{"id":7867,"date":"2019-03-08T22:17:07","date_gmt":"2019-03-08T22:17:07","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=7867"},"modified":"2019-03-08T22:17:07","modified_gmt":"2019-03-08T22:17:07","slug":"abhaz-kiliseleri-ve-inanci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/abhaz-kiliseleri-ve-inanci\/","title":{"rendered":"ABHAZ K\u0130L\u0130SELER\u0130 ve \u0130NANCI"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-2\/840.JPG\" alt=\"\" width=\"417\" height=\"305\" \/><\/p>\n<p><strong>K.S. \u015eark\u0131l<\/strong><br \/>\n\u00c7eviri: PAPAPHA Mahinur Tuna<br \/>\n4 Eyl\u00fcl 2012<\/p>\n<p><strong> ANIXA<\/strong><br \/>\nNIXA<br \/>\nLIXNIX (LIXNI NIXA)<br \/>\nL\u0131kn\u0131 Mabedi<\/p>\n<p>Abhazya&#8217;da her k\u00f6y\u00fcn bir ibadet bi\u00e7imi ve bir mabedi vard\u0131r. Gudauta b\u00f6lgesine ba\u011fl\u0131 L\u0131xn\u0131 k\u00f6y\u00fcn\u00fcn kendine \u00f6zg\u00fc bir mabedi vard\u0131r. L\u0131dzaa ve Dur\u0131p\u015f mabedi de ayn\u0131 kategoride ve ayn\u0131 g\u00fc\u00e7tedir. Hatta bu mabutlar\u0131n birbirleriyle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcklerine inan\u0131l\u0131r. Halk\u0131n s\u00f6ylencelerine g\u00f6re bunlar birbirlerine gidip gelirlermi\u015f. L\u0131xn\u0131x, L\u0131dzaan\u0131x ve D\u0131dr\u0131p\u015f mabedlerine giden bu mabudlar giderken etrafa \u0131\u015f\u0131k ve ate\u015f sa\u00e7arlarm\u0131\u015f. G\u00f6rd\u00fck diyenlerin anlatt\u0131klar\u0131na g\u00f6re bunlar giderken insanlar \u00e7ok korkarm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>L\u0131xn\u0131 mabedinin de di\u011fer mabetler gibi bir rahibi var. Bu rahip \u015eakr\u0131l ailesine mensup. \u015eakr\u0131l ailesine mensup ki\u015filer, di\u011fer mabetlerde oldu\u011fu gibi herhangi bir zanl\u0131n\u0131n su\u00e7unu tam olarak saptayamad\u0131klar\u0131nda, emin olmak i\u00e7in zanl\u0131y\u0131 buraya getirip yemin ettirirlermi\u015f. Zanl\u0131 burada kendini aklamak zorundaym\u0131\u015f. Su\u00e7lu ki\u015fi, \u201cL\u0131xn\u0131x tuttu\u201d diye bilinen en iyi rahipleri \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p kurban keserek kendini burada affettirmek zorundaym\u0131\u015f. Bu rit\u00fceli y\u00f6neten rahibin hakk\u0131 da ayr\u0131ca \u00f6denirmi\u015f.<\/p>\n<p>L\u0131xn\u0131x \u00f6zellikle \u015eakr\u0131l s\u00fclalesine aittir. O y\u00fczden bu aile y\u0131lda bir kere burada ibadet eder. Bu ibadet M\u015fap\u0131 g\u00fcn\u00fcne yani Paskalya&#8217;ya denk gelir. Sabah kiliseden \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 gibi kilisenin bulundu\u011fu avluda L\u0131xn\u0131 mabedi olarak tesbit edilen yerde ibadet ederler. Kilisenin avlusunda, kiliseden biraz uzakta, bat\u0131ya do\u011fru bir yerde topra\u011fa g\u00f6m\u00fcl\u00fc kocaman bir \u015farap f\u0131\u00e7\u0131lar\u0131 vard\u0131r. \u015eakr\u0131l ailesi bu f\u0131\u00e7\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda toplan\u0131r dua ederler. Bu f\u0131\u00e7\u0131 sadece \u015farap saklamak i\u00e7indir, yirmibe\u015f testi \u015farap alan bu f\u0131\u00e7\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na toplanan \u015eakr\u0131l ailesinin rit\u00fcelinde kurban kesmek yoktur, onlar buraya sadece dua etmek i\u00e7in toplan\u0131rlar. Bu duaya Abhazca \u201cAn\u0131h\u00fcara\u201d denir.