{"id":8909,"date":"2019-03-11T20:50:41","date_gmt":"2019-03-11T20:50:41","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=8909"},"modified":"2019-03-11T20:50:41","modified_gmt":"2019-03-11T20:50:41","slug":"kabardey-edebiyatinin-gercek-durumu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/kabardey-edebiyatinin-gercek-durumu\/","title":{"rendered":"KABARDEY EDEB\u0130YATININ GER\u00c7EK DURUMU"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-2\/615.JPG\" alt=\"\" width=\"417\" height=\"305\" \/><\/p>\n<p><b> <span style=\"font-size: small;\">X\u2019AX Sefarbiy<br \/>\n<\/span><\/b><span>KBC Yazarlar Birli\u011fi \u00dcyesi &#8211; \u015e\u0131xula\u011fue (Samanyolu) Edebiyat Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131<br \/>\nAdige Psalhe<br \/>\n<\/span> <span lang=\"TR\"> \u00c7eviri: BABUG Erg\u00fcn Y\u0131ld\u0131z <\/span><\/p>\n<p>Edebiyat\u0131n anas\u0131 olan halk s\u00f6ylencelerimizi bir kenara koyarsak, halk\u0131m\u0131z yaz\u0131l\u0131 sanat ve edebiyat diline sahip olal\u0131 \u00e7ok zaman ge\u00e7medi.<\/p>\n<p>Hen\u00fcz bir asr\u0131 doldurmu\u015f de\u011filiz bu konuda.<\/p>\n<p>\u201cK\u00f6t\u00fc zamanda do\u011fduk\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frular gibiydi durumumuz. Bask\u0131 ve zul\u00fcmle ge\u00e7en y\u0131llar\u0131 ve bunun etkilerini \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede telafi etme zorunlulu\u011fu do\u011fdu edebiyat\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcnde.<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemde; edebiyata ba\u015flang\u0131c\u0131 anadilinde yapmak isteyen pek \u00e7ok gen\u00e7 yazar ve \u015fair, daha edebiyat ya\u015famlar\u0131n\u0131n ilk ad\u0131m\u0131nda bir \u00e7ok ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 su\u00e7lamalarla tutuklanarak bask\u0131 g\u00f6rd\u00fc, hapishanelerde \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc, hatta kimileri \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Geriye kalanlar ise ayn\u0131 ak\u0131bete u\u011framamak i\u00e7in sak\u0131narak, korkarak \u00fcst\u00fc kapal\u0131 de\u011finmelerle yazmak zorunda kald\u0131lar veya yazd\u0131klar\u0131n\u0131 ister istemez mevcuda uyumlu (!) hale getirdiler.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla hayat\u0131n ger\u00e7eklerini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seremediler.<\/p>\n<p>Geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131n\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru yazarlar\u0131m\u0131z ve edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z biraz daha \u00f6zg\u00fcr ve ger\u00e7ek\u00e7i bir bi\u00e7imde yazabilmeye ba\u015flad\u0131lar ve ancak ondan sonra \u201cgide gide yol ald\u0131k, \u00e7o\u011fald\u0131k, geli\u015ftik\u201d t\u00fcr\u00fcnde anlams\u0131z ve samimiyetsiz ifadelerin pe\u015fini b\u0131rakarak tepelerine \u00e7\u00f6reklenmi\u015f g\u00f6lgenin alt\u0131ndan \u00e7\u0131kabildiler.<\/p>\n<p>\u00d6n\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn zorluklara ve engellere ra\u011fmen ge\u00e7en zaman i\u00e7erisinde edebiyat\u0131m\u0131z uzunca bir yol katetti.<\/p>\n<p>\u015eu anda bir \u00e7ok \u00f6nde gelen geli\u015fmi\u015f edebiyat\u0131n \u00e7ok da gerisinde oldu\u011fumuz s\u00f6ylenemez.<\/p>\n<p>Hatta bundan sonra daha h\u0131zl\u0131 bir geli\u015fme ve g\u00fc\u00e7lenme olaca\u011f\u0131 \u00fcmidimiz de vard\u0131.