{"id":8993,"date":"2019-03-11T21:42:51","date_gmt":"2019-03-11T21:42:51","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=8993"},"modified":"2019-03-11T21:42:51","modified_gmt":"2019-03-11T21:42:51","slug":"dili-kullanmak-gerekiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/dili-kullanmak-gerekiyor\/","title":{"rendered":"D\u0130L\u0130 KULLANMAK GEREK\u0130YOR"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2018-Images\/164.jpg\" alt=\"\" width=\"417\" height=\"305\" \/><\/p>\n<p><strong><b><span lang=\"en-us\"><span style=\"font-size: small;\">SEAUH Go\u015fna\u011fu<br \/>\n<\/span><\/span><\/b><\/strong><span lang=\"en-us\"> Adige Mak Gazetesi, Temmuz 2012<br \/>\n\u00c7eviri: A\u00c7UMIJ Hilmi <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Rusya Federasyonu Onursal, Adigey Cumhuriyeti <span lang=\"en-us\">U<\/span>lusal <span lang=\"en-us\">A<\/span>rtisti V<span lang=\"en-us\">UCIHU<\/span> Mariyet Ulusal <span lang=\"en-us\">T<\/span>iyatro<span lang=\"en-us\">&#8216;<\/span>daki g\u00f6revinin yan\u0131s\u0131ra Adige Devlet \u00dcniversitesi Adige Cumhuriyeti Sanat Koleji&#8217;nde de \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Adige Cumhuriyeti Gimnazyumu<span lang=\"en-us\">&#8216;<\/span>nun kurulu\u015f a\u015famas\u0131nda \u00e7a\u011fr\u0131lan sanatsal \u00e7al\u0131\u015fmalar yapanlar aras\u0131nda Mariyet bulunuyordu. Yukar\u0131da and\u0131\u011f\u0131m\u0131z okullarda \u00c7erkesce g\u00fczel konu\u015fma ve sahne dili \u00f6\u011fretiminde \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131. Konu ile alakal\u0131 kendisinin yazd\u0131\u011f\u0131 senaryolarda \u015fiirler, p\u015f\u0131seler, s\u00f6ylencelerden faydalan\u0131yor. \u00c7al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, aktifli\u011fi, titizli\u011fi ile pek \u00e7ok konuda ba\u015far\u0131l\u0131. \u00c7erkescenin bu g\u00fcnk\u00fc durumu hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcncelerini bizimle payla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yorum\/parag-ara.gif\" width=\"45\" height=\"18\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>\u00c7ocu\u011fa &#8216; b\u00f6yle yapmal\u0131s\u0131n, d\u00fczg\u00fcn davranmal\u0131s\u0131n&#8217; demekle olmaz. G\u00f6sterdi\u011fin \u00f6rneklerle bu \u015fekilde hareket eder, anlar. Dil de k\u00fclt\u00fcr de aynen bu \u015fekildedir. Benim i\u015fim de ya\u015fant\u0131m da dille ilintili, dili ilerletmek geli\u015ftirmek benim vazifelerim aras\u0131nda.<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yz-image6\/0246-2.JPG\" width=\"154\" height=\"199\" border=\"0\" \/><br \/>\nV<span lang=\"en-us\">UCIHU<\/span> Mariyet<\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Tiyatro Enstit\u00fcs\u00fc<span lang=\"en-us\">&#8216;<\/span>n\u00fc bitirerek tiyatroda i\u015fe ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m g\u00fcnden itibaren \u00e7ocuklarla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bu konuda ilk ba\u015flang\u0131c\u0131 Kuyeko Nalb\u0131y&#8217;in \u00e7ocuklar i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131 k\u0131sa \u015fiirlerle yapt\u0131m. \u0130lk davet edildi\u011fim yer M\u0131yekupe merkez ana okuluydu. Ard\u0131ndan Cumhuriyet Gimnazyumu<span lang=\"en-us\">&#8216;<\/span>nda \u00e7al\u0131\u015fmam i\u00e7in \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar. O tarihlerde \u00c7erkesce&#8217;nin \u00f6nemine var\u0131l\u0131p okullarda \u00c7erkes s\u0131n\u0131flar\u0131 kurulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. Benim vazifem ise \u00e7ocuklar\u0131n artist gibi okuduklar\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi anlayarak ve \u015fiirleri duygulu bir \u015fekilde okumalar\u0131 sahne dilini kullanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece \u00e7ocuklar fark\u0131na dahi varmadan dili candan sahiplenmi\u015f oluyorlard\u0131. Onlarla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m y\u0131llar boyunca bunu daha iyi