{"id":7501,"date":"2023-10-04T01:44:18","date_gmt":"2023-10-04T06:44:18","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=7501"},"modified":"2023-10-04T16:00:33","modified_gmt":"2023-10-04T21:00:33","slug":"adigelerde-isim-verme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/adigelerde-isim-verme\/","title":{"rendered":"AD\u0130GELERDE \u0130S\u0130M VERME"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-36461\" src=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/ADIGELERDE-ISIM-VERME-b.png\" alt=\"\" width=\"571\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/ADIGELERDE-ISIM-VERME-b.png 571w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/ADIGELERDE-ISIM-VERME-b-300x158.png 300w\" sizes=\"(max-width: 571px) 100vw, 571px\" \/><\/p>\n<p align=\"left\"><span class=\"baslik1\"> <span style=\"font-size: small;\"><strong>Adige Psalhe<\/strong><br \/>\n<\/span> \u00c7eviri: Erg\u00fcn Y\u0131ld\u0131z<\/span><\/p>\n<p align=\"left\">Yeni do\u011fan bir bebek i\u00e7in yak\u0131n \u00e7evresinin ve akrabalar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn iyi dileklerde bulunmalar\u0131 (huahue) Adige t\u00f6resindendir.<\/p>\n<p>Daha sonra bebe\u011fin ismi sorulur \u00f6\u011frenilir.<\/p>\n<p>E\u011fer hen\u00fcz isim verilmemi\u015fse ailenin veya cemiyetin en ya\u015fl\u0131s\u0131 arar ara\u015ft\u0131r\u0131r kendince en g\u00fczel ismi \u00e7ocu\u011fa verir.<\/p>\n<p>Fakat her ne kadar kendilerince en g\u00fczel olarak g\u00f6r\u00fclse de bebe\u011fe yak\u0131\u015fan, gelecekte onu tam olarak ifade edecek isimlerin bulunabildi\u011fi durumlar \u00e7ok azd\u0131r.<\/p>\n<p>Adige isimlerinin ba\u015flang\u0131c\u0131 konusunda 15.y\u00fczy\u0131lda Kafkasya\u2019da bulunmu\u015f olan \u0130talyan gezgin Georgio \u0130nteriano bir yaz\u0131s\u0131nda \u015f\u00f6yle s\u00f6yler : &#8220;\u00c7erkesler yeni bir bebek do\u011fdu\u011funda do\u011fum ve isim konulmas\u0131 aras\u0131nda ge\u00e7en zaman i\u00e7inde ilk gelen yabanc\u0131n\u0131n ismini verirler.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130smi al\u0131nan ki\u015finin Grek, Latin, Arap veya ba\u015fka milletten olmas\u0131 hi\u00e7 \u00f6nemli de\u011fildir. Fakat mutlaka bu ismin sonuna o\u011flu anlam\u0131nda(K|ue) eki konulurdu. Mesela verilen isim -Petro ise- Petr\u0131kue, -Pavlo ise- Pavl\u0131kue&#8221;<\/p>\n<p>Bu \u015fekilde isim verilmesinin nedeni anla\u015f\u0131labilmektedir fakat yinede bu durumu pek ho\u015f kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131 da s\u00f6yleyemeyece\u011fim.<\/p>\n<p>Bu y\u00f6ntem bizim kendi Adige isimlerimizin sonuna eklenerek kullan\u0131l\u0131yor olsa yine bir nebze anla\u015f\u0131l\u0131r ve g\u00fczel olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nal\u0131kue, Bezr\u0131kue, \u015eerelokue, A\u011fnokue, Anfokue\u2026<\/p>\n<p>Bunlar g\u00fczel ve benim de sevdi\u011fim isimlerdir. Fakat bir yabanc\u0131n\u0131n ismini \u00e7ocu\u011fa vermekten yana oldu\u011fumu pek s\u00f6yleyemeyece\u011fim. Zaten zamanla bu gelenek terk edildi.<\/p>\n<p>Eski zamanda Adigeler her tarafta tan\u0131n\u0131r her halk\u0131n aras\u0131nda itibar g\u00f6r\u00fcrlerdi.<\/p>\n<p>Kendileri misafirperver olduklar\u0131 kadar, gittikleri yerlerde de itibar g\u00f6r\u00fcrlerdi. San\u0131r\u0131m ili\u015fkilerini, dostluklar\u0131n\u0131 peki\u015ftirmek gibi bir maksat vard\u0131 bu davran\u0131\u015f\u0131n alt\u0131nda.