{"id":9023,"date":"2019-03-11T22:25:30","date_gmt":"2019-03-11T22:25:30","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=9023"},"modified":"2019-03-11T22:25:30","modified_gmt":"2019-03-11T22:25:30","slug":"tlibzivu-marziyet-anadilim-beni-affet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/tlibzivu-marziyet-anadilim-beni-affet\/","title":{"rendered":"TLIBZIVU MARZ\u0130YET: ANAD\u0130L\u0130M, BEN\u0130 AFFET"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

SEAUH Go\u015fna\u011fu<\/span> <\/span><\/span>
\n<\/span> <\/span><\/b> Adige Mak gazetesi, Nisan 2013
\n\u00c7eviri A\u00c7UMIJ Hilmi<\/span><\/span><\/p>\n

\u00dcniversitelerin bulundu\u011fu kentlerde farkl\u0131 bilim dallar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan bilimadamlar\u0131n\u0131n da ya\u015f\u0131yor olmas\u0131 kimseye ilgin\u00e7 gelmiyor. Fakat ufak bir k\u00f6yde \u00f6\u011fretmenlik yapan birisinin bilimsel kariyere sahip oldu\u011funu \u00f6\u011frenince hayrete d\u00fc\u015f\u00fcyor, akl\u0131m\u0131za \u00e7e\u015fitli d\u00fc\u015f\u00fcnceler geliyor. Baz\u0131lar\u0131 ”neden ihtiya\u00e7 duydu ki, bundan dolay\u0131 maa\u015f\u0131nda bir art\u0131\u015f olmuyor” diyor di\u011ferleri ”ufac\u0131k bir k\u00f6yde Frans\u0131zca \u00f6\u011fretmenli\u011fi yaparken filoloji bilimdal\u0131nda tez yazmas\u0131 ilgin\u00e7 de\u011fil mi? Vallahi \u00e7al\u0131\u015fkan” diyorlar.<\/p>\n

Bir ka\u00e7 y\u0131l \u00f6ncesinden TLIBZIVU Marziyet hakk\u0131nda bunlar\u0131 duymu\u015ftum. Tev\u00e7oj rayonu Cecehable k\u00f6y\u00fc orta\u00f6\u011fretim okulunda Frans\u0131zca \u00f6\u011fretmeni. Tanr\u0131’n\u0131n yetenek bah\u015fetti\u011fi insanlara sadece bir konuda de\u011fil \u00e7e\u015fitli konularda bu yetene\u011fi verdi\u011fi de s\u00f6ylenir. Marziyet’in iyi bir \u00f6\u011fretmen olmas\u0131, dilleri kolayca \u00f6\u011frenmesi yan\u0131s\u0131ra gazeteci y\u00f6n\u00fcde var. Yazd\u0131klar\u0131 ‘Tev\u00e7ej Haberleri’, ‘\u015eafak’, ‘Sovyetske Adigey’, ‘Birlik’ gibi gazetelerde de yay\u0131nlan\u0131yor. \u00d6\u011fretmenin kaleminden \u00e7\u0131kan onlarca makaleyi insanlar ilgiyle okuyorlar. Makaleleri e\u011fitim-\u00f6\u011fretim, k\u00fclt\u00fcr ve t\u0131bbi konulara ili\u015fkinler. Ayn\u0131 zamanda senaryo yazma konusunda da yetenekleri var. Rayonda ger\u00e7ekle\u015ftirilen etkinlikler i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131 senaryolar \u00e7okca sahneleniyor. Ayr\u0131ca resimde yap\u0131yor.<\/p>\n

Rayon ve Cumhuriyette d\u00fczenlenen \u00e7e\u015fitli yar\u0131\u015fmalara da kat\u0131ld\u0131. TLIBZIVU Marziyet 1977 y\u0131l\u0131nda Mamh\u0131\u011f orta \u00f6\u011frenim okulunu alt\u0131n madalya ile bitirdi. 1993 y\u0131l\u0131nda Adige Devlet \u00dcniversitesi Yabanc\u0131 Diller Fak\u00fcltesi’ni birincilikle bitirdi. Mezuniyeti ard\u0131ndan Kun\u00e7\u0131kohable okuluna Almanca \u00f6\u011fretmeni olarak tayin edildi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise, yirmi y\u0131ld\u0131r Cecehable okulunda g\u00f6rev yap\u0131yor. 1999 y\u0131l\u0131nda Kuban Devlet \u00fcniversitesinde iyi derece ile tezini verdi. 15 y\u0131ld\u0131r da bu s\u0131fat\u0131 ta\u015f\u0131yor. Fakat buna ra\u011fmen o her zaman yeni bir \u015feylerin aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde, ders saatlerinin daha verimli olmas\u0131 \u00f6\u011frencilere daha ilgin\u00e7 gelmesi i\u00e7in \u00e7abal\u0131yor.<\/p>\n

