![\"\"](\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/ADIGE-ULUSAL-RUHU-BIZI-BIRBIRIMIZE-BAGLIYOR-b.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
SEAUH Go\u015fna\u011fo
\n<\/b> Adige Mak, 28 A\u011fustos 2007
\n\u00c7eviri: HAP\u0130 Cevdet Hapi<\/p>\n
Adigelerin Rusya ile g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak birle\u015fmelerinin -ya da ittifak\u0131n\u0131n- (*) 450\u2019nci y\u0131l\u0131 nedeniyle, ulusumuzun tarihi konulu bir film yar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 kazanan tarih yazar\u0131 Muliat Yem\u0131j<\/b>, 2007 y\u0131l\u0131 Temmuz ay\u0131 sonlar\u0131nda, y\u00fczy\u0131llarca\u00a0 Adige\/\u00c7erkes Sultanlar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00f6netilmi\u015f olan M\u0131s\u0131r’a gitmi\u015fti. Bir s\u00fcre \u00f6nce, buna ili\u015fkin bir haberi gazetemizde yazm\u0131\u015ft\u0131k (Bu yaz\u0131n\u0131n bir \u00e7evirisi i\u00e7in bkz. \u201cJineps\u201d<\/b> gazetesi, say\u0131 22, s. 12). \u015eimdi,\u00a0 konuyu, daha \u00f6nce belirtti\u011fimiz gibi,\u00a0 daha geni\u015f olarak sizlere duyurmak istiyoruz. \u00c7ocuklu\u011fumdan beri Memluklar\u0131<\/b> merak eder dururdum. Televizyonda tarihi konulara her de\u011findi\u011fimde, akl\u0131ma hep M\u0131s\u0131r tak\u0131l\u0131rd\u0131. Ancak televizyonumuzun M\u0131s\u0131r\u2019a bir ekip g\u00f6nderip belgesel filmler \u00e7ektirecek denli bir maddi g\u00fcc\u00fc\/b\u00fct\u00e7esi yoktu. On y\u0131l \u00f6nce, Aslan Car\u0131me<\/b> d\u00f6neminde ve onun zar zor denkle\u015ftirdi\u011fi bir kaynak sayesinde, \u015fimdiki 450\u2019nci y\u0131l kutlamas\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc olan 440\u2019nc\u0131 y\u0131l kutlamas\u0131 i\u00e7in Korkun\u00e7 \u0130van’<\/b>\u0131n (\u0130van Grozni) e\u015fi Go\u015fevnay \u0130dar<\/b> \u00fczerine bir film haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131m. O s\u0131ralar Devlet Ba\u015fkan\u0131m\u0131z Aslan Car\u0131me idi, \u015fimdi kutlamakta oldu\u011fumuz olay\u0131n 440\u2019nc\u0131 y\u0131l\u0131 nedeniyle onun sa\u011flam\u0131\u015f oldu\u011fu bu para sayesinde \u00e7ektirmi\u015ftim o filmi de.<\/p>\n Konuyu geli\u015ftirmek ve bilim insanlar\u0131n\u0131n katk\u0131lar\u0131n\u0131 sa\u011flamak, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131 bilimsel k\u00f6klerden (kaynaklardan)\u00a0 giderek geli\u015ftirmek istiyordum.<\/p>\n Uzun bir s\u00fcreden beri Go\u015fevnay<\/b>‘\u0131n babas\u0131 Temr\u0131ko<\/b>‘nun \u00e7ok eski b\u00fcy\u00fck babas\u0131n\u0131n M\u0131s\u0131r’da sultanl\u0131k yapm\u0131\u015f oldu\u011funu \u00f6\u011frenmi\u015ftim. Bu bilgiyi Rusya ar\u015fivlerinde bulmu\u015f ve bu belgenin fotokopisini alm\u0131\u015ft\u0131m. Temr\u0131ko, \u0130nallar<\/b>‘\u0131n soyundan geliyordu. <\/b><\/p>\n Go\u015fna\u011fo Seauh (\u0421\u0438\u0445\u044a\u0443 \u0413\u043e\u0449\u043d\u0430\u0433\u044a\u0443): M\u0131s\u0131r’da ka\u00e7 g\u00fcn kald\u0131n\u0131z?