![\"\"](\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-2\/571.JPG\")
<\/p>\n<\/p>\n
Prof. Dr. Nazife G\u00fcng\u00f6r<\/strong> Basit bir ili\u015fkilendirmeyle s\u00f6ylemek gerekirse insanlar\u0131n, ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in yap\u0131p ettikleri her \u015fey onlar\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc olu\u015ftururken, her d\u00fczeydeki ve bi\u00e7imdeki payla\u015f\u0131mlar\u0131 veya etkile\u015fimleri de ileti\u015fimi olu\u015fturur. Bu basit tan\u0131mlamalara g\u00f6re bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ileti\u015fim ve k\u00fclt\u00fcr birbirlerinin bir yandan olu\u015fturucu \u00f6\u011feleri, di\u011fer yandan da y\u00f6nlendirici, bi\u00e7imlendirici, geli\u015ftirici ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc ara\u00e7lar\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcrler. \u015e\u00f6yle ki insanlar\u0131n \u00fcrettikleri de\u011ferlerin k\u00fclt\u00fcrel bir nitelik kazanabilmesi i\u00e7in yayg\u0131nl\u0131k kazanmas\u0131 ve insan topluluklar\u0131 aras\u0131nda ortak bir payla\u015f\u0131m alan\u0131 bulmas\u0131 gerekmektedir. Bu ise ancak ileti\u015fim yoluyla ger\u00e7ekle\u015fir. Buna g\u00f6re insanlar aras\u0131nda \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde ve \u00e7o\u011fu zaman da birtak\u0131m ara\u00e7lar yoluyla ger\u00e7ekle\u015ftirilen ileti\u015fim sayesinde \u00fcretilen de\u011ferler geni\u015f topluluklar aras\u0131nda payla\u015f\u0131m ve kullan\u0131m olana\u011f\u0131 bulur. K\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerin payla\u015f\u0131m ve kullan\u0131m alanlar\u0131n\u0131n geni\u015flemesi ise elveri\u015fli ileti\u015fim ortamlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ile ili\u015fkilidir. Bu noktada akla kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 gelmektedir.<\/p>\n Bu anlamda tarih i\u00e7erisinde \u015f\u00f6yle bir geriye do\u011fru bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fey sanayile\u015fme, dolay\u0131s\u0131yla da ileti\u015fim teknolojilerindeki geli\u015fmelerle k\u00fclt\u00fcrel s\u00fcre\u00e7lerin i\u015fleyi\u015fi aras\u0131nda ne denli yak\u0131n ili\u015fki oldu\u011fudur. \u015e\u00f6yle ki, feodal ili\u015fkilerin ge\u00e7erli oldu\u011fu kapal\u0131 toplum yap\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclme s\u00fcrecine girmesi, dolay\u0131s\u0131yla da modernle\u015fme s\u00fcrecinin h\u0131z kazanmas\u0131nda kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ne denli etkili oldu\u011fu bilinmektedir. Bask\u0131 teknolojisindeki geli\u015fmelerle birlikte \u00e7ok daha kolay ve h\u0131zl\u0131 bas\u0131lan gazete, dergi ve kitaplar\u0131n toplumun giderek daha geni\u015f kesimlerine da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131, buna ba\u011fl\u0131 olarak birtak\u0131m \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc fikirlerin yay\u0131lmas\u0131, kapal\u0131 toplumdan a\u00e7\u0131k toplum yap\u0131s\u0131na ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde \u00f6nemli etkenlerden biri olarak de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n \u00d6te yandan geleneksel toplum yap\u0131s\u0131ndan modern toplum yap\u0131s\u0131na ge\u00e7ilmesi, sanayile\u015fme ve kentle\u015fme s\u00fcrecinde \u00f6nemli bir noktaya gelinmesi, burjuva liberal d\u00fc\u015f\u00fcncesinin yayg\u0131n olarak benimsenmesi ve buna ba\u011fl\u0131 olarak da kapitalizmin geli\u015fmesi kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n bi\u00e7imlenmesine de ortam haz\u0131rlam\u0131\u015f. B\u00f6ylece kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 kapitalist sistem i\u00e7erisinde yeniden bi\u00e7imlenerek kapitalizmin kurallar\u0131na uygun bir yap\u0131ya b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n Kapitalist sekt\u00f6r i\u00e7erisinde yap\u0131lanan kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 do\u011fal olarak i\u00e7erisinde var olduklar\u0131 ili\u015fkiler i\u00e7inde \u00fcretilen k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferleri yaymak, yerle\u015ftirmek ve peki\u015ftirmek i\u015flevini \u00fcstlenmi\u015flerdir. \u0130\u00e7erisinde yer ald\u0131klar\u0131 sistem kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla da kitle ileti\u015fim kurumlar\u0131n\u0131 ne denli beslerse, onlar da i\u00e7inde varl\u0131k kazand\u0131klar\u0131 ve ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri sistemi ayn\u0131 oranda beslerler. Bu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 beslenme ise daha \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrel ortamda ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n Kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 taraf\u0131ndan ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda ise i\u015fleyi\u015f bunun \u00e7ok daha \u00f6tesine ge\u00e7mi\u015f bulunmaktad\u0131r. Ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n her kesitini ku\u015fatm\u0131\u015f olan kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131, bug\u00fcn k\u00fclt\u00fcr\u00fc yaln\u0131zca yaymak ve yerle\u015ftirmekle kalmaz, onun \u00fcretimini de ger\u00e7ekle\u015ftirme noktas\u0131na gelmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla g\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fclt\u00fcr ve ileti\u015fim aras\u0131ndaki bu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olu\u015fturma ve besleme i\u015fleminin yerini kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131nca, ticari piyasa ortam\u0131nda \u00fcretilen ve t\u00fcketime sunulan k\u00fclt\u00fcr ortam\u0131 alm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n O halde g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda k\u00fclt\u00fcr a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n temel akt\u00f6r haline geldikleri anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Do\u011fas\u0131 gere\u011fi insanlar\u0131n, kendilerine ait \u00e7e\u015fitli ya\u015fam d\u00fczlemleri i\u00e7erisinde \u00fcrettikleri k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferler, bug\u00fcn onlar i\u00e7in, ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan ba\u015fka ortamlarda \u00fcretilmekte ve onlara sunulmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla da onlar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda \u00fcretilen ve t\u00fcketime sunulan bu k\u00fclt\u00fcr d\u0131\u015ftan dayatmal\u0131, sentetik bir \u00f6zelli\u011fe sahip bulunmaktad\u0131r. Ticari kapitalizmin piyasa ortam\u0131nda \u00fcretilen ve \u00e7o\u011funlukla da kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 kanal\u0131yla insanlara sunulan bu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn, onun al\u0131c\u0131s\u0131 konumunda bulunan insanlar\u0131n ruh, duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcn d\u00fcnyas\u0131n\u0131 yans\u0131tmak yerine ba\u015fkalar\u0131n\u0131n, onun \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerine egemen olanlar\u0131n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir. Burada sorulmas\u0131 gereken as\u0131l soru, s\u00f6z konusu k\u00fclt\u00fcrel \u00fcretimi kimlerin, neden, hangi ama\u00e7la yapt\u0131klar\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bu soru \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131ndaki i\u015fleyi\u015fe bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kar\u015f\u0131m\u0131za iki \u00f6nemli sekt\u00f6r \u00e7\u0131kmakta. Biri kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015f g\u00f6sterdikleri ileti\u015fim sekt\u00f6r\u00fc, di\u011feri ise k\u00fclt\u00fcrel \u00fcretimin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi k\u00fclt\u00fcr end\u00fcstrisi yada k\u00fclt\u00fcr sekt\u00f6r\u00fc. Her ikisi de ticari kapitalizmin iki dev sekt\u00f6r\u00fc ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz kapitalist d\u00fcnyas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck oranda da a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcnmeyen, soyut kesitini ayakta tutmaktad\u0131r. Soyut kesiti diyoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc gerek ileti\u015fim gerekse k\u00fclt\u00fcr belli \u00f6l\u00e7\u00fcde maddi de\u011fer olarak yans\u0131makla birlikte, daha \u00e7ok da ruh, duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcn d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7erisinde soyut de\u011ferler olarak \u00fcretilmekte ve t\u00fcketime sunulmaktad\u0131r. As\u0131l \u00f6nemli ve tehlikeli olan da bu boyuttur. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fcretim ve t\u00fcketim ortam\u0131nda soyut bi\u00e7imde varl\u0131k g\u00f6stermeyen bu kesitin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n belirlenmesi, dolay\u0131s\u0131yla da demetlenmesi olduk\u00e7a zordur.<\/p>\n Kapitalizmin egemenlik alan\u0131n\u0131n alabildi\u011fine geni\u015fledi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda gerek k\u00fclt\u00fcr, gerekse ileti\u015fim sekt\u00f6r\u00fc s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 uluslararas\u0131 d\u00fczlemde geni\u015fletmi\u015f ve k\u00fcreselle\u015fme s\u00fcrecinin iki \u00f6nemli kulvar\u0131 haline gelmi\u015f bulunuyor. Nitekim k\u00fcreselle\u015fmenin d\u00fc\u015f\u00fcnsel boyutunun yerle\u015fiklik kazanmas\u0131, k\u00fcreselle\u015fme i\u00e7erisinde bi\u00e7imlenen k\u00fclt\u00fcrel g\u00f6stergelerin yayg\u0131nl\u0131k kazanmas\u0131, k\u00fcreselle\u015fme bilincinin zihinlere yerle\u015fmesinin temel zeminini k\u00fclt\u00fcr, yani piyasa ortam\u0131nda olu\u015fturulan ad\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na bazen kitle, bazen de pop\u00fcler nitelemesini koydu\u011fumuz egemen k\u00fclt\u00fcr olu\u015fturmaktad\u0131r. S\u00f6z konusu k\u00fclt\u00fcr ortam\u0131nda olu\u015fturulan g\u00f6stergeler, de\u011ferler, bilin\u00e7 bi\u00e7imleri, tav\u0131r, tutum ve davran\u0131\u015flar ise kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 yoluyla t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131lmakta ve insanlar\u0131n t\u00fcketimine sunulmaktad\u0131r. Bu da kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n rol\u00fcn\u00fcn ne denli \u00f6nemli oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n Burada sorulmas\u0131 gereken bir di\u011fer \u00f6nemli soru ise s\u00f6z konusu k\u00fclt\u00fcrel ortamdaki \u00fcretim ve t\u00fcketim faaliyetlerinin kimlerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde yada g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fidir. Bu sorunun yan\u0131t\u0131 basit. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz kapitalist d\u00fcnyas\u0131na y\u00f6n veren sermaye sahipleri bu y\u00f6ndeki i\u015fleyi\u015fin de ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekmektedirler. Nitekim g\u00fcn\u00fcm\u00fcz egemen k\u00fclt\u00fcr\u00fc ne denli yayg\u0131nl\u0131k kazan\u0131r ve ne denli geni\u015f kesimler taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131rsa, kapitalizmin ba\u015f akt\u00f6rleri de o denli kendi \u00e7\u0131kar d\u00fcnyalar\u0131n\u0131 peki\u015ftirir, kendi egemenliklerini yerle\u015ftirirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc sistem onlar\u0131n sistemi, onlar\u0131n hizmetinde olan, onlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun bir i\u015fleyi\u015fe sahiptir ve zaten b\u00fct\u00fcn kurallar\u0131 ve kurumlar\u0131 onlar taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f bir niteli\u011fe sahiptir. Ayn\u0131 \u015fekilde kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 da yine ayn\u0131 sermaye sahiplerinin elinde ve g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde bir i\u015fleyi\u015f g\u00f6stermektedir.<\/p>\n Burada Marx\u2019\u0131 an\u0131msayarak s\u00f6ylemek gerekirse \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131na kim sahipse \u00fcretim ili\u015fkilerini o belirler, dolay\u0131s\u0131yla \u00fcretilen de\u011ferleri yine o kontrol eder. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz kapitalist sisteminde de ili\u015fkiler bu bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir. Gerek k\u00fclt\u00fcr end\u00fcstrisi gerekse kitle ileti\u015fim end\u00fcstrisi ortam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen her t\u00fcr \u00fcretim patronlar\u0131n denetiminde, ortaya konulan her t\u00fcr de\u011fer de onlar\u0131n hizmetindedir.<\/p>\n O halde kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcrel i\u015flevlerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u00f6zellikle g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131ndaki mevcut i\u015fleyi\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan durum son derece a\u00e7\u0131k. K\u00fclt\u00fcr end\u00fcstrisi ortam\u0131nda \u00fcretilen, insanlar\u0131n, kendi ger\u00e7ek ya\u015famlar\u0131 i\u00e7erisinde yeri olmayan birtak\u0131m k\u00fclt\u00fcrel \u00fcr\u00fcnler, b\u00fcy\u00fck sermaye sahiplerinin m\u00fclkiyetindeki kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n aktar\u0131m ve sunum alan\u0131nda insanlarla bulu\u015fmakta ve onlar\u0131n ya\u015fam\u0131na aktar\u0131lmaktad\u0131r. Kapitalist \u00fclkelerin g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde bulunan ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00fclkelerini bu a\u00e7\u0131dan ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda durum son derece a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Gerek ekonomik gerekse teknolojik olarak geli\u015fimlerini hen\u00fcz tamamlayamam\u0131\u015f, dolay\u0131s\u0131yla da d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 bu \u00fclkeler bir yandan k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin bombard\u0131man\u0131na maruz kalkmakta, di\u011fer yandan da kitle ileti\u015fim kurumlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u0131\u015f etkilere t\u00fcm\u00fcyle a\u00e7\u0131k bulunmaktad\u0131rlar. Kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015fi i\u00e7in gerekli i\u00e7eri\u011fi kendileri olu\u015fturmak yerine d\u0131\u015far\u0131dan, yani bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerden her t\u00fcr program al\u0131m\u0131n\u0131 yapan ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00fclkeleri, dolay\u0131s\u0131yla k\u00fclt\u00fcrel \u00fcr\u00fcn ve de\u011ferleri de d\u0131\u015far\u0131dan sat\u0131n almaktad\u0131rlar. Ticari kapitalizmin end\u00fcstri ortam\u0131nda \u00fcretilen k\u00fclt\u00fcrel \u00fcr\u00fcn ve de\u011ferleri alarak, genelde de kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n aktar\u0131m ve sunum ortam\u0131nda kendi toplumlar\u0131na empoze eden ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya toplumlar\u0131nda, bat\u0131n\u0131n ticari ve de sentetik k\u00fclt\u00fcrel \u00f6\u011felerinin istilas\u0131na u\u011frayan geleneksel k\u00fclt\u00fcrel ortamlar zaman i\u00e7erisinde \u00f6zg\u00fcnl\u00fcklerini yitirmekte ve yap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme u\u011frayarak ba\u015fka bir \u015fey olmaktad\u0131rlar.<\/p>\n 1978 y\u0131l\u0131nda UNESCO b\u00fcnyesinde haz\u0131rlanan bir raporda da bu konulara dikkat \u00e7ekilmekteydi. Mcbride Raporu olarak ileti\u015fim literat\u00fcr\u00fcne ge\u00e7en bu raporda d\u00fcnyan\u0131n tek yanl\u0131 bir ileti\u015fim ortam\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu, bunun da \u00e7oksesli bir d\u00fcnyan\u0131n olu\u015fmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde \u00f6nemli bir engel olu\u015fturdu\u011funa dikkat \u00e7ekiliyordu. Teksesli bir d\u00fcnyaya do\u011fru giden bu gidi\u015fin engellenmesi i\u00e7in de birtak\u0131m \u00f6neriler yap\u0131lmaktayd\u0131. Buna g\u00f6re teknolojik a\u00e7\u0131dan geri durumda olan ve kendi kitle ileti\u015fim end\u00fcstrilerini olu\u015fturmakta zorlanan ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00fclkelerine bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerce teknik destek verilmesi, ancak kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011finin olu\u015fturulmas\u0131nda yerel \u00f6\u011felerin ve de\u011ferlerin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmekteydi.<\/p>\n Di\u011fer yandan ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00fclkelerinin toplumlar\u0131na, kendi yerel k\u00fclt\u00fcrel \u00f6\u011felerini ve de\u011ferlerini bat\u0131l\u0131 \u00fclkelere aktarmalar\u0131 i\u00e7in gerekli alanlar\u0131n yarat\u0131lmas\u0131, olanaklar\u0131n verilmesi de \u00f6neri olarak sunulmaktayd\u0131. Aksi takdirde teknolojinin yan\u0131nda i\u00e7eriksel aktar\u0131m\u0131n da ayn\u0131 bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi durumunda gelecekte \u00e7oksesli bir d\u00fcnyadan s\u00f6z edilemeyece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki tehlikenin pek de uzak olmad\u0131\u011f\u0131 vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n S\u00f6z konusu raporun \u00fczerinden otuz y\u0131l ge\u00e7mesine kar\u015f\u0131n bug\u00fcn gelinen noktaya bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda durumun ger\u00e7ekten vahim oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. B\u0131rakal\u0131m di\u011fer \u00fclkeleri, yaln\u0131zca T\u00fcrkiye\u2019deki duruma bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bile, bug\u00fcn s\u00f6z konusu tehlikenin tam da i\u00e7erisinde yer ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131k bir ger\u00e7ek. Y\u00fczlerce televizyon kanal\u0131 ve bir o kadar da gazete ve derginin kitle ileti\u015fim sekt\u00f6r\u00fcnde aktif oldu\u011fu g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019sinde \u00f6zg\u00fcnl\u00fckten s\u00f6z etmek olanaks\u0131zd\u0131r. Maliyeti d\u00fc\u015f\u00fcrs\u00fcn diye d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlarla d\u0131\u015far\u0131dan al\u0131nan kalitesiz programlar ya da taklitleriyle doldurulan kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n toplum i\u00e7in nas\u0131l bir k\u00fclt\u00fcrel hizmet yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormak bile anlams\u0131z hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n Di\u011fer yandan g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte \u00e7ok say\u0131da olmakla birlikte birka\u00e7 patronun m\u00fclkiyet alan\u0131nda faaliyet g\u00f6steren kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n yay\u0131n politikalar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sahibinin sesinden ba\u015fka bir \u015fey yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Hatta bunun da \u00f6tesinde medya patronlar\u0131n\u0131n ili\u015fki a\u011flar\u0131, ba\u011flant\u0131l\u0131 olduklar\u0131 siyasi \u00e7evreler ve onlarla kurduklar\u0131 \u00e7\u0131kar ili\u015fkileri g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019sinde medyan\u0131n i\u00e7eri\u011fini belirleyen ba\u015fat etkenler olarak dikkati \u00e7ekmektedir. Bu da medyay\u0131 ya da kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131, as\u0131l misyonlar\u0131 olan halk\u0131 ayd\u0131nlatma, bilgilendirme i\u015flevinden uzakla\u015ft\u0131rmakta, patronun sesi, patronun \u00e7\u0131karlar\u0131, patronun ili\u015fkileri i\u00e7erisine s\u00fcr\u00fcklemektedir.<\/p>\n Belli i\u015f ve siyaset \u00e7evreleriyle ili\u015fkilenen medyan\u0131n haber ve bilgi kaynaklar\u0131 da bu ili\u015fkiler i\u00e7erisinde bi\u00e7imlenmekte. Dolay\u0131s\u0131yla baz\u0131 medya \u015firketleri i\u00e7in baz\u0131 haber ve bilgi kaynaklar\u0131na ula\u015fmak \u00e7ok daha kolay olurken, di\u011fer baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in bu y\u00f6ndeki ula\u015f\u0131m olanaks\u0131z hale gelebilmektedir. B\u00fct\u00fcn bu ili\u015fkiler de kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n as\u0131l misyonlar\u0131n\u0131 yapmak yerine, i\u015fleyi\u015flerini, kendilerine belirlenen \u00f6zel misyon alanlar\u0131 i\u00e7erisinde s\u00fcrd\u00fcrmeleri durumunu g\u00fcndeme getirmektedir. Buradan hareketle s\u00f6ylemek gerekirse bu s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar, medyan\u0131n misyonunun yeni ko\u015fullar i\u00e7erisinde yeniden belirlenmesi vb. durumlar medyan\u0131n k\u00fclt\u00fcrel i\u015flevlerini de etkilemektedir.