![\"\"](\"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/YARININ-NASIL-OLACAK-ADIGECEM-b.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
Prof. HAKOSE Andrey<\/span><\/b> Dil ulusun can\u0131d\u0131r. Dil sayesinde ulusun fertleri birbiriyle anla\u015f\u0131r, birbirlerine ba\u011flan\u0131r ve birlik olurlar. Ulusu ba\u015fkalar\u0131ndan farkl\u0131 k\u0131lan onun dilidir. Ulusun dili geli\u015ftirilmezse uzun omurlu olabilece\u011fini umut etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu durumda yokolu\u015f ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur. <\/span><\/p>\n Bu ger\u00e7e\u011fi iyi kavrayan bir\u00e7ok devlet y\u00f6neticileri as\u0131rlar i\u00e7erisinde h\u00fckmetmek istedikleri halklar\u0131n dillerini zorla kaybettirmi\u015flerdir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu halklar\u0131n izleri de tarihleri de kaybolup gitmi\u015f olup buna \u00f6rnek g\u00f6sterilecek \u00e7ok halk vard\u0131r.<\/span><\/p>\n Ayn\u0131 \u015fekilde, Adige dili de hak etmedi\u011fi bir\u00e7ok haks\u0131zl\u0131klarla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Binlerce y\u0131ll\u0131k ya\u015f\u0131 olan bu zengin dil birilerinin sand\u0131\u011f\u0131 gibi g\u00fc\u00e7s\u00fcz olsayd\u0131, \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kan bir\u00e7ok engeli a\u015famaz, bu kadar uzun tarihi yolu katedemez, kendini koruyamaz ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de ula\u015famazd\u0131.<\/p>\n Her dilin geli\u015fmeye ve ileri ad\u0131mlar atmaya ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Adigece\u2019nin katetti\u011fi tarihi yola g\u00f6zatt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda onun geli\u015fimin duraksad\u0131\u011f\u0131 veya h\u0131zland\u0131\u011f\u0131 devreleri g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Sosyalist Ekim Devrimi\u2019nden sonra yaz\u0131ya kavu\u015fmas\u0131 ile b\u00fcy\u00fck geli\u015fmeler yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ge\u00e7ti\u011fimiz asr\u0131n 60. y\u0131llar\u0131nda ise Adigece okullarda yabanc\u0131 diller stat\u00fcs\u00fcnde okutulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Son y\u0131llardaki de\u011fi\u015fiklikler sayesinde anadilin anlam ve de\u011feri de y\u00fckselmi\u015f, orta ve y\u00fcksek okullarda okuyan ve soyda\u015f\u0131m\u0131z olmayan uluslardan \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan da kendi istekleri ile \u00f6\u011frenilmeye ba\u015flanm\u0131\u015f ve k\u0131sa zamanda \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar da elde edilmi\u015fti. Ancak nereden geldi\u011fi belli olmayan, demokrasi ile de ba\u011fda\u015fmayan kara bulutlar yine Adigece\u2019nin \u00fczerine \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fcr. Her bahane ile okullarda ona ayr\u0131lan saatler azalt\u0131lmaktad\u0131r. Yeni bir ders program\u0131 g\u00fcndeme geldi\u011finde ilk akla gelen Adigece\u2019ye ayr\u0131lan saatler olmaktad\u0131r. Son e\u011fitim y\u0131l\u0131nda ise Adigece ve Balkarca\u2019ya haftada \u00fc\u00e7 saat verilir olmu\u015ftur.