<\/b><\/p>\n YEM\u0130J Muliat: Gidi\u015f d\u00f6n\u00fc\u015f, hepsi yedi g\u00fcn. S\u00fcrenin iki g\u00fcn\u00fcn\u00fc yol ald\u0131, \u00fc\u00e7 g\u00fcn de film \u00e7ektik. \u00c7ok az bir s\u00fcre kald\u0131k. Haber kovalar gibi \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre. Yani ko\u015far ad\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmak durumunda kald\u0131k. <\/b><\/p>\n SEAUH Go\u015fna\u011fo: En ilgin\u00e7 \u015feyler olarak neleri g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz?<\/b><\/p>\n YEM\u0130J Muliat: T\u00fcylerimi diken diken eden \u015fey M\u0131s\u0131r sultanlar\u0131n\u0131n mezarlar\u0131 oldu. Adige sultanlar\u0131n\u0131n yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 medreseler (k\u00fclliyeler), g\u00f6rkemli camiler, mozole (an\u0131t) mezarlar, sanki ba\u015fka bir kente, bamba\u015fka bir d\u00fcnyaya gitmi\u015fim gibisine \u015fa\u015f\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131 beni. 200 y\u0131ldan uzun bir s\u00fcre -258 y\u0131l- , \u00c7erkes sultanlar\u0131 M\u0131s\u0131r\u2019\u0131 y\u00f6nettiler. Adlar\u0131\u00a0 ulu camilere, mezarl\u0131klara, vb yerlere verilmi\u015f. <\/b><\/p>\n SEAUH Go\u015fna\u011fo: Adigelerin M\u0131s\u0131r’a g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc konusunda yeni\u00a0 \u015feyler \u00f6\u011frenebildiniz mi?\u00c7ocuklar M\u0131s\u0131r\u2019a nas\u0131l ve nerelerden g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcler?Bu nokta pek bilinmiyor da. <\/b><\/p>\n YEM\u0130J Muliat: Kitaplardan ve an\u0131tlardan ( \u0441\u0430\u0443\u0433\u044a\u044d\u0442) \u00f6\u011frendi\u011fimiz kadar\u0131yla T\u00fcrk-Tatarlar Adige \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 tutsak al\u0131p esir pazarlar\u0131nda sat\u0131yorlard\u0131. D\u00f6nemin M\u0131s\u0131r Sultan\u0131 Selahaddin<\/b>, Adigelerin cesur ve yi\u011fit ki\u015filer olduklar\u0131n\u0131 duymu\u015ftu. Bu nedenle \u2013pazarlardan- 6 bin Adige \u00e7ocu\u011funu sat\u0131n ald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Selahattin, do\u011fru bir i\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamakta gecikmedi. Adigeler, Araplar\u0131 \u015fa\u015f\u0131rtacak denli h\u0131zl\u0131, \u00e7evik ve \u00e7al\u0131\u015fkan ki\u015filer idiler. O d\u00f6nemde askerlere ayl\u0131k (maa\u015f) \u00f6deniyordu, askerler mal m\u00fclk sahibi olabiliyorlard\u0131. Giderek Adigeler M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n \u00f6nde gelen ki\u015fileri aras\u0131na kat\u0131ld\u0131lar. Adigeler \u00f6nemli devlet g\u00f6revlerine getirilmeye, sultan se\u00e7imlerinde de aday g\u00f6sterilmeye ba\u015fland\u0131. 1259 y\u0131l\u0131ndan 1517 y\u0131l\u0131na de\u011fin -258 y\u0131l boyunca-, birka\u00e7 istisna d\u0131\u015f\u0131nda, M\u0131s\u0131r’\u0131 se\u00e7imle i\u015fba\u015f\u0131na gelmi\u015f Adige sultanlar\u0131 y\u00f6nettiler. Bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde bir Mo\u011fol, bir Rum ve bir Arnavut da sultan se\u00e7ilmi\u015fti. <\/b><\/p>\n SEAUH Go\u015fna\u011fo: Adige \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n M\u0131s\u0131r\u2019a g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fckleri d\u00f6nemde, Adigelerin topraklar\u0131 \u015fimdiki gibi ayr\u0131 ayr\u0131 m\u0131yd\u0131, b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f m\u00fcyd\u00fc? <\/b><\/p>\n YEM\u0130J Muliat: Tarih\u00e7ilere g\u00f6re, o d\u00f6nemde Adigelerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 topraklar\u0131n tamam\u0131na \u00c7erkesya <\/b>deniyordu. Memluklara ili\u015fkin kaynaklarda \u00c7erkesya ve \u00c7erkes s\u00f6zc\u00fckleri ge\u00e7iyor. Adige ya da Kabardey gibi adlara rastlanm\u0131yor, hepsine \u00c7erkes \u00e7ocuklar\u0131 diyorlard\u0131.