{"id":8987,"date":"2019-03-11T21:40:17","date_gmt":"2019-03-11T21:40:17","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=8987"},"modified":"2019-03-11T21:40:17","modified_gmt":"2019-03-11T21:40:17","slug":"bunlar-senin-insanlarin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/bunlar-senin-insanlarin\/","title":{"rendered":"BUNLAR SEN\u0130N \u0130NSANLARIN"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2018-Images\/150.JPG\" alt=\"\" width=\"417\" height=\"305\" \/><\/p>\n<p><b> <span lang=\"en-us\"><span style=\"font-size: small;\">MAMIRIKO Nuriyet<br \/>\n<\/span><\/span><\/b><span lang=\"en-us\"> <span>Adige Mak Gazetesi<br \/>\n\u00c7eviri: A\u00c7UMIJ Hilmi <\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\"><i>&#8216;Bilimsel progres bilimadamlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve onlar\u0131n eserlerinin de\u011feri ile \u00f6l\u00e7\u00fcmlenir.&#8217; <span lang=\"en-us\">\u00a0<\/span><\/i>Lui Paster<\/p>\n<p>Bu \u00f6zl\u00fc s\u00f6zle t\u00fcm bilim ve bilimadamlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirmesi gereken g\u00f6revleri ve bunlara temel olacak d\u00fc\u015f\u00fcn \u015feklinin \u00e7er\u00e7evesi adeta belirlenmi\u015f oldu.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden bizde Adigey&#8217;in (farkl\u0131 y\u0131llar\u0131n) <span lang=\"en-us\">N<\/span>isan ay\u0131nda do\u011fan \u00fcnl\u00fc dilci, edebiyat\u00e7\u0131, tarih\u00e7i sanat\u00e7\u0131, sporcu ve di\u011fer pek \u00e7ok alanda \u00fcn kazanm\u0131\u015f ayd\u0131nlar\u0131ndan, onlar\u0131n ya\u015fam \u00f6yk\u00fclerinden bahsedece\u011fiz.<\/p>\n<p>\u0130lkbahar mevsiminin ortas\u0131ndaki <span lang=\"en-us\">N<\/span>isan ay\u0131n\u0131n ilk g\u00fcnlerinde, 5 Nisan 1927 tarihinde \u00fcnl\u00fc edebiyat ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 bilimadam\u0131, Filoloji bilim dal\u0131nda Profes\u00f6r Doktor, Rusya Federasyonu Onursal Y\u00fcksek \u00d6\u011fretim Kurumu \u00c7al\u0131\u015fan\u0131 s\u0131fatl\u0131 Kun\u0131j Muhammed do\u011fdu. Bu y\u0131l 85 ya\u015f\u0131na girdi. Kun\u0131j Muhammedin \u00e7ocukluk ve gen\u00e7lik d\u00f6nemi zor y\u0131llara denk geliyorsada, e\u011fitim-bilim yolunda ilerme iste\u011finde ba\u015far\u0131l\u0131 olabildi. Okul y\u0131llar\u0131 ile \u0130kinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n oldu\u011fu d\u00f6nem ayn\u0131 zaman dilimine denk geliyordu. \u00dclkemiz zor durumdayd\u0131, Adige k\u00f6yl\u00fcleride bu durumdan etkileniyorlard\u0131 &#8211; Kolhoz, ev i\u015fleri \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitimi hepsi bu zorluklar\u0131n g\u00f6lgesi alt\u0131ndayd\u0131.<br \/>\nKun\u0131j Muhammedin ya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fc kendisi ile alakal\u0131 yaz\u0131lan biografilerde anlat\u0131l\u0131yor. 15 ya\u015f\u0131nda gizlice, elinde hat\u0131k (*) dilimi, ufak bir valiz ve hi\u00e7 paras\u0131 olmadan Ko\u015fhable Tren istasyonundan Adige \u00d6\u011fretmen okuluna girmek \u00fczere M\u0131yekuape&#8217;ye gelir.<\/p>\n<p>Bu \u015fekilde kendi kendine ya\u015fam\u0131nda yeni bir sayfa a\u00e7ar. O tarihlerde Adige dili ve Edebiyat\u0131 \u00f6\u011fretmeni olan Hat&#8217;ane Ay\u015fet bilime, insanlar aras\u0131ndaki sosyal ya\u015fant\u0131ya, edebiyata kar\u015f\u0131 onu \u0131s\u0131nd\u0131r\u0131r. Bu e\u011fitimli bayan\u0131n te\u015fvikleri ile edebiyat konusundaki ilk \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131n\u0131 yapmaya ba\u015flad\u0131, onun yard\u0131mlar\u0131 ve destekleri ile e\u011fitim fak\u00fcltesini bitirdi. Ard\u0131ndan bilim alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmaya ba\u015flad\u0131 hem okudu hem \u00fcfledi denilen insanlar ars\u0131nda yer ald\u0131.