{"id":8840,"date":"2019-03-11T19:38:17","date_gmt":"2019-03-11T19:38:17","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=8840"},"modified":"2019-03-11T19:38:17","modified_gmt":"2019-03-11T19:38:17","slug":"dil-ulusun-temelidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/dil-ulusun-temelidir\/","title":{"rendered":"D\u0130L, ULUSUN TEMEL\u0130D\u0130R"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-2\/400.JPG\" alt=\"\" width=\"417\" height=\"305\" \/><\/p>\n<p><b><span style=\"font-size: small;\"> \u00c7\u2019ARE Fatim<br \/>\n<\/span><\/b> <span>Adige Mak, 14 Mart 2009<br \/>\n\u00c7eviri: HAP\u0130 Cevdet Y\u0131ld\u0131z<\/span><\/p>\n<p><strong><em> Adigece ve Adige yaz\u0131 dili konulu \u201cYuvarlak Masa\u201d toplant\u0131s\u0131 d\u00fcn, 13 Mart g\u00fcn\u00fc Adige Devlet \u00dcniversitesi\u2019nde (AD\u00dc) yap\u0131ld\u0131. Toplant\u0131 AD\u00dc\u2019nin Adige Filolojisi ve K\u00fclt\u00fcr\u00fc Fak\u00fcltesi taraf\u0131ndan d\u00fczenlendi.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em> \u201cYuvarlak Masa\u201d toplant\u0131s\u0131nda biliminsanlar\u0131, d\u00f6n\u00fc\u015f yapm\u0131\u015f soyda\u015flar ve \u00f6\u011frenciler g\u00f6revler\u00a0 ald\u0131lar. Toplant\u0131 Adige K\u00fcrs\u00fcs\u00fc Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Ha\u00e7\u2019em\u0131z Mir taraf\u0131ndan y\u00f6netildi. <\/em> <\/strong><\/p>\n<p>Toplant\u0131, Adige Filolojisi ve K\u00fclt\u00fcr\u00fc Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 <strong>Prof. Dr. \u00c7\u2019\u0131r\u011f Ashad<\/strong> taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131ld\u0131. Ashad, 14 Mart\u2019\u0131n, her y\u0131l Adigece ve Adige yaz\u0131 dili g\u00fcn\u00fcn\u00fcn\u00a0 cumhuriyetim boyutunda\u00a0 kutlanmakta oldu\u011funu s\u00f6yledi. \u00a0<strong><em>\u201cUlusumuzun bir ulus olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi i\u00e7in dilimizin korunmas\u0131 ba\u015fta gelen bir g\u00f6rev ve\u00a0 zorunluluktur, bu ba\u011flamda 14 Mart g\u00fcn\u00fc tarihsel \u00f6nemde bir g\u00fcnd\u00fcr\u201d <\/em><\/strong>dedi Prof. Dr. A. \u00c7\u2019\u0131r\u011f.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan s\u00f6z AC E\u011fitim ve Bilim Bakan\u0131 yard\u0131mc\u0131s\u0131 <strong>Al\u0131y Maryet<\/strong>\u2019e verildi. Al\u0131y, birka\u00e7 y\u0131ldan beri <strong><em>Adigece\u2019nin de bir devlet dili oldu\u011funu<\/em><\/strong> s\u00f6yledi. Bu ba\u011flamda Adigece\u2019nin korunmas\u0131na ve geli\u015ftirilmesine ili\u015fkin bir devlet program\u0131m\u0131z\u0131n bulundu\u011funu ve Adigey\u2019de uygulamada oldu\u011funu, bu program \u00e7er\u00e7evesinde de\u011fi\u015fik g\u00f6revlerin yerine getirilmesine devam edildi\u011fini\u00a0 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><strong> Al\u0131y Maryet<\/strong> s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcr\u00fcrd\u00fc<strong><em>: \u201cBaz\u0131lar\u0131 \u201cAdigece\u2019yi yitirmek \u00fczereyiz\u2019 gibisine kayg\u0131lar i\u00e7indeler, b\u00f6ylesine \u015feylerin\u00a0 s\u00f6ylenmekte oldu\u011funu duyuyoruz. Ancak durum o denli kritik bir a\u015famaya gelmi\u015f de\u011fil. \u0130statistiksel bir bilgi olarak, bu son iki y\u0131lda okullar\u0131m\u0131zda Adigece e\u011fitim alan\u00a0 \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131nda bin\u00a0 100 ki\u015filik bir art\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. Bug\u00fcn ilk ve orta\u00f6\u011fretim okullar\u0131m\u0131zda Adigece okuyan toplam \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 30 binin \u00fczerinde, bu \u00f6\u011frencilerin sadece 14 bini Adige. Ancak bunu bir ba\u015far\u0131ym\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcp bekleyemeyiz. Ancak Adigece sadece okulda \u00f6\u011frenilmekle yetinilmemeli. Anadilimiz\u00a0 her Adige ailesinde hak etti\u011fi sayg\u0131y\u0131 g\u00f6rmeli, b\u00fcy\u00fckler \u00e7ocuklar\u0131yla Adigece konu\u015fmal\u0131 ve her bir Adige ailesi Adigece sevgisini k\u00fc\u00e7\u00fcklerine de a\u015f\u0131lamal\u0131d\u0131r\u201d. <\/em><\/strong><\/p>\n<p>Adige K\u00fcrs\u00fcs\u00fc\u2019nde <strong>Do\u00e7. Dr. Ha\u00e7\u2019em\u0131z Mir<\/strong>, Adige yaz\u0131 dilinin do\u011fu\u015fu ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde\u00a0 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tarihsel \u00f6nem \u00fczerinde durdu, Adigece bir \u201culusal zenginlik\u201d kayna\u011f\u0131d\u0131r, dedi. Ha\u00e7\u2019em\u0131z, \u00a0<strong><em>\u201cDil, \u00a0her