<\/p>\n<p>Her y\u0131l bu aileden biri bu g\u00f6revi yerine getirir. Bu g\u00f6revi s\u0131rayla \u00fcstlenen ki\u015filer, \u015funlar\u0131 yapar: Her \u015feyden \u00f6nce g\u00f6revi \u00fcstlenen ki\u015fi bu koca f\u0131\u00e7\u0131y\u0131 a\u011fz\u0131na kadar kaliteli k\u0131rm\u0131z\u0131 Abhaz \u015farab\u0131 ile doldurmak zorundad\u0131r. Bir ke\u00e7i kesilir, \u201caxurdz\u201d denen dar\u0131dan ab\u0131sta (pasta-mamalika) yap\u0131l\u0131r. Ocak ate\u015finde pi\u015firilen bol peynirli \u201ca\u00e7af\u00fc\u201d denen \u00e7\u00f6rekler ile \u201ca\u015f\u0131rdz\u201d denen dar\u0131 unundan yap\u0131lm\u0131\u015f yuvarlak bir ekmek \u201ckuakuar\u201d veya kurabiye gibi bir \u015fey haz\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131 haz\u0131rlamak Ahr\u0131tsa&#8217;da ya\u015fayan \u015eakr\u0131l ailesinin g\u00f6revidir. L\u0131xn\u0131 meydan\u0131n\u0131n bat\u0131s\u0131na d\u00fc\u015fen bu topra\u011fa \u201cAhr\u0131tsa\u201c denir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn \u015eakr\u0131l ailesi bu rit\u00fceli ortak yapar. Her hanede ka\u00e7 erkek varsa onlar i\u00e7in iki veya \u00fc\u00e7er kova dolusu bu\u011fday unu, ona yetecek kadar taze peynir falan toplan\u0131r.<\/p>\n<p>O y\u0131l rit\u00fcel d\u00fczenleyecek olan ki\u015fi yar\u0131n \u201cM\u015fap\u0131\u201d yani \u201cPaskalya\u201d ise o g\u00fcn koca bir \u201cxuarc\u0131n\u201d ba\u011flay\u0131p b\u00fct\u00fcn \u015eakr\u0131llar\u0131 dola\u015f\u0131r, her haneye u\u011frayarak bu\u011fday unu ve taze peynir toplar. M\u015fap\u0131 g\u00fcn\u00fc hen\u00fcz g\u00fcn do\u011fmadan \u201c\u00e7af\u00fc\u201d denen \u00e7\u00f6rekler ve \u201ckuakuar\u201d denen ekmekler evde pi\u015firilir, bir arabaya konarak s\u0131cak s\u0131cak dua yap\u0131lan yere g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Ke\u00e7i ve ab\u0131sta (pasta) dua edilecek olan yerde pi\u015firilir.<br \/>\nB\u00fct\u00fcn bu yiyecekler s\u0131cac\u0131kken, mis gibi haz\u0131rlan\u0131r. M\u015fap\u0131 g\u00fcn\u00fc kiliseden \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz o rit\u00fcelin yap\u0131laca\u011f\u0131 kutsal mekana yani \u015farap f\u0131\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n bulundu\u011fu yere gidilir. F\u0131\u00e7\u0131 orada ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6m\u00fcl\u00fc durmaktad\u0131r. Tepesinde \u201ca\u011fu\u00e7makia\u201d denen ah\u015fap bir \u00e7ubuk bulunur. Bu tahtan\u0131n \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck bir ta\u015f durur. Ayr\u0131ca f\u0131\u00e7\u0131n\u0131n etraf\u0131 da ta\u015flarla \u00e7evrilir. F\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u00e7evresi \u00f6nce yapraklarla kapat\u0131l\u0131r sonra ta\u015flarla \u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>M\u015fap\u0131 g\u00fcn\u00fc kiliseden \u00e7\u0131kan b\u00fct\u00fcn \u015eakr\u0131l ailesinin erkekleri eksiksiz bir bi\u00e7imde bu f\u0131\u00e7\u0131n\u0131n bulundu\u011fu yere giderler. Kad\u0131nlar giderse olmaz. Orada haz\u0131rlan\u0131p pi\u015firilen ke\u00e7i etinin \u00fczerinde f\u0131nd\u0131k a\u011fac\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f uzun bir \u015fi\u015f bulunur. Bu \u015fi\u015fe kuakuar denen ekmek ile pi\u015fmi\u015f ke\u00e7i y\u00fcre\u011fi ve ci\u011feri tak\u0131l\u0131r ve haz\u0131r bekletilir.