{"id":8934,"date":"2019-03-11T20:59:32","date_gmt":"2019-03-11T20:59:32","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=8934"},"modified":"2019-03-11T20:59:32","modified_gmt":"2019-03-11T20:59:32","slug":"adigelerde-zaman-kavrami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/adigelerde-zaman-kavrami\/","title":{"rendered":"AD\u0130GELERDE ZAMAN KAVRAMI"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-2\/723.JPG\" alt=\"\" width=\"417\" height=\"305\" \/><\/p>\n<p><span lang=\"TR\"> GHUNEKHO K. \u00d6zbay<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Adigeler zaman\u0131 de\u011fi\u015fen do\u011fa \u015fartlar\u0131na ve inan\u00e7lar\u0131na uygun olarak belirlemi\u015flerdir. Bu zamansal s\u00fcre\u00e7 Milat&#8217;tan \u00f6nceki d\u00f6nemlere de\u011fin uzanmaktad\u0131r. Adigelerin bu zamanla ilgili yap\u0131lanmalar\u0131 b\u00f6lgelerinin d\u0131\u015f\u0131nda; Anadolu, Mezopotamya, Filistin, M\u0131s\u0131r ve Yunan adalar\u0131na, kuzeyden Balkanlar, hatta \u0130rlanda\u2019ya de\u011fin gitmi\u015ftir. Do\u011fal olarak da etkilenmeler olmu\u015ftur. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Mesela, Hazarlar d\u00f6neminde, Cuma g\u00fcn\u00fcn\u00fc M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131kla, Cumartesiyi Yahudilikle, Pazar g\u00fcn\u00fcn\u00fc de H\u0131ristiyanl\u0131k ili\u015fkilendirdiler. Yedi rakam\u0131 kavram\u0131 ise Anadolu ve M\u0131s\u0131r ili\u015fkilerinden gelmektedir.<\/p>\n<p><b>Adigelerdeki bu zamansal yap\u0131y\u0131 ele al\u0131rsak;<\/b><\/p>\n<p>LHEXHAN &#8211; ZAMAN<\/p>\n<p><b>\u00a0 Lhexhan: <\/b>\u00d6r\u00fcl\u00fc ayak<br \/>\n<b>\u00a0 Lhe: <\/b>Ayak<br \/>\n<b>\u00a0 Xhan: <\/b>\u00d6r, \u00f6rmek<br \/>\n<b>\u00a0 Lhexhan:<\/b> \u00d6r\u00fcl\u00fc ayak. Bundan kas\u0131t, belirli bir s\u00fcrenin ifade edilmesidir.<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>\u00c7\u00fcnk\u00fc, ayak ba\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek belirli bir zaman\u0131 belirler. Bunun i\u00e7ine<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>Adigeler zamana lhexhan derler.<\/p>\n<p>Y\u0130LHES &#8211; SENE, YIL<\/p>\n<p><b>\u00a0 Yilh:<\/b> Kan, kan\u0131<br \/>\n<b>\u00a0 Lhes:<\/b> Ay\u0131klama, s\u00fczme, de\u011fi\u015fim anlam\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Yilhes, <b><br \/>\n<\/b>kan\u0131 s\u00fczmek, de\u011fi\u015ftirmek anlam\u0131ndad\u0131r. \u0130nsan bir y\u0131l sonunda ya\u015flan\u0131r.<br \/>\nBu ya\u015flanma kan\u0131nda ya\u015flanmas\u0131n\u0131 etkiler. Kan ve ya\u015f birbirine<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, tar\u0131mda ay\u0131klama, hasat toplanmas\u0131 yap\u0131l\u0131r.<br \/>\nAdige inanc\u0131nda bir y\u0131l bu\u011fday ekilen yere ikinci y\u0131l bu\u011fday ekilmez.