{"id":8706,"date":"2021-02-22T13:29:04","date_gmt":"2021-02-22T19:29:04","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=8706"},"modified":"2021-02-24T15:00:26","modified_gmt":"2021-02-24T21:00:26","slug":"hasoko-adel-mihamkeriy-1933-1984","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/hasoko-adel-mihamkeriy-1933-1984\/","title":{"rendered":"HA\u015eOKO ADEL MIHAMKERIY (1933-1984)"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-18338\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/HASOKO-ADEL-MIHAMKERIY-1933-1984-b.png\" alt=\"\" width=\"571\" height=\"297\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/HASOKO-ADEL-MIHAMKERIY-1933-1984-b.png 571w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/HASOKO-ADEL-MIHAMKERIY-1933-1984-b-300x156.png 300w\" sizes=\"(max-width: 571px) 100vw, 571px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><b>Dr. YED\u0130C Bat\u0131ray \u00d6zbek<\/b><\/span><\/p>\n<p>HA\u015eOKO Adel M\u0131hamkeri, 1933\u2019de Amman\u2019da d\u00fcnyaya geldi. Gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131ndan itibaren halk\u0131 ve halk\u0131n\u0131n sorunlar\u0131yla ilgilenmeye ba\u015flad\u0131. Bilhassa \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra \u00fcnl\u00fc Adige ozan\u0131 KUBE \u015eaban\u2019\u0131n Amman\u2019a gelmesinden sonra, ondan ald\u0131\u011f\u0131 bilgilerle hayat\u0131n\u0131 tamamen Adige k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ve halk\u0131na adad\u0131.<\/p>\n<p>Amman\u2019daki &#8220;\u00c7erkes Yard\u0131mla\u015fma&#8221; ve &#8220;\u00c7erkes Gen\u00e7lik&#8221;\u00a0 derneklerinde g\u00f6rev ald\u0131 ve etkinliklerine kat\u0131ld\u0131. KUBE \u015eaban ile birlikte, &#8220;Keberdeyme ya ce\u015f tev&#8221;\u00a0 ile &#8220;Psi Yi\u00e7ij&#8221;\u00a0 adl\u0131 tiyatro eserlerinin sahneye konmas\u0131nda etkin rol ald\u0131 ve kendiside bizzat sahneye \u00e7\u0131kt\u0131. \u00dcrd\u00fcn\u2019deki derneklerde Adigece okuma yazma kurslar\u0131 d\u00fczenledi. Bu etkinlikler Adigeler aras\u0131nda uyanmalara neden oldu. Uyan\u0131\u015f ve k\u00fclt\u00fcrel \u00e7al\u0131\u015fmalar; rejimle i\u00e7 i\u00e7e olmu\u015f, enseleri kal\u0131n, kar\u0131nlar\u0131 tok Adige k\u00f6kenli y\u00fcksek mevkideki b\u00fcrokratlar\u0131n i\u015fine gelmiyordu. Kendisi gibi d\u00fc\u015f\u00fcnen vatansever gen\u00e7lerle, Adige halk\u0131n\u0131n sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm aramak i\u00e7in d\u00fczenlenen gizli toplant\u0131lara kat\u0131l\u0131yordu. \u00dcrd\u00fcn gizli servisinin dinlemesinden \u00e7ekindiklerinden d\u0131\u015far\u0131da a\u00e7\u0131k arazide ve \u00e7\u00f6lde toplant\u0131lar\u0131n\u0131 yap\u0131yorlard\u0131. Bir millette hainler kendi i\u00e7inden \u00e7\u0131kar. En \u00e7okta kendi aram\u0131zdan \u00e7\u0131kanlar satarlar, kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in kendi halk\u0131n\u0131 ve &#8220;Adige (!)&#8221; k\u00f6kenli \u00dcrd\u00fcn gizli emniyet ba\u015fkan\u0131n\u0131n emriyle Adel ve kader arkada\u015f\u0131 olan Semih Thab\u0131s\u0131m tutuklan\u0131r ve sahraya g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrler. Aylarca \u00e7\u0131r\u0131l\u00e7\u0131plak boynuna kadar gelen suda bekletilirler ve sonunda da serbest b\u0131rak\u0131l\u0131rlar. Her iki kader arkada\u015f\u0131n\u0131n bu i\u015fkence sonunda b\u00f6brekleri iltihaplan\u0131r ve her ikisi de onlar\u0131 yakinen tan\u0131yanlar\u0131n bildi\u011fi gibi, b\u00f6brek yetersizli\u011finden birer hafta arayla ADEL M\u0131hamkeri\u00a0 Wuppertal\u2019de, Semih Thab\u0131s\u0131m ise anavatan Nal\u00e7ik\u2019te hayata g\u00f6zlerini yumarlar.