{"id":826,"date":"2019-02-20T17:55:51","date_gmt":"2019-02-20T17:55:51","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=826"},"modified":"2019-02-20T17:55:51","modified_gmt":"2019-02-20T17:55:51","slug":"ana-dil-anavatan-demektir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/ana-dil-anavatan-demektir\/","title":{"rendered":"ANA D\u0130L, ANAVATAN DEMEKT\u0130R"},"content":{"rendered":"<p><strong>YEMUZ Nevzat Tarak\u00e7\u0131<br \/>\n<\/strong><span style=\"font-family: Arial;\">26.04.2008<\/span><\/p>\n<p>Gelece\u011fimizi, inanc\u0131m\u0131z\u0131, tarihimizi, yani bizi biz yapan de\u011ferlerimizi gelece\u011fe ta\u015f\u0131yan dilimiz de\u011fil mi?<\/p>\n<p>Toplumlar\u0131n hayat\u0131nda dil, dinden de \u00f6nde gelmez mi?<\/p>\n<p>Dinler, dilsiz ya\u015fayabilir mi?<\/p>\n<p>Dini de dille anlatmaz m\u0131y\u0131z?<\/p>\n<p>Bu konuya bu \u015fuurla bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda istikbal ve istikl\u00e2limiz i\u00e7in g\u00fczel dilimize sahip \u00e7\u0131kmak \u00f6ncelikli g\u00f6revimiz olmal\u0131 de\u011fil mi?<\/p>\n<p>Dilin do\u011fru ve d\u00fczg\u00fcn konu\u015fulmas\u0131, kurallar\u0131na g\u00f6re yaz\u0131lmas\u0131 toplumlar i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131makta.<\/p>\n<p><strong> Unutulmamal\u0131, dil olmadan edebiyat, edebiyat olmadan k\u00fclt\u00fcr, k\u00fclt\u00fcr olmadan millet olmaz.<\/strong><\/p>\n<p>Zira dil ve edebiyat bir milletin kimli\u011fidir.<\/p>\n<p>\u201cMillet, edebiyat\u0131 olan toplumdur.\u201d der Balzac<\/p>\n<p>K\u0131rg\u0131zistan&#8217;da bir atas\u00f6z\u00fc var. &#8220;Bana edebiyat\u0131n\u0131 s\u00f6yle, sana nas\u0131l bir millete mensup oldu\u011funu anlatay\u0131m.&#8221;<\/p>\n<p>K\u00fcreselle\u015fen d\u00fcnyam\u0131zda, ekonomik ve siyasal bak\u0131mdan g\u00fc\u00e7l\u00fc olan milletlerin, di\u011fer milletleri k\u00fclt\u00fcr ve dil bak\u0131m\u0131ndan ku\u015fatma alt\u0131na ald\u0131klar\u0131 ac\u0131 bir ger\u00e7ek.<\/p>\n<p>Dili yozla\u015fm\u0131\u015f bir milletin ya\u015fayabilmesi imk\u00e2ns\u0131z.<\/p>\n<p>Haz\u0131rd\u0131r o millet i\u00e7in t\u00fckeni\u015f, yok olu\u015f.<\/p>\n<p>Bu hakikatin bilincinde olan, t\u00fckeni\u015fi d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile istemeyen samimi ki\u015filer, toplumlar\u0131n\u0131n gelece\u011fi ad\u0131na \u00e7ile \u00e7ekmekte, \u0131st\u0131rap hissetmekte, gelece\u011fi kurtarman\u0131n ince hesaplar\u0131n\u0131 yapmakta, \u00e7\u0131rp\u0131nmakta.<\/p>\n<p><strong> R\u00fcyalar\u0131n\u0131 anadilleriyle g\u00f6rmeyen,<\/strong><\/p>\n<p>H\u00fclyalar\u0131n\u0131 anadilleriyle kuramayan bizler fark\u0131nda m\u0131y\u0131z acaba neler kaybetti\u011fimizin?<\/p>\n<p>\u201cKendi esrar\u0131n\u0131 bilemeyenler, kendi saz\u0131n\u0131 \u00e7alamaz.\u201d ( M. \u0130kbal ) s\u00f6z\u00fcn\u00fcn vurgulad\u0131\u011f\u0131 hakikatin fark\u0131nda m\u0131y\u0131z?<\/p>\n<p>Dil, insanlar\u0131 ayn\u0131 duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ideal potas\u0131nda bir araya getirerek onlar\u0131 millet yapan, milli birlik ve beraberli\u011fi tesis eden bir kurumdur.