinapes mendo\u015fkves do \u01efoxle zarari na me\u00e7amt\u0306u \u011falik ha\u01efi oput\u0306e otanams.<\/p>\n<p>K\u00e7e, didi oxoris didi makinape kododgines do hentepes o\u01efk\u0306omilu\u015feni, st\u0306an\u0292ia mu\u00e7\u0306o xeneri<\/p>\n<p>ren, elek\u0306trik\u0306i mu\u00e7\u0306o\u015fi ikomanya o\u00e7kinu\u015feni elek\u0306tro-st\u0306an\u0292iona\u015feni xolos na skidunanpe mulut\u0306es.<\/p>\n<p>Ar oras p\u0306ionerepeti igzales. Gzas ar badi, Memedi na coxont\u0306u, ko\u017eires.<\/p>\n<p>&#8211;K\u0306aobate, cumadi!<\/p>\n<p>&#8211;Guris xelate, p\u0306alik\u0306arepe! So ulurt?<\/p>\n<p>&#8211; St\u0306an\u0292ia\u015fa mebulurt, cumadi.<\/p>\n<p>&#8211;K\u0306ai, dido k\u0306ai! \u00c7kuni beroba\u015fi oras \u00e7ku hasteri var mi\u017eirut\u0306es. \u011ealis p\u0306anda gebok\u0306itxamt\u0306it, mejap\u00e7amt\u0306it var mi\u00e7kit\u0306es mu\u015fi mek\u0306nu, mu\u015fi k\u0306aoba. Uk\u0306itxu bort\u0306it, m\u01efk\u0306upis molapxert\u0306it, berepe. Ama ha\u01efi seriti d\u011faleristeri ren. Elek\u0306trik\u0306i tanums. Oxoristi mutxa xelapa do \u00e7kva oskidinu ren ma\u01efonen. Ey gidi berepe! D\u011fa\u015fe d\u011fa\u015fa a\u011fnoba ren, iri \u015feyis oguru unon.<\/p>\n<p><strong>Musafirepe Makine- T\u0306rakt\u0306ori\u015fi St\u0306an\u0292ia\u015fen:<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7kuni oput\u0306es k\u0306olmani dote\u015fkiles. Mteli fuk\u0306arape k\u0306olmanis kamaxtes do ar gurite o\u00e7ali\u015fus<\/p>\n<p>kogyo\u00e7\u0306k\u0306es. Let\u0306a oxa\u00e7ku\u015fi dido t\u0306u, ama m\u00e7ali\u015fu cogi dido var uyonut\u0306es.<\/p>\n<p>&#8211;Mu p\u0306at?- k\u0306itxamt\u0306es arti-k\u0306atis k\u0306olmanurepek, -var mema\u00e7\u0306i\u015finenan!<\/p>\n<p>Ar d\u011fas i\u00e7ali\u015famt\u0306e\u015fi, k\u0306olmanurepek ko\u017eires ki, ar t\u0306rakt\u0306ori mulun. \u01eeoxleneris m\u00e7\u0306ita bandara ivalen.<\/p>\n<p>&#8211;Mu noren, sole mulunan?- k\u0306itxamt\u0306es k\u0306olmanurepek.<\/p>\n<p>Komoxtes t\u0306rakt\u0306orepe. \u01eeoxleni t\u0306rakt\u0306oris kogextu k\u0306o\u00e7i do du\u01efu:<\/p>\n<p>&#8211;Mu\u00e7\u0306o\u015fi i\u00e7ali\u015famt, manebrepe?!<\/p>\n<p>&#8211;K\u0306ayi bi\u00e7ali\u015famt, \u00e7etinobas var bo\u01efk\u0306ert!- Nena gyukturu k\u0306olmani\u015fi um\u00e7anek.<\/p>\n<p>&#8211;\u00c7ku tkvani musafirepe boret, ama Sovetyari musafirepe boret: \u01eeoxle bi\u00e7ali\u015faten,<\/p>\n<p>megi\u015fvelaten do ok\u0306ule musafiriti dobivapurt.- Ha\u015fo t\u0306rakt\u0306oris nagextuk dotku.<\/p>\n<p>K\u0306ap\u0306ineri ntxorumt\u0306es t\u0306rak\u0306t\u0306orepek.<\/p>\n<p>&#8211;Ordo ma\u00e7odenan ontxoru,- zop\u0306ont\u0306es ha\u01efi k\u0306olmanurepek,- hele o\u01efk\u0306edi mu\u00e7\u0306o\u015fi ntxorums, xut \u0292xenis var na\u00e7\u0306i\u015fen hemus!<\/p>\n<p>Lumcis mteli k\u0306lubis kok\u0306oib\u011fes. T\u0306rakt\u0306orepe na moyonu k\u0306o\u00e7ik oxo\u01efonapamt\u0306u k\u0306olmanurepes:<\/p>\n<p>&#8211;Sovetyari palan\u00e7\u0306inalas ku\u00e7kin ki, mteli k\u0306olmanurepes var ya\u00e7\u0306openan t\u0306rakt\u0306ori, otasu\u015fi<\/p>\n<p>makinape do k\u0306ombayna. Hamu\u015feni ote\u015fkilams palan\u00e7\u0306inalak makine-t\u0306rakt\u0306ori\u015fi st\u0306an\u0292iape. Ham st\u0306an\u0292iapek mutepe\u015fi makinape k\u0306olmanepe\u015fa meda\u015fkumelan do mutepete ntxoruman let\u0306a, \u00e7xvaruman do \u00e7aluman.<\/p>\n<p>M.T\u0306.S., ha\u015fo mk\u0306ule coxona makine- t\u0306rakt\u0306ori\u015fi st\u0306an\u0292ia.<\/p>\n<p>M.T\u0306.S.-s koren bibliotek\u0306a: Hek ren k\u0306azeta, jurnali do \u00e7\u0306e\u015fidi kitabepe. Koren radio, k\u0306ino,<\/p>\n<p>ikoman teat\u0306ro. P\u0306olit-ortalek namu na ren M.T\u0306.S.-is nu\u015fvelams k\u0306olmanurepes xvala na renan oput\u0306arepes.<\/p>\n<p>&#8211;Moxtit \u00e7kuni M.T\u0306.S.-i\u015fa, go\u01efk\u0306edit, i\u00e7init \u00e7kuni o\u00e7ali\u015fu.<\/p>\n<p>Do\u00e7odinu mu\u015fi nena M.T\u0306.S.-i\u015fen na moxtuk.<\/p>\n<p><strong>Elekt\u0306rik\u0306i<\/strong>\u015f<strong>i Mon\u00e7\u0306va: <\/strong><\/p>\n<p>P\u0306ionerepe ek\u0306sk\u0306ursi\u015fa ides. K\u0306olmanis mu\u00e7\u0306o\u015fi i\u00e7ali\u015faman, gamam\u0292xadu\u015feni. Sum filate ok\u0306oirtu. Ar fila cogi\u015fi bak\u0306i\u015fa idu, majurani ba\u011fi\u015fa, masumani okotumale\u015fa. Okotumale\u015fa na idespes nagu ar badi k\u0306olmanuri. Hemuk u\u01efu p\u0306ionerepes:<\/p>\n<p>&#8211;Berepe \u00e7kimi, hakole gei\u00e7\u0306k\u0306en k\u0306olmani\u015fi maputxalepe\u015fi ferma. Ferma mu noren gi\u00e7kinani? Ferma k\u0306olmani\u015fi ok\u0306ortale, fela ren. \u00c7kuni k\u0306olmanis \u00e7ku mi\u011funan maputxalepe\u015fi ferma do mja\u015fi ferma. K\u0306arta fermas um\u00e7ane ren. Ma badi k\u0306o\u00e7i bore, ama kotume, bibi do \u011for\u011focepes na p\u0306orom\u015feni ma k\u0306in\u00e7i\u015f ferma\u015fi um\u00e7ane dom\u01efopxes. Ha\u01efi bidat do tkva k\u0306ayi go\u01efk\u0306edit \u00e7kuni mancenalas.<\/p>\n<p>Berepes dido k\u0306ayi da\u01efones maputxalepe\u015fi ferma, ama mteli\u015fen k\u0306ayi da\u01efonenan elek\u0306trik\u0306i\u015fi mon\u00e7\u0306va. Elek\u0306trik\u0306i\u015fi mon\u00e7\u0306vas k\u0306u\u00e7xe do msva var u\u011fut\u0306u. Haya k\u0306uti t\u0306u do hemus doloxe elek\u0306trik\u0306i\u015fi lambape t\u0306es. Ham lambape k\u0306utis doloxe xavo ot\u0306obinamt\u0306es. Hasteri t\u0306u elek\u0306trik\u0306i\u015fi mon\u00e7\u0306va. Hemus u\u01efumelan ink\u0306ubat\u0306ori.<\/p>\n<p>&#8211;Mi\u01efvit, cumadi, elek\u0306trik\u0306ik \u01efip\u0306ilepe mu\u00e7\u0306o\u015fi gamayonams?- k\u0306itxes p\u0306ionerepek.<\/p>\n<p>&#8211;\u01eeoxle tkva domi\u01efvit, tkvani mon\u00e7\u0306va\u015f tude nak\u0306o markvali e\u01efadumelan?<\/p>\n<p>&#8211;[15] Vit\u0306oxut,- emedeni u\u01efu Seidik.<\/p>\n<p>&#8211;Vit\u0306oxut, edo \u00e7kimi mon\u00e7\u0306vas [100] o\u015f, juro\u015f [200] do met\u0306ati unon.<\/p>\n<p>&#8211;O-o, dido!- tku Fadimek.<\/p>\n<p>&#8211;Tkvani mon\u00e7\u0306va \u01efanas ar fara gyaxunen, \u00e7kimi na ren \u01efana morgvalis \u01efip\u0306ilepe gamayonams.<\/p>\n<p>&#8211;Mu\u00e7\u0306o\u015fi gamayonams?- k\u0306itxu Naziyek.<\/p>\n<p>&#8211;Na dogi\u01efvesteri ink\u0306ubat\u0306ori\u015f doloxeni xavo t\u0306ubu ren. Na dolo\u017einan markvalepeti t\u0306ubunan. Na unonsteri\u015fe met\u0306a t\u0306u\u0292anoba divu na lambape\u015fen ari meskurun. [25] E\u00e7doar d\u011fa\u015fk\u0306ule \u01efip\u0306ilepe gama\u01efiluman, \u00e7ku ebzdimt do oxominoni\u015fa biyonamt. Hek elek\u0306tro- p\u0306e\u00e7k\u0306o ren do hemuk ar\u015fvacis ot\u0306ubinams do oxominams. Oxominoni\u015fe \u01efip\u0306ilepe mendiyonaman \u201cnana\u015fa\u201d.\u201cNanas\u201d sum burme u\u011fun. Ar burme oncirona, hek elek\u0306tro-p\u0306e\u00e7k\u0306o dgin, majurani golva\u015feni, ham burmes cami\u015fi motragu u\u011fun, masumani burme mteli telis k\u0306afesite go\u011foberi ren. Ham \u201cnana\u015fi\u201d doloxe \u00e7\u0306ut\u0306a \u01efip\u0306ilepe a\u015f-\u015fkit dolonis skidunan.<\/p>\n<p><strong>Udulyeli: <\/strong><\/p>\n<p>&#8211;Tkva badi ret, Ferbeyi. Gu\u01efu\u011fit tkvani no\u00e7ali\u015feri para,- ust\u0306ak madulye Ferebeyis du\u01efu,- tkva badi ret.<\/p>\n<p>Ferbeyis pasp\u0306ort\u0306i kome\u00e7es. Obadu\u015fi \u01efanak o\u01efiramt\u0306u [40] jurne\u00e7 \u01efaneri ren.<\/p>\n<p>Ferbeyi fabrik\u0306a\u015fi nek\u0306nas bandaleri kogamaxtu. Muk oxori\u015fa komoxtu.<\/p>\n<p>St\u0306olis xen mu\u015fi skiri \u0130oni.<\/p>\n<p>&#8211;\u0130oni, dulyas memt\u0306k\u0306o\u00e7es. \u0130oni, baba skani didadudoren.