<br \/>\nTarladaki bu\u011fday, t\u00fcm toplumlarda oldu\u011fu gibi bir de\u011fi\u015fimdir, yani<br \/>\ntopra\u011f\u0131nda kan de\u011fi\u015fimidir. Kan de\u011fi\u015fimi anlam\u0131ndaki yilhes seneye (y\u0131l)<br \/>\nisim olarak verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yorum\/parag-ara.gif\" width=\"45\" height=\"18\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><b>Seneyi de kendi do\u011fa ya\u015fant\u0131lar\u0131na uygun olarak on iki aya b\u00f6lm\u00fc\u015flerdir.<br \/>\n<\/b><br \/>\nMAZE &#8211; AY<\/p>\n<p><b>\u00a0 <\/b>Maze t\u00fcm toplumlarda oldu\u011fu gibi d\u00f6rt haftan\u0131n bile\u015fimi olan zaman<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>dilimidir. Bu zaman dilimi ismini g\u00f6kteki aydan almaktad\u0131r. Bunun nedeni<br \/>\nise, toplumumuz aysal inan\u00e7t\u0131r.<br \/>\n<b>\u00a0 Ma:<\/b> Adige, Abhaz inan\u00e7lar\u0131nda Tanr\u0131.<br \/>\n<b>\u00a0 Ze:<\/b> Bir kez, bir tek anlam\u0131nda.<br \/>\n<b>\u00a0 Ma-Ze: <\/b>Tanr\u0131 tek, tek tanr\u0131 anlam\u0131nda. Bu \u015fekilde a\u00e7\u0131klanabilen ay, aya<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>tap\u0131nma d\u00f6neminden gelir ve d\u00f6rt haftaya b\u00f6l\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>MAZEXER &#8211; AYLAR<\/p>\n<p><b>\u00a0 Sh\u0131emaz: <\/b>Ocak ay\u0131<br \/>\n<b>\u00a0 Sh\u0131e:<\/b> So\u011fuk<br \/>\n<b>\u00a0 Maze:<\/b> Ay<br \/>\n<b>\u00a0 She-maz:<\/b> So\u011fuk ay. Bu mevsimde so\u011fuklar kendini g\u00f6sterir ve bunun<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>i\u00e7inde so\u011fuk ay dendi.<\/p>\n<p>MAZAYE &#8211; K\u00d6T\u00dc AY<\/p>\n<p><b>\u00a0 Maze:<\/b> Ay<br \/>\n<b>\u00a0 Ye:<\/b> K\u00f6t\u00fc, sinir<br \/>\n<b>\u00a0 Mazaye: <\/b>K\u00f6t\u00fc ay. Bu mevsim k\u0131\u015f\u0131n en \u015fiddetli zaman\u0131d\u0131r ve bu anlamda<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>da mazaye dendi.<\/p>\n<p>GHATXAPE &#8211; BAHAR AYI, MART<\/p>\n<p><b>\u00a0 Ghatxe: <\/b>Bahar<br \/>\n<b>\u00a0 Pe: <\/b>\u0130lk<br \/>\n<b>\u00a0 Ghatxa-Pe: <\/b>Bahar ilk, ilk bahar. Bahar mevsiminin ilk ay\u0131.<\/p>\n<p>MELILHFEGHU &#8211; N\u0130SAN<\/p>\n<p><b>\u00a0 Mel\u0131: <\/b>Koyun<br \/>\n<b>\u00a0 Lhfe:<\/b> Do\u011fur,do\u011furmak,<br \/>\n<b>\u00a0 Ghu:<\/b> Zaman eki<br \/>\n<b>\u00a0 Mel\u0131-Lhfe-Ghu: <\/b>Koyun, do\u011furma zaman\u0131. Koyunlar\u0131 yavrulama zaman\u0131<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>JHONUGHUACH &#8211; MART<\/p>\n<p><b>\u00a0 Jhon, Jhon\u0131:<\/b> S\u00fcrme, \u00e7ift s\u00fcrme<br \/>\n<b>\u00a0 Ghuach: <\/b>Sonu<br \/>\n<b>\u00a0 Jhon\u0131-Ghuach:<\/b> Nadas sonu, \u00e7ift s\u00fcrme sonu anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>MEKHEGHU &#8211; HAZ\u0130RAN<\/p>\n<p><b>\u00a0 Mekhu: <\/b>Ot<br \/>\n<b>\u00a0 Ghu-Gho: <\/b>Sar\u0131, zaman