![\"\"](\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/450-YILDIR-BIRBIRIMIZE-YAKINSAK-EGER.-b.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
Fahri Huvaj<\/strong><\/p>\n 40 y\u0131ld\u0131r Adige Xaselerde aktif olarak yer almaktay\u0131m. Bu durumumdan kaynaklanarak bir \u00e7ok ki\u015fiyle muhatap oluyor, onlarla diyalog kuruyorum. Xaselerde yer als\u0131n almas\u0131n tan\u0131\u015f oldu\u011fum ki\u015filerle ilk s\u00f6yle\u015fti\u011fimiz konu ulusal meselelerdir. Birileri ad\u0131na konu\u015fuyorum demiyorum. B\u00f6yle bir hakk\u0131 da kendimde g\u00f6rm\u00fcyorum. Ancak pek \u00e7ok say\u0131daki diyaloglar\u0131mdan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m sonucu Adige Mak okurlar\u0131 ile payla\u015fmak istiyorum. Diyaloglar\u0131mdan edindi\u011fim izlenim; salt benim tespitim olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bir\u00e7ok ki\u015finin de benimle ayn\u0131 izlenimlere sahip oldu\u011fu inanc\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktay\u0131m.<\/p>\n Edindi\u011fim izlenimleri, tespitleri yazmam\u0131n sebebini de ifade edeyim. \u00d6ncelikle Allah\u2019a \u015f\u00fck\u00fcr olsun ki bug\u00fcnlerde vatan\u0131m Adigey\u2019de bulunmaktay\u0131m. Adigey\u2019de bulunmam ile Kabardey- Balkar Cumhuriyeti ba\u015fta olmak \u00fczere cumhuriyetimiz Adigey\u2019in kendi arzular\u0131yla Rusya ile ittifak kurmalar\u0131n\u0131n 450 y\u0131l\u0131 m\u00fcnasebetiyle yap\u0131lan kutlamalar \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc. Bu nedenle konuya ili\u015fkin ben de olu\u015fan d\u00fc\u015f\u00fcnceleri uzun zamand\u0131r ayr\u0131 kald\u0131\u011f\u0131m Adige Mak\u2019\u0131n sayg\u0131de\u011fer okuyucular\u0131 ile payla\u015fman\u0131n tam zaman\u0131d\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n Herkesin bildi\u011fi \u00fczere; tarihte g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kendinden korkulan devletlere kar\u015f\u0131 korunmak amac\u0131yla daha zay\u0131f devletler ve halklar evlilik yoluyla ittifaklar olu\u015fturuyorlard\u0131. Evlilik sebebiyle olu\u015fan akrabal\u0131k taraflar\u0131n birbirine yak\u0131nla\u015fmas\u0131na, de\u011fer vermesine, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yard\u0131mla\u015fmaya vesile olurdu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise ba\u015fta A.B.D. olmak \u00fczere Avrupa Birli\u011fi ve Rusya Federasyonu yap\u0131lanmalar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc kudretli bir devlet yap\u0131s\u0131 olu\u015fturup, g\u00fcvenli bir ortam olu\u015fturman\u0131n \u00f6rnekleridir. Ba\u015fka bir\u00e7ok devlette farkl\u0131 \u015fekillerde birlik olu\u015fturmak amac\u0131yla antla\u015fmalar yap\u0131p ekonomik, sosyal ve askeri alanda ittifak kurup dayan\u0131\u015fma i\u00e7ine girmektedirler.<\/p>\n Tarihte uygulanmas\u0131na pek \u00e7ok kez \u015fahit olunan s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz evlilik yoluyla ittifak kurmaya uygun bir \u015fekilde b\u00fcy\u00fck Kabardey beylerinden \u0130dar\u0131kho Temr\u0131kho k\u0131z\u0131 Go\u015fewnay\u2019\u0131 Rus \u00c7ar\u0131 \u0130van Grozni ile evlendirmi\u015fti. Tarih\u00e7iler bu evlili\u011fin 1561 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini tespit ettiler. Bu tespite g\u00f6re d\u00fc\u011f\u00fcn 1561 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f olsa da bunun \u00f6ncesinde evlilik ba\u011f\u0131yla ittifak fikrinin 1557 y\u0131l\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve bunun ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 geli\u015f m\u00fcnasebetlerinin ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi; bu ba\u011flamda \u00e7e\u015fitli geli\u015fmelerin de olu\u015ftu\u011fu bir vakad\u0131r. Ancak o d\u00f6nemde