<\/p>\n<p>Bi\u00e7\u0306i\u015fi nunk\u0306u dik\u00e7eanu:<\/p>\n<p>&#8211;Badi mu\u00e7\u0306o re?! Si ha\u01efi [40] jurne\u00e7 \u01efaneri re.<\/p>\n<p>&#8211;Amerik\u0306anuli madulyepe\u015feni haya obadu ren. Mancepe \u00e7kunis menceli \u00e7kuni o\u015finaxu\u015feni<\/p>\n<p>anank\u0306eni var u\u011funan.<\/p>\n<p>&#8211;Hemindoras masermayelepes madulyepe ordo var a\u017eirenan.<\/p>\n<p>&#8211;Var, haya anank\u0306eni hentepes var u\u011funan.<\/p>\n<p>Amerik\u0306as udulyeli dido ren.<\/p>\n<p>&#8211;Mu p\u0306at, baba?!<\/p>\n<p>&#8211;Var mi\u00e7kin.<\/p>\n<p>Tuta morgvali Ferbeyis lavoni m\u015fkorineri t\u0306u. \u00c7\u0306umandeli lumci\u015fakis Ferbeyik dulya gorumt\u0306u. \u0130ri-k\u0306ele hemus nena gyukturamt\u0306es:<\/p>\n<p>&#8211;Tkva badi ret!<\/p>\n<p>+<\/p>\n<p>Coni [11] vit\u0306oar \u01efaneri t\u0306u. Oguru\u015fi xali hamus var u\u011fut\u0306u do k\u0306azetapes gama\u00e7amus kogyo\u00e7\u0306k\u0306u.<\/p>\n<p>Lavoni mu\u015fis kovali\u015f ye\u00e7\u0306opinu\u015feni para mogapu\u015fa, muk ser-d\u011faleri vitojur saati i\u00e7ali\u015famt\u0306u.<\/p>\n<p><strong>Okt\u0306yabri Noums: <\/strong><\/p>\n<p>Haya t\u0306u Ok\u0306tyabri\u015f Revolu\u0292ia\u015f oras. Jur m\u00e7\u0306ita-gvardiuri didi k\u00e7e oxori\u015fi nek\u0306na\u015f \u01efoxle o\u00e7umalus dgirt\u0306es. K\u0306ana\u011fi na icginu do Sovetepe\u015fi xe\u015fa xe\u0292ala mek\u0306ulun ognu\u015fk\u0306ule ar m\u00e7\u0306ita-gvardiurik u\u01efu majuranis:<\/p>\n<p>&#8211;\u0130\u015fte dop\u0306it Revolu\u0292ia!<\/p>\n<p>&#8211;Diyondi, Cuma, mo gam\u00e7\u0306vet\u0306asya!- u\u01efu majuranik, Revolu\u0292ia daha var i\u00e7odu. O\u01efk\u0306edare \u00e7ku ar\u00e7kva cengi dobikomt\u2026<\/p>\n<p>Mtini t\u0306u ok\u0306ule [1917-1923] dobadonarepe\u015fi cengi t\u0306u. Ok\u0306ule ok\u0306oxu t\u0306u.<\/p>\n<p>Nak\u0306otxani \u01efana\u015f-k\u0306ule mutepek arti-k\u0306atis ko\u017eires. Hentepes ar fabrik\u0306as jangeri makinape\u015f tamiri oxenu moxvadu.<\/p>\n<p>Hemindoras majuranik maartanis u\u01efu ki:<\/p>\n<p>&#8212; Hele ha\u01efi revolu\u0292ia di\u00e7odu.<\/p>\n<p>&#8211;Var,- maartanik tku, -ma skani nena dogi\u01efumer: Revolu\u0292ia noums\u2026 Ham mteli makinape<\/p>\n<p>a\u011fani makinape\u015fa oktiru unon. \u00c7kuni doskidineri tere mteli dunyas iri\u015fe \u01efoxleni tere ovapumu unon. Revolu\u0292ia noums\u2026<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhAUN-OX1qzB35jcXJfxAfN2CBdwBBAHIW3Av1tfSuMN6UEsy41FZb165RcZcpDJTt-8mw-J5WKok-kWQZmThfNfQgPSwDEhSMiqFbRYiZa9fQB4g-Cyfi8S6SgDSTv8OYWY_C-ou2pJWycbXNCX8sCC9i7PhAyWUFZTn4fBqonmUHX_gpROvhuQ42lK0Tq\/w388-h640\/2.jpg\" width=\"388\" height=\"640\" border=\"0\" data-original-height=\"611\" data-original-width=\"370\" \/><\/p>\n<p>[<strong>Kaynak kitap<\/strong>: \u0130skender \u01eeita\u015fi, \u201cOk\u2019itxu\u015feni Supara\/ Majurani Fila\u201d, Abazastani \u00d6. S. S.C., G\u00fcrcistanS. S. C., S. S.C. B, \u0410\u049f\u0259\u0430\/ Soxumi\/\u10e1\u10dd\u10ee\u10e3\u10db\u10d8\/ \u0421\u0443\u0445\u0443\u043c, 1937, (1937 Latin Alfabesinden 1984 Alfabesine \u00e7evriyaz\u0131, d\u00fczenleme ve T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7eviri: Ali \u0130hsan Aksamaz, \u0130stanbul, 1998]<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEgsjASSEa53CKDvUT0V-dRzEnZBEuVypNe2yFZi1K0Bvx1y894P1jR0i_uEGl65xgYlJirF9JNSBqVbiv-wBXHexF5Z_UJxVV7wdkFBNlZnFcYpYv2Atn2lR3dIJl5TT2KKJvLDNlLedIcnU62TTOJ6Ye34cDwXBLJqQyPsvzalEMDlW8bHeAzbcplzhJmd\/w640-h479\/8a.jpg\" width=\"640\" height=\"479\" border=\"0\" data-original-height=\"194\" data-original-width=\"259\" \/><\/p>\n<p><strong> Vladimir \u0130lyi\u00e7 Ulyanov [Lenin]:<\/strong><\/p>\n<p>Ekim Devriminin y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc yakla\u015f\u0131yordu. \u00d6\u011fretmen, i\u015f\u00e7ilerin m\u00fccadelelerinde Lenin\u2019in, kendilerine nas\u0131l \u00f6nderlik etti\u011fini s\u0131n\u0131fta anlatmaya ba\u015flad\u0131. Sonra \u00f6\u011frencilere sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Evinizde Lenin\u2019e ili\u015fkin bir \u015feyler s\u00f6yleyen oldu mu?<\/p>\n<p>Nadiye elini kald\u0131r\u0131p s\u00f6z ald\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Babam bana \u00e7ok s\u00f6yl\u00fcyor. Babam, Lenin\u2019i g\u00f6rm\u00fc\u015f.<\/p>\n<p>&#8211;Hele, s\u00f6yle! Babandan neler duydun?<\/p>\n<p>Nadiye anlatmaya ba\u015flad\u0131 ama anlatam\u0131yordu. K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fckt\u00fc, anlatmakta zorlan\u0131yordu.<\/p>\n<p>\u00d6\u011fretmen, Nadiye\u2019ye sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Nadiye, babana s\u0131n\u0131fa gelmesini rica etsek, acaba gelir mi, sen bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun?<\/p>\n<p>Nadiye, cevaplad\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Gelecek, gelecek! \u0130tiraz etmeyecek!<\/p>\n<p>Nadiye\u2019nin babas\u0131 ger\u00e7ekten de ak\u015fam\u00fcst\u00fc geldi. 50 ya\u015flar\u0131nda, sa\u00e7\u0131nda aklar olan, b\u0131y\u0131kl\u0131 bir i\u015f\u00e7iydi. \u00d6ne \u00e7\u0131k\u0131p konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;\u201cHele, Sovyet Cumhuriyeti\u2019nin gen\u00e7 vatanda\u015flar\u0131, dinlemek istiyorsan\u0131z kulak verin! Bu anlataca\u011f\u0131m \u00e7ok y\u0131llar \u00f6nceydi. \u015e\u00f6yle bir otuz y\u0131l oluyor. O zamanlar ben k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocuktum. Ama o ya\u015fta makine fabrikas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum. Babam yoktu; bir i\u015f kazas\u0131nda makine \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Annem ve k\u00fc\u00e7\u00fck erkek karde\u015fimle beraber ya\u015fayorduk. \u00c7ok zor \u015fartlarda ya\u015f\u0131yorduk. Ailemizin k\u00fc\u00e7\u00fck bir odas\u0131 vard\u0131. Rutubetli bir odayd\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck pencereleri vard\u0131. Tam da pencerelerin oldu\u011fu tarafta b\u00fcy\u00fck bir ev yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in i\u00e7eriye hi\u00e7 g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 girmiyordu. Odam\u0131z hep karanl\u0131k ve kasvetliydi. Herg\u00fcn g\u00fcn a\u011farana kadar fabrikalar\u0131n d\u00fcd\u00fck sesleri duyuluyordu. Bu d\u00fcd\u00fckler, i\u015f\u00e7ileri vardiyalar\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n<p>Aceleyle kalk\u0131yorduk. Annem, yiyecek bir\u015feyler haz\u0131rl\u0131yordu. Bir\u015feyler at\u0131\u015ft\u0131r\u0131p ko\u015far ad\u0131mlarla i\u015fe gidiyorduk. \u0130\u015f \u00e7ok zordu. G\u00fcnde 16 saat \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk. \u00c7ok \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk ama bize az para veriyorlard\u0131. Bize az para veriyorlard\u0131 ama fabrikan\u0131n sahibi \u00e7ok kazan\u0131yordu.<\/p>\n<p>Bir keresinde bizim fabrikan\u0131n i\u015f\u00e7ileri kazan kald\u0131rd\u0131. Maa\u015flar\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istemeye ba\u015flad\u0131lar. Patron kulak asm\u0131yordu. \u0130\u015f\u00e7iler, toplant\u0131 yapmak i\u00e7in fabrikan\u0131n avlusuna \u00e7\u0131kt\u0131. Bir i\u015f\u00e7i \u00e7\u0131k\u0131p \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Maa\u015flar\u0131m\u0131z artt\u0131r\u0131lana kadar \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flamayaca\u011f\u0131z!<\/p>\n<p>Biz de dinliyoruz. Do\u011fru s\u00f6yledi\u011fi i\u00e7in biz de \u201cevet, evet\u201d diyoruz. Derken biri ba\u011f\u0131rd\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Kazaklar, Kazaklar!