{"id":8973,"date":"2019-03-11T21:32:42","date_gmt":"2019-03-11T21:32:42","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=8973"},"modified":"2019-03-11T21:33:18","modified_gmt":"2019-03-11T21:33:18","slug":"adige-abhaz-dillerinin-konumu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/adige-abhaz-dillerinin-konumu\/","title":{"rendered":"AD\u0130GE-ABHAZ D\u0130LLER\u0130N\u0130N KONUMU &#8211; Cihan Candemir"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2013-Images-2\/810.JPG\" alt=\"\" width=\"417\" height=\"305\" \/><\/p>\n<p><b> <span style=\"font-size: small;\"> <span lang=\"tr\">Cihan Candemir<br \/>\n<\/span> <\/span><\/b>Kafkas Dernekleri Federasyonu Eski Genel Ba\u015fkan\u0131<\/p>\n<blockquote><p>Kafkas Dernekleri Federasyonu, \u201cYok Olma Tehlikesi Alt\u0131ndaki Diller ve Adige-Abhaz Dillerinin Konumu\u201d Konulu Konferans Metinleri, A\u00e7\u0131l\u0131\u015f Konu\u015fmas\u0131, 1 Temmuz 2006, Ankara<\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Say\u0131n konuklar;<\/span><\/p>\n<p>Yaz tatiline girdi\u011fimiz bug\u00fcn, k\u00fclt\u00fcr\u00fcne g\u00f6n\u00fcl vermi\u015f bu kadar insan\u0131m\u0131z\u0131 bir arada g\u00f6rmek beni \u00e7ok mutlu etti. Bu s\u0131cak yaz g\u00fcn\u00fcn\u00fc bizimle payla\u015fmay\u0131 se\u00e7ti\u011finiz i\u00e7in hepinize te\u015fekk\u00fcr ediyor ve Kafkas Dernekleri Federasyonu ad\u0131na ho\u015f geldiniz diyorum.<\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Bu konferans federasyonumuzun y\u00fcr\u00fctmekte oldu\u011fu dil projesinin ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. Ge\u00e7en y\u0131l Avrupa Birli\u011fi&#8217;ne sundu\u011fumuz dil projesi, 106 projenin i\u00e7inden se\u00e7ilen 6 projeden bir tanesidir. Kaybolmakta olan dillerle ilgili yapmakta oldu\u011fumuz bu konferans\u0131n akabinde, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki hafta, Adige ve Abhaz dillerinde derneklerimizde dil \u00f6\u011fretecek e\u011fiticilerin e\u011fitildi\u011fi bir program ba\u015flat\u0131yoruz. Kafkasya&#8217;dan gelecek hocalar\u0131m\u0131z, derneklerimizde materyalleri ile birlikte ders verebilecek Adige dilinde ve di\u011fer leh\u00e7elerinde 25 ki\u015fi, Abhaz dilinde ve leh\u00e7elerinde 15 ki\u015fi olan \u00f6\u011fretmenlerimize dil \u00f6\u011fretecek.<\/span><\/p>\n<p>Proje, h\u0131zla yok olan Adige ve Abhaz dillerinin ya\u015fat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir projedir. Biz bu proje ile her \u015feyin \u00e7\u00f6z\u00fcmlenece\u011fi ve dilimizin yok olmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenece\u011fi iddias\u0131nda de\u011filiz. Ancak, bu dillerin yok olmamas\u0131 i\u00e7in atmakta oldu\u011fumuz bu ilk ad\u0131m\u0131n sembolik \u00f6neminin de fark\u0131nday\u0131z.<\/p>\n<p>Biliyorsunuz, T\u00fcrkiye&#8217;de &#8220;Bir i\u015fe ba\u015flamak, bitirmenin yar\u0131s\u0131d\u0131r&#8221; diye bir s\u00f6z var. Adigece\u2019de de &#8220;Ba\u015flamayan i\u015fte y\u0131lan yatar&#8221; denir. Biz b\u00fct\u00fcn bu zorluklara ra\u011fmen bir ilki ba\u015flatm\u0131\u015f olduk. T\u00fcrkiye&#8217;de bir\u00e7ok insan\u0131n bu t\u00fcr projelere ku\u015fku ile bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Baz\u0131lar\u0131, ulus devlet d\u00fczeyini b\u00f6l\u00fcnmeye g\u00f6t\u00fcrecek tehlikeli \u00e7al\u0131\u015fmalar olarak da g\u00f6r\u00fcyor. Ama \u015funu