<\/p>\n<p>Halk kiliseden \u00e7\u0131k\u0131nca rit\u00fceli yapmakla g\u00f6revli olan ev sahibi, bu genellikle ailenin b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc olur. Halk\u0131n aras\u0131nda dola\u015farak \u00e7a\u011fr\u0131da bulunur. Oradakileri, \u015eakr\u0131llar\u0131n mabedine davet eder. Buraya davet etti\u011fi ki\u015filer \u00e7o\u011funlukla sa\u011fl\u0131kl\u0131 ki\u015filer olur ve onlar da bu daveti mutlaka kabul ederler. Papaz da orada g\u00f6revini bitirmi\u015f oldu\u011fu i\u00e7in bu rit\u00fcele kat\u0131labilir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra \u015eakr\u0131l s\u00fclalesinden ya\u015f\u00e7a b\u00fcy\u00fck ve de temiz, yani su\u00e7 i\u015flememi\u015f, sayg\u0131n biri rahip olarak se\u00e7ilir. Onlar\u0131n se\u00e7ti\u011fi bu ki\u015fi ci\u011feri ve kalbi tutmakla g\u00f6revlidir. B\u00f6yle se\u00e7ilen ki\u015filer \u00f6l\u00fcnceye kadar bu g\u00f6revi yerine getirmek zorunda kal\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bu rahip gidip \u015farap f\u0131\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda durur, y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00fcne\u015fin do\u011fdu\u011fu y\u00f6ne d\u00f6ner. Buras\u0131 L\u0131xn\u0131 kilisesine \u00e7ok yak\u0131nd\u0131r. L\u0131xn\u0131 kilisesini arkas\u0131na alarak durur. Sa\u011f eliyle, \u00fczerine kuakuar denen k\u00fc\u00e7\u00fck ekmeklerin, pi\u015firilmi\u015f kurban ci\u011ferinin ve y\u00fcre\u011finin tak\u0131l\u0131 oldu\u011fu \u015fi\u015fi al\u0131r. Sol eliyle de \u015eakr\u0131l ailesinin erkeklerinin say\u0131s\u0131 kadar mum tutar. Her aile evinde ne kadar erkek varsa o kadar say\u0131da mumu \u00f6nceden haz\u0131r edip getirir. Bu mumlar da o s\u0131rada yak\u0131lm\u0131\u015f olur. Rahip elinde yanan mumlar ve \u015fi\u015f oldu\u011fu halde f\u0131\u00e7\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na gelir. \u015eark\u0131l s\u00fclalesinin b\u00fct\u00fcn erkekleri de onun arkas\u0131ndan f\u0131\u00e7\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na toplan\u0131r. Davet edilen konuklar ise biraz daha kenarda durur. Dua bitinceye kadar konuklar\u0131n \u015eakr\u0131l s\u00fclalesinin aras\u0131nda dikilmesi olmaz. Sadece bir ki\u015fi eline bir kadeh \u015farap al\u0131p rahibin yan\u0131na gelir ve orada durur. Dua s\u0131ras\u0131nda \u015farap f\u0131\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131 a\u00e7\u0131k kalmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra rahip y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne d\u00f6nerek elinde tuttu\u011fu \u015feyleri de havaya kald\u0131rarak dua etmeye ba\u015flard\u0131 ve \u015f\u00f6yle der: \u201cEy \u015eakr\u0131l s\u00fclalesinin tanr\u0131s\u0131, her y\u0131l oldu\u011fu gibi, bu g\u00fcn buraya \u015eakr\u0131llar