<\/p>\n<p>Atl\u0131 Kazaklar, etraf\u0131m\u0131z\u0131 sar\u0131p kam\u00e7\u0131lar\u0131yla bize vurmaya ba\u015flad\u0131lar. Benim s\u0131rt\u0131ma da iki defa vurdular. Bana \u00f6yle vurdular ki, g\u00f6mle\u011fim y\u0131rt\u0131ld\u0131, s\u0131rt\u0131mdan da kan s\u0131z\u0131yordu. \u0130\u015f\u00e7iler da\u011f\u0131ld\u0131. Yirmi kadar i\u015f\u00e7iyi al\u0131p falakaya g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. \u0130\u015fte o zamanlar bizim hayat\u0131m\u0131z b\u00f6yleydi.<\/p>\n<p>Birg\u00fcn ya\u015f\u00e7a benden b\u00fcy\u00fck bir arkada\u015f\u0131m beni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Bu ak\u015fam bizim eve gel!<\/p>\n<p>Gittim. Yirmi ki\u015fi orada toplanm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7o\u011fu i\u015f\u00e7iydi. Aralar\u0131nda sar\u0131 sakall\u0131 biri vard\u0131; anlatmaya ba\u015flad\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Sizin \u00e7al\u0131\u015fman\u0131zla patronunuz zenginle\u015fti\u011fi i\u00e7in siz fakirsiniz. Patronlar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131zdan defetmedik\u00e7e rahat y\u00fcz\u00fc g\u00f6remezsiniz. Kahrolsun patronlar! Kendi gelece\u011finiz i\u00e7in birlik olun, el ele vererek faaliyet g\u00f6sterin!<\/p>\n<p>Biz de ona \u015f\u00f6yle diyorduk:<\/p>\n<p>&#8211;S\u00f6zlerin do\u011fru! Biz, patronlar\u0131 nas\u0131l ka\u00e7\u0131ral\u0131m ki? \u00c7ar onlar\u0131n taraf\u0131nda, polis onlar\u0131n taraf\u0131nda!<\/p>\n<p>&#8211;\u00d6nce \u00c7arl\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131rmak laz\u0131m. Gel g\u00f6r ki bu i\u015fi yapmak i\u00e7in \u00f6nce i\u015f\u00e7ilerin birle\u015fmesi gerekir, onlar\u0131n partisini \u00f6rg\u00fctlemek gerekir. B\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7iler ayaklansa, \u00c7ar onlar\u0131 yenemez.<\/p>\n<p>Ben bir yandan onun bu s\u00f6zlerini diliyor, di\u011fer yandan da i\u00e7imden \u015f\u00f6yle ge\u00e7iriyordum.<\/p>\n<p>&#8211;Bu adam do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyor!<\/p>\n<p>Sonradan sar\u0131 sakall\u0131 o adam\u0131n Lenin oldu\u011funu duydum. Ben b\u00f6ylece Lenini g\u00f6rm\u00fc\u015f oldum.<\/p>\n<p>O g\u00fcnden sonra yirmi y\u0131l kadar bir zaman ge\u00e7ti. Almanya ile sava\u015f ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7ok insan\u0131 bu sava\u015fa g\u00f6nderdiler. Sava\u015fa g\u00f6nderdikleri o insanlar cephede yaranlan\u0131p ayaks\u0131z, elsiz evlerine d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131. Baz\u0131 insanlar\u0131 da oralarda topra\u011fa g\u00f6md\u00fcler. Beni de askere ald\u0131lar. Ni\u00e7in sava\u015f\u0131yorlard\u0131? \u00c7ar, toprok sahipleri ve fabrika patronlar\u0131 i\u00e7in sava\u015f\u0131yorlard\u0131. Askerler, birbirlerine bildiriler da\u011f\u0131t\u0131yorlard\u0131. O bildirilerde \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu: \u201cKahrolsun sava\u015f! Zenginlere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131n!\u201d Me\u011ferse bu mektuplar cepheye Lenin\u2019den geliyormu\u015f. O zamanlar Lenin yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015f\u0131yordu. Oradan bizlere g\u00fcncel haberleri o bildirilerle duyuruyordu. \u00dc\u00e7 y\u0131l boyunca sava\u015f oldu. Dayanmaya g\u00fc\u00e7leri kalmad\u0131. \u0130\u015f\u00e7iler ayakland\u0131. Askerler ayakland\u0131. Lenin\u2019in bizlere i\u015faret etti\u011fi \u015fekilde hareket ettik. \u00c7ar\u0131 ka\u00e7\u0131rtt\u0131k ama iktidar\u0131 nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcrece\u011fimizi hemen d\u00fc\u015f\u00fcnememi\u015ftik. O zamanda Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet kuruldu. Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmetin, i\u015f\u00e7ilere bir faydas\u0131 dokunmuyordu. Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet sermyedarlarla anla\u015ft\u0131. O zamanlar yine d\u00f6v\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131lar. Kimi Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmeti destekliyordu, kimi o h\u00fck\u00fcmeti istemiyordu. O h\u00fck\u00fcmet gidene kadar i\u015f\u00e7ilere y\u00f6nelik olumlu geli\u015fmeler olmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyordum. O sebeple Bol\u015fevik Partisine kay\u0131t oldum. Partide yapacak \u00e7ok i\u015f vard\u0131. B\u00fct\u00fcn fabrikalar gidip i\u015f\u00e7ilere vaziyeti ve kurtulu\u015f yollar\u0131n\u0131 anlat\u0131yorduk: \u201cBirle\u015fin, arkada\u015flar! \u0130\u015f\u00e7ilerin partisinde bir araya gelin. Sermayedarlarla sava\u015f \u015fimdi ba\u015fl\u0131yor!\u201d<\/p>\n<p>Bir keresinde Lenin\u2019in yurtd\u0131\u015f\u0131ndan gelmekte oldu\u011funu duyduk; kar\u015f\u0131lamaya gittik. Meydanda fazla say\u0131da i\u015f\u00e7i ve asker toplanm\u0131\u015ft\u0131. Gidiyoruz ama benim kalbim de k\u00fct k\u00fct at\u0131yor, heyecanl\u0131y\u0131m. Nihayetinde Lenin\u2019i getiren tren istasyona ula\u015ft\u0131. Kitle birden hareketlendi. Bir otomobilin \u00fczerine biri \u00e7\u0131kt\u0131. \u00a0 Etraftaki herkes alk\u0131\u015fl\u0131yordu. Bir bakt\u0131m ki oydu, Lenin\u2019di. O h\u00fccre evinde onu ilk g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm zaman\u0131n \u00fczerinden \u00e7ok zaman ge\u00e7mi\u015fti ama ben onu hemen tan\u0131d\u0131m. Lenin, otomobilin \u00fczerinden konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmete kulak asmay\u0131n; zenginlerin \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in hareket ediyor! \u0130ktidar\u0131 elinize al\u0131n! B\u00fct\u00fcn \u0130ktidar Sovyetlere! Almanlarla de\u011fil, a\u011falar, patronlar ve burjuvazi ile sava\u015fmak gerekiyor!<\/p>\n<p>O anda i\u00e7imden \u015f\u00f6yle ge\u00e7irdim:<\/p>\n<p>&#8211;\u0130\u015fte \u015fimdi yenebiliriz! Art\u0131k bizim de bir \u00f6nderimiz var! Art\u0131k i\u00e7in m\u00fccadele etmemiz gerekti\u011fini biliyoruz.<\/p>\n<p>Dedi\u011fim gibi de oldu. Aradan birka\u00e7 ay ge\u00e7ti. \u0130\u015f\u00e7iler, Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmeti ala\u015fa\u011f\u0131 edip, a\u011falar\u0131n ellerindeki topraklar\u0131 ald\u0131lar. Fabrikalar, b\u00fct\u00fcn araziler emek\u00e7ilerin eline ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>Lenin bize, yeni H\u00fck\u00fcmetin nas\u0131l te\u015fkil edilece\u011fini \u00f6\u011fretti<\/p>\n<p>\u0130\u015fte o zamandan sonra art\u0131k emek\u00e7ilerin Sovyetleri h\u00fck\u00fcmet ediyor. O zamandan beri a\u011fa ve patronlar i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yoruz. Art\u0131k \u00fclkemizde hi\u00e7 kimse bir ba\u015fkas\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla para kazanam\u0131yor. \u015eimdi herkes herkesin refah\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Her kim ki \u00e7al\u0131\u015fmak istemiyor, onun bizim aram\u0131zda yeri yok!\u201d<\/p>\n<p>\u00d6\u011frenciler, Nadiye\u2019nin babas\u0131n\u0131 can kula\u011f\u0131yla dinlediler. Sonra da sordular:<\/p>\n<p>&#8211;B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 Lenin nas\u0131l yapt\u0131?<\/p>\n<p>Nadiye\u2019nin babas\u0131 \u00f6nder i\u015f\u00e7i cevaplad\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 tek ba\u015f\u0131na Lenin yapmad\u0131. Lenin b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131, i\u015f\u00e7ilere ve emek\u00e7ilere \u00f6nderlik eden Parti ile beraber yapt\u0131. Lenin yol g\u00f6sterdi. Lenin, Partiyi birle\u015ftirdi. Lenin g\u00f6zlerimizi a\u00e7t\u0131. Lenin bize \u00f6\u011fretti, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklara \u015f\u00f6yle tembihledi:<\/p>\n<p>&#8211;\u00d6\u011frenin, \u00f6\u011frenin, \u00f6\u011frenin! Siz de\u011fi\u015ftireceksiniz!