<\/p>\n Bunca haks\u0131zl\u0131klara u\u011frat\u0131lan Adigece ve Balkarca; Kabardey Balkar Anayasas\u0131 gere\u011fince Rus\u00e7a gibi devlet dilleridir. \u0130nsanlar\u0131m\u0131z\u0131n bu iki dili de yeterince \u00f6\u011frenmeleri ve devlet hizmetlerinde kullanmalar\u0131 gerekmektedir. \u00dcz\u00fcnt\u00fcyle belirtmek gerek ki, bu iki dil anayasada yaz\u0131l\u0131 olman\u0131n \u00f6tesinde devlet dili olarak kullan\u0131ld\u0131klar\u0131 bir alan g\u00f6r\u00fclmemektedir. Do\u011fruyu s\u00f6ylemek gerekirse Adigece ve Balkarca g\u00fcnden g\u00fcne \u00f6nemlerini kaybetmektedir. Peki anayasaya bu maddeleri koyanlar bu iki dilin devlet dili y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getiremeyece\u011fini, bunun i\u00e7in b\u00fcy\u00fck maddi kaynaklar\u0131n gerekli oldu\u011funu bilmiyorlar m\u0131yd\u0131? Bize g\u00f6re bu sorunu yeterince d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015flerdir. Bununla ilgili gerekli yasal d\u00fczenlemelerin yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131, devlet dairelerinde her iki dili de iyi bilen memurlar\u0131n bulunmamas\u0131 nedeniyle eskiden beri gelenek oldu\u011fu \u00fczere devlet islerinin y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Rus\u00e7a tek devlet dili olarak devam etmektedir. Bu ger\u00e7e\u011fi herkes g\u00f6rmekte ise de bu gidi\u015fattan d\u00f6n\u00fclece\u011fine dair bir belirti de hen\u00fcz mevcut de\u011fildir. Salt anayasaya yazmakla bir dilin devlet dili olamayaca\u011f\u0131 da b\u00f6ylelikle anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Adigece ders saatlerinin azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131na yukar\u0131da de\u011finmi\u015ftik. Bu durumda ilk s\u0131n\u0131flardan ba\u015flay\u0131p son s\u0131n\u0131flara kadar okuyan \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n a\u011f\u0131zlar\u0131ndan anadillerini ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda onlar\u0131n gelecekleri ne olacakt\u0131r? Onlar ana dillerinde iyi konu\u015famayan, okuyamayan ve yazamayan insanlar olacaklard\u0131r. Duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini anadilde ifade edememek b\u00fcy\u00fck talihsizliktir.<\/p>\n Gen\u00e7lerimizin Rus\u00e7a\u2019y\u0131 ve di\u011fer yabanc\u0131 dilleri iyi bilmeleri gerekti\u011fini kabul ediyorum. Aksi takdirde istedikleri meslekleri edinmeleri g\u00fc\u00e7 olacakt\u0131r. Ancak bu durum anadili saf d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmay\u0131 gerektirmez. Rus\u00e7a i\u00e7in ayr\u0131lan ders saati kadar anadile de ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 yerinde buluyoruz.<\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde anadil konusunda s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015fenler sadece ulusal okullar olmay\u0131, Kabardey Balkar televizyonunun ba\u015f\u0131na gelenler de i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 de\u011fildir. Ulusal dillerde (Kabardeyce ve Balkarca) yap\u0131lan yay\u0131nlar olabildi\u011fince azalt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum izleyici say\u0131s\u0131n\u0131n azalmas\u0131na da neden olmu\u015ftur. G\u00fcnde yedi sekiz kez tekrarlanarak Rus\u00e7a olarak verilen haberleri bu dili iyi bilmeyen k\u00fc\u00e7\u00fckler ve ya\u015fl\u0131lar dinlemek istememektedir ancak onlar\u0131 anlayan kimse yoktur.<\/p>\n Kabardey Balkar Cumhuriyeti, Rusya genelinde kendi m\u00fclk\u00fc ile televizyon kuran ilk b\u00f6lgelerden biri olmu\u015f ve k\u0131sa zaman i\u00e7erisinde uzmanla\u015fm\u0131\u015f kadrolara kavu\u015fmu\u015ftu. Haberlerin yan\u0131 s\u0131ra sanatsal filmler ve enteresan k\u0131sa televizyon programlar\u0131 yapabilir duruma gelmi\u015fti. Her iki ulusal dilde yap\u0131lan yay\u0131nlar\u0131 insanlar ilgi ile izliyorlard\u0131r. Yukar\u0131dan gelen emirlerle bu imkanlar yok edilmi\u015ftir.