<\/p>\n<p>Adige Edebiyat\u0131 ele\u015ftirmenli\u011fi konusunda ekol oldu. Daha sonralar\u0131 Adige Devlet \u00dcn\u00fcversitesine d\u00f6n\u00fc\u015fen E\u011fitim Fak\u00fcltesinde uzun y\u0131llar gen\u00e7leri yeti\u015ftirdi. Burada XIX. Y\u00fczy\u0131l Rus Edebiyat\u0131 \u00fczerine dersler verdi. (Yaln\u0131z ba\u015f\u0131na ve heyetlere i\u015ftirak ederek) orta \u00f6\u011frenim kurumlar\u0131ndaki s\u0131n\u0131flara y\u00f6nelik edebiyat \u00f6\u011fretiminde kullan\u0131lacak metodlar\u0131 i\u00e7eren eserler ve ders kitaplar\u0131 yazd\u0131.<\/p>\n<p>Kun\u0131j \u015eamsudiny\u0131ko Muhammed Adige \u00d6\u011fretmen y\u00fcksekokulunda Filoloji Fak\u00fcltesi dekanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Gen\u00e7lerin bilimsel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip olmalar\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6steriyordu. Onun onlarca y\u0131l s\u00fcren d\u00f6neminde e\u011fitim alm\u0131\u015f insanlar\u0131m\u0131z bu g\u00fcn cumhuriyetimizin cumhuriyet olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan insanlar. \u00d6\u011fretmenlerin bu ba\u011flamda pek \u00e7ok faydalar\u0131 var. Kun\u0131j Muhammed&#8217;in Adige, Rus Literat\u00fcr\u00fc ve sanat\u0131 konusunda, Adige Tiyatrosunun geli\u015fimi ve sanatsal de\u011ferlendirmesi hususunda, gen\u00e7lerin e\u011fitimi \u00fczerine, pek \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 vard\u0131r. Yazd\u0131\u011f\u0131 kitap ve makaleler farkl\u0131 farkl\u0131 yerlerde bas\u0131ld\u0131lar. Yerel yay\u0131nlardan &#8216;Zeko\u015fn\u0131\u011f&#8217;, &#8216;Adigey Edebiyat\u0131&#8217; dergileri, Adige Makh, Sovyetske Adigey gazetelerinde makaleleri yaz\u0131lar\u0131 yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n<p>Kun\u0131j Muhammed sadece Adigeyde de\u011fil t\u00fcm Kuzey Kafkasyada ya\u015fayan halklarca da iyi tan\u0131n\u0131yor. Do\u011fum g\u00fcn\u00fc i\u00e7in kendisini tebrik ediyor sa\u011fl\u0131k, huzur i\u00e7erisinde iyiliklerinin devam\u0131n\u0131 g\u00f6rece\u011fimiz, insanlarca k\u0131ymet verilmeye devam edilece\u011fi, Adige ulusunun \u00f6n\u00fcnde uzun y\u0131llar duraca\u011f\u0131 bir ya\u015fam s\u00fcrmesini diliyoruz.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczden 115 y\u0131l \u00f6nce Nisan ay\u0131n\u0131n 10&#8217;unda anadilimiz \u00c7erkescenin bilimsel olarak, dilbilimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele al\u0131nmas\u0131nda \u00f6nayak olan A\u015fhamafe Davut do\u011fdu. O ulusumuzun yeti\u015ftirdi\u011fi ilk b\u00fcy\u00fck dilbilimcisiydi ( 1897 &#8211; 1947) . A\u015fhamafe Davut hakk\u0131nda gazetemizde daha \u00f6nce ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi verildi\u011fi i\u00e7in laf\u0131 daha fazla uzatmaya gerek g\u00f6rm\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Aram\u0131zdan ayr\u0131lm\u0131\u015f olan Sanat e\u011fitimi bilimdal\u0131nda kandidat, Adigey Cumhuriyeti ve Krasnodar Eyaleti onursal Sanat\u00e7\u0131s\u0131 \u015e\u0131vu \u015eaban&#8217;da bu ay do\u011fdu.<\/p>\n<p>\u00dcnl\u00fc \u00c7erkes kompozit\u00f6r\u00fc, Rusya Federasyonu onursal sanat\u00e7\u0131s\u0131 T\u0131ko Kaplan da 8 Nisan 1936 tarihinde do\u011fdu.<\/p>\n<p>Bu ay do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u00fc kutlayanlar aras\u0131nda \u00fcnl\u00fc dilbilimci, Adigey Cumhuriyeti Sosyal Bilimler Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc M\u00fcd\u00fcr\u00fc, Uluslaras\u0131 \u00c7erkes Bilimler Akademisi \u00fcyesi Prof. Dr. B\u0131rs\u0131r Bat\u0131rb\u0131y&#8217;de yer al\u0131yor.