cigerlerini ve y\u00fcreklerini al\u0131p geldiler. B\u00fcy\u00fck, k\u00fc\u00e7\u00fck, aya\u011f\u0131na basabilen herkes sana diz \u00e7\u00f6kmek i\u00e7in buraya geldi. Ey y\u00fcce L\u0131xn\u0131x! Sana yalvar\u0131yoruz, her zaman yapt\u0131\u011f\u0131n gibi bizden s\u0131cak bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 eksik etme, bizi koru! Ailemize, bize yak\u0131\u015fmayan, yara\u015fmayan bir \u015fey yapt\u0131rma. Bilmediklerimizden \u00f6t\u00fcr\u00fc bizi ba\u011f\u0131\u015fla! Sana yalvar\u0131yoruz s\u0131cak bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve s\u0131cak kalbini bizden esirgeme! Bizi \u015feytandan koru, hakk\u0131m\u0131zda k\u00f6t\u00fcl\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnenlerden bizi koru! Bizden k\u00f6t\u00fcl\u00fckle kan alma, zehirli ter ak\u0131tma, bizi kaza ve belalardan koru! Senin alt\u0131n taban\u0131na kurban olal\u0131m. Sana yalvar\u0131yoruz. Aya\u011f\u0131n\u0131 tutuyoruz. \u0130nsanlar\u0131m\u0131z\u0131 koru, insan\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7o\u011falt, soyumuzu artt\u0131r! Her y\u0131l b\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck kalabal\u0131k bir bi\u00e7imde aya\u011f\u0131n\u0131 tutmak i\u00e7in gelelim. Ba\u015fka bir s\u0131k\u0131nt\u0131m\u0131z olmas\u0131n, bizi g\u00f6zet, ac\u0131 ve keder verme, sana hizmette kusur etmeden, sana hizmeti bize \u00e7ok g\u00f6rmeden, huzuruna huzurla gelmemizi nasip eyle!\u201d diyen rahip s\u00f6zlerini bitirdikten sonra herkes hep bir a\u011f\u0131zdan \u201cAmin! Tanr\u0131\u2019m\u0131z senin dediklerini kabul etsin!\u201d derler.<\/p>\n<p>Bu kez rahip y\u00fcz\u00fcn\u00fc kiliseye d\u00f6ner ve \u015f\u00f6yle s\u00f6yler: \u201cNan, Anana Ahkuaj\u00fcduw\u201d yani \u201cB\u00fcy\u00fckanne, B\u00fcy\u00fck Krali\u00e7e, Anana\u201d s\u0131cak bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve s\u0131cak kalbini bizden esirgeme, bizi k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden koru. Bize aya\u011f\u0131n\u0131 tutmaktan ba\u015fka bir keder verme. Bunun i\u00e7in sana yalvar\u0131yoruz. Alt\u0131n taban\u0131na kurban olal\u0131m!\u201d der ve orada bulunanlar da hep bir a\u011f\u0131zdan \u201cAmin!\u201d derler. Sonra rahip konuklar\u0131n bulundu\u011fu tarafa d\u00f6ner. \u201cEvlatlar, bu g\u00fcn \u015eakr\u0131llar\u0131n mabedine kat\u0131lan de\u011ferli konuklar! Hepiniz kendi tanr\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n \u015fefaatine nail olun. \u00c7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc L\u0131xn\u0131x&#8217;\u0131n da \u015fefaati \u00fczerinize olsun. Seneye siz de biz de iyi g\u00fcnlerde g\u00f6r\u00fc\u015felim!\u201d der ve orada bulunanlar\u0131n hepsi hep bir a\u011f\u0131zdan amin der.