<\/p>\n<p><strong>\u00d6ndere Sel\u00e2m:<\/strong><\/p>\n<p>Vladimir \u0130lyi\u00e7 Ulyanov [Lenin] 21 Ocak1924 tarihinde Gorki k\u00f6y\u00fcnde vefat etti. Cenazesini Moskova\u2019ya g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. Hava \u00e7ok so\u011fuktu. Sokaklarda ate\u015fler yak\u0131yorlard\u0131. \u00dc\u015f\u00fcyenler \u0131s\u0131nmak i\u00e7in bu ate\u015flere gidiyordu. Moskova merkezinde \u00e7ok insan toplanm\u0131\u015ft\u0131. Uzun s\u0131ralar h\u00e2linde n\u00f6bet tutuyorlard\u0131. Lenin\u2019in cenazesi, Birlikler Saray\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck salonunda katafalka konulmu\u015ftu. H\u00fcz\u00fcnl\u00fc m\u00fczik i\u015fitiliyordu. Cenaze mar\u015f\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i ve emek\u00e7iler vefat etmi\u015f \u00f6nderlerinin cenazesine g\u00f6rmek i\u00e7in gidiyorlard\u0131. Cenazeyi 27 Ocak\u2019ta K\u0131z\u0131l Meydana g\u00f6t\u00fcr\u00fcp saat 4\u2019te topra\u011fa verdiler. O onda \u00fclkedeki b\u00fct\u00fcn fabrika ve lokomatiflerin d\u00fcd\u00fckleri \u00e7al\u0131yordu.<\/p>\n<p><strong>Yosif Visaryonovi\u00e7 Cu\u011fa\u015fvili [Stalin]:<\/strong><\/p>\n<p>Stalin, G\u00fcrcistan\u2019\u0131n Kura nehri k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Gori kentinde1879 y\u0131l\u0131nda do\u011fdu. Gelecekte d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn emek\u00e7ilerinin, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve Kom\u00fcnist Partinin \u00f6nderi olacakt\u0131. Sonra ona Stalin ad\u0131n\u0131 verdiler. 18 ya\u015f\u0131ndan itibaren canla, ba\u015fla i\u015f\u00e7ilerin sosyal kurtulu\u015fu i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131; devrimci oldu. \u0130\u015f\u00e7ileri ve gizli olarak faaliyet g\u00f6steren h\u00fccreleri \u00f6rg\u00fctl\u00fcyordu. \u00c7ar ile patronlar\u0131n nas\u0131l ala\u015fa\u011f\u0131 edilece\u011fini kitlelere anlat\u0131yordu. \u00c7arl\u0131k polis te\u015fkilat\u0131ndan saklanmak amac\u0131yla s\u0131k s\u0131k ad\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiriyordu. Ona, \u201cDavid Arkada\u015f\u201d, \u201cKoba Arkada\u015f\u201d ve bunun gibi \u00e7e\u015fitli ba\u015fka adlar da veriyorlard\u0131. Polis, David Arkada\u015f\u0131 ar\u0131yordu ama o \u00c7izikov ad\u0131yla bir yerlerde yine \u00f6rg\u00fctlenme faaliyetleri y\u00fcr\u00fct\u00fcyordu. Polis, \u00c7izikov\u2019un izini s\u00fcrerken, o i\u015f\u00e7ilerin \u00f6n\u00fcnde ajitasyon faaliyetleri y\u00fcr\u00fctmekle me\u015fguld\u00fc. Sonraki ad\u0131 Stalin idi. Kendisine verilen bu adla b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada tan\u0131nd\u0131. \u00c7arl\u0131k polisi, onu bir de\u011fil, birka\u00e7 defa yakalad\u0131. Uzun s\u00fcre hapsedildi. Sibirya ve uzak ba\u015fka yerlere s\u00fcrg\u00fcn edildi. Gel g\u00f6r ki durmadan o s\u00fcrg\u00fcnlerden ka\u00e7\u0131p ba\u015fka ba\u015fka adlarla \u00f6rg\u00fctlenme ve ajitasyon faaliyetlerini yine y\u00fcr\u00fct\u00fcyordu. B\u00f6yle d\u00f6rt defa s\u00fcrg\u00fcnlerden ka\u00e7may\u0131 ba\u015fard\u0131. \u00c7ar\u0131n zaptiyeleri daima onun pe\u015findeydi. B\u00fct\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, Lenin\u2019in yak\u0131n\u0131ndaki yard\u0131mc\u0131s\u0131yd\u0131. Lenin vefat etti. Kom\u00fcnist Parti, Stalin\u2019in \u00f6nderli\u011fiyle Lenin\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyordu.<\/p>\n<p>Stalin\u2019in \u00f6nderli\u011fiyle Sovyet \u00dclkesinde binlerce fabrika in\u015fa ettiler. Stalin\u2019in i\u015faretiyle \u00e7ift\u00e7iler k\u00f6ylerdeki kolhozlarda birle\u015ftiler; beraber ve g\u00f6n\u00fclden \u00fcretmeye koyuldular. Makine- trakt\u00f6r \u0130stasyonlar\u0131, tarlalar\u0131n modern usullerle ekilip bi\u00e7ilmesini \u00f6rg\u00fctl\u00fcyor. Stalin\u2019in \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla i\u015f\u00e7i ve kolhozlara d\u00e2hil \u00e7ift\u00e7iler usta birliklerini \u00f6rg\u00fctl\u00fcyorlar. Verimli \u00fcretmek istiyorlar. \u0130yi \u00e7al\u0131\u015f\u0131nca bize gerekli olan \u00fcr\u00fcnlerin \u00e7o\u011falaca\u011f\u0131n\u0131 ve modern usullerle daha erkenden \u00fcretim yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi de biliyorlar. Stalin bize \u015f\u00f6yle \u00f6\u011fretiyor:<\/p>\n<p>&#8211;D\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131z\u0131n nezdinde emek k\u00fc\u00e7\u00fcmseniyor. Oysa bizim nezdimizde emek; cesaret ve gen\u00e7li\u011fin alametidir!<\/p>\n<p>Stalin, bizleri \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8211;Kahrolsun tembeller! Yeni ustal\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flayal\u0131m! Ya\u015fas\u0131n Kom\u00fcnizm!<\/p>\n<p><strong>K\u0131z\u0131l Bayrak:<\/strong><\/p>\n<p>Okulun kap\u0131s\u0131 her dakika a\u00e7\u0131l\u0131p kapan\u0131yor. \u00c7ocuklar, okula ko\u015fturuyor, \u00e2deta ku\u015f s\u00fcr\u00fcleri gibi g\u00fczel g\u00fczel cikcikliyorlar. Ne\u015feli sesleri soka\u011fa da ta\u015f\u0131yor. G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, a\u00e7\u0131k pencereden i\u00e7eri giriyor ve par\u0131ldayan renkler zemine yans\u0131yor.<\/p>\n<p>Bek\u00e7i Ay\u015fe ile torunu Faik, pencerenin yan\u0131nda duruyor.<\/p>\n<p>&#8211;B\u00fcy\u00fckanne, a\u011flad\u0131n m\u0131? Yine annemle babam\u0131 m\u0131 hat\u0131rlad\u0131n? S\u00f6yle bana!<\/p>\n<p>&#8211;Sana ne diyeyim, evlad\u0131m? Hat\u0131rlad\u0131k\u00e7a nefesim daral\u0131yor! Evlad\u0131m, baban k\u0131v\u0131rc\u0131k sa\u00e7l\u0131, ne\u015feli ve musiki\u015finas bir insand\u0131. \u0130nsanlara, sosyal kurtulu\u015flar\u0131na dair her zaman \u015fark\u0131lar, mar\u015flar s\u00f6yl\u00fcyordu. Nutuklar veriyordu:<\/p>\n<p>&#8211;May\u0131s, 1 May\u0131s, \u0130\u015f\u00e7inin, K\u00f6yl\u00fcn\u00fcn Bayram\u0131!<\/p>\n<p>O g\u00fcn g\u00f6r\u00fcyorumdum ki baba ve annen kent d\u0131\u015f\u0131na gitmek i\u00e7in haz\u0131rlan\u0131yorlar. Annen de fabrikada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Fabrikadan arkada\u015flar\u0131 gelip \u015f\u00f6yle dediler:<\/p>\n<p>&#8211;Alo\u015fa, sen konu\u015fma yapacaks\u0131n. Bu s\u00f6zler sebebiyle prangadayd\u0131, Alo\u015f\u2019am! Ben ona hep s\u00f6yledim: \u201cAlo\u015fa, sessiz ol!\u201d Ama nerede? Yaln\u0131zca g\u00fcl\u00fcmsedi! Gitmeye haz\u0131rland\u0131. O g\u00fcn g\u00fcne\u015f bug\u00fcnk\u00fc gibi par\u0131ld\u0131yordu. Ama d\u0131\u015far\u0131da bu kadar ses yoktu. O zamanki iktidar, \u015fimdiki gibi i\u015f\u00e7ilere de\u011fer vermiyordu. Annen ve baban gitti. Sen de sanki bilmi\u015fsin gibi a\u011flamaya ba\u015flad\u0131n: \u201cAnne, anne!\u201d diye. Bir ya\u015f\u0131nda vard\u0131n, yoktun. Gittiler. Bekliyorum. Yemek yapt\u0131m. Gelmiyorlar. Bekledim, bekledim. G\u00fcne\u015f d\u00f6n\u00fcnce, annen Nastia eve tek ba\u015f\u0131na d\u00f6nd\u00fc. Ba\u011f\u0131yorum: \u201cAlo\u015fa, ona ne oldu?\u201d Sonra anlad\u0131m\u2026 Kent d\u0131\u015f\u0131nda i\u015f\u00e7iler toplanm\u0131\u015f. Bayrak kald\u0131rm\u0131\u015flar. \u015eark\u0131lar, mar\u015flar s\u00f6ylemeye ba\u015flam\u0131\u015flar. S\u00f6z s\u00f6yleyenler a\u011faca \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Baban da a\u011faca \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Sesi g\u00fcrd\u00fc. Sesi \u00e7\u0131nl\u0131yormu\u015f. \u0130nsanlar onu can kula\u011f\u0131yla dinliyormu\u015f. Kazaklar gelmi\u015f. Kur\u015fun atmaya ba\u015flam\u0131\u015flar. Alo\u015fa\u2019ya kur\u015fun isabet etmi\u015f, devrilmi\u015f.<\/p>\n<p>Annen Nastia \u00e7al\u0131\u015farak kendini \u00f6ld\u00fcr\u00fcyordu. \u0130\u015f, onun kan\u0131n\u0131 kuruttu. Derken \u00f6ks\u00fcrmeye ba\u015flad\u0131. Ev de rutubetliydi. H\u00e2lsiz d\u00fc\u015f\u00fcp vefat etti. Ben seninle kalakald\u0131m.<\/p>\n<p>Hele, bir bak! Bizimkiler s\u0131ralanm\u0131\u015f. Bayrak da haz\u0131r\u2026 Art\u0131k K\u0131z\u0131l Bayrak a\u00e7t\u0131 diye kimseyi \u00f6ld\u00fcrm\u00fcyorlar. Bir \u00f6\u011frencinin elindeki bayrak \u201cYa\u015fas\u0131n Bir May\u0131s!