<\/p>\n<p>\u015eimdi rahat bir yola girdik,her \u015fey daha iyi olacak geli\u015fece\u011fiz, b\u00fcy\u00fcyece\u011fiz derken \u015fanss\u0131zl\u0131k zavall\u0131 edebiyat\u0131m\u0131z\u0131n yakas\u0131n\u0131 b\u0131rakmad\u0131 ve \u015fimdi de yeni engeller \u00e7\u0131kt\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za.<\/p>\n<p>Yeni d\u00f6nemde maalesef yazan da yaz\u0131lan da insanlar taraf\u0131ndan umursanm\u0131yor, zerre kadar da de\u011fer verilmiyor.<\/p>\n<p>Bundan daha k\u00f6t\u00fc ne olabilir ki?<\/p>\n<p>Siz fedakarca t\u00fcm gayretinizi ortaya koyarak b\u00fcy\u00fck bir \u00e7aba sarf ediyorsunuz, fakat ad\u0131na \u00e7abalad\u0131\u011f\u0131n\u0131z insanlar\u0131n hi\u00e7bir \u015fey umurunda de\u011fil, yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n hi\u00e7bir de\u011feri yok.<\/p>\n<p>Bu kadar k\u0131sa s\u00fcrede b\u00f6ylesine \u00e7etin bir problemi yaratan neden ne olabilir?<\/p>\n<p>Bunun nedeni, sadece bireyin ekonomik kayg\u0131lar i\u00e7erisine ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam tela\u015f\u0131na d\u00fc\u015fmesi de\u011fil.<\/p>\n<p>As\u0131l neden ba\u015fka yerde aranmal\u0131 bence; eskiden kom\u00fcnist sistemde idarenin pek \u00e7ok uygulamas\u0131 insanlardan gizlenen, hakk\u0131nda yaz\u0131l\u0131p \u00e7izilemez, bahsedilemez meseleler olarak yazarlar i\u00e7in birer yasaklanm\u0131\u015f konu idi.<\/p>\n<p>Y\u00f6netim kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in, zul\u00fcm ve yalanlar\u0131n\u0131 \u00f6rtbas etmek i\u00e7in b\u00fct\u00fcn yazar \u00e7izer tak\u0131m\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmaya azami \u00f6zeni g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn art\u0131k her \u015fey g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde, her \u015fey serbest.<\/p>\n<p>\u0130stedi\u011fini yaz, istedi\u011fini s\u00f6yle,\u00fcstelik hemen o anda da insanlara ula\u015fabilme imkan\u0131 var. Fakat art\u0131k \u00f6yle bir noktaya gelindi ki, insanlar yazd\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 s\u00f6ylediklerinizi umursam\u0131yorlar bile.<\/p>\n<p>E\u011fer kendileri i\u00e7in somut bir \u00e7\u0131kar g\u00f6rm\u00fcyorlarsa hi\u00e7bir \u015fekilde ilgilerini \u00e7ekmiyor ve edebiyat\u0131n gelece\u011fi vs. gibi kayg\u0131lar i\u00e7erisinde de de\u011filler.<\/p>\n<p>Ciddiye ald\u0131klar\u0131, zaman ay\u0131rd\u0131klar\u0131 \u015feylere edebiyat\u0131 \u00fcst\u00fcn k\u0131lmak bu kar\u0131\u015f\u0131k d\u00f6nemde ve k\u00f6t\u00fc zamanda neredeyse imkans\u0131z gibi.<\/p>\n<p>Durum ne yaz\u0131k ki \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc.<\/p>\n<p>En ismi an\u0131l\u0131r yazarlar \u015fairler bile, bir elinde kalem varsa di\u011fer eliyle bir \u015fekilde ya\u015fama tutunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Yazmay\u0131 tamamen b\u0131rakan ve ya\u015fama derdine d\u00fc\u015fen insanlar\u0131m\u0131z da var ve bu \u015fa\u015f\u0131lacak bir durum da de\u011fil a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar\u0131n yazd\u0131klar\u0131ndan kazand\u0131klar\u0131 \u00e7ok komik mebla\u011flar.<\/p>\n<p>S\u00f6ylediklerimizin anla\u015f\u0131labilirli\u011fi i\u00e7in bir k\u0131sa \u00f6rnek verelim: Bir yazar\u0131n iki- \u00fc\u00e7 y\u0131l emek vererek ortaya koydu\u011fu bir eserden kazanaca\u011f\u0131n\u0131n on kat\u0131n\u0131, s\u0131radan futbolcu k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7ok rahatl\u0131kla kazanabiliyor.