<\/p>\n Dilin ilerlemesi ve geli\u015fmesi \u015f\u00fcphe yoktur ki, o dili kullanan edebiyat\u0131n geli\u015fimine b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ulusal dili iyi bilen ve kullanan yazarlar sayesinde edebiyat dili geli\u015febilmektedir. Bu bak\u0131mdan da anadilin bug\u00fcnk\u00fc durumu memnuniyet verici de\u011fildir. Yay\u0131mlanan kitaplar da okurlarda g\u00fcnden g\u00fcne azalmaktad\u0131r. Devletin kitaba verdi\u011fi destek b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azalm\u0131\u015f olup, bu durumda yazar ve \u015fairlerimiz kitaplar\u0131n\u0131 kendi g\u00fc\u00e7leri ile yay\u0131mlayamamaktad\u0131rlar. Yay\u0131mlananlar da sat\u0131\u015flar\u0131 ile masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamamaktad\u0131r. Ulusal dildeki yay\u0131nlar azalmakla kalmay\u0131p bas\u0131mevlerinde \u00e7al\u0131\u015fan g\u00f6revlilerde azalmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin 2003 y\u0131l\u0131nda Elbrus bas\u0131mevinden 17 ki\u015fi i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu da Adigece ve Balkarca kitaplar\u0131n bas\u0131m\u0131nda g\u00f6revli olanlard\u0131. Ge\u00e7en y\u0131l Adigece kitaplar i\u00e7in iki redakt\u00f6r \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Bu sene bu say\u0131 bire inmi\u015ftir. Bunlar\u0131 s\u00f6ylemekle amac\u0131m\u0131z bas\u0131mevlerini y\u00f6netmeye kalk\u0131\u015fmak olmay\u0131p, bu uygulaman\u0131n ulusal dillerin geli\u015fimine b\u00fcy\u00fck darbe vurdu\u011funu dile getirmektir.<\/p>\n Anadil ile ilgili dile getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorunlar\u0131n hepsi birbirine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu engellemeler nereden kaynaklan\u0131yor sorusuna verilen cevaplarda, her ne kadar \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yorsa da problemin kayna\u011f\u0131 yukar\u0131dad\u0131r. Bu kararlar\u0131 alanlar\u0131n s\u00f6yledikleri ile yapt\u0131klar\u0131n\u0131n ayr\u0131 olmas\u0131 da \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken bir ba\u015fka konudur.<\/p>\n Dilin tek ba\u015f\u0131na kendini koruma ve geli\u015ftirme imkan\u0131 olmay\u0131p onu yapabilecek olanlar Tanr\u0131\u2019n\u0131n bu dili kendilerine verdi\u011fi insanlard\u0131r. Bu durumda dilin sahibi olan ulusun b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcyle el ele vererek, b\u00fcy\u00fck bir inatla dilini koruma sorumlulu\u011fu bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n Yi\u011fitli\u011fi ile \u00fcnl\u00fc olan halk\u0131m\u0131z\u0131n bir ka\u00e7 as\u0131r sava\u015fma nedeninin sadece atalardan kalma topra\u011f\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in oldu\u011funu, bunda anadili, ya\u015fam tarz\u0131n\u0131, ulusal onuru koruma bilincinin pay\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kim iddia edebilir?<\/p>\n Ulusal bilin\u00e7lenmenin y\u00fckseldi\u011fi \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda bir \u00e7ok insan anadilini koruma kayg\u0131s\u0131 ile y\u00fcz y\u00fczedir. Ba\u015fka \u00fclkelerde kalm\u0131\u015f olan Ruslar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu durumdad\u0131rlar. Balt\u0131k \u00fclkelerinde kalan Ruslar anadillerinde okumak ve onu korumak i\u00e7in Rusya Federasyonu’nun yard\u0131mlar\u0131na ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131rlar. Sorunlar\u0131n\u0131 a\u00e7l\u0131k grevleri yaparak dile getirmekte ve seslerini Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019e kadar duyurmaktad\u0131rlar.<\/p>\n Peki neredeler Adigece i\u00e7in \u00fcz\u00fclenler, bu ama\u00e7la sokaklara d\u00f6k\u00fclenler, uykusuz ve a\u00e7 kalanlar, dertlerini uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlere iletenler?