<\/p>\n<p>Eski Adige isimleri hakk\u0131nda Adige dilinde de yaz\u0131lm\u0131\u015f kitaplar ve bu bahsin ge\u00e7ti\u011fi pek \u00e7ok de\u011finmeler vard\u0131r. Fakat b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n i\u00e7erisinde Koko Cemalettin&#8217;in 3 ciltlik bir kitab\u0131 en detayl\u0131 bilgi i\u00e7ereni olup; Adigece isimler, aile isimleri, k\u00f6y isimleri, b\u00f6lge isimlerini tek tek ele alarak k\u00f6kenleri ve tarih\u00e7eleri ile anlatmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu konu ile ilgili Moskova\u2019da bas\u0131lm\u0131\u015f bir k\u00fc\u00e7\u00fck kitap daha mevcuttur fakat \u015fu an kitapevlerinde bulunabilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bence bu t\u00fcrden bilgiler i\u00e7eren her eser yeniden bas\u0131lmal\u0131 ve her Adige ailesinin evinde bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sim verilmesi konusunda bir ba\u015fka y\u00f6ntemden ise s\u00f6ylencelerimizde bahsedilir. A\u015fe Yikue A\u015femez, H\u0131m\u0131s Yikue Baterez, K\u0131anj Yikue \u015eauey, H\u0131atx\u0131m Yikue ya da Mole Yikue,Dehu\u0131 Yikue J\u0131le Yikue vb. Bu bi\u00e7im ise b\u00fcy\u00fckbaban\u0131n veya baban\u0131n isminden esinlenerek adland\u0131rmad\u0131r.<\/p>\n<p>Adigelerde dikkat \u00e7eken bir ba\u015fka konu ise her ismi herkesin telaffuz edememesidir. Mesela evin gelini aileden kimseye ismi ile hitap edemezdi. Ailenin en ya\u015fl\u0131s\u0131ndan en k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcne kadar hepsine ayr\u0131 ayr\u0131 isimler verir onlar\u0131 o isim ile \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. Anne baba \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 isimleri ile hitabetmezler Kad\u0131n e\u015fine ismi ile hitap etmez.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar eski Adige t\u00f6resinde \u00e7ok \u00f6nemsenen \u015feyler olmakla birlikte bu g\u00fcn i\u00e7erisinde bulundu\u011fum cemiyete bakt\u0131\u011f\u0131mda pek \u00e7ok kimsenin isminin yabanc\u0131 isimler oldu\u011funu ve Adige ismi alanlar\u0131n parmakla say\u0131lacak kadar az oldu\u011funu \u00fcz\u00fclerek g\u00f6r\u00fcyorum.<\/p>\n<p>Oysa isimlerimiz geleneklerimizin,dolay\u0131s\u0131yla tarihimizin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eu anda ciddiyetle i\u015f edinip bu durumu d\u00fczeltme\u011fe kalk\u0131\u015fsan\u0131z ancak 100 y\u0131l sonra amaca ula\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Bu konu bizim umursamazl\u0131k g\u00f6sterebilece\u011fimiz kadar basit bir mesele de\u011fildir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Adige Psalhe &Ccedil;eviri: Erg&uuml;n Y&#305;ld&#305;z Yeni do&#287;an bir bebek i&ccedil;in yak&#305;n &ccedil;evresinin ve akrabalar&#305;n t&uuml;m&uuml;n&uuml;n iyi dileklerde bulunmalar&#305; (huahue) Adige t&ouml;resindendir. Daha sonra bebe&#287;in ismi sorulur &ouml;&#287;renilir. E&#287;er hen&uuml;z isim verilmemi&#351;se ailenin veya cemiyetin en ya&#351;l&#305;s&#305; arar ara&#351;t&#305;r&#305;r kendince en g&uuml;zel ismi &ccedil;ocu&#287;a verir. Fakat her ne kadar kendilerince en g&uuml;zel olarak g&ouml;r&uuml;lse de bebe&#287;e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-7501","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7501","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7501"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7501\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36464,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7501\/revisions\/36464"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7501"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7501"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7501"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}