Kandidatl\u0131k tezini yazarken bilimsel dan\u0131\u015fman\u0131 BLE\u011eOJ Zulkarin idi.<\/p>\n

TLIBZIVU Marziyet; ‘Kandidat tezinden \u00f6nce medotika \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131m bir kitab\u0131n de\u011ferlendirmesini yapmas\u0131 i\u00e7in BLE\u011eOJ Zulkarin ile g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcm. Bu kitab\u0131 de\u011ferlendirdi\u011finde bunun bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma niteli\u011finin y\u00fcksek oldu\u011funu ve tez yazmam konusunda beni te\u015fvik etmi\u015fti, bunun \u00fczerine tezimi haz\u0131rlamaya ba\u015flad\u0131m. O tarihlerde g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki gibi cep telefonlar\u0131 yoktu, ara\u00e7ta istedi\u011fim zaman bulam\u0131yordum. \u00c7ocuklar\u0131mda ufakt\u0131lar, aile sahibiydim. M\u0131yekuapeye giden birisini bulunca onunla gidiyordum. Zulkarin’de bir i\u015fi varsa bile, durumumu bildi\u011fi i\u00e7in, i\u015fini b\u0131rak\u0131r, yazd\u0131klar\u0131m\u0131 okur kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 de\u011ferlendirirdik. Bu y\u00fczden ondan \u00e7ok raz\u0131y\u0131m’ diyor.<\/p>\n

TLIBZIVU Marziyet’in tezi Rusca, Adigece ve Frans\u0131zca aras\u0131nda k\u0131yaslamalar \u00fczerine. Bunlar aras\u0131ndaki benzerlikleri ele alarak ders program\u0131n\u0131 da \u015fekillendiriyor. Fakat Adigece’nin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki durumu ve ona verilen de\u011fer hakk\u0131nda \u00e7e\u015fitli kayg\u0131lara sahip.<\/p>\n

– 6. s\u0131n\u0131flarda Frans\u0131zca dersi esnas\u0131nda verilen tekst \u00fczerine \u00f6\u011frenciler \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. B\u00f6ylesi durumlarda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi Rusca ile Adigece’yi de kullan\u0131yoruz. Bir m\u00fcddet sonra aralar\u0131ndan bir k\u0131zca\u011f\u0131z kalk\u0131p Frans\u0131zca teksti Adigece yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7evirisi ile okumaya haz\u0131r oldu\u011funu s\u00f6yledi. Bundan memnun oldum. \u00d6\u011frenci \u00e7eviriyi okuduktan sonra \u00f6\u011fretmenler aras\u0131ndan biri kalk\u0131p ‘\u00e7eviriyi Adigece yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in vermeniz gerekli nottan bir puan d\u00fc\u015f\u00fcrmeniz gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum’ dedi. Bir an ne diyece\u011fimi, yapaca\u011f\u0131m\u0131 \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m, ‘i\u015fte dilimize k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze de\u011fer vermemeye b\u00f6yle ba\u015fl\u0131yoruz’ diye akl\u0131ma geldi. K\u0131zca\u011f\u0131z\u0131 \u00f6vd\u00fcm, al\u0131\u015f\u0131lagelenden daha iyi \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesi ve sanatsal yakla\u015f\u0131m\u0131 sebebi ile almas\u0131 gereken nota bir not daha ilave etmenin daha uygun olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledim…<\/p>\n

Ben k\u00fc\u00e7\u00fckken okulun ilk y\u0131llar\u0131nda bir Rus kasabas\u0131nda ya\u015f\u0131yorduk. Fakat annem-babam hi\u00e7 bir zaman bizle Rusca konu\u015fmad\u0131lar. K\u00f6y\u00fcm\u00fcze geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde de Rus s\u0131n\u0131f\u0131na yerle\u015ftirildim. S\u0131n\u0131ftakilerin y\u00fczde 95’i Adige’ydi, Rus olanlar ise s\u0131n\u0131f\u0131n ancak y\u00fczde be\u015fi kadard\u0131. Fakat o d\u00f6nemlerde (1970 li y\u0131llar) rayon merkezlerindeki ve merkezlere yak\u0131n k\u00f6ylerdeki okullar\u0131n durumu bu \u015fekildeydi. Anne-babalar\u0131n \u00e7o\u011fu \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n Rus s\u0131n\u0131flar\u0131nda okumas\u0131n\u0131 istiyorlard\u0131. Bu s\u0131n\u0131flarda daha iyi e\u011fitim alacaklar\u0131n\u0131 Adigece e\u011fitimine ihtiya\u00e7 duymayacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Adige s\u0131n\u0131flar\u0131nda okuyanlara hor g\u00f6zle bak\u0131yorlard\u0131, bu s\u0131n\u0131flarda iyi okuyan \u00f6\u011frencileri daha sonra Rus s\u0131n\u0131flar\u0131na aktar\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Ben ufakken bunun ne anlama geldi\u011fini \u00e7ok kavram\u0131yor olmama ra\u011fmen Adigece \u00f6\u011fretim g\u00f6rmek istiyor fakat bunun nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyordum. Yan\u0131m\u0131zdaki s\u0131n\u0131f\u0131n Adigece derslerine giriyor kendi s\u0131n\u0131f\u0131mda o an i\u015flenen derse girmiyordum. O zaman Adigece kitaplarda sat\u0131n alm\u0131\u015ft\u0131m. Fakat Adigece alfabenin nas\u0131l oldu\u011funu s\u00f6ylememe gerek var m\u0131!\u00a0 Kendi kendine \u00f6\u011frenmen \u00e7ok zordu. Daha kolay \u00f6\u011frenebilmem i\u00e7in babam kitab\u0131n kapa\u011f\u0131na harfleri yazm\u0131\u015ft\u0131. Her harfin kar\u015f\u0131s\u0131na o harfin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir kelime yazarak bana Adigece okumas\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmi\u015fti.<\/p>\n