<\/p>\n<p>HA\u015eOKO Adel M\u0131hamkeri\u00a0 \u00dcrd\u00fcn\u2019de ya\u015fayamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlar, zaten \u00f6\u011fretmeni Kube \u015eaban\u2019da \u00dcrd\u00fcn\u2019deki bask\u0131lara dayanamayarak Fransa\u2019ya gitmi\u015fti. Ancak Adel\u2019in hedefinde anavatan vard\u0131r. Anavatana giderek oraya yerle\u015fmekti amac\u0131. Bu arzuyla 1960\u2019da \u00f6nce Var\u015fova\u2019ya oradan da Moskova\u2019ya ge\u00e7er. Her nedense anavatan \u00c7erkesya\u2019ya giderek yerle\u015fme izini alamaz. \u00dczg\u00fcn \u00a0kolu kanad\u0131 k\u0131r\u0131k Sovyetler Birli\u011fi\u2019nden ayr\u0131lmak zorunda kal\u0131r. Art\u0131k Adel\u2019in gidece\u011fi \u00fclkesi yoktur. Almanya\u2019ya gelir, Wuppertal kentine yerle\u015fir. Burada e\u015fi Elke\u2019yi tan\u0131r ve onunla hayat\u0131n\u0131 birle\u015ftirir. Bu evlilikten bir k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 &#8220;Diyane&#8221; d\u00fcnyaya gelir.<\/p>\n<p>Adel \u00c7erkes&#8217;siz yapamayacak kadar halk\u0131na tutkusu vard\u0131r. Bu tutkusu normal bir insan gibi ya\u015fayamayacak kadar sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na mal olmas\u0131na ra\u011fmen, yinede halk\u0131ndan vazge\u00e7medi. O hayat\u0131 pahas\u0131na da olsa da halk\u0131na, diline, k\u00fclt\u00fcr\u00fcne a\u015f\u0131k bir insand\u0131. Nitekim sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozan kraldan daha fazla kralc\u0131 hainler bir mektupla kendisinden \u00f6z\u00fcr dilemi\u015flerdi. Hainlerin tarihimize ge\u00e7meleri i\u00e7in mektubu vermesini ve adlar\u0131n\u0131n hain olarak ilan edece\u011fimizi s\u00f6yleyince; &#8220;Babalar\u0131n\u0131n hainli\u011finden \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ve s\u00fclalelerinin utanarak halk\u0131m\u0131zdan kopmalar\u0131n\u0131 istemiyorum&#8221; diyerek ret etti ve mektubu da yok etmi\u015fti.<\/p>\n<p>60\u2019l\u0131 y\u0131llarda Almanya\u2019da yabanc\u0131 hemen hemen yok gibiydi. Hele hele T\u00fcrkiyeliler hi\u00e7 yoktu. Bir \u015feyler yapmak, \u00e7al\u0131\u015fmak istiyor, fakat bir t\u00fcrl\u00fc Adige bulam\u0131yordu. T\u00fcrkiye\u2019den i\u015f\u00e7iler gelmeye ba\u015flay\u0131nca aralar\u0131nda Adige ar\u0131yor ancak bulam\u0131yordu. \u0130\u015fte bu a\u015famada e\u015fi Elke, Adnan ve e\u015fi Helga Mahmud, Memduh ve e\u015fi Melek, Maik Job ve e\u015fi ile birlikte 1973\u2019te ilk kez kendi halk\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan AD\u0130GE \u00c7ERKES K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fini Schwelm\u2019de kurar. Adige ad\u0131 zamanla baz\u0131 \u00e7evreler aras\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131 yaratarak de\u011fi\u015ftirmek istendiyse de ba\u015far\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131. Nitekim daha sonra kurulan bir \u00e7ok derneklere (Zwingenberg, N\u00fcrnberg, Oyten, Hamburg olmak \u00fczere) onu \u00f6rnek olarak derneklerine Adige ad\u0131 al\u0131rlarken, zamanla da Kafkas adl\u0131 derneklerde isimlerini de\u011fi\u015ftirerek (M\u00fcnih, K\u00f6ln vs.) ger\u00e7ek tarihi adlar\u0131 olan Adige \u00c7erkes ad\u0131n\u0131 alarak\u00a0 \u00f6zlerine, \u00f6z kaynaklar\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n<p>Adel ya\u015fam\u0131 boyunca tam bir \u00c7erkes gibi ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Hatta diyebiliriz ki, davran\u0131\u015flar\u0131yla gelenek ve g\u00f6renekleriyle en son Adige \u015f\u00f6valyesiydi. B\u00fcy\u00fckle b\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fckle k\u00fc\u00e7\u00fck olur, herkese kar\u015f\u0131 Adige xhabze yapard\u0131. Son kez evinde ziyaret etti\u011fimde yata\u011f\u0131nda dahi yatamayacak kadar hasta olmas\u0131na ra\u011fmen kendisini zorlayarak sandalyede dimdik oturmaya kalkm\u0131\u015ft\u0131. Adel M\u0131hamkeri\u00a0 ya\u015fam\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 