\u201d slogan\u0131yla k\u0131z\u0131lla\u015f\u0131yordu. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6\u011frencilerin g\u00f6\u011f\u00fcslerindeki k\u0131z\u0131l y\u0131ld\u0131z rozetleri, sanki bir zamanlarda \u00f6ld\u00fcr\u00fclen i\u015f\u00e7ilerin kanlar\u0131n\u0131n par\u0131ldad\u0131\u011f\u0131 gibi par\u0131ld\u0131yor.<\/p>\n<p>-B\u00fcy\u00fckanne, ben gidiyorum!<\/p>\n<p>Faik gidip \u00f6\u011frencilerin 1 May\u0131s kortejine kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u00c7arl\u0131k Zaman\u0131nda Bir May\u0131s:<\/strong><\/p>\n<p>Soka\u011f\u0131n arkas\u0131ndaki dar girintide y\u00fcz kadar ki\u015fi toplanm\u0131\u015f. \u0130\u00e7lerinden Vesov\u015fikov\u2019un sesi duyuluyordu:<\/p>\n<p>&#8211;Ayn\u0131 nar\u0131n suyunu \u00e7\u0131kart\u0131r gibi bizim de kan\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6yle \u00e7\u0131kart\u0131yorlar!<\/p>\n<p>Bo\u011fuk seslerle di\u011ferleri kar\u015f\u0131l\u0131k veriyorlard\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyor!<\/p>\n<p>Andre birden \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Enternasyonal! Hele ben bir gidip ona yard\u0131m edeyim!<\/p>\n<p>Enternasyonal Mar\u015f\u0131n\u0131n sesi herkes taraf\u0131ndan duyuldu:<\/p>\n<p>&#8211;Arkada\u015flar! D\u00fcnyada farkl\u0131 farkl\u0131 milliyetlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. Yahudiler, Almanlar, \u0130ngilizler, Tatarlar diyorlar. Ben buna inanm\u0131yorum. Bana g\u00f6re bar\u0131\u015fmayan iki millet var: Zenginler ve fakirler. Bu insanlar farkl\u0131 farkl\u0131 giyiniyorlar, farkl\u0131 konu\u015fuyorlar. Ama zengin Frans\u0131zlar, Almanlar, \u0130ngilizler\u2019in i\u015f\u00e7iye ne ne yapt\u0131\u011f\u0131na bir bak\u0131n, i\u015fte o zaman onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7ilerin d\u00fc\u015fman\u0131 oldu\u011funu g\u00f6receksiniz.<\/p>\n<p>Adamlardan biri g\u00fcld\u00fc:<\/p>\n<p>&#8211;Di\u011fer tarafa bakarsak, biz Rus i\u015f\u00e7i kitlesi k\u00f6t\u00fc bir hayat s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, Frans\u0131z i\u015f\u00e7isinin de, Tatar ve T\u00fcrk\u2019\u00fcn de \u00f6yle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6receksiniz!<\/p>\n<p>Biri di\u011ferinden sonra insanlar sokaklara \u00e7\u0131k\u0131yordu. Biri ba\u011f\u0131rd\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Polis! Sokaktan \u00e7ekilin!<\/p>\n<p>Karanl\u0131ktaki insanlar g\u00f6n\u00fcls\u00fczce atlara yol a\u00e7\u0131yordu. Baz\u0131lar\u0131 \u00e7itlerin \u00fczerinde oturdu.<\/p>\n<p>&#8211;Atlara domuzlar\u0131 bindirmi\u015fler!<\/p>\n<p>Onlar da k\u0131k\u0131rd\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Birisinin kap\u0131s\u0131 \u00e7al\u0131n\u0131yor. Korkusuz bir ses hayk\u0131r\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8211;Andre ortada tek ba\u015f\u0131na kald\u0131!<\/p>\n<p><strong>Almanya\u2019da Bir May\u0131s:<\/strong><\/p>\n<p>Bu olay Berlin\u2019de ya\u015fand\u0131. Villi, sabah dokuzda uyand\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;Bug\u00fcn Bir May\u0131s Bayram\u0131! Babam g\u00f6steri yapmak i\u00e7in soka\u011fa \u00e7\u0131kacak. Ben de g\u00f6steriye kat\u0131laca\u011f\u0131m.<\/p>\n<p>Villi, y\u00fcz\u00fcn\u00fc y\u0131kad\u0131, giyindi, \u00e7ay\u0131n\u0131 i\u00e7ti. Kap\u0131ya sessizce gitti. Soka\u011fa \u00e7\u0131kmak istiyordu. Annesi sordu:<\/p>\n<p>&#8212; Nereye gidiyorsun?<\/p>\n<p>&#8211;Soka\u011fa \u00e7\u0131kmak istiyordum.<\/p>\n<p>&#8211;Sen hi\u00e7bir yere gitmeyeceksin! D\u0131\u015far\u0131s\u0131 tehlikeli!<\/p>\n<p>Villi, uzunca bir s\u00fcre annesiyle tart\u0131\u015ft\u0131. Ancak annesi d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kmas\u0131na izin vermedi. Az sonra, sokaktan gelen \u00f6nce Enternasyonal Mar\u015f\u0131n\u0131, sonra da ba\u011f\u0131r\u0131\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 duydular. Villi ve annesi hemen pencereye gittiler. Sokakta i\u015f\u00e7iler ko\u015fuyor, polisler onlar\u0131 koval\u0131y\u0131p copla d\u00f6v\u00fcyordu. Villi, yava\u015f yava\u015f soka\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131. K\u00f6\u015fede Kurt ile Piyoner k\u0131z Verta ile rastla\u015ft\u0131. Kurt, ya\u015f\u00e7a b\u00fcy\u00fckt\u00fc; onalt\u0131 ya\u015f\u0131ndayd\u0131. Fabrikada \u00f6\u011frenciydi. \u00c7ocuklar sokakta geziniyordu. Her tarafta polis ve i\u015f\u00e7ileri g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. \u0130\u015f\u00e7iler silahs\u0131zd\u0131. Polislerin tabanca ve coplar\u0131 vard\u0131. \u00c7ocuklar yerde yatan bir i\u015f\u00e7iyi g\u00f6r\u00fcp ona gittiler; yaral\u0131yd\u0131. Ba\u015f\u0131 kanlar i\u00e7indeydi. Verta, k\u0131z\u0131l piyoner fular\u0131yla yaral\u0131 i\u015f\u00e7inin ba\u015f\u0131n\u0131 sard\u0131. \u00c7ocuklar, yaral\u0131 i\u015f\u00e7iyi aya\u011fa kald\u0131rd\u0131lar. \u0130\u015f\u00e7i g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131p sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Burada kimler var?<\/p>\n<p>Verta cevaplad\u0131:<\/p>\n<p>&#8211;K\u0131z\u0131l Cephe!<\/p>\n<p>Derken ak\u015fam oldu\u2026 Sokakta y\u00fck arabalar\u0131yla polisler devriye geziyordu. Baz\u0131 pencerelere ate\u015f a\u00e7\u0131yorlard\u0131. \u00c7ocuklar\u0131n \u00f6nlerinden baz\u0131 i\u015f\u00e7iler \u00f6teye beriye ko\u015fturuyordu; sokak ayd\u0131nlatma lambalar\u0131na ta\u015f at\u0131yorlard\u0131. Sokaktaki \u0131\u015f\u0131klar s\u00f6nd\u00fc; etraf karard\u0131. Her taraftan i\u015f\u00e7iler ko\u015fu\u015fturuyordu; sandalye, ta\u015f, kereste, ne bulabilirlerse ta\u015f\u0131yorlard\u0131. Kurt, di\u011ferlerine \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8211;Barikat olu\u015fturuyorlar!<\/p>\n<p>Coplu polisleri g\u00f6r\u00fcnce \u00e7ocuklar b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7leriyle oradan ka\u00e7maya ba\u015flad\u0131lar. Villi, evine d\u00f6nd\u00fc. Babas\u0131 daha eve gelmemi\u015fti ama evde polisler vard\u0131; komodini ve sand\u0131\u011f\u0131 a\u00e7t\u0131lar. Bir\u015feyler ar\u0131yorlard\u0131. Villi, annesine sordu:<\/p>\n<p>&#8211;Babam nerede?<\/p>\n<p>&#8211;Baban \u015fehid oldu, evlad\u0131m! Onu barikattaki direni\u015fte \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler.<\/p>\n<p>Babas\u0131n\u0131 topra\u011fa verirlerken Villi hi\u00e7 a\u011flam\u0131yordu. Cenaze merasimine kat\u0131lan kitle h\u0131\u00e7k\u0131r\u0131klar i\u00e7inde cenaze mar\u015f\u0131n\u0131 dinliyor, konu\u015fmalar yap\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>&#8211;\u00d6ld\u00fcrenler utans\u0131n! \u0130ntikam\u0131n\u0131 alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>Ya\u015fas\u0131n \u0130\u015f\u00e7i S\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n K\u0131z\u0131l Cephesi!<\/p>\n<p><strong>[Bitti\u2026]<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>[\u00d6nerilen okumalar<\/strong>: Ali \u0130hsan Aksamaz, \u201cT\u00fcrk\u00e7e\/ Lazca Masallar\u201d, 1: \u201cKral ve Ba\u011fc\u0131\u201d; 2: \u201cKral ve \u00c7oban\u201d; 3: \u201cCad\u0131 Ohai\u201d; 4: \u201cKe\u00e7i ve Kurt\u201d, 29. IV. 1999, sonhaber.ch\/ circassiancenter.com.tr]<\/p>\n<p><strong>++<\/strong><\/p>\n<p><strong>Vladimir <\/strong>\u0130<strong>lia<\/strong>\u015f<strong>i bere Lenini:<\/strong><\/p>\n<p>Noxolut\u0306es Oktyabri\u015f revolu\u0292iya\u015fi d\u011falepe. Mamgurapalek, Vladimiri \u0130lia\u015fi bere Leninik<\/p>\n<p>mu\u00e7\u0306o\u015fi madulyepes go\u01efanc\u011fonu ok\u0306ok\u0306idinu\u015fa oxo\u01efonapus kogyo\u00e7\u0306k\u0306u do ok\u0306ule k\u0306itxu berepes:<\/p>\n<p>&#8211;Oxoris mitik mutu Lenini\u015feni dogi\u01efvesi?