{"id":7732,"date":"2019-03-08T19:25:49","date_gmt":"2019-03-08T19:25:49","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=7732"},"modified":"2019-03-08T19:25:49","modified_gmt":"2019-03-08T19:25:49","slug":"cerkes-kulturu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/cerkes-kulturu\/","title":{"rendered":"\u00c7ERKES K\u00dcLT\u00dcR\u00dc"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Aysel Dergin
\n<\/b>Kaynak: An\u0131nda Tepki Forumu<\/p>\n

Hepimizin bildi\u011fi gibi \u00c7erkesler, T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131 alt\u0131nda ya\u015fayan farkl\u0131 etnik gruplardan biridir.<\/p>\n

\u00c7erkeslerin bilinmeyen y\u00f6nlerini, duyulmayan adetlerini payla\u015fmak i\u00e7in bu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7mak istedim.<\/p>\n

\u00d6ncelikle aile ya\u015fam\u0131n\u0131 biraz anlat\u0131p, farkl\u0131 payla\u015f\u0131mlarla devam edelim:<\/p>\n

\u00c7erkes aile hayat\u0131n\u0131n \u015fekli, di\u011fer milletlere biraz garip gelelebilir. \u00c7erkes aile hayat\u0131n\u0131n esas\u0131 resmiyettir. \u00c7erkesler, gerek evlerinde gerek d\u0131\u015far\u0131da laubalilik, teklifsizlik ve nezaketsizli\u011fi b\u00fcy\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 sayg\u0131s\u0131zl\u0131k addederler. Nezaketsizlik ve sayg\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa tolerans g\u00f6sterilece\u011fine kimse inanmaz. Fakat sayg\u0131 ve nezakete dayal\u0131 bu resmiyet ailede ne so\u011fuk bir hayat ne de bir esaret meydana getirir. Yabanc\u0131lar bu insani ve kibar hayat\u0131n inceliklerini takdir edemedikleri i\u00e7in zor ve gayri tabi olarak yorumlayabilirler ancak bu hayat tarz\u0131 \u00c7erkesleri asla s\u0131kmaz. Bilakis aileler laubalili\u011fin meydana getirdi\u011fi olumsuz etkenlerden bu \u015fekilde uzak tutulmu\u015f olur. \u00c7ocuklar aile i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck bir intizam, sayg\u0131 ve ba\u011fl\u0131l\u0131k i\u00e7inde do\u011fup b\u00fcy\u00fcrler. Bu nedenle de aile hayat\u0131 bir fazilet mektebi say\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Aile reisi olan baba, aile efrad\u0131na kar\u015f\u0131 vakur, \u015fefkatli bir amir ve terbiyeci gibi \u00f6zelliklerini daima muhafaza eder. B\u00fct\u00fcn aile efrad\u0131 da kendisine kar\u015f\u0131 h\u00fcrmetk\u00e2r ve tam bir ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir. Onun her emri itirazs\u0131z yap\u0131l\u0131r. Kocan\u0131n kar\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumu da e\u015fitli\u011fe sayg\u0131 ilkesi \u00e7er\u00e7evesindedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131n ile erkek aras\u0131ndaki e\u015fitlik birbirine benzememek \u015feklinde bir e\u015fitliktir. Yoksa kar\u0131 ile kocan\u0131n faaliyetlerinin \u00e7e\u015fitli almas\u0131n\u0131 men etmeye kimse muktedir de\u011fildir.<\/p>\n

Daima kendi hakk\u0131n\u0131 savunmak \u015feklindeki a\u015f\u0131r\u0131 merak kadar teess\u00fcfe de\u011fer haller ailede g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden kar\u0131 koca aras\u0131ndaki ger\u00e7ek e\u015fitli\u011fin sevi\u015ferek, birbirine sayg\u0131 duyarak, sevin\u00e7 ve kederlerini, \u00fcmitlerini m\u00fc\u015fterek bir hale getirmek oldu\u011funu, yoksa herkesin kendi d\u00fcnyas\u0131nda serbest ya\u015famak olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 pek iyi bilirler.<\/p>\n