<\/p>\n O zamanlar bir\u00e7ok yerde (\u00fclkede) G\u00fcrc\u00fc ve \u00c7erkesler\u00a0 \u201c\u00c7erkes\u201d\u00a0 ortak ad\u0131yla \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131yorlard\u0131. M\u0131s\u0131r\u2019da bu iki topluluk birbirinden ayr\u0131 say\u0131lm\u0131yordu. Bu ba\u011flamda M\u0131s\u0131r\u2019da G\u00fcrc\u00fc k\u00f6kenli sultanlar\u0131n da se\u00e7ilmi\u015f oldu\u011funu belirtmeliyim. Ancak bu gibi durumlar daha sonralar\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Arap tarih\u00e7iler bu gibi olaylar\u0131 derinlemesine biliyorlar. \u00c7erkesler M\u0131s\u0131r\u2019da sultan iken, \u00c7erkesler (Adigeler) Kafkasya\u2019n\u0131n ba\u015fl\u0131ca bilinen toplumu idiler ve hi\u00e7bir ba\u015fka topluma eklemlenmiyor, ba\u015fat bir topluluk say\u0131l\u0131yorlard\u0131. \u015eimdilerde ise,\u00a0 Kara\u00e7ay ve Osetlerle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r olduk. <\/b><\/p>\n SEAUH Go\u015fna\u011fo: Yar\u0131\u015fmada kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131z parayla M\u0131s\u0131r\u2019a gitti\u011finizi biliyorum. Size yard\u0131m edecek birilerini bulamad\u0131n\u0131z m\u0131?<\/p>\n YEM\u0130J Muliat: Yabanc\u0131 bir \u00fclkede i\u015f \u00e7\u0131karmak ger\u00e7ekten zor bir \u015fey. Gidece\u011fimizde oradaki konsolosluklar\u0131m\u0131za yaz\u0131lar yazm\u0131\u015ft\u0131m. Onlar\u0131n buldu\u011fu \u00e7evirmenlerin k\u0131lavuzlu\u011funda dola\u015ft\u0131k.<\/p>\n Yar\u0131\u015fmada kazand\u0131\u011f\u0131m parayla M\u0131s\u0131r\u2019a gittik. Ama yeterli bir para de\u011fildi bu. M\u0131s\u0131r\u2019da bir saatlik \u00e7ekim i\u00e7in 100 Dolar al\u0131yorlar. Bizim i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir para bu. Bir saat,\u00a0 kameralar\u0131 yerle\u015ftirirken doluyor zaten, yeterince \u00e7al\u0131\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00e7\u0131k\u0131\u015f yollar\u0131 aramaya ba\u015flad\u0131k. Konsolosluklara ve RF B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fine ba\u015fvurduk, sonu\u00e7 olarak zaman kayb\u0131na u\u011frad\u0131k. Bu arada Rusya\u2019n\u0131n \u2013D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131- Adigey kolu temsilcisi Ruslan Kandav\u0131r\u2019<\/b>dan b\u00fcy\u00fck bir destek g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc belirtmeliyim. Kandav\u0131r, o s\u0131ralar M\u0131s\u0131r\u2019da bir \u00f6\u011frencilik arkada\u015f\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 bana vermi\u015f, gerekti\u011finde onu bulmam\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti. M\u0131s\u0131r\u2019da g\u00f6revli olan bu ki\u015fi, Ba\u015fir Malsagov<\/b> imdad\u0131m\u0131za yeti\u015fti ve i\u015fimizi yoluna koydu. Bu iki arkada\u015fa \u00e7ok \u015fey bor\u00e7luyum.