<\/p>\n<p><strong> Ayaklar kafadan daha de\u011ferli g\u00fcn\u00fcm\u00fczde.<\/strong><\/p>\n<p>Sporseverler \u201cbu \u015fimdi niye bize musallat oldu\u201d demesinler ama bu cumhuriyette m\u0131s\u0131r hastal\u0131\u011f\u0131 !olan d\u00f6nem k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nceydi.<\/p>\n<p>(Kru\u015f\u00e7ev d\u00f6neminde,ilgili ilgisiz herkesin, neredeyse cumhuriyetin top yekun m\u0131s\u0131r yeti\u015ftirme i\u015fine zorland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem. Y.N.)<\/p>\n<p>\u015eimdi de ayn\u0131 \u015fekilde spor hastal\u0131\u011f\u0131 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Biz spora cephe alm\u0131\u015f falan de\u011filiz elbette,spor mutlaka gerekiyor fakat insan\u0131n e\u011fitimi yeti\u015ftirilmesi k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fimi g\u00f6z ard\u0131 edilebilir mi?<\/p>\n<p>\u201dV\u00fccudu geli\u015firse gerisi bir \u015fey olur\u201d mu diyorlar acaba idarecilerimiz?<\/p>\n<p>Elbette gerisi bir \u015fey olur.<\/p>\n<p>Oluyor da bedenen geli\u015fen insanlar zihnen de geli\u015fmez ise, k\u00fclt\u00fcr ile bu geli\u015fim desteklenmez ise ne olaca\u011f\u0131n\u0131 2005 y\u0131l\u0131nda g\u00f6rd\u00fck Nal\u00e7ik \u015fehrinde.<\/p>\n<p>Kabardey edebiyat\u0131n\u0131n ilgisizlikten yok olmas\u0131ndan korkuyorum.<\/p>\n<p>Burada \u201ckorkmak\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6ylesine laf olsun diye kullanm\u0131\u015f de\u011filim, durumu k\u0131saca matematik de\u011ferlerle ifade edeyim ben size:<\/p>\n<p>Cumhuriyetin yazarlar birli\u011fin \u00fcye edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131n aras\u0131nda \u015fu anda eserlerini Adige dili ile yazan 50 ki\u015fi var. Bunlar\u0131n aras\u0131nda emeklilik ya\u015f\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015f, emekli veya emeklili\u011fi \u00e7ok yak\u0131n olmayan insan say\u0131s\u0131 sadece be\u015f alt\u0131 ki\u015fi. Bu be\u015f alt\u0131 ki\u015finin i\u00e7erisinde de edebiyatla ilgisini kesmi\u015f ve \u00e7ok uzun zamand\u0131r hi\u00e7bir eser vermeyen kimseler var.<\/p>\n<p>\u015eimdi bir k\u0131yaslay\u0131n; bizim edebiyat alan\u0131na girdi\u011fimiz 60\u2019l\u0131 y\u0131llarda gen\u00e7 \u015fair ve yazarlar\u0131n say\u0131s\u0131 40\u2019\u0131n \u00fczerindeydi ve aram\u0131zda 30 ya\u015f\u0131n \u00fcst\u00fcnde insan say\u0131s\u0131 azd\u0131.<\/p>\n<p>E\u011fer bu g\u00fcnk\u00fc durum devam ederse; Kabardey de Adige dili ile yazan ve \u00fcreten hi\u00e7bir yazar\/\u015fair kalmamas\u0131 ihtimal d\u0131\u015f\u0131 de\u011fil.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu s\u00f6ylediklerimizi bir araya getirip tekrar durumu g\u00f6zden ge\u00e7irdi\u011fimizde; edebiyat\u0131m\u0131z\u0131n gelece\u011fi konusunda \u00e7al\u0131\u015fmak gere\u011fi, bu g\u00f6revin ciddiyeti ve aciliyeti bir kez daha ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Biz bu tespiti yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in \u015e\u0131hulha\u011fue (Samanyolu) Edebiyat Derne\u011fi&#8217;nde biraz daha \u00f6ne \u00e7\u0131kan gelecek vaat eden yazar ve \u015fairlerimizle birlikte \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctmeye gayret ediyoruz.