![\"\"](\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/FONETIGI-YOK-SAYILARAK-DILE-SOZCUK-EKLENEBILIR-MI-b.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
NOLA Zaur Bu g\u00fcn dilimizin geli\u015fmesi ve kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6zc\u00fck say\u0131s\u0131ndaki art\u0131\u015f tamamen Rus\u00e7a s\u00f6zc\u00fcklerle olmaktad\u0131r. Di\u011fer dillerden gelen s\u00f6zc\u00fcklerin de dilimize kat\u0131lmas\u0131 yine Rus\u00e7a\u2019dan dolay\u0131d\u0131r. Adige dilinin yaz\u0131l\u0131 dil olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerden gelip dilimize giren ve Adige foneti\u011fine uygun olarak s\u00f6ylenegelen Rus\u00e7a s\u00f6zc\u00fckler s\u00f6ylendi\u011fi \u015fekilde yaz\u0131lm\u0131\u015f ve dilimize yerle\u015fmi\u015ftir (k|ert|of: Rus\u00e7a’s\u0131 karto\u015fka, p\u0131\u00e7ene: Rus\u00e7a’s\u0131 pe\u00e7ene, k|enfet: Rus\u00e7a’s\u0131 kanfet vb). Zaman zaman da pek \u00e7ok s\u00f6zc\u00fck dilimize oldu\u011fu gibi girmi\u015ftir ancak bu t\u00fcr de\u011fi\u015fmeden gelen s\u00f6zc\u00fckler dilimize ve onun fonetik yap\u0131s\u0131na uygun d\u00fc\u015ft\u00fckleri i\u00e7in halk\u0131n dilinde bir de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011framadan oldu\u011fu gibi kabul g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n Adige dili 1963 y\u0131l\u0131na kadar belirtti\u011fim \u015fekilde bir sorun olmaks\u0131z\u0131n do\u011fal geli\u015fimine devam ederken ve her \u015fey kendi do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde geli\u015firken sonralar\u0131 dayat\u0131lan baz\u0131 kurallar nedeni ile sorunlar ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc dilimize giren Rus\u00e7a s\u00f6zc\u00fcklerin Adige dilinde s\u00f6ylenegelen \u015fekli ile yaz\u0131lmas\u0131ndan vazge\u00e7ilerek dilimiz yaz\u0131ya d\u00f6k\u00fcld\u00fckten sora eklenen s\u00f6zc\u00fcklerin aynen Rus\u00e7a’da s\u00f6ylenildi\u011fi bi\u00e7imi ile yaz\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi benimsenmi\u015ftir. \u0130\u015fte sorun burada \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n Bu g\u00fcn siz dilinizde olmayan bir Rus\u00e7a s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc al\u0131p onu kendi dilinizin foneti\u011fine uyarlayarak kullanam\u0131yorsunuz, kullansan\u0131z da redakt\u00f6rlerden ge\u00e7iremiyorsunuz ve onlar kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z bu s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn Rus\u00e7a’da yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi olmas\u0131 gere\u011fini dayat\u0131yorlar size.\u00a0 S\u00f6zc\u00fcklerin Adige foneti\u011fine uygun olarak s\u00f6ylenildi\u011fi gibi yaz\u0131lmas\u0131na izin verilmiyor.<\/p>\n Bu yaln\u0131z yaz\u0131n dili olmadan \u00f6nce dilimize girmi\u015f s\u00f6zc\u00fckler i\u00e7in ge\u00e7erli bir kural olarak dayat\u0131l\u0131yor, dolay\u0131s\u0131yla burada sorun daha da karma\u015f\u0131k ve i\u00e7erisinden \u00e7\u0131k\u0131lamaz bir duruma d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc kelimelerin tek tek hangi d\u00f6nemde ve hangi tarihte dilimize girdi\u011fini belirleme olana\u011f\u0131n\u0131z yok, kendi do\u011fal s\u00fcreci i\u00e7erisinde baz\u0131 s\u00f6zc\u00fckler de\u011fi\u015ferek,\u00a0 bir baz\u0131 s\u00f6zc\u00fckler hi\u00e7 de\u011fi\u015fmeksizin dilimize uygun \u015fekli ile kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f ve yerle\u015fmi\u015f durumda.