\u00c7erkeslerde \u00e7ok kad\u0131nla evlenme adeti yoktur. \u00c7erkeslerle kad\u0131na ziyadesiyle sayg\u0131 duyulur. Hatt\u00e2 evlendikten sonra da kad\u0131n soyad\u0131n\u0131 muhafaza eder. Koca zevcesini ad\u0131 ile \u00e7a\u011f\u0131rmaz. Kendi soyunun ismiyle \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131na soyunun ismiyle hitap etmek \u00c7erkeslerce sayg\u0131 belirtisidir. As\u0131l ad\u0131 ile \u00e7a\u011f\u0131rmak daha \u00e7ok teklifsizlik say\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan kad\u0131n\u0131n akrabas\u0131ndan olmayanlar da soyad\u0131yla hitap ederler. Evlenen kad\u0131nlar soyad\u0131 istiklaliyetlerini (k\u0131zl\u0131k soyadlar\u0131n\u0131 kullanma haklar\u0131n\u0131 – CC) muhafaza ederler.<\/p>\n

Baban\u0131n huzurunda kar\u0131s\u0131 ile k\u0131z\u0131ndan ba\u015fka aile efrad\u0131ndan kimse oturamaz. Di\u011ferleri sayg\u0131 ile ayakta beklerler. Kar\u0131s\u0131 bile \u00e7ocuk sahibi oluncaya kadar oturamaz. Ailenin hi\u00e7bir ferdi baba ile yemek yiyemez. Baba k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6p\u00fcp ok\u015famaz, kuca\u011f\u0131na almaz. Sevginin s\u00f6zle de\u011fil, kalple oldu\u011funu bildi\u011fi i\u00e7in \u00c7erkes aile efrad\u0131na kar\u015f\u0131 olan sevgisini y\u0131l\u0131\u015f\u0131k bir surette a\u00e7\u0131\u011fa vurmay\u0131 kibarl\u0131\u011fa ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Fakat narin v\u00fccudu, ince kalbi hasebiyle daha \u00e7ok \u015fefkat, sevgi ve himayeye ihtiyac\u0131 oldu\u011fundan k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131na anlay\u0131\u015f g\u00f6sterir.<\/p>\n

Erkek \u00e7ocuklar\u0131na kar\u015f\u0131 muamelesi ise bir \u00f6\u011fretmenin \u00f6\u011frencilerine kar\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 muameledir. Onunla y\u00fcz g\u00f6z olmaz, senli benli olmaya asla meydan vermez. B\u00fct\u00fcn, \u00e7ocuklar\u0131na isimleriyle seslenir. Yavrum, ci\u011ferim, can\u0131m gibi deyimler kullanmaz. Baban\u0131n eli erkek \u00e7ocuk \u00fczerinde titremez. Bilakis onu, istiklal ve \u015fahsiyet sahibi etmek i\u00e7in serbest b\u00fcy\u00fct\u00fcr.<\/p>\n

\u00c7erkes ailelerinde anne, pek de\u011ferli ve \u015ferefli bir mevkidedir, ikinci aile reisidir. Bilhassa evin i\u00e7 i\u015flerindeki hak ve istikl\u00e2line sayg\u0131 ve riayet olunur. Aile reisi olan baban\u0131n buna kar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sayg\u0131s\u0131zl\u0131k, kad\u0131na tahakk\u00fcm\u00fc mertli\u011fe ayk\u0131r\u0131 tel\u00e2kki ederler. Kad\u0131n\u0131n bu hakk\u0131na ima olarak “t\u0131b\u0131s\u0131m<\/b>” yani “ev sahibemiz, mihmandar\u0131m\u0131z” diye hitap ederler. B\u00f6ylece kad\u0131n\u0131 as\u0131l ev sahibi ve kendisini onun misafiri sayarak ev i\u015flerinde kad\u0131n\u0131n riyasetine h\u00fcrmet g\u00f6sterdi\u011fini belirtir.<\/p>\n