halk\u0131na adam\u0131\u015f ender b\u00fcy\u00fcklerimizden birisidir. Adige halk\u0131n\u0131n gelece\u011finden endi\u015fe eden Adel yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 az sayarak daha \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flayarak ailesini ihmal etmeye ba\u015flar ve sonunda aile hayat\u0131 da y\u0131k\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Ki\u015filer \u00f6l\u00fcr giderler ama yapt\u0131klar\u0131 i\u015fler, b\u0131rakt\u0131klar\u0131 eserler asla yok olup gitmez. Ki\u015fileri ve milletleri ya\u015fatan, \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015ftiren ba\u015fard\u0131klar\u0131 i\u015fler ve insanl\u0131\u011fa b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 eserlerdir. Adel gen\u00e7 ya\u015flar\u0131nda \u00dcrd\u00fcn ve Almanya\u2019da Adigelerin istifadesine \u015fu yap\u0131tlar\u0131 sunmu\u015ftur: Di Anabze 1958, Adige Alfabe 1959, Chechitev Adige Vered zav\u0131l 1960, Mefep\u00e7 1960, Nart Tchidecher 1972, Adige alfabem yi\u011fuaz 1977, Z\u0131 Mafegorem 1977, Adige Alfib 1977, V\u0131ble\u011fum paye Bzexabz 1979.\u00a0 Ayr\u0131ca d\u00f6rt dilde N\u0131bje\u011fu dergisinde (1974- 1976) yay\u0131nlanmas\u0131nda eme\u011fi ge\u00e7mi\u015ftir. Wuppertal derne\u011finde de yay\u0131nlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra say\u0131s\u0131z m\u00fczik kasetleri haz\u0131rlayarak t\u00fcm Adigelere paras\u0131z da\u011f\u0131tm\u0131\u015f, dernekte Akordeon kurslar\u0131, halk danslar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapt\u0131rm\u0131\u015f, en \u00f6nemlisi ise okuma yazma kurslar\u0131 a\u00e7mas\u0131d\u0131r. \u0130srail Kfar Kame ilkokulunda Adige dili \u00f6\u011fretmeni Recep Hatukuay&#8217;\u0131n \u015fu s\u00f6zleriyle ya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc bitirmek istiyorum:<\/p>\n<p>&#8220;Adel hocam\u0131z\u0131n Wuppertal&#8217;den g\u00f6nderdi\u011fi alfabe, dil bilgisi ve okuma kitaplar\u0131 olmasayd\u0131 i\u015fimiz \u00e7ok zor olacakt\u0131. Allah ondan raz\u0131 olsun. O paha bi\u00e7ilmez kitaplar sayesinde y\u00fczlerce Adige \u00e7ocu\u011fu Adigece okuma yazmay\u0131 \u00f6\u011frendi ve \u00f6\u011freniyor.&#8221;HA\u015eOKO Adel sen rahat uyu. Halk\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde cumhuriyet oldu. Art\u0131k tarihten silinmeyecektir. Adel \u00f6lmedi,\u00a0 hep g\u00f6nl\u00fcm\u00fczde ya\u015fayacakt\u0131r. Kendisini rahmetle an\u0131yor, sayg\u0131yla e\u011filiyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dr. YED&#304;C Bat&#305;ray &Ouml;zbek HA&#350;OKO Adel M&#305;hamkeri, 1933&rsquo;de Amman&rsquo;da d&uuml;nyaya geldi. Gen&ccedil;lik y&#305;llar&#305;ndan itibaren halk&#305; ve halk&#305;n&#305;n sorunlar&#305;yla ilgilenmeye ba&#351;lad&#305;. Bilhassa &#304;kinci D&uuml;nya Sava&#351;&#305;&rsquo;ndan sonra &uuml;nl&uuml; Adige ozan&#305; KUBE &#350;aban&rsquo;&#305;n Amman&rsquo;a gelmesinden sonra, ondan ald&#305;&#287;&#305; bilgilerle hayat&#305;n&#305; tamamen Adige k&uuml;lt&uuml;r&uuml;ne ve halk&#305;na adad&#305;. Amman&rsquo;daki &ldquo;&Ccedil;erkes Yard&#305;mla&#351;ma&rdquo; ve &ldquo;&Ccedil;erkes Gen&ccedil;lik&rdquo;&nbsp; derneklerinde g&ouml;rev ald&#305; ve etkinliklerine kat&#305;ld&#305;. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-8706","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-genel-konular","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8706","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8706"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8706\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18339,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8706\/revisions\/18339"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}