eki<br \/>\n<b>\u00a0 Mekhe-Ghu:<\/b> Otlar\u0131n sarard\u0131\u011f\u0131 zaman, ot bi\u00e7me zaman\u0131 anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>BADZEGHU &#8211; TEMMUZ<\/p>\n<p><b>\u00a0 Badze:<\/b> Sinek<br \/>\n<b>\u00a0 Ghu:<\/b> Zaman eki<br \/>\n<b>\u00a0 Badze-Ghu:<\/b> Sinek zaman\u0131, sinek mevsimi. Ger\u00e7ekte bu mevsimde<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>sineklerin bolla\u015ft\u0131\u011f\u0131 zamand\u0131r.<\/p>\n<p>SHISHEGHU &#8211; A\u011eUSTOS<\/p>\n<p><b>\u00a0 Sh\u0131:<\/b> At<br \/>\n<b>\u00a0 She: <\/b>Ko\u015f<br \/>\n<b>\u00a0 Ghu:<\/b> Zaman eki<br \/>\n<b>\u00a0 Sh\u0131-She-Ghu: <\/b>At, ko\u015f, zaman\u0131. At ko\u015fturma zaman\u0131. Yaz\u0131n yap\u0131lan<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>i\u015flerin son zaman\u0131 ko\u015fu\u015fturmay\u0131 at ko\u015fturmaya benzetildi. Belki de <b><br \/>\n<\/b>i\u015flerin bitip e\u011flence ay\u0131 dense de yaz ay\u0131n\u0131n son ko\u015fu\u015fturmas\u0131 i\u00e7in<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>s\u00f6ylenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>ONIGHO &#8211; EYL\u00dcL<\/p>\n<p><b>\u00a0 On-On\u0131: <\/b>Harman,harman i\u015fi yapma<br \/>\n<b>\u00a0 Gho-Ghu: <\/b>Zaman eki<br \/>\n<b>\u00a0 On\u0131-Gho:<\/b> Harman zaman\u0131. Hasat kald\u0131rma zaman\u0131, harman ay\u0131<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>SHEPEGHU &#8211; EK\u0130M<\/p>\n<p><b>\u00a0 Shep\u0131:<\/b> Don, k\u0131ra\u011f\u0131<br \/>\n<b>\u00a0 Ghu:<\/b> Zaman eki<br \/>\n<b>\u00a0 Shepe-Ghu:<\/b> Don zaman\u0131, k\u0131ra\u011f\u0131 zaman\u0131.<\/p>\n<p>SHEK&#8217;OGHU &#8211; KASIM<\/p>\n<p><b>\u00a0 Shak&#8217;o: <\/b>Av, avc\u0131<br \/>\n<b>\u00a0 Ghu: <\/b>Zaman eki<br \/>\n<b>\u00a0 Shak&#8217;o-Ghu:<\/b> Av zaman\u0131 anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>TIGHEGHAZ &#8211; ARALIK<\/p>\n<p><b>\u00a0 T\u0131ghe:<\/b> G\u00fcne\u015f<br \/>\n<b>\u00a0 Ghaze:<\/b> D\u00f6n,d\u00f6nmek<br \/>\n<b>\u00a0 T\u0131ghe-Ghaze: <\/b>G\u00fcne\u015f, d\u00f6n. G\u00fcne\u015fin d\u00f6n\u00fcm zaman\u0131, y\u0131l\u0131n d\u00f6n\u00fcm zaman\u0131<br \/>\nanlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yorum\/parag-ara.gif\" width=\"45\" height=\"18\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><b>Aylar\u0131 bu \u015fekilde alan Adigeler, hafta ve g\u00fcnleri de Tanr\u0131, Tanr\u0131sal nitelikteki durumlara g\u00f6re isimlendirmi\u015flerdir. Hafta ve g\u00fcnlerde ge\u00e7erli olan bir yedi inanc\u0131da vard\u0131r. Bu inan Akdeniz havzas\u0131nda da ge\u00e7erlidir.