<\/p>\n<p>Faaliyetlerimizi \u015fimdilerde daha s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olsak da 1989 y\u0131l\u0131ndan bu yana ayda bir kez olmak \u00fczere hi\u00e7 aksatmadan toplan\u0131yoruz. Bu 20 y\u0131l i\u00e7erisinde neredeyse bir \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yleyebilirim. Edebiyat sanat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn alanlar\u0131n\u0131 kapsayacak bi\u00e7imde, tarihimizi, dilimizi, geleneklerimizi hepsini bir arada ele alan ve e\u011fiten bizden ba\u015fka bir kurum cumhuriyette yok.<\/p>\n<p>Her toplant\u0131da edebiyat\u0131n bir konusu \u00fczerine dersler veriyoruz, o alanda \u00fcnl\u00fc ki\u015fileri \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoruz yetkin isimlerle gen\u00e7lerimizi bir araya getiriyoruz, mevcut ve yeni yay\u0131nlar\u0131 tek tek ele al\u0131yoruz, fakat bu sadece bizim \u00e7abam\u0131zla olacak bir i\u015f de\u011fil.<\/p>\n<p>Bizim edebiyat derne\u011fimizden yeti\u015fen gen\u00e7lerimizden baz\u0131lar\u0131ndan iyi yazarlar \u015fairler yeti\u015fti, hatta baz\u0131lar\u0131 R.F. yazarlar birli\u011fine kabul edildiler. Anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere bize gelen herkes yazar \u015fair olmuyorsa da onlar anadilini seven dili ile ilgili kimseler olarak yeti\u015fiyor, hayata at\u0131l\u0131yorlar en az\u0131ndan. \u015eu anda cumhuriyetteki gazetelerde dergilerde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yay\u0131nlanan kitaplar\u0131 bas\u0131lan gen\u00e7 edebiyat\u00e7\u0131 \u00fcyelerimiz de mevcut ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z Moskova\u2019dan fark edilmi\u015f olmal\u0131 ki \u201cedebiyat gazetesi\u201d dergisi bizimle bir geni\u015f r\u00f6portaj yaparak yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar anl\u0131k g\u00f6zlem yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda iyi ho\u015f \u015feyler fakat detayl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrseniz durumumuz hi\u00e7 i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 de\u011fil. Bu g\u00fcn \u00f6vg\u00fc ile bahsetti\u011fimiz gen\u00e7 yazarlar\u0131m\u0131zdan hi\u00e7 birisi i\u00e7in hen\u00fcz tam olarak \u201cyazar\/\u015fair\u201d tan\u0131m\u0131n\u0131 kullanamayaca\u011f\u0131m.<\/p>\n<p>Onlar hen\u00fcz yolun ba\u015f\u0131ndalar ve yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda \u015fikayet\u00e7i oldu\u011fum ya\u015fam kayg\u0131s\u0131 ve kavgas\u0131n\u0131n onlar\u0131n y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirmeyece\u011fine, ba\u015fka alanlarda faaliyete y\u00f6neltmeyece\u011fine dair bir garantimiz yok. Bir iki kitaplar\u0131 yay\u0131nland\u0131ktan sonra uzun zamand\u0131r hi\u00e7 sesleri \u00e7\u0131kmayan ve ortadan yok olan bir \u00e7ok gen\u00e7 yazar\u0131m\u0131z var.<\/p>\n<p>ABAZOQUE Qantemir, LIUP Aslan, LHOSTEN Muze, \u011eU\u015e\u2019O Zarif, P\u015eIWUK\u2019 Latmir ve di\u011ferleri.<\/p>\n<p>J\u2019IQUE Wumar ilk kitab\u0131nda \u00e7ok yetenekli bir \u015fair olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131, fakat onu yazarlar ve edebiyat\u00e7\u0131lar birli\u011fine alal\u0131 yirmi y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen hala bir tek sat\u0131r yazm\u0131\u015f yay\u0131nlam\u0131\u015f de\u011fil. Bu insanlar\u0131n hepsi, herkes gibi \u201cya\u015fama tela\u015f\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u201d durumdalar. \u0130\u015fte bu nedenle \u015fu anda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z gen\u00e7 yazarlar\u0131m\u0131z i\u00e7in de b\u00f6ylesine teredd\u00fctl\u00fc konu\u015fmak zorunday\u0131m.