<\/p>\n<p>Nadiyek xe e\u01efazdu do tku:<\/p>\n<p>&#8211;Baba \u00e7kimik dido mi\u01efumers. Muk Lenini \u017eiru.<\/p>\n<p>&#8211;Hele, dotkvi, mu niucamt\u0306i?<\/p>\n<p>Nadiyek kogyo\u00e7\u0306k\u0306u otkus, ama var atkvet\u0306u, \u00e7\u0306u\u00e7\u0306ut\u0306a ren, \u00e7etini davu.<\/p>\n<p>Mamgurapalek k\u0306itxu Nadiyes.<\/p>\n<p>&#8211;Baba skanis moxtimu\u015feni boxve\u01efat na, moxtaseni, si mu\u00e7\u0306o isimadam?<\/p>\n<p>Nadiyek nena gyukturu:<\/p>\n<p>&#8211;Moxtasen, moxtasen! Var moivarasenya.<\/p>\n<p>Nadiye\u015fi baba mtiniti lumci\u015fe komoxtu. Heya t\u0306u jurne\u00e7dovit \u01efaneri madulye, tis toma k\u00e7e k\u0306ateri do buyu\u011foni. Hemuk \u01efoxle gamaxtu do osinapus kogyo\u00e7\u0306k\u0306u:<\/p>\n<p>&#8211;\u201cHele, Sovetyari Cumhuriyeti\u015fi a\u011fnemordale dobadonarepe, osiminu ginonan, niucit. Haya dido oras \u01efoxle t\u0306u, he\u015fo e\u00e7dovit \u01efana diven. Ma hemindoras \u00e7\u0306ut\u0306a bi\u00e7\u0306i bort\u0306i do<\/p>\n<p>mekanik\u0306a\u015fi fabrik\u0306as bi\u00e7ali\u015famt\u0306i. Baba ma var miyonut\u0306u; heya ma\u015finak doilu. \u00c7kimi k\u0306ala<\/p>\n<p>skidut\u0306es nana, da do umk\u0306ila\u015fi cuma. Pskidurt\u0306it \u00e7ku hemindoras dido me\u00e7\u0306ireli: Lavoni \u00e7kunis u\u011fut\u0306u ar \u00e7\u0306ut\u0306a oda. Larde oda t\u0306u, \u00e7\u0306ut\u0306a pencerepe u\u011fut\u0306u do hentepe\u015f \u01efoxleti didi oxori na go\u01efudgit\u0306u\u015feni odas mjoras te \u00e7kar var amulut\u0306u. M\u01efk\u0306upi do \u015furi ok\u0306o\u00e7\u0306operi t\u0306u.<\/p>\n<p>K\u0306arta d\u011fas otanu\u015fakis, ignapet\u0306u gelik\u0306oni\u015f sersi. Haya madulyepes fabrik\u0306a\u015fa ucoxomt\u0306es.<\/p>\n<p>K\u0306ap\u0306ineri ebiselamt. Nanak mutu gyari doxazirums. Obimxort do k\u0306ap\u0306ineri adimite mebulurt dulya\u015fa. Dulya \u00e7etini t\u0306u, 16 saati d\u011fas bi\u00e7ali\u015famt\u0306it. Bi\u00e7ali\u015famt\u0306it dido ama para \u00e7\u0306ut\u0306a mom\u00e7amt\u0306es. \u00c7ku \u00e7\u0306ut\u0306a mom\u00e7amt\u0306es ama fabrik\u0306a\u015fi mancek dido mogamt\u0306u.<\/p>\n<p>Ar fara ebu\u017eges \u00e7kuni fabrik\u0306a\u015fi madulyepe. Xe\u015fpaxa odidanu\u015feni ogorus kogyo\u00e7\u0306k\u0306es. Mancek uciti var me\u00e7u. Fabrik\u0306a\u015fi avlis kogamaxtes madulyepe ok\u0306ob\u011fala oxenu\u015feni. Gamaxtu ar madulye do tku:<\/p>\n<p>&#8211;Var gebo\u00e7\u0306k\u0306amt dulya oxenus, xe\u015fpaxa var momin\u017eina\u015fakis!<\/p>\n<p>\u00c7ku mebiucamt, koya bu\u01efumert, hemu\u015feni hemuk isa na tkumers-\u015feni. Emedeni mitxak douru:<\/p>\n<p>&#8212;K\u0306azak\u0306epe, K\u0306azak\u0306epe!<\/p>\n<p>Gomab\u011fes \u0292xenoni K\u0306azak\u0306epe do k\u0306am\u00e7\u0306ite ge\u00e7amus gyo\u00e7\u0306k\u0306es. Ma jur fara k\u0306ap\u0306ulas gem\u00e7es. He\u015fo gem\u00e7es ki, por\u00e7a ok\u0306omibru\u01efu do di\u0292xiri kogamaxtu. Go\u015fib\u011fes k\u0306o\u00e7epe.<\/p>\n<p>E\u00e7 k\u0306o\u00e7i\u015fakis o\u00e7\u0306opes do pranga\u015fa mendiyones. Ha\u015fo t\u0306u \u00e7kuni oskedinu.<\/p>\n<p>Amleni ar um\u00e7ane manebre \u00e7kimik domicoxu: \u201cKomoxti mi\u01efumers, lumci\u015fi oxori \u00e7kimi\u015faya. Mendapti hemu\u015fa. Hek e\u00e7 k\u0306o\u00e7i kok\u0306oib\u011fes doren. Didope madulyepe t\u0306es. Mutepe\u015fi doloxe gosarineri pimpiloni k\u0306o\u00e7i t\u0306u. Muk kogemi\u00e7\u0306k\u0306es otkus: \u201cTkvani o\u00e7ali\u015fute mance tkvani na izenginen\u015feni tkva fuk\u0306arape oret. Mancepe var omt\u0306inat\u015fakis mutu k\u0306aoba var ga\u017eirenan. Ye\u00e7\u0306k\u0306odan mancepe! Ti tkvani\u015feni, nebra artot, xe-xes ok\u0306ok\u0306limeri i\u00e7alisit!\u201d<\/p>\n<p>\u00c7ku bu\u01efumert hemus: \u201cMtini ren skani otku. Edo mu\u00e7\u0306o bomt\u0306inat mancepe? Hentepe\u015f k\u0306ele p\u0306olisi, hentepes k\u0306ele \u00c7ari!\u201d<\/p>\n<p>\u201c\u01eeoxle k\u0306irali\u015fi mek\u0306arbu unon. Ama ham dulya\u015feni madulyepes ok\u0306an\u00e7\u0306u unon do mu\u015fi p\u0306art\u0306ia\u015fi ote\u015fkilu unon. Mteli madulyes opa kedgit\u0306as na k\u0306iralis var acginen.\u201d<\/p>\n<p>Mebiucam ma do guris maven ki:<\/p>\n<p>&#8211;Mtini zop\u0306ons hemuk. Ok\u0306ule ma bogni heya Lenini na t\u0306u. Ha\u015fote ma Lenini kob\u017eiri.<\/p>\n<p>Hem ora\u015fk\u0306ule e\u00e7 \u01efana k\u0306onari golilu. Alamania k\u0306ala cengis kogyo\u00e7\u0306k\u0306es. Dido k\u0306o\u00e7i cengi\u015fa mendo\u015fkves. Hekole mi uk\u0306u\u00e7xeli, mi xeeli goiktu. Bazi hek kodoxves. Mati askeroba\u015fa kemzdes. Mu\u015feni cengi ikomt\u0306es: \u00c7ari, mulkedari do fabrik\u0306ant\u0306i\u015f guri\u015feni. Kogyo\u00e7\u0306k\u0306es artikatis kart\u0306alepes me\u00e7amus. Kart\u0306alis \u00e7\u0306aret\u0306u: \u201cYe\u00e7\u0306k\u0306odas cengi! Zenginepes dolvaktit.\u201d Lenini\u015fen mulut\u0306es hem kart\u0306alepe. Menya\u015f gale skidut\u0306u muk hem oras do hekolen ambayi mom\u00e7amt\u0306es. Sum \u01efanas cengi ikomt\u0306es, mexondinuti var nuxondes. Kedgites madulyepe, kedgites askerepe. Leninik na moguramt\u0306es steri, he\u015fo dop\u0306it. \u00c7ari bomt\u0306init ama mu\u00e7\u0306o pala bon\u00e7\u0306inat, mani\u015fa var masimades. Orate\u015fi palan\u00e7\u0306inala hemindoras dite\u015fkilu. Ama hemu\u015fe madulyepes mutu var nak\u0306net\u0306u: Masermayelepek\u0306ala muk kok\u0306oitku. Nizas kogyo\u00e7\u0306k\u0306es hem oras: Mi orate\u015fi palan\u00e7\u0306inala\u015f k\u0306ele ren. Mis heya var unon. B\u017eirom ma: Mutu k\u0306ayi var iven, madulye k\u0306o\u00e7epe, mu\u00e7\u0306o ar, var idan\u015fakis do mebi\u00e7\u0306ari Bol\u015fevik\u0306epe\u015fi p\u0306art\u0306ias. P\u0306art\u0306ias o\u00e7ali\u015fu dido t\u0306u. Mteli fabrik\u0306ape\u015fa mebulurt do madulyepes oxobo\u01efonapamt\u0306it: \u201cKok\u0306oik\u0306atit manebrepe! Kok\u0306oin\u00e7\u0306it tkvani madulyepe\u015fi p\u0306art\u0306ias do masermayelepek\u0306ala ok\u0306ok\u0306idinus ha\u01efi gei\u00e7\u0306k\u0306en. Ar fara bognit: \u201cLenini mulun menya\u015f galendo.\u201d Bigzalit \u00e7ku Vagzali\u015fa hemu\u015fi megapu\u015feni. Meydanis madulye do askerepe op\u015fa t\u0306es. Mebulurt edo gurik mipatkals. Tereni komoxtu. Oxoink\u0306anu opa. B\u017eirom ki, avt\u0306omobilis mitxa yextu. Gomorgvas mtelik xe ot\u0306k\u0306va\u0292inaman. Mendabo\u01efk\u0306edi\u015fi, heya ren, Lenini. Dido ora mek\u0306ilu, ama xolo emedeni bi\u00e7ini. Avt\u0306omobilis Leninik kogyo\u00e7\u0306k\u0306u osinapus: \u201cMo ucert orate\u015fi palan\u00e7\u0306inalas. Heya zenginepe\u015fi k\u0306ele dgin. Palan\u00e7\u0306inala tkvani xe\u015fa kogu\u01efugit. Mteli xe\u0292ala Sovetepe\u015fi Almanepe k\u0306ala var, mulkedari, mance do burjuapek\u0306ala cengis oxenu unon.\u201d Ma guris domavu ki: \u201cHa\u01efi \u00e7ku macginenan. Go\u01efoncgoneri miyonunan. Komi\u00e7kinan mu\u015feni ok\u0306ok\u0306idinu doma\u00e7\u0306irenan.\u201d Ha\u015foti divu. Ar\u00e7kva nak\u0306otxani tuta golilu do madulyepek omt\u0306ines, orate\u015fi palan\u00e7\u0306inala do gu\u01efu\u011fes let\u0306a mulkedarepes. Fabrik\u0306ape, let\u0306a mteli mazaxmat\u0306epe\u015fi xes divu.<\/p>\n<p>Leninik domogures a\u011fani pala on\u00e7\u0306inus o\u01efopxu mu\u00e7\u0306o iven. Hem ora\u015fk\u0306ule mazaxmat\u0306es<\/p>\n<p>Sovetepek pala un\u00e7\u0306inaman. Hem ora\u015fk\u0306ule mancepe\u015feni var bi\u00e7alisamt. Ha\u01efi \u00e7kunda mitik<\/p>\n<p>\u00e7kvas o\u00e7ali\u015fute var mogams, k\u0306artak i\u00e7ali\u015famans mteli\u015fi mek\u0306nu\u015feni. Edo mis o\u00e7ali\u015fu var unon, hemus \u00e7kuni doloxe sva var u\u011fun.