<\/p>\n<p>Daha sonra \u015farap f\u0131\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda durarak dua eden rahip dua etti\u011fi f\u0131\u00e7\u0131dan biraz \u015farap al\u0131r ve i\u00e7er. Cigerin ve y\u00fcre\u011fin tad\u0131na bakar. Bu kez rahibin eline \u00fczerinde yapraklar\u0131 bulunan bir f\u0131nd\u0131k dal\u0131 tutu\u015ftururlar. Rahip \u00fczerine dua etti\u011fi \u015farap f\u0131\u00e7\u0131s\u0131na bu dal\u0131 dald\u0131r\u0131r ve bu \u015farapl\u0131 dal\u0131 \u015eakr\u0131l ailesinin erkeklerinin \u00fczerine serperek onlar\u0131 kutsar. Daha sonra da \u00fczerinde kuakuar denen ekmeklerin ci\u011ferin ve y\u00fcre\u011fin bulundu\u011fu \u015fi\u015fi eline al\u0131r ve onun \u00fczerine de biraz \u015farap serper bunu yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada da \u015f\u00f6yle dua eder: \u201cAbriy A\u00e7bey \u00c7a\u00e7bey y\u0131kikia, y\u0131\u00e7\u00fckia y\u0131rxigdzan\u0131 r\u0131zxara r\u00e7astsaandza \u00e7\u00fcgiara hzaaw\u0131mgan, \u00e7\u00fcgiala \u015fa halw\u0131mx\u0131n, z\u0131y\u00fcala p\u0131xdz\u0131 haluw\u0131mx\u0131n.\u201d Yani \u201cBunu A\u00e7ba ve \u00c7a\u00e7balara par\u00e7alay\u0131p didikleyip doyas\u0131ya yedirinceye kadar bize k\u00f6t\u00fcl\u00fck verme. K\u00f6t\u00fcl\u00fckle bizden kan \u00e7\u0131karma, zehirle ter \u00e7\u0131karma\u201d der, sonra elindekileri g\u00f6t\u00fcr\u00fcp kilisenin duvar\u0131na ula\u015fabildi\u011fi bir y\u00fcksekli\u011fe s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Daha sonra rahibin \u00fczerine dua etti\u011fi bu okunmu\u015f kalp, ci\u011fer ve \u00e7\u00f6rekleri t\u00fcm \u015eakr\u0131llara biraz biraz da\u011f\u0131t\u0131r, tad\u0131na bakt\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Bu seremoni bittikten sonra, daha \u00f6nce f\u0131nd\u0131k yapraklar\u0131n\u0131 yere sererek haz\u0131rlam\u0131\u015f olduklar\u0131 sofran\u0131n \u00fczerine ab\u0131sta (pasta) getirilip konur. Onun etraf\u0131na da \u00fczerine oturabilecek cinsten ta\u015flar dizilir. \u015earab\u0131 sunan ki\u015fi d\u0131\u015f\u0131nda herkes bu ta\u015flar\u0131n \u00fczerine oturur. Et da\u011f\u0131tan ki\u015fi teker teker herkesin pay\u0131n\u0131 verir, ayr\u0131ca herkese birer dilim \u00e7\u00f6rek verir. \u00c7af\u00fc denen bu \u00e7\u00f6rekler yendikten sonra \u015farap i\u00e7ilir ve yemek yenir. Bir ziyafet sofras\u0131 nas\u0131l y\u00f6netiliyorsa bu rit\u00fceldeki sofra da aynen \u00f6yle y\u00f6netilir. Rahip aya\u011fa kalk\u0131p orada bulunan kalabal\u0131\u011fa d\u00f6nerek: \u201cEvlatlar! Bu g\u00fcn burada bulunan ev sahipleri ve konuklar! \u015eu an temiz bir yerde, kutsal bir mekanda oturuyoruz. Buras\u0131 bir tanr\u0131 mekan\u0131. Onun aya\u011f\u0131n\u0131 tutaca\u011f\u0131m\u0131z yer. Burada b\u00fcy\u00fck yiyecek, k\u00fc\u00e7\u00fck yiyecek diye bir \u015fey yoktur. Bir mabedde oldu\u011fu gibi, kutsal kurallar gere\u011fi tanr\u0131n\u0131n bize lay\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc sofran\u0131n ba\u015f\u0131nday\u0131z. \u0130\u00e7ece\u011fimiz var i\u00e7ebildi\u011fimiz kadar i\u00e7mek i\u00e7in. Evlatlar sizin yerinize ben \u00f6leyim. Ev sahipleri ve konuklar, l\u00fctfen hepiniz istedi\u011finiz kadar yiyin i\u00e7in ama \u015fu kutsal mabedi elime alarak sizlere yalvar\u0131yorum, size rica ediyorum. Bu kutsal mabedimize yak\u0131\u015fmayacak bir s\u00f6z s\u00f6ylemeden, birbirinizi kutsay\u0131n, birbirinize dualar edin, mabede de\u011fer vererek birbirinizi k\u0131rmadan sevgiyle da\u011f\u0131l\u0131n, l\u00fctfen\u201d der. Bunu duyan ev sahibi ve konuklar ad\u0131na konu\u015fanlar; \u201cB\u00f6yle bir \u015fey kutsal mekana yara\u015fmaz. B\u00f6yle biri \u00e7\u0131karsa onu mabede veririz, ona burada t\u00f6vbe getirtir, yemin ettiririz\u201d diyerek birbirlerini ikaz ederler.