<\/p>\n S\u00f6ylemeye dilim varm\u0131yorsa da bug\u00fcn Adigelerden ba\u015fka dillerini \u00f6nemsemeyen toplum d\u00fcnyada kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Anadilimizi \u00f6nemsememizi ilk farkedenlerden biri \u015fair Socentsiku Aliy olmu\u015ftur. 60 y\u0131l kadar \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131 bir \u015fiirde anadilini \u00f6nemsemeyen bir y\u00f6neticiden s\u00f6z etmektedir. Bu zavall\u0131 y\u00f6netici utanmadan ve gizlemeden \u015fairin deyimiyle \u015f\u00f6yle s\u00f6ylemektedir: \u201cKem k\u00fcm diye konu\u015fulan Adigece de\u011fil, bana Rus\u00e7a laz\u0131md\u0131r\u201d. O zamanlar ihtilalin dolduru\u015fa getirdi\u011fi bir y\u00f6netici bu s\u00f6zleri s\u00f6ylemi\u015f olabilir, ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde anadiline yan g\u00f6zle bakanlar\u0131n say\u0131s\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Anadilin de\u011ferinin g\u00fcnden g\u00fcne d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir kan\u0131t\u0131 da bu dilde bas\u0131lan kitaplardaki tiraj d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesi anadilde yay\u0131mlanan roman, \u00f6yk\u00fc ve \u015fiir kitaplar\u0131n\u0131n tiraj\u0131 \u00fc\u00e7 binlerde iken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde binlere d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. N\u00fcfusumuzun 500 bin oldu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131rsak 500 ki\u015fiye bir kitap d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n Kabardey Balkar Cumhuriyeti\u2019nde yay\u0131mlanan \u201cAdige Psatle\u201d ve \u201cOshamaho\u201d dergilerindeki yaz\u0131lar kalite y\u00f6n\u00fcnden Rus\u00e7a \u00e7\u0131kan emsallerinden daha iyi de\u011filse k\u00f6t\u00fc de\u011fildir. Ancak n\u00fcfusa oranla okuyucu say\u0131lar\u0131 iyi de\u011fildir. Gazetenin abone say\u0131s\u0131 12 bin, derginin ki 2 bindir.<\/p>\n Adigece gazete ve dergiye abone olmayanlar s\u00fcrekli bir bahane bulmaktad\u0131rlar. Ancak kendini Adige sayan her ki\u015fi bu yay\u0131nlar\u0131 mutlaka evinde bulundurmal\u0131d\u0131r. Bu yay\u0131nlar daha \u00e7okta s\u0131radan insanlar taraf\u0131ndan okunmaktad\u0131r. Okurlar\u0131 aras\u0131nda y\u00f6neticiler ve ulusal ayd\u0131nlar azd\u0131r. \u201dAdige Psatle\u201d ve \u201cOshamaho\u201dnun bilim ve sanatla ilgili kurumlara ve k\u00fct\u00fcphanelere gitmemesi de ilgin\u00e7 de\u011fil midir?.<\/p>\n Hocan\u0131n bindi\u011fi dal\u0131 keserek a\u011fa\u00e7tan d\u00fc\u015fmesi ile ilgili bir \u00f6yk\u00fc vard\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Adigeleri de ayn\u0131 \u015feyi yap\u0131yorlar. Y\u00f6neticilerimiz ve onlara ba\u011fl\u0131 g\u00f6rev yapan memurlar\u0131m\u0131z az de\u011filse de sorunlar\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in \u00fczerlerine d\u00fc\u015fen sorumluluklar\u0131 yerine getirdiklerini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n Dilini kaybeden ulusun elinden devletinin de al\u0131naca\u011f\u0131na, halk \u00f6nderlerinin yaratt\u0131klar\u0131 g\u00fczel gelenek ve g\u00f6renekler ile sanat\u0131n\u0131n da yok olaca\u011f\u0131na, bunun ard\u0131ndan ulusal yokolu\u015fun gelece\u011fine \u015f\u00fcphe yoktur. Ezilip b\u00fcz\u00fclerek oturmakla sorunlar\u0131m\u0131z \u00e7\u00f6z\u00fcmlenemeyecek, dilimiz korunamayacakt\u0131r.<\/p>\n Bir \u015fair: \u201cDilimi kaybedersem, bende ya\u015famak istemem\u201d demi\u015ftir. Bu \u00f6nemli ulusal sorunumuz \u00fczerine s\u00f6ylediklerimizden dilimizin hemen kaybolaca\u011f\u0131 ve bunun sonucunda da can\u0131m\u0131za k\u0131ymam\u0131z gerekece\u011fi sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Tanr\u0131\u2019ya \u015f\u00fck\u00fcrler olsun ki, i\u015fimiz bu duruma gelmi\u015f de\u011fildir.