<\/p>\n<p>Bizim bu y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7in maddi g\u00fcce ihtiyac\u0131m\u0131z var, fakat cumhuriyetin yazarlar birli\u011fi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc itibara orant\u0131l\u0131 olarak maddi g\u00fc\u00e7ten de yoksun oldu\u011fu i\u00e7in, bize sadece \u015fu anda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z mekan\u0131 vermek d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir yard\u0131m yapam\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu gen\u00e7lerin bir a\u015famaya gelenlerinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 basmak yay\u0131nlamak gerekiyor, onlara destek olmak gerekiyor fakat ne yaz\u0131k ki her \u015fey para ile oluyor art\u0131k.<\/p>\n<p>Yazarlar birli\u011fi, son on y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma programlar\u0131na her defas\u0131nda gen\u00e7 yazarlar toplant\u0131s\u0131 yapmay\u0131 koymas\u0131na ra\u011fmen, bunu sadece bir kez 2003 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirebildi. Ke\u015fke onu da ger\u00e7ekle\u015ftiremeseymi\u015f dedirtircesine, h\u00fck\u00fcmetin bakan yard\u0131mc\u0131s\u0131 k\u00fclt\u00fcr bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilgilileri, b\u00fcrokratlar, hepsi birlikte toplanarak fotograf makineleri ve kameralar e\u015fli\u011finde cumhuriyetin gen\u00e7 yazarlar\u0131na nas\u0131l yazmalar\u0131 gerekti\u011fi konusunda \u201cnasihatler\u201d ederek da\u011f\u0131ld\u0131lar. Eskiden iki \u00fc\u00e7 g\u00fcn s\u00fcren bu t\u00fcr toplant\u0131lar \u00fc\u00e7 saate s\u0131\u011fd\u0131r\u0131ld\u0131. 11\u2019de ba\u015flayan toplant\u0131 saat 13\u2019de da\u011f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Daha sonra g\u00fcnlerce televizyonlarda gazetelerde radyolarda bu konu haber yap\u0131larak bir ay boyunca bu i\u00e7i bo\u015f toplant\u0131 haber konusu edildi.<\/p>\n<p>KBC\u2019nin eli bo\u015f cebi bo\u015f yazarlar birli\u011fi ve ona ba\u011fl\u0131 olanlar\u0131n son on y\u0131lda gen\u00e7 yazarlar i\u00e7in y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri \u00e7al\u0131\u015fma bundan ibaret ne yaz\u0131k ki.<\/p>\n<p>Faydas\u0131 olmayan zararl\u0131d\u0131r!<\/p>\n<p>Onlar\u0131n bu sa\u00e7mal\u0131ktan ibaret gen\u00e7 yazarlar! Toplant\u0131s\u0131ndan sonra derne\u011fimiz gen\u00e7 yazarlar\u0131ndan \u0130WAN Aksana, QARTSEY Albert, \u011eUTIJ Anzor, BOREN Janna, TX\u2019EZEPL Anzor, K\u2019UEK&#8217;UK Zaline faaliyetlerden \u00e7ekildiler ve biz bu yetenekleri kaybettik. San\u0131r\u0131m \u201cbizim i\u00e7erisine girmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu mudur\u201d demi\u015f olmal\u0131lar.<\/p>\n<p><strong> Bu g\u00fcn b\u00f6ylesine zor duruma d\u00fc\u015fen ve hi\u00e7 kimsenin umursamad\u0131\u011f\u0131 edebiyat\u0131m\u0131z ayn\u0131 zamanda bizim tarihimizdir, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczd\u00fcr, ge\u00e7mi\u015fimiz ve gelecek umudumuzdur, t\u00f6remiz ve dilimizdir. <\/strong><\/p>\n<p><strong> Edebiyat\u0131n toplum ya\u015fam\u0131ndaki yeri saymakla bitecek gibi de\u011fildir anlayan i\u00e7in.<\/strong><\/p>\n<p><strong> Edebi sanat dilin geli\u015fmi\u015fli\u011fi ve kabiliyetidir, dilin temizli\u011fidir.