hat\u0131rlatmak istiyoruz ki, esas b\u00f6l\u00fcnme nedeni toplumsal ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fczl\u00fck, demokratik uygulamalardaki eksiklikler ve bask\u0131lar\u0131n var olmas\u0131d\u0131r. Birbiriyle bar\u0131\u015f\u0131k, ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131n ortak oldu\u011fu toplumlar\u0131n b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc tarihte g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ben k\u0131saca, Adige ve Abhaz dillerinin, yok olmakta olan diller aras\u0131ndaki \u00f6neminden bahsetmek istiyorum. De\u011ferli konu\u015fmac\u0131lar\u0131m\u0131za daha fazla zaman vermek i\u00e7in sadece dillerimizin tarihi, k\u00fclt\u00fcrel ve sosyal ya\u015fam a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemini \u00e7ok k\u0131sa vurgulamakla yetinece\u011fim. Adige ve Abhazlar Kafkasya&#8217;dan, n\u00fcfuslar\u0131n\u0131n y\u00fczde doksan\u0131 oran\u0131nda s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f bir diaspora toplumu haline gelmi\u015flerdir. Dolay\u0131s\u0131yla, Kafkas dilleri aras\u0131nda en h\u0131zla yok olan diller Adige ve Abhaz dilleridir. Adige ve Abhaz dilleri, Aleksander Ba\u015fmakov ve benzer bilim adamlar\u0131n\u0131n tespitleriyle, tarihin karanl\u0131kta kalm\u0131\u015f pek \u00e7ok taraf\u0131n\u0131 ayd\u0131nl\u0131\u011fa \u00e7\u0131kartacak anahtar Kafkas dillerinin en yayg\u0131n olanlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn eski Anadolu medeniyetlerinden miras kalm\u0131\u015f yaz\u0131tlar\u0131n, do\u011fru okundu\u011funda, hi\u00e7bir e\u011fitim almam\u0131\u015f, ancak bu dilleri bilen insanlar\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131labildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Anadolu&#8217;nun k\u00fclt\u00fcr miras\u0131n\u0131n korunmas\u0131, bu dillerin ya\u015famas\u0131 ve ya\u015fat\u0131lmas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<br \/>\nDilin di\u011fer bir \u00f6nemli yan\u0131 da, toplumdaki k\u00fclt\u00fcr karakter ve sosyal ili\u015fkileri belirlemesidir. Binlerce y\u0131lda olu\u015fan dil ile beraber sosyal ya\u015fam\u0131 d\u00fczenleyen t\u00f6reler, bunlar\u0131 ya\u015fatan masallar, destanlar, atas\u00f6zleri dille birlikte olu\u015fuyor. Bir dilin yok olu\u015fu, bu binlerce y\u0131ll\u0131k kazan\u0131mlar\u0131n yok olmas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Toplumsal yozla\u015fma dedi\u011fimiz olgu da, dilin \u00f6l\u00fcm\u00fcyle beraber ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00f6nemli sorunlar\u0131ndan birisi de insanl\u0131k de\u011ferlerinin yok olmas\u0131d\u0131r. Her alanda kalitenin \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 modern ve global d\u00fcnyam\u0131zda, g\u00f6z ard\u0131 edilen unsur haline gelmi\u015ftir insan kalitesi. Ancak yak\u0131n gelecekte ben, insan kalitesinin toplumlar\u0131n d\u00fcnya projesi haline gelmesi gerekti\u011fine inan\u0131yorum.