b\u0131rak\u0131n Adigeleri, b\u00fct\u00fcn Kabardeyler Temr\u0131kho\u2019nun y\u00f6netimi alt\u0131nda m\u0131yd\u0131, yoksa Temr\u0131kho kendi y\u00f6netimindekiler ad\u0131na da m\u0131 b\u00f6yle bir ittifaka gitti? E\u011fer konu tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lacak olursa pek \u00e7ok konuda bu tarihsel olay\u0131 sorgulamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n Tesis edilen yak\u0131nla\u015fman\u0131n bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan faydal\u0131 bir \u00e7ok y\u00f6n\u00fc de olmu\u015ftur. K\u0131r\u0131m Hanl\u0131\u011f\u0131 ve Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu ba\u015fta olmak \u00fczere, bizlere sald\u0131r\u0131 niyeti ta\u015f\u0131yan topraklar\u0131m\u0131zda g\u00f6z\u00fc olanlar\u0131n tarihi yak\u0131nla\u015fma ile duraksay\u0131p hatta bu emellerinden bir m\u00fcddet vazge\u00e7mi\u015f olmalar\u0131 da olas\u0131d\u0131r. Bu tarih\u00e7ilerin g\u00fcndeminde olmas\u0131 gereken ve onlar\u0131n sonu\u00e7land\u0131raca\u011f\u0131 bir konudur. Tarihi ittifak\u0131n bizlere hi\u00e7bir getirisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etsek bile \u0130dar\u0131kho Temr\u0131kho\u2019nun kendi ulusu ve vatan\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in b\u00f6yle bir ittifak d\u00fc\u015f\u00fcncesine sahip olmas\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnce sahibinin iyi niyetli ve vatansever bir yakla\u015f\u0131m\u0131 olarak g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n Temr\u0131kho\u2019nun k\u0131z\u0131n\u0131n ba\u015fka biriyle izdiva\u00e7la sonu\u00e7lanacak bir g\u00f6n\u00fcl ili\u015fkisi vard\u0131 da o da vatan\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in babas\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc dinleyerek \u00c7ar ile izdiva\u00e7 yapt\u0131ysa bunu da onun nam\u0131na fedakarca bir tutum olarak de\u011ferlendirmek gerekir. \u0130yilik yapan iyiliklere lay\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ameller niyetlere g\u00f6redir.<\/p>\n Devletler aras\u0131 ili\u015fkiler daima ayn\u0131 minvalde seyretmez. \u0130li\u015fkiler zaman i\u00e7inde daha iyi bir hal alabilece\u011fi gibi \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fc bir seyirde izleyebilir. Ruslarla 450 y\u0131l ge\u00e7mi\u015fi olan bir ittifak sahibiysek, bunun ard\u0131ndan 250 y\u0131l s\u00fcren d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve sava\u015flar da oldu. 150 y\u0131l \u00f6nce Adige ulusunun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 trajedi herkesin malumudur. Ben \u015fahsen bu trajediden dolay\u0131 anavatan d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015famaya mecbur olmu\u015f ve vatan\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck hasretle ziyaret etmekte olan biriyim. Ancak Allah\u2019\u0131n izniyle k\u00f6t\u00fc talihimiz tersy\u00fcz olmak \u00fczere.Tarihi ba\u011flar\u0131m\u0131z\u0131n ve yak\u0131nla\u015fmam\u0131z\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc taraf\u0131 Rusya\u2019n\u0131n bizlerin fark\u0131na vararak bizleri dikkate almas\u0131yla daha iyi bir gelecekten umutlu olabiliriz.<\/p>\n Tarihi anlamdaki iyi ve k\u00f6t\u00fc tarihte yerini ald\u0131. Ge\u00e7mi\u015fi yeni ba\u015ftan dizayn etmekte m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ancak buradaki en \u00f6nemli nokta iyi ge\u00e7mi\u015fi \u00f6ne \u00e7\u0131karmak ve bu ba\u011flamda bir ortam yaratmak m\u00fcmk\u00fcnse tarihteki k\u00f6t\u00fc an\u0131lar\u0131 da \u00f6telemektir. Bizler bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla hareket etmeliyiz. Ger\u00e7e\u011fi s\u00f6ylemek gerekirse s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 Adige ulusal karakterine ait bir olgudur.