<\/p>\n Memluklar\u0131 merak etmekle birlikte, M\u0131s\u0131r\u2019a as\u0131l gitme nedenim Temr\u0131ko \u0130dar<\/b>\u2019\u0131n atas\u0131 \u0130nal<\/b> idi. \u0130nal<\/b> Camii<\/b>\u2019nin resmini \u00e7ektik, Arap bilim adamlar\u0131n\u0131n \u0130nal hakk\u0131nda sunduklar\u0131 bilgileri kaydettik. S\u00f6ylendi\u011fine g\u00f6re, \u0130nal\u2019dan \u00f6nceki sultan k\u00f6t\u00fcym\u00fc\u015f. D\u00fczg\u00fcn biri oldu\u011fundan \u0130nal\u2019\u0131 bulup ba\u015fa ge\u00e7irmi\u015fler.<\/p>\n Arap rehberler bilgili kimseler. Yaz\u0131l\u0131 \u015feylerden okumaya gerek duymuyor, kendi \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131n\u0131 derinlemesine biliyorlar. \u00c7ekimlerimizde biri \u0130skenderiye\u2019de, ikisi de Kahire\u2019de olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 Arap rehberden yararland\u0131k.<\/p>\n Kahire tarihsel ve k\u00fclt\u00fcrel bir merkez. Kan\u015f\u2019ave\u011fur Camii<\/b> (\u041a\u044a\u044d\u043d\u0448\u044a\u0430o\u0433\u044a\u0443\u0440)\u00a0 kent merkezinde. Sel y\u00fcz\u00fcnden Cami\u2019nin durumu iyi de\u011fildi. Ama hemen onar\u0131mdan ge\u00e7irilip hizmete a\u00e7\u0131ld\u0131. \u00dc\u00e7 rehberimizden biri bu Cami\u2019nin bir g\u00f6revlisi idi. <\/b><\/p>\n SEAUH Go\u015fna\u011fo: Bir Adige ile olsun kar\u015f\u0131la\u015fabildiniz\u00a0 mi?<\/b><\/p>\n YEM\u0130J Muliat: Adigece\u2019yi konu\u015fan bir Memluk (\u00c7erkes) g\u00f6rmeyi \u00e7ok istiyordum. Ancak Adigece bilen son Memluk\u2019un, bizim gidi\u015fimizden d\u00f6rt y\u0131l \u00f6nce \u00f6lm\u00fc\u015f oldu\u011funu \u00f6\u011frenmi\u015ftim. \u015eimdiki Memluklar Adige k\u00f6kenli olduklar\u0131n\u0131 biliyorlar, ama Adigece\u2019yi bilmiyorlar. M\u0131s\u0131r\u2019da Fahni<\/b> adl\u0131 \u00fcnl\u00fc bir sanat\u00e7\u0131 var, Adige oldu\u011funu biliyor, ama Adigece bilmiyor. Bizi g\u00f6rmek istedi\u011fini s\u00f6yledi, ama \u00e7ekimlerin s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle kendisiyle bulu\u015famad\u0131k. S\u00f6ylendi\u011fine g\u00f6re Fahni, dedesinden kalma bir k\u00f6\u015fk\u00fc (zamok) devletten geri alma u\u011fra\u015f\u0131s\u0131 i\u00e7inde imi\u015f.<\/p>\n Bu arada beni \u00e7ok sevindiren bir durumu da anlatay\u0131m. Bir g\u00fcn su i\u00e7mek i\u00e7in bir kafeteryaya girmi\u015ftik. Buras\u0131 yazarlar\u0131n ve ressamlar\u0131n bulu\u015ftu\u011fu bir yermi\u015f. Oturan gen\u00e7lerden biri g\u00f6z\u00fcme \u00e7arpt\u0131, bir Adige tipi, g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc vard\u0131, merakland\u0131m, ama yan\u0131mdaki arkada\u015f\u0131m, biri i\u00e7in \u201cAdige olmal\u0131 bu\u201d<\/b>\u00a0\u00a0 dedik\u00e7e, \u00a0\u201c\u0130lgisiz, benzetiyorsun, b\u0131rak\u201d <\/b>diyordu. Bu y\u00fczden \u00e7ekindim ve bir s\u00fcre bekledim. Sonunda,\u00a0 \u201cBu i\u015f beklemekle olmaz\u201d <\/b>diyerek durumu \u00e7evirmenime s\u00f6yledim. S\u00f6zlerimi \u00e7ocu\u011fa aktard\u0131, \u00e7ocuk,\u00a0 \u201cDo\u011fru, ninem Adige, \u00c7erkes\u201d<\/b> dedi. Biz de olay\u0131 filme ald\u0131k. <\/b><\/p>\n SEAUH Go\u015fna\u011fo: Onca ya\u011f\u0131z gencin i\u00e7inden Adige olan\u0131n\u0131 ay\u0131rabilmek ger\u00e7ekten ilgin\u00e7 bir \u015fey olmal\u0131. <\/b><\/p>\n YEM\u0130J Muliat: \u00d6yle,\u00a0 ama o, di\u011ferlerinden farkl\u0131 