{"id":9117,"date":"2021-11-29T14:22:19","date_gmt":"2021-11-29T20:22:19","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=9117"},"modified":"2021-11-30T16:40:50","modified_gmt":"2021-11-30T22:40:50","slug":"bir-ibret-oykusu-aziz-ali-pasa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/bir-ibret-oykusu-aziz-ali-pasa\/","title":{"rendered":"B\u0130R \u0130BRET \u00d6YK\u00dcS\u00dc: AZ\u0130Z AL\u0130 PA\u015eA"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-21744\" src=\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/BIR-IBRET-OYKUSU-AZIZ-ALI-PASA-b.png\" alt=\"\" width=\"571\" height=\"297\" \/><\/p>\n<p><strong>\u0130brahim \u015eekerci<\/strong><br \/>\nYedi Y\u0131ld\u0131z Dergisi, 1994 Y\u0131l 1, Say\u0131 5, Sayfa 27<\/p>\n<p>Shapl\u0131 Aziz Ali Pa\u015fa hem M\u0131s\u0131r hem Osmanl\u0131 tarihinde iz b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Ahd Cemiyeti\u2019ni kurmu\u015f, M\u0131s\u0131r Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015f, 1952 H\u00fcr Subaylar darbesinin manevi \u00f6nderi olmu\u015f ve \u00f6lmeden hemen \u00f6nce M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n Moskova B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi g\u00f6revinde bulunmu\u015ftur. Ancak bu \u00f6nemli siyasi ve askeri \u015fahsiyet Adige toplumuna en k\u00fc\u00e7\u00fck bir hizmet g\u00f6t\u00fcrmemi\u015ftir. Buna ra\u011fmen \u201cK\u00f6ks\u00fcz\u201d olmaktan kurtulamam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Galiba Aziz Pa\u015fa\u2019n\u0131n renkli ya\u015fam\u0131n\u0131n en ilgin\u00e7 yan\u0131 da budur.<\/p>\n<p>Aziz Ali Pa\u015fa fanatik bir \u0130ngiliz d\u00fc\u015fman\u0131 olman\u0131n yan\u0131nda Osmanl\u0131 birli\u011finin ate\u015fli bir savunucusudur. Ama ittihat Terakki partisinin (\u0130TP) a\u015f\u0131r\u0131 T\u00fcrk\u00e7\u00fc politikalar\u0131n\u0131n Arap topraklar\u0131nda y\u00fcr\u00fcmeyece\u011fini, dahas\u0131 ters etki yaparak Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nu da\u011f\u0131lmaya g\u00f6t\u00fcrece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc askeri okuldan s\u0131n\u0131f arkada\u015f\u0131 sava\u015f bakan\u0131 Enver Pa\u015fa\u2019ya a\u00e7\u0131nca hakk\u0131nda idam cezas\u0131 verilir. Arap milliyet\u00e7ili\u011finin s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapmakla, T\u00fcrk olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u0130mparatorlu\u011fun par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 te\u015fvik etmekle su\u00e7lanmaktad\u0131r. Oysa Pa\u015fa T\u00fcrk\u00e7\u00fc politikalar\u0131n terk edilmesini \u0130mparatorlu\u011fun bekas\u0131 ad\u0131na istemektedir. Arap ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n ricas\u0131yla Cemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n araya girmesi sonucunda Enver Pa\u015fa ikna olur ve Aziz Pa\u015fa\u2019n\u0131n \u0130stanbul\u2019dan ayr\u0131lmas\u0131 \u015fart\u0131yla onu affeder.<\/p>\n<p>Kahire\u2019ye d\u00f6nen Aziz Ali Pa\u015fa\u2019ya hicaz\u2019dan davet gelir. 