<\/p>\n Bu anlamda Ruslarla aram\u0131zda 450 y\u0131l \u00f6nce tesis edilen yak\u0131nla\u015fmaya y\u00f6nelik bug\u00fcnk\u00fc devlet y\u00f6neticilerimizin ve kabul etti\u011fi yakla\u015f\u0131ma kar\u015f\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gereken; b\u00f6yle bir yak\u0131nla\u015fma vard\u0131-yoktu demeden bunu hi\u00e7 g\u00fcndeme getirmeden az veya \u00e7ok Ruslarla aram\u0131zda olan iyi geli\u015fmeleri unutmay\u0131p bunlar\u0131 koruyup geli\u015ftirmek ve bu amaca y\u00f6nelik herkesin elinden gelen gayreti g\u00f6stermesidir. Ge\u00e7mi\u015fte vuku bulan k\u00f6t\u00fc geli\u015fmeler k\u00f6t\u00fc an\u0131lar\u0131 \u00f6telemenin \u00e7aresini de bulmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n Aralar\u0131nda yak\u0131nl\u0131k bulunanlar birbirlerini sever, sayar ve sayg\u0131 duyarlar. \u0130mkanlar\u0131 dahilinde yard\u0131mla\u015f\u0131rlar. 450 y\u0131ld\u0131r aram\u0131zda bir yak\u0131nl\u0131k, ittifak varda bunu da kutluyorsak bizde buna yak\u0131\u015f\u0131r bir tav\u0131r ortaya koymal\u0131y\u0131z. Bu yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ittifaka dayanarak yaparak ulusumuzun du\u00e7ar oldu\u011fu tarihi trajedinin zararlar\u0131n\u0131 gidermek, yaralar\u0131m\u0131z\u0131 sarmak 19. y\u00fczy\u0131lda ulusumuzun haf\u0131zas\u0131nda derin izler, travmalar b\u0131rakan geli\u015fmelerin onar\u0131m\u0131n\u0131 yapman\u0131n pe\u015fini b\u0131rakmamal\u0131 bu u\u011furda \u00e7aba sarf etmeliyiz.<\/p>\n Aralar\u0131nda tarihi yak\u0131nla\u015fma oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011fimiz iki ulustan, Adige ulusunun bug\u00fcnk\u00fc durumuna g\u00f6z atarsak; diaspora Adigelerinin ba\u015fka uluslar aras\u0131nda asimile olmakta oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Milyonla ifade edilen n\u00fcfusa sahip olsalar da anavatanlar\u0131nda ya\u015famay\u0131p d\u00fcnyaya darmada\u011f\u0131n edilmi\u015f olmalar\u0131 ve ulusal varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek imkanlara sahip olmamalar\u0131ndan kaynaklanan ciddi sorunlar ya\u015f\u0131yorlar. T\u00fcrkiye\u2019yi ele al\u0131rsak kapitalizmin kar\u015f\u0131 durulamaz uygulamalar\u0131; Adigeler k\u00f6ylerini terk edip, \u015fehirlerde da\u011f\u0131n\u0131k yerle\u015fmeleri nedeniyle, bug\u00fcn ulusal kimliklerini tamamen kaybetmenin e\u015fi\u011findeler. Birka\u00e7 on y\u0131lla ifade edilebilecek yak\u0131n bir gelecekte, T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan birka\u00e7 milyon Adige i\u00e7inde Adigece konu\u015fabilece\u011finiz kimseyi bulamamak gibi \u00e7ok \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir ger\u00e7ek, karabulut misali ulusun gelece\u011fine \u00e7\u00f6reklenerek ulusun gelece\u011fini karart\u0131yor.<\/p>\n Bug\u00fcn sosyal hayatta meydana gelen geli\u015fmeler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa \u00fcz\u00fcc\u00fc olsa da yok olma s\u00fcrecinde olanlar sadece diaspora Adigeleri de\u011fildir. Hi\u00e7 arzu etmesek de asimile olma anavatan Adigeleri i\u00e7inde \u00e7ok uzak bir ihtimal de\u011fildir. Ni\u00e7in denilirse, onlarda ac\u0131mas\u0131z kapitalizm y\u00f6netimi alt\u0131na girdiler ve yava\u015f yava\u015f k\u00f6ylerini terk ederek b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerin varo\u015flar\u0131na birer birer yerle\u015fmeye ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n Planl\u0131 bir program ile k\u00f6ylerde i\u015f yerleri a\u00e7\u0131l\u0131p k\u00f6ylerden g\u00f6\u00e7\u00fcn durdurulmas\u0131 imkanlar\u0131 bulunmazsa ya da \u015fehirlere g\u00f6\u00e7 eden Adigelere bir plan dahilinde birlikte ya\u015fayacaklar\u0131 yerle\u015fim alanlar\u0131 kurulmazsa, ailede, mahallede, i\u015fyerlerinde, al\u0131\u015fveri\u015f yerlerinde hayat\u0131n her alan\u0131nda Adigece varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmezse, okullarda Adigece daha ciddi \u00f6zel \u00f6nem atfedilip takip edilmezse inan\u0131lmayacak bir \u015fekilde T\u00fcrkiye\u2019de ba\u015f\u0131m\u0131za gelenlerin \u00e7ok ge\u00e7meden anavatanda da tekerr\u00fcr edece\u011fine hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe yoktur.