<\/strong><\/p>\n<p><strong> M\u00fczik, resim ve benzeri di\u011fer sanatlar\u0131n hi\u00e7 birisi edebiyat sanat\u0131n\u0131n toplum ya\u015fam\u0131na katt\u0131klar\u0131n\u0131 katamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc edebi sanat ayn\u0131 zamanda dilin muhaf\u0131z\u0131d\u0131r,dil ise toplumun can\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cDil yok olursa ulus yok olur\u201d s\u00f6z\u00fc \u00f6yle laf olsun diye s\u00f6ylenmiyor, Wub\u0131h halk\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na gelenler bu s\u00f6z\u00fcn en a\u00e7\u0131k kan\u0131t\u0131d\u0131r. Dilleri muhafaza olmu\u015f olsayd\u0131 bu g\u00fcn Wub\u0131h halk\u0131 da var olacakt\u0131, dil yok oldu onlar da yok oldu. Yok olup nereye gittiler? Tabii ki hi\u00e7bir yere. El ele tutu\u015fup bu d\u00fcnyay\u0131 terk etmediler onlar, yer yar\u0131l\u0131p i\u00e7ine de girmediler. Dilleri yok olunca ba\u015fka halklar\u0131n i\u00e7erisinde eriyip onlara kar\u0131\u015ft\u0131lar!<\/p>\n<p>\u201cEdebiyat\u0131m\u0131z yokken de dilimiz vard\u0131\u201d diyebilirsiniz. Do\u011frudur; fakat o zamanlar \u015fimdiki gibi yabanc\u0131 lisan gelip ba\u015f k\u00f6\u015femize kurulmam\u0131\u015f, ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 ve yeni neslimizi tahakk\u00fcm\u00fcne almam\u0131\u015ft\u0131. Geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z asr\u0131n \u015fimdiki zamanlar\u0131nda halk\u0131m\u0131z sadece bir dil konu\u015furdu, Adigebze. Bu g\u00fcn art\u0131k \u00f6yle de\u011fil, e\u011fer Adigelerin edebiyat\u0131 yok olursa, s\u00f6zl\u00fcklerini s\u00f6zc\u00fcklerini ellerinden al\u0131rsan\u0131z bunun getirece\u011fi tek sonu\u00e7 halk\u0131m\u0131z\u0131n yok olu\u015fudur. T\u0131pk\u0131 Wub\u0131hlar gibi!<\/p>\n<p>E\u011fer edebiyat\u0131m\u0131z bu g\u00fcnk\u00fc gibi devam ederse bizim de ba\u015f\u0131m\u0131za gelecek olan da budur.<\/p>\n<p>O nedenle en k\u0131sa s\u00fcrede bu durum mutlaka d\u00fczeltilmeli ve gereken tedbirler al\u0131nmal\u0131d\u0131r. KBC yazarlar birli\u011finin yak\u0131nda yap\u0131lacak olan 12. d\u00f6nem toplant\u0131s\u0131nda bu tehlikenin g\u00f6r\u00fclece\u011fini ve gereken tedbirlerin al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 \u00fcmit ediyoruz.<\/p>\n<p>Dilerim Tanr\u0131 bizi yan\u0131ltmaz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X&rsquo;AX Sefarbiy KBC Yazarlar Birli&#287;i &Uuml;yesi &ndash; &#350;&#305;xula&#287;ue (Samanyolu) Edebiyat Derne&#287;i Ba&#351;kan&#305; Adige Psalhe &Ccedil;eviri: BABUG Erg&uuml;n Y&#305;ld&#305;z Edebiyat&#305;n anas&#305; olan halk s&ouml;ylencelerimizi bir kenara koyarsak, halk&#305;m&#305;z yaz&#305;l&#305; sanat ve edebiyat diline sahip olal&#305; &ccedil;ok zaman ge&ccedil;medi. Hen&uuml;z bir asr&#305; doldurmu&#351; de&#287;iliz bu konuda. &ldquo;K&ouml;t&uuml; zamanda do&#287;duk&rdquo; s&ouml;z&uuml;n&uuml; do&#287;rular gibiydi durumumuz. Bask&#305; ve zul&uuml;mle ge&ccedil;en [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-8909","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-genel-konular","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8909","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8909"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8909\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8912,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8909\/revisions\/8912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8909"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8909"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8909"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}