<br \/>\n19 nisan 1929 tarihinde \u00c7erkes d\u00fcnyas\u0131nda ad\u0131 an\u0131lan \u015ehalaho Abube\u00e7\u0131r (Abu) d\u00fcnyaya geldi. 1954 y\u0131l\u0131ndan itibaren yazd\u0131klar\u0131 yay\u0131nlan\u0131yor. Adige Edebiyat\u0131 konusunda farkl\u0131 y\u00f6nlerde pek \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 var. Kitaplar\u0131 \u00c7erkesce ve Rus\u00e7a dillerinde yay\u0131nland\u0131. Abu sanatsal eserlerde kaleme al\u0131yor. Makale ve yaz\u0131lar\u0131 dergilerde gazetelerde yay\u0131nlanmaya devam ediyor. Terc\u00fcme eserleride var. Orta \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda 9. ve 10. s\u0131n\u0131flar i\u00e7in Adige Edebiyat\u0131 ders kitaplar\u0131n\u0131 da o haz\u0131rlad\u0131. \u015ehalaho Abu Uluslaras\u0131 \u00c7erkes Bilimler Akademisi \u00fcyesi, Rusya Federasyonu ve Adigey cumhuriyeti Onursal Bilimadam\u0131. 1955 y\u0131l\u0131ndan ba\u015flayarak Rusya Federasyonu yazarlar Birli\u011fi \u00fcyesi.<\/p>\n<p>\u015ehalaho Abuya &#8216;Adigey&#8217;in \u00d6v\u00fcnc\u00fc&#8217; madalyas\u0131 da lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Adigekale kenti, Vo\u00e7ep\u015f\u0131ye, \u015e\u0131nc\u0131ye, Askalaye k\u00f6yleri fahri hem\u015fehrisi ilan edildi.<\/p>\n<p><\/span><span style=\"font-family: Arial;\"><b>(*) Hat\u0131k &#8211; <\/b>\u0425\u044c\u0430\u0442\u044b\u043a\u044a (hat\u0131k\u0131r, hat\u0131kher- \u0445\u044c\u0430\u0442\u044b\u043a\u044a\u044b\u0440, \u0445\u044c\u0430\u0442\u044b\u043a\u044a\u0445\u044d\u0440); \u00c7erkeslere mahsus bir nevi \u00e7\u00f6rek. Dar\u0131, m\u0131s\u0131r veya bu\u011fday unundan s\u00fctle yo\u011frulmu\u015f (\u00e7\u00f6rek b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden yumruk b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne kadar) ufak par\u00e7ac\u0131klar\u0131n f\u0131r\u0131nda pi\u015firilmesi ile yap\u0131lan yiyecek. Yo\u011fruldu\u011fu unun yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tah\u0131l\u0131n ismiyle birlikte olu\u015fturulan isim tamlamalar\u0131nda da yer al\u0131r. \u00d6rne\u011fin; Natr\u0131f hat\u0131k &#8211; \u041d\u0430\u0442\u0440\u044b\u0444 \u0445\u044c\u0430\u0442\u044b\u043a\u044a M\u0131s\u0131r (unundan imal edilmi\u015f) hat\u0131\u011f\u0131<span lang=\"en-us\">. (A.H.)<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MAMIRIKO Nuriyet Adige Mak Gazetesi &Ccedil;eviri: A&Ccedil;UMIJ Hilmi &lsquo;Bilimsel progres bilimadamlar&#305;n&#305;n &ccedil;al&#305;&#351;malar&#305; ve onlar&#305;n eserlerinin de&#287;eri ile &ouml;l&ccedil;&uuml;mlenir.&rsquo; &nbsp;Lui Paster Bu &ouml;zl&uuml; s&ouml;zle t&uuml;m bilim ve bilimadamlar&#305;n&#305;n ger&ccedil;ekle&#351;tirmesi gereken g&ouml;revleri ve bunlara temel olacak d&uuml;&#351;&uuml;n &#351;eklinin &ccedil;er&ccedil;evesi adeta belirlenmi&#351; oldu. Bu y&uuml;zden bizde Adigey&rsquo;in (farkl&#305; y&#305;llar&#305;n) Nisan ay&#305;nda do&#287;an &uuml;nl&uuml; dilci, edebiyat&ccedil;&#305;, tarih&ccedil;i sanat&ccedil;&#305;, sporcu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-8987","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-genel-konular","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8987","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8987"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8987\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8989,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8987\/revisions\/8989"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8987"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8987"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8987"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}