<\/p>\n Bu durumda kimin yak\u0131nla\u015fma, ittifaka ihtiyac\u0131 olacakt\u0131r ve kim yak\u0131nl\u0131k ili\u015fkilerini s\u00fcrd\u00fcrecektir? Kim anma g\u00fcn\u00fc kutlayacakt\u0131r? B\u00f6yle bir durumda bug\u00fcn kutlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z 450. y\u0131l\u0131n ne de\u011feri ve anlam\u0131 olacakt\u0131r? M\u00fcttefikini korumayanda hangi y\u00fczle \u00f6v\u00fclmeyi arzulayacakt\u0131r? Dil, k\u00fclt\u00fcr, ulus k\u0131saca ifade etmek gerekirse mevcut k\u00fclt\u00fcrel ve ulusal de\u011ferleri yok edene insanlar k\u0131ymet vermezler. Aksine onlar\u0131 koruyan o de\u011ferlerin varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7aba sarf edenler y\u00fcceltilip onurland\u0131r\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n Tarihte pek \u00e7ok kudretli imparatorluklar vard\u0131. Onlar\u0131n yok etti\u011fi uluslar yak\u0131p y\u0131kt\u0131\u011f\u0131 tahrip etti\u011fi, ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 pek \u00e7ok maddi k\u00fclt\u00fcr de\u011ferleri var. Ancak bu imparatorluklar\u0131 kim bug\u00fcn hay\u0131rla yad edip onlardan \u00f6vg\u00fcyle bahsetmektedir? \u0130nsanlar\u0131n hay\u0131rla yad edip hat\u0131rlad\u0131klar\u0131 yak\u0131p y\u0131kan talan edip yok edenler de\u011fil, insana k\u00fclt\u00fcre de\u011fer veren onlar\u0131n varl\u0131klar\u0131n\u0131n idamesine yard\u0131mc\u0131 olanlard\u0131r. Bizde bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi temel alarak hareket etmeliyiz.<\/p>\n Aralar\u0131nda ittifak olan iki ulus bu d\u00fc\u015f\u00fcnce temelinde uzla\u015f\u0131yorsa tart\u0131\u015fmas\u0131z m\u00fcttefikiz ve bu \u00e7er\u00e7evede davranmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n O Halde Ne Yap\u0131lmal\u0131d\u0131r? Bu durumda geri gelsinler, d\u00f6ns\u00fcnler demek kolay olsa da bu s\u00f6ylem sonu\u00e7 vermiyor. Stalin d\u00f6neminde topraklar\u0131ndan s\u00fcr\u00fclen uluslar i\u00e7in yap\u0131lan uygulaman\u0131n bir benzeri Adige ulusu i\u00e7inde belli bir program dahilinde Adige ulusunun yeniden dirili\u015fi ama\u00e7l\u0131 bir proje tesis edilmeli ve bu proje 4 \u00f6nemli konuyu i\u00e7ermelidir.<\/p>\n \u0130lk konu; tarihte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z haks\u0131zl\u0131klardan kaynaklanan g\u00fcvensizli\u011fin, \u015f\u00fcphenin, iyi bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip olmamas\u0131n\u0131n, d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n giderilmesi k\u0131saca ifade etmek gerekirse ittifak etmi\u015f iki ulusun ger\u00e7ek m\u00fcttefikler haline getirilmesi, ikinci konu; Adige ulusuyla Adige vatan\u0131n\u0131 yeniden bulu\u015fturmak ve ulusun dinamiklerini yeniden g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde aya\u011fa kald\u0131rmak. \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc konu; Rusya ile Adigelerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 di\u011fer \u00fclkeler aras\u0131ndaki ili\u015fkileri g\u00fc\u00e7lendirmek, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc konu; diaspora Adigelerinin anavatana getirilmesi, Adige vatan\u0131n\u0131n bununla beraber Rusya Federasyonu\u2019nun ekonomik kalk\u0131nmas\u0131na katk\u0131da bulunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bunlar\u0131n ifade edilmesi ne kadar kolaysa, ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinin de bir o kadar zor oldu\u011fu a\u015fikard\u0131r. Ancak uygulaman\u0131n zor olmas\u0131 hi\u00e7 yap\u0131lamayacak anlam\u0131na gelmez! Bunlar\u0131n faydalar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi zor olan\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaya da muktedir olursunuz.