Rusca \u00f6\u011fretmenimizin s\u00f6ylediklerini ise hi\u00e7 unutmuyorum; \u00f6\u011fretmenimiz ”bir insan kendi anadilini iyi derecede bilmiyorsa kendisini e\u011fitimli ve k\u00fclt\u00fcrl\u00fc sayamaz” diyordu. Kendisinin de okulda Adigece ders verilmiyor olmas\u0131n\u0131 sonradan \u00f6\u011frendi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. Fakat her ne kadar sonradan \u00f6\u011frensen de \u00e7ocuklu\u011funda edinmedi\u011fin \u015feyleri sonradan edinmen zor oluyor…<\/p>\n

Her ulusun kendi dilene k\u0131ymet vermesi gerekiyor. Her bir dil ayr\u0131 bir d\u00fcnya ayr\u0131 bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck, her dilin di\u011fer dilden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ilgin\u00e7 noktalar\u0131 var. \u00d6rne\u011fin Frans\u0131zca’y\u0131 a\u015fk\u0131n dili olarak say\u0131yorlar. Frans\u0131zca’da bulunan ritm Adigece’deki ritm ile uyu\u015fuyor. Adigece de \u00e7ok sesli yap\u0131s\u0131 ile di\u011fer dillerden daha g\u00fczel. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 B. Balkarov’un tesbitlerine g\u00f6re Adigece’de sessiz harfler di\u011fer dillere k\u0131yasla sesli harflerden daha az kullan\u0131l\u0131yor. \u00d6rne\u011fin bin kelimelik bir tekste e ve \u0131 sesleri bine yak\u0131n kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Adigece bilen \u00e7ocuklar di\u011ferlerine k\u0131yasla Frans\u0131zca’y\u0131 daha \u00e7abuk \u00f6\u011freniyorlar. Ses \u00f6rt\u00fc\u015fmelerinin yan\u0131s\u0131ra kelimenin olu\u015fumu (en \u00e7ok say\u0131larda dikkat \u00e7eken) niteliklerinin benze\u015fti\u011fini s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6rne\u011fin \u0442I\u043e\u043aI\u0438\u043f\u043bI\u044b\u0440\u044d \u0442I\u0443\u0440\u044d – seksen iki, \u00a0\u0442I\u043e\u043aI\u0438\u043f\u043bI\u044b\u0440\u044d \u043f\u0448I\u044b\u043aI\u0443\u0431\u043b\u044b\u0440\u044d doksan yedi gibi say\u0131lar\u0131n Frans\u0131zcalar\u0131n\u0131 Adigece d\u00fc\u015f\u00fcnen \u00f6\u011frenciler daha \u00e7abuk kavr\u0131yorlar.<\/p>\n

Anadilimiz, sana de\u011fer vermeden ge\u00e7en uzun y\u0131llar ve bu g\u00fcn de seni yeterince \u00f6\u011frenmek i\u00e7in arzuya sahip olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan dolay\u0131\u00a0 bizi affet…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

SEAUH Goşnağu Adige Mak gazetesi, Nisan 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi Üniversitelerin bulunduğu kentlerde farklı bilim dallarında çalışan bilimadamlarının da yaşıyor olması kimseye ilginç gelmiyor. Fakat ufak bir köyde öğretmenlik yapan birisinin bilimsel kariyere sahip olduğunu öğrenince hayrete düşüyor, aklımıza çeşitli düşünceler geliyor. Bazıları ”neden ihtiyaç duydu ki, bundan dolayı maaşında bir artış olmuyor” diyor diğerleri […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-9023","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-genel-konular","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9023","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9023"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9023\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9025,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9023\/revisions\/9025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}