Kocas\u0131n\u0131n son derece sayg\u0131s\u0131na mahzar olan anneye, gelinleri “gua\u015fe<\/b>” yani prenses diye hitap ederek sayg\u0131 duyarlar. Anne ile \u00e7ocuklar aras\u0131ndaki ili\u015fkiler baba ile \u00e7ocuklar\u0131nkinden olduk\u00e7a farkl\u0131d\u0131r. Anneler \u015fefkat kuca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7ar ve \u00e7ocuklar\u0131 sevgiye bo\u011farlar. Kad\u0131n kocas\u0131na asl\u00e2 ad\u0131 ile hitap etmez. Anne \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 isimleriyle \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Bazen de \u015fefkatine ve teklifsizli\u011fine del\u00e2let eden takma isimler kullan\u0131r. Ev i\u015flerinde tam yetki sahibi olan kad\u0131n\u0131n sorumlulu\u011fu \u00e7ok geni\u015ftir. Kocas\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 bir zamanda gelen misafirleri kabul ve a\u011f\u0131rlamak, misafirin s\u0131n\u0131f ve mevkine g\u00f6re h\u00fcrmeten kuzu, ko\u00e7 hatta \u00f6k\u00fcz kesmek, kocas\u0131n\u0131n misafire adet \u00fczere vermesi gereken hediyeyi vermek kad\u0131n\u0131n yetkisi dahilindedir.<\/p>\n

YORUMLAR:
\n<\/b>
\nHalkap\u0131nar
\n<\/b>
\nT\u00fcrkiye tam bir mozaik ger\u00e7ekten. Asya’n\u0131n, Kuzey Afrika’n\u0131n, Kafkasya’n\u0131n, Balkanlar’\u0131n t\u00fcm unsurlar\u0131 en \u00e7ok Anadolu’da harmanlanm\u0131\u015f. Her y\u00f6re, her etnik yap\u0131 \u00e7ok farkl\u0131. Hepsi ayr\u0131 g\u00fczel ama \u00c7erkesler bamba\u015fka. T\u00fcrkl\u00fck dedi\u011fimiz kader ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n; en sosyal, en adil, en asil unsuru bence \u00c7erkesler. Erke\u011fin kad\u0131na, kad\u0131n\u0131n erke\u011fe, hele her ikisinin de \u00e7ocuklara verdikleri de\u011fere bug\u00fcn\u00fcn en \u00e7a\u011fda\u015f toplumlar\u0131nda bile rastlamak pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. B\u00f6yle g\u00fczel bir topik i\u00e7in te\u015fekk\u00fcrler.<\/p>\n

K\u00f6y\u00fcm\u00fcn yar\u0131s\u0131 \u00c7erkes iken di\u011fer yar\u0131s\u0131 benim ait oldu\u011fum g\u00f6\u00e7menlerden olu\u015fur. \u00c7erkes k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcd\u00fcm yani. Bende elimden geldi\u011fince katk\u0131 sunmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m bu topi\u011fe.<\/p>\n

Gmznr
\n<\/b>
\nNe kadar g\u00fczel. Yeni k\u00fclt\u00fcrleri \u00f6\u011frendik\u00e7e insan onlardan biri olmak istiyor. Ancak biri di\u011ferinden \u00fcst\u00fcn de\u011fil ki, hepsi rengarenk. \ud83d\ude42
\nGer\u00e7ekten \u00e7ok g\u00fczel bi \u00fclkede ya\u015f\u0131yoruz. Umar\u0131m birileri \u00e7\u0131k\u0131p yine sa\u00e7ma sapan kafatas\u00e7\u0131 fikirleriyle mahvetmez buray\u0131. Te\u015fekk\u00fcrler.<\/p>\n