<\/p>\n Do\u011fal gaz\u0131 yer alt\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131p deniz alt\u0131ndan Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131mak da kolay m\u0131? Ancak getirisi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak yap\u0131m\u0131 g\u00fc\u00e7 olan \u015feyi kolayca hallettiler. Daha da yap\u0131yorlar. Cidden y\u00fcrekten istenirse b\u00fcy\u00fck Rusya i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fck olan \u015fey yoktur.<\/p>\n B\u00fcy\u00fck Rusya m\u00fcttefikimiz ise ve bunun devam\u0131n\u0131 istiyorsa anavatanda ve diasporadakilerin arzu etti\u011fi gibi bizde i\u00e7tenlikle ister ve katk\u0131da bulunursak ulusun yeniden diriltilmesi program\u0131 bizim i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015fmeyecek bir sorun de\u011fildir.<\/p>\n Eyleme en kolay ancak sembolik ve moral a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi olan y\u00f6nlerden ba\u015flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n S\u00f6zgelimi;<\/p>\n 1) A.C.\u2019nin ba\u015fkent caddelerine, i\u015fyerlerine tabelalar\u0131 2. devlet dili olan Adigece ile yazmak zor bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n 2) Baz\u0131 caddelere \u00f6zellikle \u00c7ar ve generallerin adlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yanlara b\u00fcy\u00fck Adige yazar ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinin bar\u0131\u015f\u0131n, karde\u015fli\u011fin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapanlar\u0131n adlar\u0131n\u0131 vermek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n 3) Rusya\u2019ya d\u00fc\u015fmanl\u0131k beslemeyen, y\u00f6n\u00fc anavatana d\u00f6n\u00fck diasporada ya\u015fayan Adigelerin d\u00f6n\u00fc\u015flerini te\u015fvik etmek \u00fczere; onlara Rusya vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da sa\u011flayacak \u00e7ifte vatanda\u015fl\u0131k d\u00fczenlemesi yap\u0131l\u0131rsa iyi olur. Bunun ulusun g\u00fc\u00e7lendirilmesi, iki ulus aras\u0131ndaki yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ve g\u00fcvenin, karde\u015fli\u011fin peki\u015ftirilmesine fayda sa\u011flayaca\u011f\u0131na hi\u00e7bir teredd\u00fct yoktur.<\/p>\n 4) Diasporadan evlenen anavatan delikanl\u0131s\u0131 ya da anavatandan evlenen ve d\u00f6n\u00fc\u015f yapan diaspora delikanl\u0131s\u0131na ufak \u00e7apl\u0131 te\u015fvikler faydal\u0131 olur.<\/p>\n 5) Diasporadan gelip anavatanda i\u015f yeri a\u00e7mak isteyen \u00f6zellikle de k\u00f6ylerde i\u015fyeri a\u00e7anlara k\u0131smi devlet deste\u011fi sa\u011flan\u0131p bir miktar vergi muafiyeti sa\u011flan\u0131rsa bunun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck anlam\u0131 olur.<\/p>\n Bunlar uluslar\u0131n aras\u0131ndaki mevcut d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131 yumu\u015fat\u0131p gideren uluslar\u0131 bir birine g\u00fcven duyan, yak\u0131nla\u015ft\u0131ran k\u00fc\u00e7\u00fck i\u00e7erikli uygulamalard\u0131r. Rusya\u2019ya d\u00fc\u015fmanl\u0131k besleyenlerin daha iyi bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak olanda bu tip uygulamalard\u0131r.