<br \/>\n<\/b><br \/>\n<b>Bl\u0131 &#8211; Yedi: <\/b>Yedi inanc\u0131 M\u00d6\u2019ki devirlerden beri mevcuttur. Bu yedi inanc\u0131 S\u00fcmer, Hitit, M\u0131s\u0131rl\u0131larda da mevcut ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadarda gelmi\u015ftir. Haftay\u0131 yedi g\u00fcne ay\u0131ran Adigeler bu yedi g\u00fcne de Mefibl demi\u015flerdir. Yedi inanc\u0131na da \u00f6rnekler verirsek,<\/p>\n<p><b>Mefilb zawo: <\/b>Yedi g\u00fcnl\u00fck sava\u015f.<br \/>\n<b>Ghogubl: <\/b>Yedi yol<br \/>\n<b>Mefibl: <\/b>Yedi g\u00fcn,<br \/>\n<b>Wuashogu khatibl: <\/b>G\u00f6k yedi katl\u0131d\u0131r.<br \/>\n<b>SH&#8217;\u0131sh&#8217;egh\u0131r katibl: <\/b>Yerin alt\u0131 yedi katl\u0131d\u0131r.<br \/>\n<b>Ps\u0131bl:<\/b> Yedi kap\u0131<br \/>\n<b>Khulac\u0131bl\u0131m ps\u0131 kh\u0131re\u015f\u0131: <\/b>Yedi dereden su getirir.<br \/>\n<b>Psibl:<\/b> Yedi canl\u0131.<br \/>\n<b>Yilej\u0131ghe yilhesible yikhu\u015ft: <\/b>Ekini yedi sene yeter.<br \/>\n<b>Thamafible ghogu tet\u0131gh: <\/b>Yedi g\u00fcn yolda kald\u0131.Ve buna benze Adige inan\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltabiliriz.<\/p>\n<p>THAMAFE &#8211; HAFTA<\/p>\n<p><b>\u00a0 Tha:<\/b> Tanr\u0131<br \/>\n<b>\u00a0 Mafe:<\/b> G\u00fcn<br \/>\n<b>\u00a0 Tha-Mafe: <\/b>Tanr\u0131 g\u00fcn, Tanr\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcn\u00fc anlam\u0131nda ve yedi g\u00fcn birle\u015ftirilerek<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>isimlendirildi. Tanr\u0131lara inan\u00e7lar\u0131 olan Adigeler her g\u00fcn\u00fc, Tanr\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcn\u00fc<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>olarak de\u011ferlendirmi\u015f ve inanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>BLIPE &#8211; PAZARTES\u0130<\/p>\n<p><b>\u00a0 Bl\u0131: <\/b>Yedi<br \/>\n<b>\u00a0 Pe: <\/b>\u0130lk<br \/>\n<b>\u00a0 Bl\u0131-Pe: <\/b>Yedi ilk, ilk yedi anlam\u0131nda ve ilk g\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>GHUBJ &#8211; SALI<\/p>\n<p><b>\u00a0 Ghu:<\/b> S\u0131n\u0131r, zaman eki<br \/>\n<b>\u00a0 J\u0131: <\/b>Erken<br \/>\n<b>\u00a0 Ghub:<\/b> S\u0131n\u0131rdan,hedeften. Yap\u0131lacak i\u015flere erken karar verilen g\u00fcn.<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>Pazartesi\u2019den kalan aksakl\u0131klar\u0131n giderildi\u011fin g\u00fcn anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>BER\u00c7EJHIY &#8211; \u00c7AR\u015eAMBA<\/p>\n<p><b>\u00a0 Be-Ber: <\/b>\u00c7ok, \u00e7ok olan<br \/>\n<b>\u00a0 \u00c7ejh\u0131y: <\/b>K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck<br \/>\n<b>\u00a0 Ber-\u00c7ejh\u0131y: <\/b>Ber\u00e7eshxo ile ilgilidir. K\u00fc\u00e7\u00fck mutluluklar\u0131n g\u00fcn\u00fc<br \/>\nanlam\u0131ndad\u0131r. Hafta i\u00e7i aksakl\u0131klar d\u00fczeltilip yap\u0131lacak i\u015flerin belli<br \/>\noldu\u011fu g\u00fcn.<\/p>\n<p>MAFEKU &#8211; PER\u015eEMBE<\/p>\n<p><b>\u00a0 Mafe: <\/b>G\u00fcn<br \/>\n<b>\u00a0 Ku: <\/b>S\u00fcr\u00fc, derin<br \/>\n<b>\u00a0 Mafe-Ku:<\/b> S\u00fcr\u00fcm g\u00fcn\u00fc, u\u011furlu g\u00fcnlere haz\u0131rl\u0131k g\u00fcn\u00fc.