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc, \u201c <strong>Dilsiz millet ol- maz, o- la- maz! \u201d<\/strong><\/p>\n<p>Bunu iyi bilmek gerek, fakat bu da tek ba\u015f\u0131na yet-mez!<\/p>\n<p>&#8211; Dilimiz unutuluyor mu?<\/p>\n<p>-Evet!<\/p>\n<p>&#8211; Yeni neslin g\u00fcndeminde \u201cdil\u201d var m\u0131?<\/p>\n<p>&#8211; Hay\u0131r!<\/p>\n<p>&#8211; B\u00fcy\u00fckler bu i\u015fin bilincinde mi?<\/p>\n<p>&#8211; Ne fark eder, gerekli \u00f6nlemler al\u0131n\u0131p, uygulanmad\u0131ktan sonra.<\/p>\n<p>&#8211; Peki, ne yap\u0131labilir?<\/p>\n<p>&#8211; \u00d6ncelikle bu dili bilenler \u0131srarla konu\u015fmal\u0131, yazmal\u0131. Dilini bilen her anne baba \u00e7ocuklar\u0131na mutlaka \u00f6\u011fretmeli. Buna inanmal\u0131, bunu \u00f6nemsemeli. Yok olmamak i\u00e7in buna mecbur oldu\u011funu unutmamal\u0131. Her anne baba, en k\u0131sa s\u00fcrede bu bilin\u00e7le \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flamal\u0131.<\/p>\n<p><strong> B\u0131rakmal\u0131 birilerini su\u00e7lamay\u0131,<\/strong> \u201c Ben ne yapabilirim, elimden geleni yap\u0131yor muyum?\u201d demeli.<\/p>\n<p>Ne ac\u0131d\u0131r ki dilbilimciler, gerekli tedbirler al\u0131nmazsa d\u00fcnyada konu\u015fulan 5000\u2019e yak\u0131n dilin pek \u00e7o\u011funun k\u0131sa s\u00fcrede yok olaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmektedir.<\/p>\n<p>Bizler: \u201cNe yapal\u0131m, elden bir \u015fey gelmiyor, bu dil ya\u015fasa iyiydi ama hay\u0131rl\u0131s\u0131 olsun, kader i\u015fte!\u201d mi diyelim?<\/p>\n<p>Yoksa \u201c G\u00fczel dilimiz, d\u00fcnya var olduk\u00e7a ya\u015fayacak, konu\u015fulacak, yaz\u0131lacak, ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n tac\u0131 olacak!\u201d bunun i\u00e7in nas\u0131l bir bedel \u00f6denecekse \u00f6demeye haz\u0131r\u0131z! Hem de hemen, \u015fimdi!\u201d mi demeliyiz?<\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcr\u00fcn en \u00f6nemli iki \u00f6\u011fesi olan dil ve din ne kadar ciddiye al\u0131nsa azd\u0131r.<\/p>\n<p><strong> \u00c7ok iyi bilmeliyiz ki \u201cBir milletin edebiyat\u0131 o milletin kimli\u011fidir.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Her f\u0131rsatta, toplumlar i\u00e7in dil ve edebiyat\u0131n \u00f6nemini vurgulayan Yavuz B\u00fclent: \u201cEdebiyats\u0131z bir millet, ba\u015f\u0131bo\u015f bir kalabal\u0131kt\u0131r.\u201d der.<\/p>\n<p>\u015eair Bekir S\u0131tk\u0131 Erdo\u011fan: &#8220;Vatan\u0131n vatan olmas\u0131 i\u00e7in, \u015fiirin \u015fiir olmas\u0131 l\u00e2z\u0131m!&#8221; diyor.<\/p>\n<p>Onun i\u00e7in bir milletin heyecan\u0131n\u0131, bir milletin duygusunu, bir milletin \u015fevkini ve g\u00fczellik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 anlatanlar\u0131n, yani yazar ve \u015fairlerin i\u015fi \u00e7ok zordur.<\/p>\n<p><strong> Millet ad\u0131na konu\u015fmak bilgi, birikim, daha da \u00f6nemlisi sorumluluk gerektirir. <\/strong><\/p>\n<p>Dilimiz, gelece\u011fimizdir!<\/p>\n<p>Olmazsa olmaz\u0131m\u0131zd\u0131r!