<\/p>\n<p>Bu sofrada \u015farap y\u00fcz\u00fcnden en ufak bir tart\u0131\u015fma \u00e7\u0131karmadan, kadeh kald\u0131r\u0131p konu\u015fmalar\u0131 i\u00e7in birbirlerine \u0131srar ederler. Be\u015f alt\u0131 su barda\u011f\u0131 \u015farap i\u00e7en biri en ufak bir sorun yaratmadan buradan ayr\u0131l\u0131r. Ya\u015fl\u0131lar ise \u201cakuapey\u201d denen kadeh dolusu \u015farab\u0131 bir solukta i\u00e7mezlerse olmaz. Bu denli i\u00e7tikleri halde en ufak bir yanl\u0131\u015fl\u0131k olmaz.<\/p>\n<p>Mabedden ayr\u0131lmalar\u0131na yak\u0131n \u015eakr\u0131llar bir araya gelip seneye bu rit\u00fceli kimin yapaca\u011f\u0131n\u0131 tayin ederler. Bazen ufak tart\u0131\u015fmalar, yanl\u0131\u015f anlamalar ve s\u0131ray\u0131 \u015fa\u015f\u0131rmalar olur, bu olmas\u0131n diye bir yere not edecek de\u011filler ya yine bir araya gelip yanl\u0131\u015f\u0131 d\u00fczeltirler.<\/p>\n<p>F\u0131\u00e7\u0131daki t\u00fcm \u015farab\u0131 i\u00e7mezler, f\u0131\u00e7\u0131da epeyce \u015farap kal\u0131r. Bu kalan \u015faraptan 20 kadeh alacak b\u00fcy\u00fck bir testi dolusu \u015farap mabede hizmetle y\u00fck\u00fcml\u00fc olmayan \u015eakr\u0131llara her y\u0131l de\u011fi\u015fimli olarak verilir. Her y\u0131l bunu biri al\u0131r. Bunu alan ki\u015fi mabet \u015farab\u0131 diye \u00e7ok de\u011fer verir eve gelen gidenlere bir kadeh tatt\u0131r\u0131r. Bu i\u00e7ilirken \u201c\u00c7aan\u0131bziyala! Bir dahaki M\u015fap\u0131&#8217;da sa\u011fl\u0131kla bulu\u015fmak \u00fczere!\u201d diye dua edilir. Bunu i\u00e7en ki\u015fi her kim olursa olsun daima aya\u011fa kalk\u0131p i\u00e7melidir. Oturarak i\u00e7mek olmaz. Ayr\u0131ca kadeh ba\u015fka bir mabedin ad\u0131yla de\u011fil de mutlaka L\u0131xn\u0131 mabedinin ad\u0131yla kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eakr\u0131l ailesine ait olan kilise bah\u00e7esindeki bu \u015farap f\u0131\u00e7\u0131s\u0131ndan ba\u015fka \u015eakr\u0131l ailesine mensup olan her hanenin evinin bah\u00e7esinde L\u0131xn\u0131 \u015farab\u0131 diye b\u00f6yle f\u0131\u00e7\u0131lar g\u00f6m\u00fcl\u00fcd\u00fcr. Onlar mabedden d\u00f6ner d\u00f6nmez bir kuzu kesip \u00e7af\u00fc denen \u00e7\u00f6reklerle mabette dua ettikleri gibi evde de dua ederler. Buradaki rit\u00fcele kad\u0131nlar yine dahil edilmez. B\u0131rak\u0131n bu rit\u00fcele dahil olmak bu f\u0131\u00e7\u0131dan \u015farap bile alsalar olmaz.<\/p>\n<p>L\u0131xn\u0131 mabedinin g\u00fcc\u00fc konusunda \u015f\u00f6yle bir s\u00f6ylenti vard\u0131r. Bir g\u00fcn L\u0131xn\u0131 Meydan\u0131&#8217;ndaki o b\u00fcy\u00fck \u0131hlamur a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131nda konu\u015fmalar yap\u0131l\u0131rken yanlar\u0131na bir atl\u0131 gelmi\u015f. Bu atl\u0131 a\u011fac\u0131n alt\u0131nda oturan ki\u015filere selam vermeden haval\u0131 bir bi\u00e7imde at\u0131yla avluya girmi\u015f, \u0131hlamur a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131nda oturan ya\u015fl\u0131lardan biri buna \u00e7ok \u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f. \u201cEy y\u00fcce L\u0131xn\u0131, bu m\u00fcnasebetsiz atl\u0131y\u0131 daha ileri g\u00f6nderme!