kavrad\u0131m. Dili bilmeyenler di\u011fer bilenlerin yapt\u0131klar\u0131na \u00f6zeniyorlar, dili daha iyi kullananlara daha uzun roller verildi\u011fini \u00e7ocuklar anl\u0131yorlar. &#8216;Bana da ver. Annem bana \u00f6\u011fretir&#8217; diye a\u011flayanlar da \u00e7\u0131k\u0131yordu. Bu \u015fekilde velilerin yo\u011fun daveti \u00fczerine 11 numaral\u0131 okulda da bir m\u00fcddet \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. O \u00e7ocuklar bu g\u00fcn de akl\u0131ma geliyorlar, kendilerinin de beni unutmad\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Onlar\u0131n \u00c7erkes olma istekleri, ilk kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131zda y\u00fczlerinden okunuyordu. Kendi kendime Nart eposondan &#8216;Tlep\u015f\u0131n ora\u011f\u0131 bulu\u015fu&#8217;, &#8216;Setenaye&#8217;nin \u00e7i\u00e7e\u011fi&#8217; vd. gibi yazd\u0131\u011f\u0131m piyesleri oynat\u0131yordum.<\/p>\n<p>Bizim milletimiz nas\u0131ld\u0131r biliyor musun, ordu kadar kalabal\u0131k olsak aram\u0131zda bir yabanc\u0131 varsa onun diliyle konu\u015fuurz. Bu ba\u015fka milletlere sayg\u0131 g\u00f6sterdi\u011fimizin bir belirteci ama kendi milletine de de\u011fer vermiyormu\u015f gibi g\u00f6steren bir \u015fey&#8230;<\/p>\n<p>Bu g\u00fcnlerde Kuyeko Nalb\u0131y&#8217;in &#8216;\u0130lk <span lang=\"en-us\">A<\/span>\u015fk\u0131n <span lang=\"en-us\">K<\/span>rg\u0131nl\u0131k <span lang=\"en-us\">N<\/span>uru&#8217; isimli poemi s\u0131k\u00e7a akl\u0131ma geliyor:<br \/>\n<i>\u0425\u044a\u0430\u0442\u044d\u043f, \u0441\u0438\u043a\u044a\u043e\u0448, \u0445\u044a\u0430\u0442\u044d\u043f,<br \/>\n\u0414\u0443\u043d\u0430\u0438\u0440 \u043f\u0448\u044b\u0441\u044d\u0436\u044a \u043f\u0445\u044a\u0443\u0430\u043d\u0442\u044d\u043f,<br \/>\n\u041a\u044a\u044b\u0437\u044d\u0442\u0435\u043f\u0445\u044b\u043c\u044d \u043e\u0440\u044d\u0434 \u0437\u044d\u0445\u044d\u043f\u0445\u044b\u043d\u044d\u0443,<br \/>\n\u0423\u0434\u044dI\u0430\u0431\u044d\u043c\u044d \u0448I\u0443\u043b\u044a\u044d\u0433\u044a\u0443 \u043a\u044a\u044b\u0434\u044d\u043f\u0445\u044b\u043d\u044d\u0443.<br \/>\nEsfel, yarenim, esfel,<br \/>\nD\u00fcnya esatir sand\u0131\u011f\u0131 de\u011fil,<br \/>\nA\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda \u015fark\u0131 i\u015fitece\u011fin,<br \/>\nEl att\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7ine, a\u015fk\u0131 \u00e7\u0131kartaca\u011f\u0131n.<br \/>\n<\/i><br \/>\nG\u00fcn\u00fcm\u00fczde milli bilincin azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yorum. Fakat Allah&#8217;a daha da artmas\u0131 i\u00e7in dua ediyorum.<\/p>\n<p>Yo\u011fun bak\u0131mda yatan a\u011f\u0131r bir hastaya bir damla su ile basit tedavilerle faydal\u0131 olunamaz. Kuvvetli ila\u00e7larla ger\u00e7ekten tedavi etmek gerekir. Dilimizin bu g\u00fcnk\u00fc konumu b\u00f6ylesi bir durum. A\u011f\u0131r hasta bir bayana &#8216;vallahi sa\u00e7lar\u0131 biraz yap\u0131lm\u0131\u015f olsa, y\u00fcz\u00fcn\u00fc y\u0131kasa, biraz da makyaj yapsa daha g\u00fczel g\u00f6z\u00fck\u00fcr&#8217; diyerek ba\u015fucunda baklemekle hastal\u0131\u011f\u0131 iyile\u015fir mi? Yoksa yap\u0131lmas\u0131 gerekenler mi yerine getirilmeli?<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn \u00c7erkesce dersler azlar, \u015fehirli \u00e7ocuklar dili bilmiyorlar, tahtaya yazd\u0131klar\u0131n\u0131 anlam\u0131yorlar, ders te onlara enteresan gelmiyor. Derslerin \u00e7ocuklara enteresan gelmesi i\u00e7in yeni metodlar olu\u015fturulmal\u0131 bulunmal\u0131. Her\u015feyden \u00f6nemlisi ise dili kullanm\u0131yor olmam\u0131z, dilin \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor olmas\u0131. Kullanmad\u0131\u011f\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n nesneler i\u015flerli\u011fini yitiriyor. &#8216;Hi\u00e7 kimsenin giymedi\u011fi bir elbise giy&#8217; demekle, b\u00f6yle bir elbise giymeyenlerin bunu anlamayanlar\u0131n aras\u0131nda bu k\u0131yafeti giyecek kimse \u00e7\u0131kar m\u0131? \u00c7erkesce<span lang=\"en-us\">&#8216;<\/span>nin bu g\u00fcnk\u00fc hali i\u015fte \u00f6yle.