1916 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131 Devleti\u2019ne kar\u015f\u0131 Arap isyan\u0131n\u0131 ba\u015flatan \u015eerif H\u00fcseyin, Aziz Pa\u015fa\u2019dan kuvvetlerini e\u011fitmesini istemektedir. Aziz Pa\u015fa, Arap isyan\u0131n\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 T\u00fcrk\u00e7\u00fc politikalara kar\u015f\u0131 do\u011fal bir ba\u015fkald\u0131r\u0131 olarak tahayy\u00fcl etmekte ve k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131n elde edilmesiyle sona erece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Ama hicaz\u2019a gitti\u011fi zaman g\u00f6rd\u00fckleri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerinden tamamen farkl\u0131d\u0131r. Araplar \u0130ngiliz paras\u0131yla Osmanl\u0131\u2019ya kar\u015f\u0131 isyan etmi\u015f ve tam siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k pe\u015findedirler. Aziz Pa\u015fa, \u015eerif H\u00fcseyin\u2019e Osmanl\u0131 birli\u011fini bozacak hareketlere girmemesini \u00f6nerince sert bir kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6r\u00fcr. \u0130TP \u00f6nderli\u011finin Araplara hizmet etmekle su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 Aziz Pa\u015fa bu defa da \u015eerif H\u00fcseyin taraf\u0131ndan Arap olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Arap ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na zarar vermekle itham edilir. \u00dcstelik Aziz Ali Pa\u015fa, Adigece bilmemekte, g\u00fcnl\u00fck dil olarak Arap\u00e7a\u2019y\u0131 kullanmaktad\u0131r. Aziz Ali Pa\u015fa bu durumda yapmas\u0131 gerekeni yaparak Kahire\u2019ye d\u00f6ner.<\/p>\n<p>Pa\u015fa\u2019n\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fc diasporan\u0131n k\u00f6ks\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6rne\u011fidir. Adigelik ad\u0131na zerrece kayg\u0131 ta\u015f\u0131mayan Aziz Aliler ve Ethemler vefa yolunda hain olmu\u015flard\u0131r. G\u00fcney Do\u011fu Anadolu\u2019da etnik temizli\u011fe u\u011frat\u0131lan, \u00dcrd\u00fcn, Suriye, \u0130srail ve Kosova\u2019da istenmeyen karde\u015flerinden farkl\u0131 de\u011fildirler.<\/p>\n<p>Aziz Ali Pa\u015fa \u015funu hi\u00e7 bilemedi: Adigeli\u011finin fark\u0131nda olmasa bile, birileri onun kim oldu\u011funu her zaman bilecek ve g\u00fcn\u00fc geldi\u011finde ona kar\u015f\u0131 kullanacaklard\u0131r. Halk\u0131na d\u00f6nmenin ve ona hizmet etmenin tad\u0131na varamad\u0131. Hayat\u0131 boyunca halk\u0131n\u0131n yan\u0131nda yer alamayan bu faninin bu ibret verici ya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fc belki yeni Aziz Alilerin kazan\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Allah taksirat\u0131n\u0131 affetsin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#304;brahim &#350;ekerci Yedi Y&#305;ld&#305;z Dergisi, 1994 Y&#305;l 1, Say&#305; 5, Sayfa 27 Shapl&#305; Aziz Ali Pa&#351;a hem M&#305;s&#305;r hem Osmanl&#305; tarihinde iz b&#305;rakm&#305;&#351;t&#305;r. Ahd Cemiyeti&rsquo;ni kurmu&#351;, M&#305;s&#305;r Genelkurmay Ba&#351;kanl&#305;&#287;&#305; yapm&#305;&#351;, 1952 H&uuml;r Subaylar darbesinin manevi &ouml;nderi olmu&#351; ve &ouml;lmeden hemen &ouml;nce M&#305;s&#305;r&rsquo;&#305;n Moskova B&uuml;y&uuml;kel&ccedil;ili&#287;i g&ouml;revinde bulunmu&#351;tur. Ancak bu &ouml;nemli siyasi ve askeri &#351;ahsiyet Adige toplumuna [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-9117","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9117"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21747,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9117\/revisions\/21747"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}