biri idi. Ger\u00e7ek Adige olan\u0131 her yerde kolayca tan\u0131yabilirsin. Kendisinin g\u00f6remedi\u011fi b\u00fcy\u00fck ninesi Adige imi\u015f. Onun g\u00fczelli\u011fi ve soylulu\u011fu torununa da yans\u0131m\u0131\u015f olmal\u0131. \u015eimdi t\u00fcm ailesinin Adigeler gibi olmas\u0131n\u0131, k\u00f6klere d\u00f6n\u00fclmesini istedi\u011fini ve bunu savundu\u011funu s\u00f6yledi. \u201cSen de \u00c7erkes ninen gibi tez canl\u0131n\u0131n birisin diyorlar bana\u201d<\/b> dedi bize. <\/b><\/p>\n SEAUH Go\u015fna\u011fo: \u00c7ekimler s\u0131ras\u0131nda en \u00e7ok ilginizi\u00a0 \u00e7eken \u015fey ne oldu?<\/p>\n YEM\u0130J Muliat: \u00c7ekimlerimizin hepsi g\u00fczel. Ama Adigelerin Kahire\u2019de yapt\u0131rd\u0131klar\u0131 camiler \u00e7ok daha g\u00fczel, son derece \u00e7arp\u0131c\u0131 yap\u0131tlar. \u00c7ok say\u0131da cami var. Y\u00fcksek bir yerden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, camiler,\u00a0 Kahire\u2019nin neredeyse \u00fc\u00e7te birini kapl\u0131yorlar gibi. Bu camilerin \u00e7o\u011funu Adigeler yapt\u0131rm\u0131\u015flar. <\/b><\/p>\n SEAUH Go\u015fna\u011fo: M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n y\u00fczy\u0131llar boyunca Arap olmayanlarca y\u00f6netilmi\u015f olmas\u0131 nas\u0131l bir duygu\/izlenim b\u0131rakm\u0131\u015f yerli\u00a0 halk\u0131n \u00fczerinde?Yerli halk bu durumu bir istila, bir yabanc\u0131 zulm\u00fc imi\u015f\u00a0 gibi mi alg\u0131l\u0131yor?Tarihin yeniden yaz\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir \u2013milliyet\u00e7i- ak\u0131m\u00a0 var m\u0131?<\/b><\/p>\n YEM\u0130J Muliat: Ge\u00e7mi\u015fte kalm\u0131\u015f \u015feyleri gizlemek ya da yads\u0131mak gibi bir d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yok onlar\u0131n. Bu bak\u0131mdan Araplar Ruslardan ayr\u0131l\u0131yor, farkl\u0131lar. Ruslar\u0131n Bogopodopn\u0131y<\/b>, Siyateln\u0131y<\/b> gibi beylerinin ilk ve sonraki adlar\u0131 gibi, Araplar da sultanlar\u0131n\u0131n ilk ve sonradan verilme \u2013takma- adlar\u0131n\u0131 iyi biliyorlar. Rehberler Barkuko <\/b>(T\u00fcrk\u00e7e ad\u0131yla-Berkok\/Berkuk), \u00a0Farac, Aziz, Tatar,\u00a0 Yusuf, Muhammed,\u00a0 Osman<\/b>, vb gibi sultanlar\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fckleri y\u0131llar\u0131 da belirterek, sultanlar\u0131n adlar\u0131n\u0131 say\u0131yorlar. Kahire Osmanl\u0131 birliklerince ku\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, -son Adige sultan\u0131-Tumanbay<\/b> kenti yi\u011fit\u00e7e savundu ve d\u00fc\u015fman\u0131 geri \u00e7ekilmek zorunda b\u0131rakt\u0131. Ama sonunda ilgisiz bir su\u00e7lamayla hain (qumal-\u043a\u044a\u0443\u043c\u0430\u043b) say\u0131larak as\u0131ld\u0131. \u00c7ok ge\u00e7meden su\u00e7suz oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcp sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 geri verildi (\u0430\u0443\u0445\u044b\u0438\u0436\u044c\u044b\u0433\u044a). <\/i>\u015eimdi Kahire\u2019de Tumanbay ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bir cadde ve okul var, ad\u0131 ve yapt\u0131klar\u0131 okul tarih kitaplar\u0131nda yer al\u0131yor. <\/b><\/p>\n SEAUH Go\u015fna\u011fo: Filmi tamamlad\u0131n\u0131z m\u0131?Ona ne ad vermeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/p>\n YEM\u0130J Muliat: Bilir misiniz,\u00a0 belgesel film yap\u0131m\u0131 sanatsal filmlere benzemez. Senaryoyu\/kurguyu m\u00fckemmel yazabilirsin. Ama \u00e7ekim s\u0131ras\u0131nda de\u011fi\u015fiklikler ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oluyor. Belgeselcilik b\u00f6yle bir \u015fey. \u0130stersen Hollywood\u2019a git, orada da durum \u00f6yle. Amerikal\u0131 usta belgeselci Rozendall\u2019\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 bir kitap var (\u201cVideofilm ot a do ya\u201d). Kendisi en tan\u0131nm\u0131\u015f belgeselcilerden biri. Yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re kurguyu ekrana aynen yans\u0131tmak olanaks\u0131z. Her \u015fey de\u011fi\u015febilir, senaryo da bozulabilir. \u00c7ekimdeki eksiklikler, ba\u015fka eksikliklere de yol a\u00e7abiliyor, beklenmedik sorunlar do\u011fabiliyor. Ad\u0131 kendin koyam\u0131yorsun, ad\u0131n\u0131 filmin kendisi yarat\u0131yor. <\/b><\/p>\n SEAUH Go\u015fna\u011fo: Ad kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, sen de g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmiyor olmal\u0131s\u0131n, de\u011fil mi?<\/p>\n YEM\u0130J Muliat: Hay\u0131r, ad bulmakta hep zorlanm\u0131\u015f\u0131md\u0131r. <\/b><\/p>\n SEAUH Go\u015fna\u011fo: Film ne zaman tamamlanm\u0131\u015f olacak?<\/b><\/p>\n YEM\u0130J Muliat: Filmi 20 Eyl\u00fcl 2007\u2019ye de\u011fin tamamlay\u0131p vermem gerekiyor. <\/b><\/p>\n SEAUH Go\u015fna\u011fo: Kahire d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc Moskova\u2019da ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 sorabilir miyim?\u00a0 <\/b><\/p>\n YEM\u0130J Muliat: Moskova\u2019da da bir hafta kald\u0131k ve ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131k. Adigelerle ilgili \u00f6nemli bilgilere ula\u015ft\u0131k. En ilginci de Vladimir \u00c7erkassk<\/b>\u2019a (**) ili\u015fkin olan\u0131. 1861\u2019de serfli\u011fin (k\u00f6leli\u011fin) kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ilk kez g\u00fcndeme sokanlar da \u00c7erkassk<\/b> ile Samarin<\/b>\u2019dir. \u0130kisinin de mezar\u0131 Danilov Manast\u0131r\u0131<\/b>\u2019n\u0131n bah\u00e7esinde. Manast\u0131r\u2019\u0131n m\u00fczesinde bize Samarin\u2019e ili\u015fkin geni\u015f bir bilgi verildi. Ama \u00c7erkassk\u2019a ili\u015fkin bilgiler \u00e7ok azd\u0131. As\u0131l amac\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yledi\u011fimizde, m\u00fcze g\u00f6revlisi, \u00c7erkassk\u2019a ili\u015fkin yeterli bilgi sunamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fczg\u00fcn oldu\u011funu s\u00f6yledi. \u201cGelmekle \u00e7ok iyi ettiniz, \u015fimdi bu soyda\u015f\u0131n\u0131za ili\u015fkin yeni bir ara\u015ft\u0131rma yapaca\u011f\u0131m ve yay\u0131nlamakta oldu\u011fumuz dergimizde ona yer verece\u011fiz\u201d<\/b> dedi. Gitmekle iyi etti\u011fimizi anlad\u0131k.<\/p>\n Kahire sokaklar\u0131nda Barkuko\u2019yu (\u0411\u0430\u0440\u043a\u0443\u043a\u044a\u043e) bilen ve sana anlatacak ki\u015filer bulabilirsin. Ama Moskova\u2019da \u00c7erkassk\u2019\u0131 kim bilir ki?<\/b><\/p>\n SEAUH Go\u015fna\u011fo: Bu filminizle topluma ne gibi bir mesaj vermek istediniz?