\u201d<\/p>\n<p>&#8211;Mu\u00e7\u0306o\u015fi haya mteli xolo Leninik dovu?- k\u0306itxu berepek.<\/p>\n<p>Madulyek nena gyukturu:<\/p>\n<p>&#8211;Xvala ar Leninik haya var vu. Hemuk mteli-xolo dovu p\u0306art\u0306iak\u0306ala, namuk go\u01efonc\u011fonu<\/p>\n<p>madulye sinifis do mteli mazaxmet\u0306epes. Leninik gza o\u01efiru. Leninik p\u0306art\u0306ia ok\u0306on\u00e7\u0306u, Leninik tolepe gomin\u01efk\u0306es. \u00c7ku mogures, \u00e7\u0306ut\u0306a berepes, gamagindvales ki igurit do igurit. Tkva go\u01efamkturu oret.<\/p>\n<p><strong>Selami Go<\/strong>\u01ef<strong>onc<\/strong>\u011f<strong>oneris:<\/strong><\/p>\n<p>Vladimiri \u0130lia\u015fi bere Lenini 1924 \u01efanas \u01efana\u011fani tuta\u015f 21, oput\u0306e Gorkis do\u011furu. Cenaze mu\u015fi Mosk\u0306ova\u015fa mendiyones. P\u0306at\u0306i ini t\u0306u. Soka\u011fepes da\u00e7xuri ogzamt\u0306es. Da\u00e7xuri\u015fa ulut\u0306es<\/p>\n<p>ot\u0306ubinu\u015feni ini aves k\u0306o\u00e7epek. No\u011fa\u015fi \u015fkaguri\u015fa ok\u0306oibget\u0306u dido k\u0306o\u00e7i. Mutepe dido gun\u017ee<\/p>\n<p>sirit\u0306ite nobetis dodginamt\u0306es. Lik\u0306atepes oxori\u015fi didi salonis cant\u0306u Vladimiri Lenini.<\/p>\n<p>Muzik\u0306a ignapet\u0306u derdoni! Doxu\u015fi mar\u015fi gela\u00e7amt\u0306es. Madulye do mteli mazaxmet\u0306epe nulut\u0306es mutepe\u015fi \u011fureli go\u01efonc\u011foneris, cenazes o\u01efk\u0306omilu\u015feni. \u01eeana\u011fani\u015fi 27 cenaze M\u00e7\u0306ita meydani\u015fa mendiyones do d\u011fas 4 saatis go\u01efonc\u011foneri kodoxves. Hem oras mteli teres fabrik\u0306a, ke\u015furmtorupe\u015f gelik\u0306onepek do ures.<\/p>\n<p>\u0130<strong>osebi Vissarioni<\/strong>s <strong>Bere St\u0306alini:<\/strong><\/p>\n<p>Kortostanis, K\u0306ura \u011eali\u015fi p\u0306icis, koren no\u011fa Gori. Hak 1879 \u01ef. Vissarioni Cu\u011fa\u015fvili\u015fi lavonis<\/p>\n<p>dibadu mu\u015fi skiri \u0130osebi -na muluns na diven mteli dunyas mazaxmet\u0306epes madulye\u015f k\u0306lasi\u015fi<\/p>\n<p>do k\u0306omunist\u0306uri p\u0306art\u0306ia\u015fi go\u01efonc\u011foneri. Hemus St\u0306alini kogyodves. Vitoovro \u01efaneri t\u0306u\u015fi, muk \u015furi do gurite madulyepes mo\u015fletinu\u015feni i\u00e7ali\u015famt\u0306u. Muk divu Revolu\u0292ioneri. Muk ok\u0306on\u00e7\u0306amt\u0306u madulyepe, ote\u015fkilamt\u0306u morkvinape, namupek t\u0306k\u0306oba\u015fa i\u00e7alisamt\u0306es. Muk oxo\u01efonapamt\u0306u mu\u00e7\u0306ote iven \u00c7ari do mancepe\u015f doloktinu. \u00c7ari\u015f p\u0306olisi\u015fe ot\u0306k\u0306obinu\u015feni muk iktiramt\u0306u mu\u015fi coxope. Hemus \u201cManebre Daviti\u201d, \u201cManebre K\u0306oba\u201d do ha\u015fo \u00e7kva coxope gyodvamt\u0306es.<\/p>\n<p>P\u0306olisik manebre Daviti gorums. Edo muk hem oras \u00c7ijik\u0306ovi coxo gedvaleri sotxa i\u00e7ali\u015fams.<\/p>\n<p>\u00c7ijik\u0306ovi\u015fi nok\u0306u\u00e7xeni p\u0306olisik dogoru\u015fi, muk madulyepe\u015f \u01efoxle nena tkumers, mu\u00e7\u0306o manebre K\u0306oba. Uk\u0306a\u00e7xeneri coxo mu\u015fi St\u0306alini t\u0306u. Ham coxo gedvaleri muk mteli dunyas coxoni divu. Ar fara var dido fara p\u0306olisik o\u00e7\u0306opumt\u0306u St\u0306alini. Dido oras molaxedut\u0306u.<\/p>\n<p>Sibiri do \u00e7kva mendrani svalepe\u015fa sur\u011funi \u01efopxumt\u0306es. Ama sur\u011funis muk imt\u0306aput\u0306u do xolo i\u00e7ali\u015famt\u0306u \u00e7kva \u017eegne\u015f tude. Ha\u015fo otxo fara hemus omt\u0306inu xe\u015fa muxtemt\u0306u. Dido anamk\u0306eni \u00c7arisi candarmapes u\u011fut\u0306es. Mteli o\u00e7ali\u015fu mu\u015fis, muk t\u0306u mteli mexoloneri Lenini\u015fi mem\u015fvelale. Lenini do\u011furu. K\u0306omunist\u0306uri p\u0306art\u0306iak, St\u0306alini\u015fi go\u01efonc\u011fonute ikomt\u0306u Lenini\u015fi dulya. St\u0306alini\u015fi go\u01efonc\u011fonute \u015filyapete a\u011fani fabrik\u0306a dok\u0306odes Hemu\u015fi megurute oput\u0306arepek k\u0306olmanepes kok\u0306oin\u00e7\u0306es nebra do ar guriten i\u00e7ali\u015faman. Makine-t\u0306rakt\u0306ori\u015fi st\u0306an\u0292iapek a\u011fneburot onape xa\u00e7kuman. St\u0306alini\u015fi coxinite madulye do k\u0306olmanurepek ote\u015fkilaman gem\u00e7alepe\u015fi brigadape. Mutepes k\u0306ayi o\u00e7ali\u015fu guris u\u011funan, hentepes u\u00e7kinan ki, k\u0306ayi i\u00e7ali\u015fa\u015fi, mteli \u00e7ku na mik\u0306oreman dido iven do ordo\u015fa a\u011fne suveri\u015fa mek\u0306axtasen. St\u0306alinik moguraman: \u00c7kuni du\u015fmanepes zaxmet\u0306i gen\u00e7\u0306k\u0306u i\u015finen, \u00e7kundaki, zaxmet\u0306i hamu\u015fi, guronala do p\u0306alik\u0306aroba\u015fi dulya ren. St\u0306alinik micoxoman: \u201cYe\u00e7\u0306k\u0306odan bundurepe! A\u011fne, gem\u00e7aleburot gebo\u00e7\u0306k\u0306at o\u00e7alisus! Skidas k\u0306omunizma!\u201d<\/p>\n<p><strong>M\u00e7\u0306ita Bandara:<\/strong><\/p>\n<p>Mektebi\u015fi nek\u0306na k\u0306arta dek\u0306ik\u0306es goin\u01efk\u0306en do moizden. Berepe mektebis amaunk\u0306ap\u0306unan, mu\u00e7\u0306o k\u0306in\u00e7k\u0306axi\u015fi surik na \u00e7\u0306ik\u00e7\u0306ik\u0306inamssteri. Soka\u011fi\u015fati mulun xeleri o\u015firalu. Mjora\u015fi te, amaunk\u0306ap\u0306un gon\u01efk\u0306imeri penceres do na randun perite bert\u0306is kodicinams. M\u00e7umale Ay\u015fe do mota mu\u015fi Faik\u0306i, pencere\u015fi yanis dginan.<\/p>\n<p>&#8211;Nandidi, imgarii? Xolo nana do baba goga\u015finui?! domi\u01efvi!<\/p>\n<p>&#8211;Mu gi\u01efva? Goma\u015fina\u015fi, \u015furi var doma\u015fvanen! Skiri \u00e7kimi, edo baba skani k\u0306ork\u0306ola tomoni, xeleri do mobire t\u0306u. P\u0306anda opa do mo\u015fletinu\u015feni ibirt\u0306u\u2026 Amalenis zop\u0306ons muk:<\/p>\n<p>\u201cMaartani Maisi mteli madulyepe\u015fi bayrami renya\u201d. B\u017eiromki, no\u011fas gale gamaxtimu\u015feni babak nanak\u0306ala ixazirenan. Nana skanikti fabrik\u0306as i\u00e7ali\u015famt\u0306u. Fabrik\u0306a\u015fen mutepe\u015fi manebrepe komoxtes do u\u01efumelan:<\/p>\n<p>&#8211;Alo\u015fa, si zit\u0306a dotkvare: Ham zit\u0306apes guri\u015feni prangas molaxedut\u0306u Alo\u015fa \u00e7kuni. Ma dobu\u01efvi hemus.<\/p>\n<p>&#8211;Alo\u015fa m\u0292ika misa t\u0306a! Var, so ren! Xvala i\u017ei\u0292u! Oxtimu\u015fati oxazirus kogyo\u00e7\u0306k\u0306u\u2026<\/p>\n<p>Hand\u011fa mjora na \u00e7xat\u0306umsteri hem orasti \u00e7xat\u0306umt\u0306u, ama hak\u0306o o\u015firalu var t\u0306u: \u01eeoxle<\/p>\n<p>madulyepe\u015fi bayramis pala na un\u00e7\u0306inamt\u0306espek xat\u0306iri var o\u011fodamt\u0306es\u2026<\/p>\n<p>Hentepe igzales, siti mitam mexsus, gok\u0306u\u0292xi do omgarinus kogyo\u00e7\u0306k\u0306i: \u201cNana!\u201d Ar \u01efaneri kort\u0306i. \u0130gzales. Pxer, p\u00e7umer. Gyari dop\u0306i. Var mulunan. P\u00e7umer do p\u00e7umer. Mjora geinktu\u015fi, Nastia, nana skani xvala uk\u0306uniktu.<\/p>\n<p>&#8211;Alo\u015fa, biuram, hemus mu a\u011fodu?<\/p>\n<p>Koxobo\u01efoni ok\u0306ule\u2026<\/p>\n<p>No\u011fa\u015f gale ok\u0306oib\u011fes madulyepe. Bandara ke\u01efazdes. Obirus kogyo\u00e7\u0306k\u0306es. Ama zit\u0306a na tkumert\u0306espek ncas yextimus kogyo\u00e7\u0306k\u0306es. Baba skaniti ncas kayextu. Sersi mu\u015fi pa\u011fi, k\u0306ayi oran\u01efk\u0306ironik na ran\u01efk\u0306alamsteri t\u0306u. K\u0306o\u00e7epek hemus niucaman.<\/p>\n<p>K\u0306azak\u0306epe mulunan. Ot\u0306k\u0306omilus kogyo\u00e7\u0306k\u0306es. Alo\u015fas k\u0306ur\u015fumi mat\u0306u, geiktu: Nastiak dulyate o\u011furinamt\u0306u ti mu\u015fi. On\u00e7\u0306eluk mteli guri mu\u015fi o\u00e7\u0306k\u0306omu\u2026 Oxvalus kogyo\u00e7\u0306k\u0306u. Oxori ladre t\u0306u. Disap\u0306aru do do\u011furu. Ma skanik\u0306ala juri dopskidit\u2026<\/p>\n<p>Hele o\u01efk\u0306edi! \u00c7kunepe kogolisvares, bandarati xaziri ren\u2026 Xvala ha\u01efi m\u00e7\u0306ita bandaras<\/p>\n<p>guri\u015feni miti var iluman. Ar mamgure\u015fi xes \u201cSkidas Maartani Maisi\u201d no\u00e7\u0306arete im\u00e7\u0306itanet\u0306u bandara. \u00c7\u0306ut\u0306a berepe\u015fi gurp\u0306icepes m\u00e7\u0306ita muru\u0292xepe randut\u0306es, mu\u00e7\u0306o ar d\u011fas na doiles madulyepesi di\u0292xiri na randut\u0306usteri.