{"id":9002,"date":"2019-03-11T21:46:00","date_gmt":"2019-03-11T21:46:00","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=9002"},"modified":"2019-03-11T21:46:00","modified_gmt":"2019-03-11T21:46:00","slug":"tambiy-cantig-iyi-anilacak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/tambiy-cantig-iyi-anilacak\/","title":{"rendered":"TAMBIY CANTI\u011e \u0130Y\u0130 ANILACAK"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/yz-image6\/0283.JPG\" width=\"350\" height=\"262\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><b> <span lang=\"en-us\"><span style=\"font-size: small;\">SEAUH Go\u015fna\u011fu<br \/>\n<\/span><\/span><\/b> <span><span lang=\"en-us\"> Adige Mak Gazetesi, Eyl<\/span>\u00fcl<span lang=\"en-us\"> 2012<br \/>\n\u00c7eviri: A\u00c7UMIJ Hilmi <\/span> <\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Bilim insan\u0131 olarak &#8216;Tx\u0131bze &#8211; Alfabe&#8217;den ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olmasa dahi, bilim alan\u0131nda kendisine verilen de\u011ferde bir azalma olmayacakt\u0131.<\/p>\n<p>TAMBIY Cant\u0131\u011f \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u015fyeri olan \u00fcniversiteye uzun y\u0131llar, sakin sakin y\u00fcr\u00fcyerek gitti. Pek \u00e7ok defa onu g\u00f6r\u00fcyordum. Her zaman rahat acelesi olmayan bir \u015fekilde ikinci evi olan \u00fcniversiteye, 50 y\u0131l kadar gitti. \u00dcz\u00fcc\u00fc olmakla birlikte g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Cant\u0131\u011f&#8217;dan ge\u00e7mi\u015f zaman kipiyle bahsediyoruz. Ge\u00e7ti\u011fimiz ay vefat etti. B\u00fcy\u00fck bir kay\u0131p, her zaman denildi\u011fi gibi do\u011fmu\u015f olup \u00f6lmeyecek kimse yok. G\u00fczel bir ya\u015fam s\u00fcrd\u00fc, evlatlar\u0131, sevdikleri ba\u015f ucundayken, k\u0131ymet vererek etraf\u0131nda d\u00f6nerlerken ahrete intikal etti. Allah cenneti ile m\u00fckafatland\u0131rs\u0131n. E\u011fer Cant\u0131\u011f sa\u011f olarak aram\u0131zda bulunsayd\u0131 25 a\u011fustosta 87 ya\u015f\u0131na girecekti. Oysa ayn\u0131 g\u00fcn k\u0131rk\u0131n\u0131 yapt\u0131lar.<\/p>\n<p>Adige topraklar\u0131 \u00fczerinde TAMBIY Cant\u0131\u011f&#8217;\u0131 tan\u0131mayan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yorum. Onun yazd\u0131\u011f\u0131 Th\u0131bze &#8211; Alfabe ders kitab\u0131yla okudular, ard\u0131ndan \u00e7ocuklar\u0131 ve sonraki nesillerde Ad\u0131gabze okumas\u0131n\u0131 ondan \u00f6\u011frendiler. Cant\u0131\u011f&#8217;\u0131n alfabesinin girmedi\u011fi Adige ailesi, Adige topraklar\u0131nda yoktur san\u0131yorum.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde aram\u0131zda pek \u00e7ok bilimadam\u0131 var, fakat aralar\u0131nda ulusun yeti\u015ftirdi\u011fi, alfabe yazan bir tek TAMBIY Cant\u0131\u011f&#8217;d\u0131. Onun ya\u015f\u0131t\u0131 Adige bayanlar aras\u0131nda \u00fcniversitede \u00e7al\u0131\u015fmak nasip olan\u0131 da azd\u0131. Uzun y\u0131llar, bilim dal\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken yakla\u015f\u0131k 60 eser yazd\u0131, bunlardan 40 tanesi yaln\u0131z ba\u015flar\u0131na yay\u0131nland\u0131. 14 tane eserini &#8216;ayd\u0131nlanma&#8217; kitap bas\u0131mevi yay\u0131nlad\u0131. Bilim insan\u0131m\u0131z\u0131n eserleri sadece Adigey&#8217;de de\u011fil, \u00fclkede ya\u015fayan Rus olmayan halklara ait okullarda da okutuldu.<\/p>\n<p>Bilim insan\u0131m\u0131z\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 pek \u00e7ok eserin aras\u0131nda &#8216;Th\u0131bze &#8211; Alfabe&#8217; en \u00e7ok \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor. TAMBIY Cant\u0131\u011f, Adige okullar\u0131n\u0131n ilk a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan sonra, ilk defa bu eseri yard\u0131mc\u0131 kitaplar\u0131 ile birlikte 7 b\u00f6l\u00fcm halinde olu\u015fturdu. Bunun i\u00e7erisinde &#8216;Jo\u011fo Nef&#8217;, d\u00f6rt \u00e7al\u0131\u015fma defteri olan &#8216;Then\u0131r &#8211; yazma&#8217;, tablolar\u0131n nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131na dair yard\u0131mc\u0131 kitap, &#8216;harfler ve heceler s\u0131n\u0131f\u0131&#8217;, &#8216;Th\u0131bze &#8211; Alfabe&#8217;nin nas\u0131l \u00f6\u011fretilece\u011fine dair yard\u0131mc\u0131 kitap ve di\u011ferleri.