<\/p>\n<p>\u201cDil, bir milletin ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, inanc\u0131n\u0131, devlet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131, tarih \u015fuurunu, geleneklerini, g\u00f6reneklerini, e\u011fitimini, teknolojisini, mimarisini, musikisini\u2026 Yani i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131 s\u00f6z veya yaz\u0131yla ifade etti\u011fi, asla vazge\u00e7ilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan <strong>\u015fah damar\u0131d\u0131r.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>\u00dcnl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Wittgenstein:<em> \u201c<\/em><strong>Dilimin s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u00fcnyam\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131d\u0131r.\u201d<\/strong> \u0130fadesine bak\u0131l\u0131rsa, dil, sadece d\u00fc\u015f\u00fcnceyi aktaran kuru bir ifade de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ki\u015finin d\u00fcnyay\u0131 alg\u0131lama bi\u00e7imidir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn konu\u015fmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, konu\u015fmak istemedi\u011fimiz g\u00fczel dilimizin hali i\u00e7ler ac\u0131s\u0131.<\/p>\n<p>Oysaki bir millet, kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerini, hayat bi\u00e7imini hi\u00e7bir \u015feyin tesiri alt\u0131nda kalmaks\u0131z\u0131n ifade edebilece\u011fi kadar\u0131 ile h\u00fcrd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu manada h\u00fcrriyetin s\u0131n\u0131r\u0131 da, toplumun ve onu olu\u015fturan ki\u015filerin inanm\u0131\u015f olduklar\u0131 de\u011ferler b\u00fct\u00fcn\u00fcyle yak\u0131ndan alakal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Dil, bir millet i\u00e7in \u00e7ok \u015fey ifade eder.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc o do\u011frudan do\u011fruya milleti ifade etmektedir.<\/p>\n<p><strong> Milletse \u201cEdebiyat\u0131 olan bir topluluktur.\u201d <\/strong><\/p>\n<p>Edebiyat\u0131n temel malzemesi dildir.<\/p>\n<p>Dil olmazsa edebiyat\u0131m\u0131z olmaz.<\/p>\n<p>Cengiz AYTMATOV\u2019un da ifadesiyle, \u201c<strong>Millet, edebiyat\u0131ndan tan\u0131n\u0131r.\u201d <\/strong><\/p>\n<p>Edebiyat ise varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile bor\u00e7ludur, millet de edebiyat\u0131yla vard\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00f6z da\u011farc\u0131\u011f\u0131 alabildi\u011fine fakirle\u015fen dilimiz, b\u00fcz\u00fcld\u00fc, k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Bunun sonucu olarak, d\u00fc\u015f\u00fcncelerimiz, <strong> hayallerimiz, fikir d\u00fcnyam\u0131z ve kapasitemiz de k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fc. <\/strong><\/p>\n<p>Bu durum, fark\u0131nda olmasak da kendi kendimizi reddetmeye kadar gidecek.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu, <strong>millet olmay\u0131 reddetmektir!<\/strong><\/p>\n<p>Oysa dil meselesi ihmale gelmez.<\/p>\n<p>Dil ki milletin kalbidir.<\/p>\n<p>O kalpteki her kriz, millet b\u00fcnyesini \u00f6l\u00fcme yakla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Bunun i\u00e7in b\u00fcy\u00fckl\u00fck iddias\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn milletler, dillerini koruma ve onu zenginle\u015ftirme yolunda \u015fuur sahibidirler.