<\/p>\n<p>&#8211; Ma mebulu, didi nana!<\/p>\n<p>Faik\u0306i kododgitu mamgurepe\u015fi svarepes.<\/p>\n<p><strong>Maisoba \u00c7ari<\/strong>s<strong>i Oras:<\/strong><\/p>\n<p>Soka\u011fis buczogi\u015fi k\u0306ap\u0306ulas, n\u01efule me\u015faktonis, o\u015f k\u0306o\u00e7i\u015fakis kok\u0306oib\u011fesdoren. Doloxendo<\/p>\n<p>Vesovsik\u0306ovi\u015fi sersi ignapet\u0306u.<\/p>\n<p>&#8211;Di\u0292xiri he\u015fo mi\u00e7\u0306inaxuman ki, mu\u00e7\u0306o ber\u01efeuli\u015fi zomisteri!<\/p>\n<p>&#8211;Mtini ren!- nak\u0306otxani sersik, na \u011fur\u011fulamsteri nena gyuktures.<\/p>\n<p>&#8211;\u0130nt\u0306erna\u0292ionali!- tku Andrek. Hele, bida, mebu\u015fvelare hemus! Mu\u015fi obiru\u015fi sersi kogondgitu:<\/p>\n<p>&#8211;Manebrepe! Zop\u0306onan ki, dunyas \u00e7kvado\u00e7kva opapes skidunan, Yahudi do Alamanepe, \u0130nglisi do Tatarepe. Ma var bicer. Xvala jur opa koren, jur na var ok\u0306oi\u01efk\u0306enan, zengini do fuk\u0306arape. K\u0306o\u00e7epek eyna dolikunaman do eyna isinapaman. Ama o\u01efk\u0306edit, mu\u00e7\u0306o zengini Fransepe, Alamanepe do \u0130nglisepek madulyepes na o\u011fodaman, hemindoras \u017eiraten ki, hentepe mteli madulyepe\u015feni du\u015fmanepe renan, iri xurxi mutepesis!<\/p>\n<p>K\u0306o\u00e7epes doloxe mitxak i\u017ei\u0292u.<\/p>\n<p>&#8211;Hedo majurani k\u0306ele\u015fa bo\u01efk\u0306edat na b\u017eiraten ki, \u00e7ku Rusi madulyes opa co\u011fori\u015f oskidinute na skidut\u0306esteri, Fransi madulye, Tatari do Turkikti he\u015fo skidut\u0306es. Soka\u015fi\u015fe k\u0306o\u00e7epe mulut\u0306es do mulut\u0306es. Ari majurani\u015fk\u0306ule ari.<\/p>\n<p>&#8211;P\u0306olis!- mitxanik douru,- soka\u011fi\u015fa!<\/p>\n<p>&#8211;Ok\u0306onaxtit!<\/p>\n<p>Mem\u01efk\u0306upineri k\u0306o\u00e7epek, guris uvapumu \u0292xenepes gza me\u00e7amt\u0306es. Bazi goberis gexet\u0306es.<\/p>\n<p>&#8211;\u01b7xenepes \u011fecepe kogyoxunes, hentepekti xirxinaman, ehe \u00e7ku \u00e7ebereya, mitxani\u015fi nek\u0306na<\/p>\n<p>ik\u0306ank\u0306en do u\u015fkurine sersik uramt\u0306u. O\u015fkenas Andre xvala doskidu.<\/p>\n<p><strong>Maartani Maisi Alamaniyas:<\/strong><\/p>\n<p>Haya Berlinis t\u0306u. Villi \u00e7\u0306umandeli saati 9-s gok\u0306u\u0292xu.<\/p>\n<p>&#8211;Hand\u011fa Maartani Maisi, Villik isimadu, baba demonst\u0306ra\u0292ia\u015feni soka\u011fi\u015fa idasen. Mati bidare. Muk ordo p\u0306ici dibonu, kodolikunu do \u00e7ai ko\u015fu. Villi tamo nek\u0306nas konaxolu do gamaxtimu unt\u0306u.<\/p>\n<p>&#8211;So ulur?-nanak k\u0306itxu.<\/p>\n<p>&#8211;Ma soka\u011fi\u015fa oxtimu mint\u0306u.<\/p>\n<p>&#8211;Si soti var idare, o\u015fkurinoni ren,- u\u01efu nanak.<\/p>\n<p>Dido oras nanak\u0306ala Villik niza ikomt\u0306u ama nanak gamaxtimus izni var me\u00e7u. Emedeni kognes Ent\u0306erna\u0292ionali\u015fi obiru do ok\u0306ule ouru. Villi do nana mu\u015fi pencere\u015fa ides.<\/p>\n<p>Soka\u011fis madulyepe unk\u0306ap\u0306ut\u0306es, hentepes p\u0306olisepes gyotxozut\u0306es do lastik\u0306i\u015fi bigapete baxumt\u0306es. Villi soka\u011fi\u015fa tamo kogamaxtu. Buca\u011fis hemus konagu K\u0306urt\u0306i do p\u0306ioneri Vert\u0306a.<\/p>\n<p>K\u0306urt\u0306i didi t\u0306u. Heya vitoa\u015f \u01efaneri ren. Muk fabrik\u0306as mamgure ren. Berepe soka\u011fis gulut\u0306es. \u0130ri k\u0306ele p\u0306olisi do madulyepe \u017eiramt\u0306es. Madulyepe usilaxe t\u0306es. P\u0306olisepes tapan\u00e7a do lastik\u0306i\u015fi bigape u\u011fut\u0306es. Berepek ar docineri madulye ko\u017eires. Hemu\u015fa ides. Madulye yaroni t\u0306u. Ti mu\u015fi mtel di\u0292xironi t\u0306u. Vert\u0306ak mu\u015fi m\u00e7\u0306ita p\u0306ioneris mandilite ti kogok\u0306oru. Di\u0292xiri Vert\u0306i\u015fi dolokunus \u01efrudut\u0306u. Bi\u00e7\u0306epek madulye koyoseles. Emuk toli gon\u01efk\u0306u.<\/p>\n<p>&#8211;Hak miepe renan? -madulyek k\u0306itxu.<\/p>\n<p>&#8211;Rot front,- Vert\u0306ak nena gyukturu.<\/p>\n<p>Oxori\u015fa madulye mendiyone\u015fk\u0306ule berepe xolo soka\u011fi\u015fa gamaxtes.<\/p>\n<p>Dolumcu\u2026 Soka\u011fepes o\u011fmalu\u015f avt\u0306omobilepete p\u0306olisepe gulut\u0306es. Hentepek pencerepes<\/p>\n<p>ot\u0306k\u0306omert\u0306es. Berepes \u01efoxle nak\u0306otxani madulye unk\u0306ap\u0306ut\u0306u. Hentepek tu\u011fulape fenerepes<\/p>\n<p>ot\u0306k\u0306o\u00e7amt\u0306es. Te komeskuru. M\u01efk\u0306upi divu. Mteli k\u0306ele\u015fe madulyepe unk\u0306ap\u0306ut\u0306es. Mutepek imert\u0306es or\u017eope, kvaepe, pi\u0292ari do skvit\u0306epe.<\/p>\n<p>&#8211;Barik\u0306adape ikoman,- K\u0306urt\u0306ik tku.<\/p>\n<p>Lastik\u0306i\u015f bigapete p\u0306olisepe ko\u017eires\u015fi, berepe omt\u0306inu\u015fa oxut\u0306k\u0306va\u0292es. Villi oxori\u015fa komoxtu.<\/p>\n<p>Baba daha var moxtu. Oxoris p\u0306olisepe t\u0306es. Hentepek gon\u01efk\u0306es k\u0306amodi so sandu\u011fis mutxa gorumt\u0306es.<\/p>\n<p>&#8211;Baba \u00e7kimi so ren?- Villik k\u0306itxu nana mu\u015fis.<\/p>\n<p>&#8211;Baba skani yembu\u017eginale ren. Barik\u0306adas heya doiles. Baba oxvamt\u0306e\u015fi, Villik var imgart\u0306u.<\/p>\n<p>O\u015fik\u0306inute muzik\u0306as usimint\u0306u, zit\u0306ape zop\u0306ont\u0306es.<\/p>\n<p>&#8211;Na doilespes onc\u011fore davan! \u00c7ku madulyes di\u0292xiri ep\u0306\u00e7\u0306opaten.<\/p>\n<p>Skidas madulye\u015fi sinifi\u015fi M\u00e7\u0306ita Front\u0306i!<\/p>\n<p><strong>[Di\u00e7odu\u2026]<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhpGqSe2EWsl6SZ65fjowLGnNuvDPm4z2a3h_g22lQu8YlVDYyMmsfzJkKV6gHwV6MZhON0ibIZl4lciolrRp22mvtblHOLi0m2SQOSLmWAVhiAnNXLGSMEgMHej-UO4KLLtVPN8DZZat5rdsSqefhPmSVMsaEW08PXrJt2Sn_2dksL7nSdfWNv_Ts-Jyfl\/w388-h640\/8b.jpg\" width=\"388\" height=\"640\" border=\"0\" data-original-height=\"611\" data-original-width=\"370\" \/><\/p>\n<p>[<strong>Kaynak kitap<\/strong>: \u0130skender \u01eeita\u015fi, \u201cOk\u0306itxu\u015feni Supara\/ Majurani Fila\u201d, Abazastani \u00d6. S. S.C., G\u00fcrcistan S. S. C., S. S.C. B, \u0410\u049f\u0259\u0430\/ Soxumi\/\u10e1\u10dd\u10ee\u10e3\u10db\u10d8\/ \u0421\u0443\u0445\u0443\u043c, 1937, (1937 Latin Alfabesinden 1984 Alfabesine \u00e7evriyaz\u0131, d\u00fczenleme ve T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7eviri: Ali \u0130hsan Aksamaz, \u0130stanbul, 1998]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kolektif: &ndash;Kolektif ne anlama geliyor? &#304;nsanlar&#305;n bir araya gelerek bir i&#351;i ortakla&#351;a yapmalar&#305; anlam&#305;na geliyor. Biz &ouml;&#287;reniyoruz. Hepimiz bir i&#351;i ortakla&#351;a yap&#305;yoruz. Bu bizim &ouml;&#287;renim kolektifimiz. K&ouml;yde de mal&#305; m&uuml;lk&uuml; olmayanlar ortak m&uuml;lkiyet i&#351;letmelerini &ouml;rg&uuml;tl&uuml;yorlar. &ndash;Ortak m&uuml;lkiyet ne anlama geliyor? &mdash; K&ouml;y insanlar&#305;n&#305;n evleri, topraklar&#305;, b&uuml;t&uuml;n mallar&#305; ortak m&uuml;lkiyettir. Bu ortak m&uuml;lkiyetin sahibi de yine [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[135],"tags":[],"class_list":["post-48247","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-ali-ihsan-aksamaz-laz-kulturu","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48247","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48247"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48253,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48247\/revisions\/48253"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}