<\/p>\n<p>Cant\u0131\u011f&#8217;\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda kendisiyle \u00e7ok sohbet etti\u011fim olmu\u015ftu. Televizyonda ufak \u00e7ocuklar ak\u0131ll\u0131ca konu\u015furken veya ezbere \u015fiirler okurken Cant\u0131\u011f&#8217;\u0131n s\u00f6yledikleri akl\u0131ma geliyor. \u00c7ok ufakken, daha okuma yazma bilmezken ablas\u0131na verilen uzun \u015fiirleri, poemleri birlikte \u00f6\u011frenerek, ne anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamadan insanlar\u0131n ilgisini \u00e7ekecek \u015fekilde g\u00fczel okuyordu. Devaml\u0131 \u00f6\u011frenme heveslisiydi, her zaman okumaya ba\u011fl\u0131yd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Arial; font-size: small;\">Bilimsel pek \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmaya sahip bayan\u0131n ya\u015fam\u0131 kolay ve basit de\u011fildi. Babas\u0131 dini e\u011fitim ald\u0131ktan sonra Ademey&#8217;e geri d\u00f6n\u00fcp yerle\u015fmi\u015fti. \u0130nsanlarca say\u0131l\u0131yor, k\u0131ymet veriliyordu. Fakat, di\u011fer su\u00e7u olmadan devletin cezaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 insanlar\u0131n aras\u0131na, o da d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Biliminsan\u0131n alfabeyi yazmas\u0131 da o kadar \u00e7abuk olmad\u0131. Bunun \u00f6ncesinde de k\u00f6y okulunda ve \u00f6\u011fretmenlerin kalifikasyonunu sa\u011flama enstit\u00fcs\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. O tarihlerde P&#8217;at\u0131&#8217;ko Askerb\u0131y ONO&#8217;nun y\u00f6neticisiydi. Askerb\u0131y Cant\u0131\u011f&#8217;a alfabe yaz\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi\u011finde, Cant\u0131\u011f \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Fakat o d\u00f6nemlerde sadece ana okullar\u0131nda uzmanlar vard\u0131. Cant\u0131\u011fdan \u00e7ok rica ettiklerinde alfabenin yaz\u0131m\u0131na ba\u015flad\u0131. Bu basit bir i\u015f de\u011fildi. Kendisi de bunun di\u011fer ders kitaplar\u0131na benzemedi\u011finin bilincindeydi. Kendisini iyi bir metodist olarak alfabeyi yazd\u0131ktan sonra g\u00f6rmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Bu eser defalarca yeni bask\u0131 yapt\u0131. Cant\u0131\u011f daha sonralar\u0131 bu eseri &#8216;Th\u0131bze&#8217; olarak adland\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Cant\u0131\u011f&#8217;\u0131n bilimi &#8211; metodik eserleri devlet taraf\u0131ndan defalarca takdir edildi. SSCB ve RSFC y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 en iyi \u00e7al\u0131\u015fan\u0131, U\u015finski Madalyas\u0131, VDNH madalyas\u0131, George Soros \u00f6d\u00fcl\u00fc&#8230;. Bunlara daha da ilave edilecek \u00e7ok \u015fey var, fakat, O&#8217;na Allah\u0131n hediyesi evlatlar\u0131, torunlar\u0131 ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ona ayd\u0131nl\u0131k u\u011furlu olanlard\u0131.<\/p>\n<p>Bilim, e\u011fitim-\u00f6\u011fretim metodolojisi olu\u015fturucular\u0131n\u0131n yava\u015f yava\u015f aram\u0131zdan ayr\u0131l\u0131yor olmalar\u0131 \u00fcz\u00fcc\u00fc fakat zamana kar\u015f\u0131 duracak hi\u00e7 kimse hen\u00fcz \u00e7\u0131kmad\u0131.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SEAUH Go&#351;na&#287;u Adige Mak Gazetesi, Eyl&uuml;l 2012 &Ccedil;eviri: A&Ccedil;UMIJ Hilmi Bilim insan&#305; olarak &lsquo;Tx&#305;bze &ndash; Alfabe&rsquo;den ba&#351;ka &ccedil;al&#305;&#351;mas&#305; olmasa dahi, bilim alan&#305;nda kendisine verilen de&#287;erde bir azalma olmayacakt&#305;. TAMBIY Cant&#305;&#287; &ccedil;al&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305; i&#351;yeri olan &uuml;niversiteye uzun y&#305;llar, sakin sakin y&uuml;r&uuml;yerek gitti. Pek &ccedil;ok defa onu g&ouml;r&uuml;yordum. Her zaman rahat acelesi olmayan bir &#351;ekilde ikinci evi olan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-9002","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-genel-konular","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9002","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9002"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9002\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9004,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9002\/revisions\/9004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9002"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9002"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9002"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}