<\/p>\n Buna g\u00f6re g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 insanlar\u0131n, kendi k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fimlerini kendi \u00f6zg\u00fcn ko\u015fullar\u0131nda s\u00fcrd\u00fcrmeleri i\u00e7in onlara katk\u0131 sa\u011flamak yerine, onlar\u0131 kendi \u00f6zg\u00fcn k\u00fclt\u00fcrel ortamlar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rarak yapay k\u00fclt\u00fcrel ortamlara \u00e7ekmek, d\u0131\u015ftan dayatma birtak\u0131m k\u00fclt\u00fcrel de\u011fer ve \u00f6\u011felerle donatmak, dolay\u0131s\u0131yla da yabanc\u0131la\u015ft\u0131rmak gibi bir i\u015flev \u00fcstlenmi\u015f bulunmaktad\u0131rlar.<\/p>\n Bu olumsuz gidi\u015fi engellemek i\u00e7in \u00f6ncelikle yap\u0131lmas\u0131 gereken \u015fey kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fini olu\u015ftururken \u00f6zg\u00fcn k\u00fclt\u00fcrel kodlar\u0131 dikkate almak, yerel ve geleneksel k\u00fclt\u00fcrel \u00f6\u011felerden yararlanmakt\u0131r. Di\u011fer yandan kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi olu\u015fturulurken medya patronlar\u0131n\u0131n istekleri de\u011fil, toplumun, halk\u0131n gereksinimleri dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu arada elbette d\u0131\u015fa kapal\u0131 bir s\u00fcrece girilmesi \u00f6nerilemez. Ancak d\u0131\u015far\u0131dan al\u0131nacak malzemenin yerel malzemeyle yo\u011frulmas\u0131 ve \u00f6zg\u00fcn bir senteze d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek halka verilmesi \u00f6nerilebilir.<\/p>\n Bu toplumda i\u015flerlik g\u00f6steren medyan\u0131n, \u00f6ncelikle bu toplumun sorunlar\u0131na, ko\u015fullar\u0131na, ruh, duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcn d\u00fcnyas\u0131na duyarl\u0131 olmas\u0131 gere\u011fi unutulmamal\u0131 ve buna g\u00f6re bir yay\u0131n politikas\u0131 olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda \u00f6ncelikle kendilerini, kendilerine ait bir \u015feyler g\u00f6rebilmelidirler. Kitle ileti\u015fim sekt\u00f6r\u00fc var olabilmek, ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in elbetteki kazan\u00e7 elde etmelidir, ancak onu kapitalizmin di\u011fer sekt\u00f6rlerinden farkl\u0131la\u015ft\u0131ran temel noktan\u0131n kamusal sorumluluk oldu\u011fu asla g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Prof. Dr. Nazife Güngör Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Basit bir ilişkilendirmeyle söylemek gerekirse insanların, yaşamlarını sürdürmek için yapıp ettikleri her şey onların kültürünü oluştururken, her düzeydeki ve biçimdeki paylaşımları veya etkileşimleri de iletişimi oluşturur. Bu basit tanımlamalara göre bakıldığında, iletişim ve kültür birbirlerinin bir yandan oluşturucu öğeleri, diğer yandan da yönlendirici, biçimlendirici, geliştirici […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-7771","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7771","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7771"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7771\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7773,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7771\/revisions\/7773"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/b>Gazi \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi<\/p>\n
\nBat\u0131 kapitalizminin g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen g\u00fcn\u00fcm\u00fcz k\u00fcreselle\u015fme ortam\u0131nda ise s\u00f6z konusu k\u00fclt\u00fcrel \u00fcretim ve aktar\u0131m s\u00fcreci insanlar\u0131n, i\u00e7erisinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 kendi ger\u00e7ek d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n ve kendilerine \u00f6zg\u00fc ya\u015famlar\u0131n t\u00fcm\u00fcyle uza\u011f\u0131nda, olabildi\u011fince d\u0131\u015f\u0131nda kalmaktad\u0131r.<\/p>\n