d\u00f6nem i\u00e7in bir duyuru, \u00a0tarihi anlatma\u00a0 arac\u0131 ve ulusun bir aynas\u0131 olmu\u015ftur. Dil, ulusun e\u015fsiz bir zenginlik kayna\u011f\u0131d\u0131r, ulusun \u00f6zlem ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, d\u00fcnyaya bak\u0131\u015f bi\u00e7imi, ulusun ge\u00e7mi\u015f ya\u015fam\u0131 ve \u015fimdiki durumu dil arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00f6\u011frenilir, \u00a0ortaya<\/em><\/strong><em> <strong>konur. Bug\u00fcn her ulus ve her bir ulusal topluluk kendi dil ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc koruma kayg\u0131 ve u\u011fra\u015f\u0131s\u0131 i\u00e7indedir\u201d<\/strong><\/em> dedi.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Adigece\u2019sinin durumu \u00fczerine, Adigey Cumhuriyeti Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc M\u00fcd\u00fcr\u00fc <strong>B\u0131rs\u0131r Bat\u0131rb\u0131y<\/strong> bir konu\u015fma yapt\u0131: <strong><em>\u201cAdigeler y\u00fczy\u0131llar boyunca bug\u00fcnk\u00fc gibi, yaz\u0131l\u0131 bir ya\u015fama kavu\u015fma \u00f6zlemi i\u00e7inde olmu\u015flard\u0131r. Bir yaz\u0131 diline kavu\u015fmak ve o yaz\u0131 diliyle e\u011fitim almak, b\u00fct\u00fcn bunlar\u00a0 ulusun en de\u011ferli varl\u0131klar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. Ulusal dilimizle okumam\u0131z dilimizi koruma olana\u011f\u0131n\u0131 bize sa\u011fl\u0131yor, dilimize canl\u0131l\u0131k kazand\u0131r\u0131yor, ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 artan bir d\u00fc\u015f\u00fcnce derinli\u011fi i\u00e7inde yeniden d\u00fczenlememizde bize yard\u0131mc\u0131 oluyor. Bizi yar\u0131nlara kar\u015f\u0131 daha e\u011fitimli bir hale getiriyor\u201d. <\/em><\/strong><\/p>\n<p>Tarih ve K\u00fclt\u00fcr K\u00fcrs\u00fcs\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi <strong>Do\u00e7. Dr. V\u0131nereko Mir<\/strong>, <strong>Adige Xase<\/strong> y\u00f6netim kurulu \u00fcyesi <strong>Hunego \u00c7et\u0131b<\/strong> (Katib), T\u00fcrkiye\u2019den d\u00f6n\u00fc\u015f yapm\u0131\u015f biliminsan\u0131 <strong>Yedic Bat\u0131ray, Prof. Dr. Abreg<\/strong> <strong>A\u00e7erdan<\/strong>, Almanya\u2019dan gelen <strong>Monika Helig<\/strong> de birer konu\u015fa yapt\u0131lar.<\/p>\n<p>Daha sonra <strong>Adigece Olimpiyat\u0131<\/strong> yar\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131lan ve derece alan Adige Filolojisi ve K\u00fclt\u00fcr\u00fc Fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencilerine ba\u015far\u0131 belgeleri ile \u00f6d\u00fclleri Dekan <strong>\u00c7\u2019\u0131r\u011f Ashad<\/strong> taraf\u0131ndan verildi. Birincili\u011fi <strong>\u00c7uam\u0131ko Maryet<\/strong>, ikincili\u011fi <strong>Bzesej Fatim<\/strong>, \u00fc\u00e7\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de <strong>Celeyko Said<\/strong> ald\u0131.<\/p>\n<p><strong> \u00c7uam\u0131ko Maryet, D\u00e9lekare Emma<\/strong> ve <strong>Hopser\u0131ko Said<\/strong> kendi \u015fiilerini okudular. <strong>Haze\u015f\u0131ko Mos<\/strong>, <strong>\u201cSi\u00e7\u2019as\u201d <\/strong>(Sevdi\u011fim) adl\u0131 \u015fark\u0131y\u0131 okudu. Toplant\u0131 geceyi b\u00fcy\u00fcleyen <strong>\u201cJ\u0131v\u201d<\/strong> toplulu\u011funun s\u00f6yledi\u011fi\u00a0 eski \u015fark\u0131lar e\u015fli\u011finde sona erdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&Ccedil;&rsquo;ARE Fatim Adige Mak, 14 Mart 2009 &Ccedil;eviri: HAP&#304; Cevdet Y&#305;ld&#305;z Adigece ve Adige yaz&#305; dili konulu &ldquo;Yuvarlak Masa&rdquo; toplant&#305;s&#305; d&uuml;n, 13 Mart g&uuml;n&uuml; Adige Devlet &Uuml;niversitesi&rsquo;nde (AD&Uuml;) yap&#305;ld&#305;. Toplant&#305; AD&Uuml;&rsquo;nin Adige Filolojisi ve K&uuml;lt&uuml;r&uuml; Fak&uuml;ltesi taraf&#305;ndan d&uuml;zenlendi. &ldquo;Yuvarlak Masa&rdquo; toplant&#305;s&#305;nda biliminsanlar&#305;, d&ouml;n&uuml;&#351; yapm&#305;&#351; soyda&#351;lar ve &ouml;&#287;renciler g&ouml;revler&nbsp; ald&#305;lar. Toplant&#305; Adige K&uuml;rs&uuml;s&uuml; Ba&#351;kan&#305; Prof. Dr. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-8840","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-genel-konular","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8840","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8840"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8840\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8842,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8840\/revisions\/8842"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}