<\/p>\n<p>Bir toplum d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcz ki, insan onurunu y\u00fcksek tutan, b\u00fcy\u00fc\u011fe sayg\u0131n\u0131n, k\u00fc\u00e7\u00fc\u011fe sevginin \u00f6n planda oldu\u011fu, kad\u0131n\u0131n e\u015fit ve pozitif konumda oldu\u011fu ve herhangi bir \u015fekilde tacize u\u011framad\u0131\u011f\u0131, bo\u015fanmalar\u0131n en az oldu\u011fu, h\u0131rs\u0131zl\u0131k, uyu\u015fturucu kullan\u0131m\u0131 gibi toplumsal hastal\u0131klar\u0131n hemen hemen hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131, buna kar\u015f\u0131l\u0131k toplumsal dayan\u0131\u015fma, temizlik gibi pozitif kavramlar\u0131n en \u00fcst d\u00fczeyde oldu\u011fu bir toplum. \u0130\u015fte Kafkas toplumunun xabzesi, yani ya\u015fam felsefesi toplumumuzda bug\u00fcne kadar t\u00fcm bu art\u0131 de\u011ferleri ile diren\u00e7 sa\u011flad\u0131. Bunu sa\u011flarken de ana dillerimizle xabzemizle beraber bug\u00fcnlere ta\u015f\u0131d\u0131k.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn korumak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z Adige-Abhaz dillerinin \u00f6l\u00fcm\u00fc ile hepimiz, kaliteli insan yeti\u015ftiren t\u00fcmden norm standartlar\u0131m\u0131z\u0131, yani xabzemizi de yitirmi\u015f olaca\u011f\u0131z. B\u00f6yle bir kayba akl\u0131 ba\u015f\u0131nda hi\u00e7bir T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131n\u0131n veya d\u00fcnya vatanda\u015f\u0131n\u0131n m\u00fcsaade etmeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bug\u00fcn ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonucunun, ancak toplumsal duyarl\u0131l\u0131kla, kat\u0131l\u0131mc\u0131 yakla\u015f\u0131mla, hatta devlet destekleriyle m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini vurgulamak istiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumsal kat\u0131l\u0131m olmadan, ailede \u00e7ocuklara e\u011fitim imkan\u0131 verilmeden bunun, televizyon imkanlar\u0131yla, baz\u0131 yay\u0131n imkanlar\u0131yla desteklenmeden ya\u015famas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. Sadece dil kurslar\u0131, dilin ya\u015fat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeterli olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Ben s\u00f6zlerime son verirken, k\u00fclt\u00fcr zenginliklerini payla\u015f\u0131p, birlikte ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z sevgi ve karde\u015flik dolu, bar\u0131\u015f\u0131n egemen oldu\u011fu bir T\u00fcrkiye&#8217;yi, Kafkasya&#8217;y\u0131 ve d\u00fcnyay\u0131 diliyorum. Kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in de hepinize sayg\u0131, sevgi ve te\u015fekk\u00fcrlerimi bir kez daha iletiyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cihan Candemir Kafkas Dernekleri Federasyonu Eski Genel Ba&#351;kan&#305; Kafkas Dernekleri Federasyonu, &ldquo;Yok Olma Tehlikesi Alt&#305;ndaki Diller ve Adige-Abhaz Dillerinin Konumu&rdquo; Konulu Konferans Metinleri, A&ccedil;&#305;l&#305;&#351; Konu&#351;mas&#305;, 1 Temmuz 2006, Ankara Say&#305;n konuklar; Yaz tatiline girdi&#287;imiz bug&uuml;n, k&uuml;lt&uuml;r&uuml;ne g&ouml;n&uuml;l vermi&#351; bu kadar insan&#305;m&#305;z&#305; bir arada g&ouml;rmek beni &ccedil;ok mutlu etti. Bu s&#305;cak yaz g&uuml;n&uuml;n&uuml; bizimle payla&#351;may&#305; se&ccedil;ti&#287;iniz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-8973","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-genel-konular","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8973","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8973"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8973\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8977,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8973\/revisions\/8977"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}