\u201d demi\u015f. Atl\u0131 at\u0131na haydi! deyince kilisenin yan\u0131na varamadan at\u0131n\u0131n aya\u011f\u0131 kaym\u0131\u015f, at\u0131n da adam\u0131n da kafas\u0131 u\u00e7up gitmi\u015f.<\/p>\n<p><strong> NOTLAR:<br \/>\nAn\u0131xa:<\/strong> S\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn etimolojik analizi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u201cAn\u201d daxianu. \u201cAn-\u0131-xa\u201d yani \u201cannenin bulundu\u011fu yer\u201d veya \u201canne resminin as\u0131l\u0131 oldu\u011fu yer\u201d gibi anlamlar \u00e7\u0131kar\u0131labilir. Abhazca Tanr\u0131 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc de anne ile ili\u015fkili bir s\u00f6z olup \u201cAn\u00e7\u00fca\u201d, \u201can-l\u0131\u00e7\u00fca \u201c annenin teni ya da sil\u00fceti gibi anlamlar i\u00e7erir. Bu s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn Ana tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcne ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyenler de var.<br \/>\n<strong> N\u0131xa:<\/strong> Tap\u0131nak demek, ayn\u0131 zamanda \u201cyaz\u0131l\u0131nan yer\u201d anlam\u0131na geliyor. Baz\u0131lar\u0131 da su\u00e7lulara yemin ettirilen bir yer oldu\u011fu i\u00e7in\u201cn\u0131x\u201d- \u201chay\u0131r\u201d ben yapmad\u0131m denilen yer gibi bir anlam ifade etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar.<br \/>\n<strong>An\u0131h\u00fca:<\/strong>Dua etmek, bayram yapmak.<br \/>\n<strong>An\u0131xapay\u00fc:<\/strong> Rahip, An\u0131xa&#8217;da yap\u0131lan rit\u00fceli y\u00fcr\u00fcten ki\u015fi.<br \/>\n<strong>Awaxuama:<\/strong> Kilise. Kilise rahipleri ayr\u0131 isimlerle an\u0131l\u0131yor. Onlara \u201can\u0131xapay\u00fc\u201d denmiyor. G\u00f6revlerinin durumuna g\u00f6re ve kilise diline yak\u0131n s\u00f6zc\u00fckler kullan\u0131yorlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K.S. &#350;ark&#305;l &Ccedil;eviri: PAPAPHA Mahinur Tuna 4 Eyl&uuml;l 2012 ANIXA NIXA LIXNIX (LIXNI NIXA) L&#305;kn&#305; Mabedi Abhazya&rsquo;da her k&ouml;y&uuml;n bir ibadet bi&ccedil;imi ve bir mabedi vard&#305;r. Gudauta b&ouml;lgesine ba&#287;l&#305; L&#305;xn&#305; k&ouml;y&uuml;n&uuml;n kendine &ouml;zg&uuml; bir mabedi vard&#305;r. L&#305;dzaa ve Dur&#305;p&#351; mabedi de ayn&#305; kategoride ve ayn&#305; g&uuml;&ccedil;tedir. Hatta bu mabutlar&#305;n birbirleriyle g&ouml;r&uuml;&#351;t&uuml;klerine inan&#305;l&#305;r. Halk&#305;n s&ouml;ylencelerine g&ouml;re [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-7867","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur-ana-sayfa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7867","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7867"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7867\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7869,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7867\/revisions\/7869"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}