<\/p>\n<p>BER\u00c7ESHXO &#8211; CUMA<\/p>\n<p><b>\u00a0 Be-Ber:<\/b> \u00c7ok, \u00e7ok olan<br \/>\n<b>\u00a0 \u00c7esh-\u00c7ef:<\/b> Ne\u015fe,mutluluk<br \/>\n<b>\u00a0 Xo:<\/b> Kan\u0131t eki<br \/>\n<b>\u00a0 Ber-\u00c7esh-Xo: <\/b>\u00c7ok mutlu olmak, mutluluklar dolu g\u00fcn anlam\u0131ndad\u0131r.<br \/>\nDaha <b>\u00a0 <\/b>\u00e7ok \u0130slam diniyle ilgilidir.<\/p>\n<p>MAFEZAKHO &#8211; CUMARTES\u0130<\/p>\n<p><b>\u00a0 Mafe: <\/b>G\u00fcn,u\u011fur<br \/>\n<b>\u00a0 Zakho: <\/b>Tek<br \/>\n<b>\u00a0 Mafe-Zakho: <\/b>Tek g\u00fcn. Adigelerde bu g\u00fcn Yahudi diniyle ili\u015fkilidir.<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>Yahudilikte <b>\u015eebt<\/b>, yani Cumartesi tek g\u00fcn anlam\u0131ndad\u0131r ve dinlenme,<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>ibadet g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Adigeler \u0130slam\u2019a ge\u00e7ince Tanr\u0131\u2019n\u0131n tek g\u00fcn\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>g\u00fcnah oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle <b>\u015eembet<\/b> derlerdi. Bu da <b>\u015eebt<\/b>\u2019ten gelmedir.<\/p>\n<p>THAWMAFE &#8211; PAZAR<\/p>\n<p><b>\u00a0 Tha:<\/b> Tanr\u0131<br \/>\n<b>\u00a0 Mafe: <\/b>G\u00fcn, u\u011fur<br \/>\n<b>\u00a0 W: <\/b>\u2018\u2019n\u0131n\u2019\u2019 ba\u011flac\u0131<br \/>\n<b>\u00a0 Tha-W-Mafe: <\/b>Tanr\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcn\u00fc, Tanr\u0131\u2019n\u0131n u\u011furlu g\u00fcn\u00fc anlam\u0131ndad\u0131r.<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>H\u0131ristiyanl\u0131kla \u00f6zde\u015ftir. H\u0131ristiyanlarda Pazar g\u00fcnlerini u\u011furlu g\u00fcn olarak<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>yad edip Tanr\u0131\u2019ya y\u00f6nelirler. B\u00f6lgemizde bu son \u00fc\u00e7 g\u00fcn i\u00e7in bizim <b><br \/>\n<\/b>Adigeler Tanr\u0131\u2019y\u0131 \u00e7ok sevdiklerinden \u00e7al\u0131\u015fmazlar diye esprili bir deyim<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yorum\/parag-ara.gif\" width=\"45\" height=\"18\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><b>Gece, g\u00fcnd\u00fcz ve zamansal s\u00fcre\u00e7leri de kendi duygular\u0131na g\u00f6re isimlendirmi\u015flerdir.<br \/>\n<\/b><br \/>\nMAFE &#8211; G\u00dcN<\/p>\n<p><b>\u00a0 <\/b>Genel olarak mafe g\u00fcn ve u\u011fur anlam\u0131ndad\u0131r. Mafeler ayd\u0131nl\u0131k ve insanlara<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>huzur verir. Bu anlamda isimlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u015eE\u015eI &#8211; GECE<\/p>\n<p><b>\u00a0 <\/b>\u015ee\u015f\u0131, karanl\u0131k ve korku dolu ifadelerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. \u015ee\u015f\u0131 birle\u015fik bir<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>s\u00f6zc\u00fckt\u00fcr.