<\/p>\n Anavatan\u0131n ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131 kalifiye elemanlar, ekonominin geli\u015ftirilmesi, bilim, k\u00fclt\u00fcr, dil a\u00e7\u0131s\u0131ndan ulusal k\u00fclt\u00fcre \u00f6nemli katk\u0131larda bulunabilecek olanlar tespit edilerek onlar\u0131nda katk\u0131lar\u0131yla onlar\u0131n vatana d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmeleri i\u00e7in bir program ortaya koymal\u0131y\u0131z. Bu konuda \u00f6n\u00fcm\u00fczde pek \u00e7ok \u00f6rnek var. D\u00f6n\u00fc\u015f yapacaklar\u0131n tespiti, derneklerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde onlara 2 devlet dilinin \u00f6\u011fretimi, anavatandaki kurumlar\u0131n i\u015fleyi\u015fleri hakk\u0131nda bilgilendirilmelerini ger\u00e7ekle\u015ftirebilecek bir program federasyon kanunlar\u0131na uygun ama Adigey a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak haz\u0131rlamal\u0131y\u0131z. Bunun ard\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 gereken 450 y\u0131ll\u0131k yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve ittifak\u0131 dayanak yaparak ilk ad\u0131mlar\u0131 atmal\u0131y\u0131z. Bundaki en b\u00fcy\u00fck sorumluluk sahibi ve bu sorumlulu\u011fun gere\u011fini yapabilece\u011fine emin oldu\u011fumuz ki\u015fi say\u0131n Ba\u015fkan\u0131m\u0131zd\u0131r.<\/p>\n Ulusal temsilcilerimizde millet vekillerimiz de bu sorumluluktan ka\u00e7\u0131namazlar. Ancak ulusun sa\u011flam bir yap\u0131ya kavu\u015fturulmas\u0131 program\u0131 \u00fczerine diaspora, anavatan dahil b\u00fct\u00fcn Adigeler, dernekler, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere ciddiyetle \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z. Bu yap\u0131l\u0131rsa ger\u00e7ekle\u015ftiremeyece\u011fimiz bir \u015fey olamaz.<\/p>\n Cumhuriyet y\u00fcksek y\u00f6netim kadrosunu ba\u015fta dernekler olmak \u00fczere Adige ulusal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi program\u0131 olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 candan-y\u00fcrekten kabul eden, ulusal bilinci olu\u015fmu\u015f, e\u011fitimli insanlar\u0131m\u0131z\u0131n ve vatanseverlerimizin bu hay\u0131rl\u0131 i\u015fe \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmelerini yada bu konuda bir komite olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 bekliyoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Fahri Huvaj 40 yıldır Adige Xaselerde aktif olarak yer almaktayım. Bu durumumdan kaynaklanarak bir çok kişiyle muhatap oluyor, onlarla diyalog kuruyorum. Xaselerde yer alsın almasın tanış olduğum kişilerle ilk söyleştiğimiz konu ulusal meselelerdir. Birileri adına konuşuyorum demiyorum. Böyle bir hakkı da kendimde görmüyorum. Ancak pek çok sayıdaki diyaloglarımdan çıkardığım sonucu Adige Mak okurları ile paylaşmak […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-9156","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9156","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9156"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9156\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36541,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9156\/revisions\/36541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9156"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9156"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9156"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/b>
\n\u00d6ncelikle \u015fu anda diasporada -\u00f6zellikle T\u00fcrkiye\u2019de- \u00f6nlenmez bir \u015fekilde yok oldu\u011fumuzu, da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ayn\u0131 bi\u00e7imde Adige vatan\u0131 i\u00e7inde b\u00f6yle \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir gelece\u011fin ba\u015f g\u00f6sterdi\u011fini unutmamal\u0131y\u0131z. Anavatandakilerle diasporadakileri yeniden bir araya getiremesek de vatans\u0131z \u00fcvey annelerin elindeki diaspora Adigeleri ile evlatlar\u0131n\u0131n \u00f6zlemiyle yan\u0131p tutu\u015fan anavatan\u0131 yeniden bulu\u015fturamasak gelece\u011fimiz olamaz, yok olu\u015fumuz ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur.<\/p>\n