<\/p>\n<p><strong> Bir insan i\u00e7in \u015fahdamar\u0131 ne ise, milletler i\u00e7in de dil odur.<\/strong><\/p>\n<p>Vatan ve millet sevgisini bize \u015f\u0131r\u0131nga eden dil ve edebiyatt\u0131r.<\/p>\n<p>Anla\u015f\u0131l\u0131yor de\u011fil mi ac\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n, sanc\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n ger\u00e7ek nedeni?<\/p>\n<p><strong> \u0130\u015fte bu zay\u0131f, \u00e7elimsiz dil d\u00fcnyas\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z, g\u00fcd\u00fck insanlar olarak yeti\u015fiyor.<\/strong><\/p>\n<p>Nam\u0131k Kemal&#8217;in s\u00f6yledi\u011fi gibi:<\/p>\n<p>&#8220;Bir insan\u0131n zek\u00e2s\u0131, bildi\u011fi kelime say\u0131s\u0131yla orant\u0131l\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte hesap ortada: 70.000 kelimeyle okuyan, d\u00fc\u015f\u00fcnen, konu\u015fan, yazan insanla bir avu\u00e7 kelimeyle okuyan, d\u00fc\u015f\u00fcnen, konu\u015fan insan nas\u0131l bir olabilir?<\/p>\n<p>Demek ki kelime hazineniz ne kadarsa o kadar d\u00fcnyan\u0131z, o kadar ufkunuz vard\u0131r.<\/p>\n<p>Kanayan, par\u00e7a par\u00e7a olan dilimizin \u015fu anki durumu,<\/p>\n<p>gen\u00e7lerimizin kelime da\u011farc\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n<p>dili bilen b\u00fcy\u00fcklerin ilgisizli\u011fi,<\/p>\n<p>\u015fuur ve his sahibi kimleri terletmiyor, k\u00fclt\u00fcr\u00fcne de\u011fer veren kimleri bunaltm\u0131yor ki?<\/p>\n<p>Dilim dilim benim dilim.<\/p>\n<p>Yok oluyor k\u00fclt\u00fcr\u00fcm, yok oluyor gelece\u011fim.<\/p>\n<p>Ya ben ecdad\u0131ma ne diyece\u011fim?<\/p>\n<p>Ne ac\u0131, bir yanda yok olan dil, yok olan k\u00fclt\u00fcr, yok olan gelecek\u2026<\/p>\n<p>Di\u011fer yanda biz.<\/p>\n<p><strong> Ya biz neyle me\u015fgul\u00fcz?<\/strong><\/p>\n<p>R\u00fcyas\u0131n\u0131 anadiliyle g\u00f6rmeyen,<\/p>\n<p>H\u00fclyas\u0131n\u0131 anadiliyle kuramayan bizler fark\u0131nda m\u0131y\u0131z acaba neler kaybetti\u011fimizin?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YEMUZ Nevzat Tarak&ccedil;&#305; 26.04.2008 Gelece&#287;imizi, inanc&#305;m&#305;z&#305;, tarihimizi, yani bizi biz yapan de&#287;erlerimizi gelece&#287;e ta&#351;&#305;yan dilimiz de&#287;il mi? Toplumlar&#305;n hayat&#305;nda dil, dinden de &ouml;nde gelmez mi? Dinler, dilsiz ya&#351;ayabilir mi? Dini de dille anlatmaz m&#305;y&#305;z? Bu konuya bu &#351;uurla bakt&#305;&#287;&#305;m&#305;zda istikbal ve istikl&acirc;limiz i&ccedil;in g&uuml;zel dilimize sahip &ccedil;&#305;kmak &ouml;ncelikli g&ouml;revimiz olmal&#305; de&#287;il mi? Dilin do&#287;ru ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[106],"tags":[],"class_list":["post-826","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar-yemuz-nevzat-tarakci","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/826","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=826"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/826\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":827,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/826\/revisions\/827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=826"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}