Metalok
\n<\/b>
\nBiri 18 di\u011feri 8 y\u0131ll\u0131k iki en yak\u0131n arkada\u015f\u0131m da \u00c7erkes… Tesad\u00fcf olmasa gerek… Ben \u00c7erkes de\u011filim. D\u00fcn ak\u015fam da bu arkada\u015flar\u0131mdan birinin ablas\u0131n\u0131n d\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vard\u0131. D\u00fc\u011f\u00fcndeki Kafkas dans\u0131 g\u00f6sterisi \u00e7ok e\u011flenceliydi. Erkekler bir tarafta k\u0131zlar kar\u015f\u0131 tarafta toplan\u0131yor, \u00f6nce erkek sahneye \u00e7\u0131k\u0131yor ve ard\u0131ndan ona e\u015flik etmesi i\u00e7in bir k\u0131z sahneye geliyor. Bizler de alk\u0131\u015fl\u0131yoruz tabi. \ud83d\ude42<\/p>\n

Ger\u00e7ekten birbirlerine \u00e7ok ba\u011fl\u0131lar.<\/p>\n

Halkap\u0131nar
\n<\/b>
\n\u00c7ok sosyaller. Bizim g\u00f6\u00e7men k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde kad\u0131nlar ayr\u0131 erkekler ayr\u0131 oynarlar. Yani cinsler kendi aralar\u0131nda. Oysa \u00c7erkes k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde \u00e7ok farkl\u0131 bu. Oyuna e\u015f adaylar\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor ve sanki birbirlerine kumrular gibi kur yap\u0131yorlar oyunlar\u0131yla. Birde sonunda erke\u011fin kad\u0131na selam vermesi ve kad\u0131n\u0131nda buna bir reveransla kar\u015f\u0131l\u0131k vermesi \u00e7ok ho\u015ftur.<\/p>\n

\u00c7ocuk e\u011fitimleri de \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r. D\u00f6vd\u00fcklerine hi\u00e7 tan\u0131k olmad\u0131m. At sevgileri bamba\u015fkad\u0131r. \u00c7ocu\u011fu k\u00fc\u00e7\u00fckten iyi bir binici olarak yeti\u015ftirirler.<\/p>\n

Vassago
\n<\/b>
\nAt sevgisi \u00f6yle ki bizim ilk g\u00f6\u00e7enlere Osmanl\u0131 \u0130stanbul’da yer verecekmi\u015f “orada at ko\u015fturulmaz” diye \u0130stanbul’a yerle\u015fmemi\u015fler.<\/p>\n

\u00c7erkesler ger\u00e7ekten son derece modern ve sosyal bir toplum. K\u0131zlar ve erkeklerin birlikte sosyalle\u015fmesi te\u015fvik edilir. Ak\u015famlar\u0131 k\u00f6y\u00fcn gen\u00e7leri toplan\u0131rlar, muhabbet eder birbirlerini tan\u0131rlar. Ka\u015fen sistemi vard\u0131r, birbirine ilgisi olan k\u0131z ve o\u011flan\u0131n birlikte zaman ge\u00e7irmesi ve birbirlerini tan\u0131mas\u0131 te\u015fvik edilir. G\u00f6r\u00fcc\u00fc usul\u00fc veya oldu bittiye getirilen evlilik gibi bir \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Aysel Dergin Kaynak: Anında Tepki Forumu Hepimizin bildiği gibi Çerkesler, Türkiye sınırları altında yaşayan farklı etnik gruplardan biridir. Çerkeslerin bilinmeyen yönlerini, duyulmayan adetlerini paylaşmak için bu başlığı açmak istedim. Öncelikle aile yaşamını biraz anlatıp, farklı paylaşımlarla devam edelim: Çerkes aile hayatının şekli, diğer milletlere biraz garip gelelebilir. Çerkes aile hayatının esası resmiyettir. Çerkesler, gerek evlerinde […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-7732","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7732"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7732\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7734,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7732\/revisions\/7734"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}