<\/p>\n YEM\u0130J Muliat: Birine durmadan\u00a0 \u201cSen k\u00f6t\u00fc birisin, adisin\u201d gibi \u015feyler s\u00f6ylersen, o ki\u015fi k\u00f6t\u00fc biri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamak i\u00e7in \u00e7\u0131k\u0131\u015f yollar\u0131 aramaya, \u00f6nlemler almaya ba\u015flar. Biz Adigelere de \u201cAzs\u0131n\u0131z, geri kalm\u0131\u015f ki\u015filersiniz, okuma yazmay\u0131 bile bizden \u00f6\u011frendiniz\u201d diyorlard\u0131 durmadan. Sonunda \u00f6zg\u00fcvenimizi yitirmemize neden oldular<\/b>. Adigeler k\u00f6t\u00fc ve kimseden a\u015fa\u011f\u0131 ki\u015filer olmad\u0131klar\u0131n\u0131 hep bilirlerdi. Ama bu son y\u00fczy\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde, aleyhimizde olumsuz bir atmosfer olu\u015ftu. \u201cAnnen ve baban yaramaz (\u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131 ki\u015filer) denen bir ortamda, g\u00fcvenli bir ya\u015fam s\u00f6z konusu olabilir mi?Oysa Ulus ana-baba yerine ge\u00e7er!Ben de bu filmi \u00e7ekmekle atalar\u0131m\u0131z\u0131n ak y\u00fcz\u00fcn\u00fc ve \u00fcst\u00fcn yeteneklerini \/\u00f6zelliklerini g\u00f6stermek, ortaya koymak\u00a0 istedim. Film bu mesaj\u0131 veriyor. Adigeler ger\u00e7ek tarihlerini biliyor olsalard\u0131, dillerine de sahip \u00e7\u0131karlard\u0131, demek istiyor bu film.<\/b><\/p>\n Rus\u00e7a konu\u015ftuk\u00e7a -ayr\u0131ca T\u00fcrk\u00e7e ve Arap\u00e7a da konu\u015ftuk\u00e7a-, \u015fimdilerde oldu\u011fu gibi kendilerini daha da bir uygarla\u015fm\u0131\u015f sanmayacaklard\u0131. <\/b><\/p>\n SEAUH Go\u015fna\u011fo: T\u00fcm isteklerinizin ger\u00e7ekle\u015fmesi dileklerimle te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n Not: <\/b> Yaz\u0131y\u0131 izleyen ek bilgi ve film i\u00e7in Bkz. \u201dM\u0131s\u0131r\u2019\u0131n \u00c7erkes Sultanlar\u0131\u201d, CircassianCanada, sanat\/g\u00fczel sanatlar b\u00f6l\u00fcm\u00fc. SEAUH Goşnağo Adige Mak, 28 Ağustos 2007 Çeviri: HAPİ Cevdet Hapi Adigelerin Rusya ile gönüllü olarak birleşmelerinin -ya da ittifakının- (*) 450’nci yılı nedeniyle, ulusumuzun tarihi konulu bir film yarışmasını kazanan tarih yazarı Muliat Yemıj, 2007 yılı Temmuz ayı sonlarında, yüzyıllarca Adige\/Çerkes Sultanları tarafından yönetilmiş olan Mısır’a gitmişti. Bir süre önce, buna ilişkin bir haberi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":["post-5820","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-guzel-sanatlar","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5820"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25442,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5820\/revisions\/25442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n
\n<\/b> YEM\u0130J Muliat <\/b> (\u0415\u043c\u044b\u0436 \u041c\u0443\u043b\u04381\u0430\u0442): <\/b>Uzun bir zamandan beri, bir yolunu bulup M\u0131s\u0131r’a gitmek istiyordum. Ama para ya da sponsorum -destek\u00e7im-\u00a0 olmad\u0131\u011f\u0131ndan gidemiyordum.<\/span><\/p>\n
\n(*)<\/b> Tire i\u00e7indekiler \u00e7evirmene aittir-HCY
\n(**) <\/b>\u00c7erkassk ailesi bir Kabardey soylu (p\u015f\u0131) ailesidir. Bu aileden yeti\u015fmi\u015f bir\u00e7ok komutan ve diplomat Rusya tarihinde ad b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r-HCY<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"