<br \/>\n<b>\u00a0 \u015ee\u015f-\u015ee\u015f\u0131: <\/b>Gece<br \/>\n<b>\u00a0 \u015ee\u015f\u0131ne:<\/b> Ondan korkuyor<br \/>\n<b>\u00a0 Me\u015f\u0131ne: <\/b>Korkuyor<br \/>\n<b>\u00a0 \u015e\u0131\u015f\u0131n: <\/b>Kork<br \/>\n<b>\u00a0 \u015e\u0131ne: <\/b>Korku<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi korku ve karanl\u0131k i\u00e7inde ayn\u0131 anlamda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015ee\u015f\u0131, korkunun karanl\u0131ktan dolay\u0131 hakim oldu\u011fu zamand\u0131r.<\/p>\n<p>P\u015eAHASHH &#8211; AK\u015eAM<\/p>\n<p><b>\u00a0 Pe: <\/b>\u0130lk, \u00f6n, burun<br \/>\n<b>\u00a0 \u015ea, \u015ee, \u015e\u0131: <\/b>Karanl\u0131k ve korku k\u00f6k\u00fc.<br \/>\n<b>\u00a0 Hashh: <\/b>Y\u00fcksek bo\u015fluk<br \/>\n<b>\u00a0 Pe-\u015ee-Hashh-P\u015fahashh: <\/b>Karanl\u0131k, y\u00fcksek bo\u015fluk. Karanl\u0131\u011f\u0131n ilk<br \/>\n<b>\u00a0 <\/b>bo\u015flukta belirdi\u011fi zaman anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>P\u015eEDIJI &#8211; SABAH<\/p>\n<p><b>\u00a0 P-\u015ee-D\u0131j\u0131: <\/b>Karanl\u0131\u011f\u0131n ilk kaybolu\u015fu anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Adigelerde g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131ndaki takvim Milat&#8217;tan \u00f6ncede mevcuttur. Bu zamanlamalar\u0131 yapan Adigelerin ge\u00e7irdi\u011fi medeniyette ne kadarda ileri olduklar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>GHUNEKHO K. &Ouml;zbay Adigeler zaman&#305; de&#287;i&#351;en do&#287;a &#351;artlar&#305;na ve inan&ccedil;lar&#305;na uygun olarak belirlemi&#351;lerdir. Bu zamansal s&uuml;re&ccedil; Milat&rsquo;tan &ouml;nceki d&ouml;nemlere de&#287;in uzanmaktad&#305;r. Adigelerin bu zamanla ilgili yap&#305;lanmalar&#305; b&ouml;lgelerinin d&#305;&#351;&#305;nda; Anadolu, Mezopotamya, Filistin, M&#305;s&#305;r ve Yunan adalar&#305;na, kuzeyden Balkanlar, hatta &#304;rlanda&rsquo;ya de&#287;in gitmi&#351;tir. Do&#287;al olarak da etkilenmeler olmu&#351;tur. Mesela, Hazarlar d&ouml;neminde, Cuma g&uuml;n&uuml;n&uuml; M&uuml;sl&uuml;manl&#305;kla, Cumartesiyi Yahudilikle, Pazar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-8934","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-genel-konular","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8934","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8934"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8934\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8936,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8934\/revisions\/8936"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8934"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8934"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8934"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}