<\/p>\n Dilin kendi foneti\u011fini ve yap\u0131s\u0131n\u0131 yok sayarak dilbilgisi kural\u0131 koyabilir misiniz? Kald\u0131 ki bunu yapsan\u0131z bile sizce do\u011fru bir i\u015f midir? Zaten bu \u015fekilde al\u0131p dilinize yamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u00f6zc\u00fckler i\u011freti bir \u015fekilde kurdu\u011funuz c\u00fcmlenin i\u00e7erisinde s\u0131r\u0131tmakta ve yap\u0131s\u0131n\u0131 da bozmaktad\u0131r. Fonetik uyumsuzlu\u011fu nedeni ile baz\u0131 Rus\u00e7a s\u00f6zc\u00fckler Adige dilinde yabanc\u0131 gibi durmakta ve hi\u00e7 bir \u015fekilde bu s\u00f6zc\u00fckler dilimize malolmamaktad\u0131r.<\/p>\n E\u011fer bir s\u00f6zc\u00fckler o dilin foneti\u011fi i\u00e7erisinde bi\u00e7imlendirip uyarlamam\u0131\u015fsan\u0131z asla o s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc o dilin yap\u0131s\u0131na monte edemezsiniz. E\u011fer \u0131srarla bunu yapmaya kalk\u0131\u015f\u0131rsan\u0131z zamanla dilinizi d\u0131\u015far\u0131dan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z o yabanc\u0131 s\u00f6zc\u00fcklerden ibaret hale getirirsiniz ki art\u0131k bunun ne kadar\u0131 sizin anadilinizdir oras\u0131n\u0131 siz takdir edin. S\u00f6zc\u00fcklerin Rus\u00e7a’da olageldi\u011fi \u015fekilde yaz\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finde \u0131srar edenlere sormak istiyorum: Neden d\u0131\u015far\u0131dan pek \u00e7ok s\u00f6zc\u00fck alm\u0131\u015f olan Ruslar kendi dillerine d\u0131\u015far\u0131dan giren s\u00f6zc\u00fckleri b\u00fcy\u00fck bir titizlikle kendi dil yap\u0131lar\u0131na uygun duruma getiriyorlar?<\/p>\n Onlar bu kadar titiz davran\u0131rlarken biz neden di\u011fer hatal\u0131 y\u00f6ntemde \u0131srar ediyoruz? Bu t\u00fcr bir yakla\u015f\u0131m pek \u00e7ok yazar\u0131 zor durumda b\u0131rak\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6yle s\u00f6zc\u00fckler var ki bizim s\u00f6zl\u00fcklerimizde yok. Bu alanda \u00e7al\u0131\u015fanlar olu\u015fan bo\u015flu\u011fu dolduramam\u0131\u015flar.<\/p>\n \u015eimdi o yabanc\u0131 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc kullanmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda e\u011fer o s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc kendi dilinizin yap\u0131s\u0131na uygun bi\u00e7imde kullanmaya kalkarsan\u0131z engelleniyorsunuz. Al\u0131p o s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc oldu\u011fu gibi kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131zda dilinize uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kurdu\u011funuz c\u00fcmlenin i\u00e7erisinde bir eklenti gibi s\u0131r\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyor, yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kendiniz bile benimsemiyorsunuz.<\/p>\n Bir dilden s\u00f6zc\u00fck almak ve onu kendi dil yap\u0131s\u0131na uyarlamak o s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc yaratan dil ve halk i\u00e7in bir hakaret ya da a\u015fa\u011f\u0131lama anlam\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, ya da bu i\u015fin arkas\u0131nda bir politik neden olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re yap\u0131lan bu yanl\u0131\u015fta neden bu kadar \u0131srar ediliyor anlayabilmi\u015f de\u011filim. Nedir bu konudaki bu dayatman\u0131n nedeni? Dil bir akarsu gibidir; ne kadar g\u00fcr ve g\u00fc\u00e7l\u00fc ise o halka getirece\u011fi iyi \u015feyler de o kadar \u00e7oktur. Dilimizin Rus\u00e7a’dan gelen s\u00f6zc\u00fckler \u00fczerinde kendi yap\u0131sal kurallar\u0131n\u0131 i\u015fletmesine, fonetik bi\u00e7imlendirmesini yapmas\u0131na engel olarak bu akarsuyun \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar ne yapmak istiyorlar?