<\/p>\n S\u00f6ylemek istedi\u011fim \u015fudur: Zor duruma d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olan dilimiz, kendisini korumam\u0131z i\u00e7in bize yalvarmaktad\u0131r. Bug\u00fcn \u00fczerimize d\u00fc\u015feni yapmazsak, yar\u0131n ge\u00e7 kalm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bize s\u00f6ylemektedir. Bu nedenlerle, anadilimizin hak etti\u011fi yeri bulabilmesi i\u00e7in \u015fu \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum:<\/p>\n 1) <\/b>Adigece ve Balkarca\u2019n\u0131n geli\u015fimi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan, Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 bir komisyon olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n 2) <\/b>14 Mart g\u00fcn\u00fc, Adigey\u2019de oldu\u011fu gibi Kabardey Balkar ve Kara\u00e7ay \u00c7erkes Cumhuriyetlerinde de dil g\u00fcn\u00fc olarak kutlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n 3) <\/b>Bilim ve E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Parlamento\u2019nun giri\u015fimleriyle,anadilimizin sorunlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere b\u00fcy\u00fck bir kurultay toplanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n 4) <\/b>\u0130ki devlet dili i\u00e7in \u00f6nceki y\u0131llarda konulmu\u015f olan ders saatleri gelecek e\u011fitim y\u0131l\u0131nda da aynen konulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n 5) <\/b>Kabardey Balkar Cumhuriyeti E\u011fitim ve Bilim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda, iki devlet dilinin sorunlar\u0131 ile u\u011fra\u015fmak \u00fczere eleman g\u00f6revlendirilmelidir.<\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde anadilimizin gelece\u011fi i\u00e7in kayg\u0131lanan insan \u00e7oktur. Dilimizin gelece\u011fi, onun bug\u00fcnk\u00fc sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zme ba\u015far\u0131m\u0131za ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r. Adigece\u2019nin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu tehlikeleri g\u00f6ren ve kendini Adige kabul eden her ki\u015fi \u00fczerine d\u00fc\u015fen g\u00f6revleri yerine getirmelidir. Adigece\u2019nin umudu bizler, yani onu konu\u015fan ve kullananlard\u0131r.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Prof. HAKOSE Andrey Kabardey-Balkar Üniversitesi, Filoloji Bilimleri Doktoru Adige Mak, Adige Psalhe, Çerkes Xeku, 14 Mart 2004 tarihli ortak sayısından Çeviri: İbrahim Çetao Dil ulusun canıdır. Dil sayesinde ulusun fertleri birbiriyle anlaşır, birbirlerine bağlanır ve birlik olurlar. Ulusu başkalarından farklı kılan onun dilidir. Ulusun dili geliştirilmezse uzun omurlu olabileceğini umut etmek mümkün değildir. Bu durumda […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-8709","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-genel-konular","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8709","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8709"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8709\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19172,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8709\/revisions\/19172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8709"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8709"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8709"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nKabardey-Balkar \u00dcniversitesi, Filoloji Bilimleri Doktoru<\/span>
\nAdige Mak, Adige Psalhe, \u00c7erkes Xeku, 14 Mart 2004 tarihli ortak say\u0131s\u0131ndan
\n<\/span> \u00c7eviri: \u0130brahim \u00c7etao<\/p>\n