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar\u0131n anadillerini bilir bir \u015fekilde yeti\u015ftirilmesi i\u00e7in masallar\u0131n \u00f6nemi \u00e7ok. Bizleri de \u00f6yle yeti\u015ftirdiler, masallar dilin daha derin \u00f6\u011frenilmesini sa\u011flayan \u015feyler. Dilin \u00f6\u011frenilmesinde devlet deste\u011fininde \u00e7ok \u00f6nemi var. \u00d6\u011fretmeninde \u00e7ocuklara \u00c7erkesce \u00f6\u011frenmelerini te\u015fvik edici olmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p>Bir bu\u00e7uk y\u0131l kadar \u00f6nce, d\u00f6nm\u00fc\u015f soyda\u015flar\u0131m\u0131zdan bir grup bana \u00e7ocuklar\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fmam ricas\u0131nda bulundular. Bir program haz\u0131rlad\u0131m. Bu programa g\u00f6re sadece dil konusunda de\u011fil Adige Xabzelerini de kullanarak ya\u015flar\u0131na uygun anlayacaklar\u0131 \u015fekilde onlarla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n<p>Adige Cumhuriyeti Sanat Koleji M\u00fcd\u00fcr\u00fc \u015ehon\u00e7ba\u015fe Murat&#8217;a rica ederek di\u011fer \u00f6\u011frencilerin okula gelmedi\u011fi pazar g\u00fcnleri bu \u00e7ocuklarla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. \u0130\u015fte o zaman kendi kendime \u00fcstlendi\u011fim bu i\u015fin devlet deste\u011finde olmas\u0131 gerekli oldu\u011funu anlad\u0131m. Devlet deste\u011fi olmadan b\u00f6ylesi bir i\u015fin alt\u0131ndan kalkmak zor.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklarla \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bir ba\u015fka \u00f6nemli konuyada vak\u0131f oldum. \u00c7ocuklara \u00c7erkesce<span lang=\"en-us\">&#8216;<\/span>nin \u00f6\u011fretiminde onu oyunlarla ilintilendirmenin gerekti\u011fini g\u00f6rd\u00fcm. Bunun anlam\u0131 b\u00fcy\u00fck. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ocuk ekipleri var, dans ediyorlar, \u015fark\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar ama konu\u015fmuyorlar. Benim bu g\u00fcn \u00f6zendi\u011fim \u015fey g\u00fclerek e\u011flenerek dans ettikleri gibi dilide kullanmalar\u0131. Dilin sesleri hi\u00e7 durmadan duyulmal\u0131. Benim s\u0131k s\u0131k akl\u0131ma &#8216;Maykop \u015fafaklar\u0131&#8217;, &#8216;Maykoplu minikler&#8217; ekipleri benzeri dil \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan st\u00fcdyolar\u0131n olmas\u0131 geliyor. E\u011fitim, Bilim Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131<span lang=\"en-us\">&#8216;<\/span>n\u0131n bilgisi dahilinde <span lang=\"en-us\">d<\/span>evlet b\u00fct\u00e7esi ile finanse edilerek \u00e7ocuklarla \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Gen\u00e7lerin anadillerini bilmelerinde bunun faydal\u0131 olaca\u011f\u0131na kanaatim var. \u00d6zlemini duydu\u011fum \u015fey bu.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SEAUH Go&#351;na&#287;u Adige Mak Gazetesi, Temmuz 2012 &Ccedil;eviri: A&Ccedil;UMIJ Hilmi Rusya Federasyonu Onursal, Adigey Cumhuriyeti Ulusal Artisti VUCIHU Mariyet Ulusal Tiyatro&lsquo;daki g&ouml;revinin yan&#305;s&#305;ra Adige Devlet &Uuml;niversitesi Adige Cumhuriyeti Sanat Koleji&rsquo;nde de &ccedil;al&#305;&#351;&#305;yor. Adige Cumhuriyeti Gimnazyumu&lsquo;nun kurulu&#351; a&#351;amas&#305;nda &ccedil;a&#287;r&#305;lan sanatsal &ccedil;al&#305;&#351;malar yapanlar aras&#305;nda Mariyet bulunuyordu. Yukar&#305;da and&#305;&#287;&#305;m&#305;z okullarda &Ccedil;erkesce g&uuml;zel konu&#351;ma ve sahne dili &ouml;&#287;retiminde &ccedil;al&#305;&#351;malar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-8993","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-genel-konular","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8993"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8993\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8995,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8993\/revisions\/8995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}