<\/p>\n Bence art\u0131k bu hatal\u0131 y\u00f6ntemden vazge\u00e7elim e\u011fer yeni s\u00f6zc\u00fcklerin yerine biz kendimiz bir \u015fey koyabiliyorsak onu yapal\u0131m, e\u011fer bu olmuyorsa s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc eskiden oldu\u011fu gibi halk\u0131n kabul edip kulland\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imi ile kabul edip dilimize alal\u0131m. Kald\u0131 ki, bu g\u00fcn kural haline getirilmek istenen bi\u00e7imi ile hi\u00e7 de\u011fi\u015fmeden Rus\u00e7a’dan dilimize girmi\u015f pek \u00e7ok s\u00f6zc\u00fckte vard\u0131r, ancak bu s\u00f6zc\u00fckler (tetrad, statya, pioner, futbol, Sovyet, rifme, sosyalizm vb) dilimizin foneti\u011fine uygun oldu\u011fu i\u00e7in halk\u0131n dilinde bu \u015fekilde kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f ve yerle\u015fmi\u015ftir. Buna da bir itiraz\u0131m yok. Yeter ki dayat\u0131lm\u0131\u015f kurallar i\u00e7erisine hapsetmeyelim dilimizi.<\/p>\n E\u011fer tersi y\u00f6nde \u0131srar edilir ve yap\u0131lan bu yanl\u0131\u015fa devam edilirse g\u00fcn\u00fcn birinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm Rus\u00e7a s\u00f6zc\u00fcklerden olu\u015fan bir dili konu\u015fuyor olaca\u011f\u0131z ki b\u00f6ylesi bir dilin ne kadar “Adige dili” olaca\u011f\u0131 konusunu sizlerin takdirine b\u0131rak\u0131yorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" NOLA Zaur Çeviri: Ergün Yıldız Kök ve Gövde Adlı Kitabından Bu gün dilimizin gelişmesi ve kullandığımız sözcük sayısındaki artış tamamen Rusça sözcüklerle olmaktadır. Diğer dillerden gelen sözcüklerin de dilimize katılması yine Rusça’dan dolayıdır. Zaman içerisinde yeni koşullar ve yeni gelişmelerle birlikte , daha önceleri kullanılmayan ve gerek görülmeyen pek çok sözcüğe gereksinim duyulmakta ve dolayısıyla […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-8747","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-genel-konular","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8747","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8747"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8747\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31892,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8747\/revisions\/31892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8747"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8747"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8747"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/strong>\u00c7eviri: Erg\u00fcn Y\u0131ld\u0131z
\nK\u00f6k ve G\u00f6vde Adl\u0131 Kitab\u0131ndan<\/p>\n
\nZaman i\u00e7erisinde yeni ko\u015fullar ve yeni geli\u015fmelerle birlikte , daha \u00f6nceleri kullan\u0131lmayan ve gerek g\u00f6r\u00fclmeyen pek \u00e7ok s\u00f6zc\u00fc\u011fe gereksinim duyulmakta ve dolay\u0131s\u0131yla bu gereksinime yan\u0131t verecek yeni s\u00f6zc\u00fckleri yaratamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in di\u011fer dillerden alarak bunlar\u0131 kendi dilimize monte etmekteyiz. Bu g\u00fcnk\u00fc s\u00f6zl\u00fckleri al\u0131n bak\u0131n; hukuksal, bilimsel belgeleri ve dahas\u0131 gazete tekstlerini inceleyin, Rus\u00e7a s\u00f6zc\u00fcklerin ne kadar \u00e7ok oldu\u011funu g\u00f6receksiniz. Bu gibi yeni s\u00f6zc\u00fcklere gereksinim do\u011fan durumlarda dil o yabanc\u0131 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc al\u0131p kendi fonetik yap\u0131s\u0131na g\u00f6re \u015fekillendirerek bir ayr\u0131m yapmaks\u0131z\u0131n kendi s\u00f6zc\u00fck gurubu i\u00e7erisine al\u0131r. B\u00f6ylece gerek anlat\u0131m, gerek yaz\u0131m s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan uyumsuzluk ortadan kalkm\u0131\u015f olur.<\/p>\n