{"id":9495,"date":"2020-02-14T16:57:19","date_gmt":"2020-02-14T22:57:19","guid":{"rendered":"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/?p=9495"},"modified":"2025-08-23T21:42:46","modified_gmt":"2025-08-23T18:42:46","slug":"olmeyen-zihniyet-ya-da-icimizdeki-yabanciyi-kusmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/olmeyen-zihniyet-ya-da-icimizdeki-yabanciyi-kusmak\/","title":{"rendered":"\u00d6LMEYEN Z\u0130HN\u0130YET YA DA \u0130\u00c7\u0130M\u0130ZDEK\u0130 YABANCIYI KUSMAK"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-14956\" src=\"http:\/\/circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/oLMEYEN-ZiHNiYET-YA-DA-iciMiZDEKi-YABANCIYI-KUSMAK-b.jpg\" alt=\"\" width=\"541\" height=\"304\" srcset=\"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/oLMEYEN-ZiHNiYET-YA-DA-iciMiZDEKi-YABANCIYI-KUSMAK-b.jpg 541w, https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/oLMEYEN-ZiHNiYET-YA-DA-iciMiZDEKi-YABANCIYI-KUSMAK-b-300x169.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 541px) 100vw, 541px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"tr\"><strong>Ertu\u011frul Me\u015fe<\/strong><br \/>\n<\/span> <\/span> <span class=\"auto-style8\" lang=\"tr\"> Birikim Dergisi<\/span><\/p>\n<p><em>\u201cGezegenin \u00fczerinde bir hayalet geziniyor: Yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 hayaleti.\u201d<br \/>\nZ. Bauman<\/em><\/p>\n<p>Bu topraklar bir s\u00fcrg\u00fcn edilme operasyonu daha ya\u015fad\u0131, hem de \u201cK\u00fcrt a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n\u201d, \u201cdemokratik a\u00e7\u0131l\u0131m\u201dlar\u0131n, \u201cmilli birlik\u201d, \u201ckarde\u015flik\u201d projelerinin allan\u0131p pulland\u0131\u011f\u0131 ve havada u\u00e7u\u015ftu\u011fu ama bir t\u00fcrl\u00fc meyve vermedi\u011fi bu g\u00fcnlerde: Selendili Romanlar\u0131n S\u00fcrg\u00fcn\u00fc. Bu topraklarda ger\u00e7ekle\u015fen ilk s\u00fcrg\u00fcn de\u011fil bu. Tabi ki bu topraklar\u0131n s\u00fcrg\u00fcn ve yerinden edilme operasyonlar\u0131n\u0131n tarihi ne yeni ne de birka\u00e7 m\u00fcnferit olayla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr s\u00fcrg\u00fcn edilme olaylar\u0131n\u0131n Osmanl\u0131 Devletinin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan itibaren bug\u00fcne kadar h\u0131z ve ivme kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu h\u0131z ve iveme ile Anadolu\u2019yu olu\u015fturan kadim n\u00fcfusun, b\u00fcy\u00fck bir politik ve ekonomik keyfiyet ile neredeyse bir halla\u00e7 pamu\u011fu gibi oradan oraya at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve y\u00fcce devletlilerin uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc iskan b\u00f6lgelerine yerle\u015ftirildi\u011fini rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz. (1)<\/p>\n<p>Bir insanl\u0131k trajedisi ve facias\u0131 olarak s\u00fcrg\u00fcn ya da yerinden edilme\/g\u00f6\u00e7 ettirilme, iktidar\u0131 elinde bulunduran ya da iktidara esas rengini veren ve toplumsal yap\u0131da hacimli\/dominant bir yer i\u015fgal eden topluluk veya o toplulu\u011fun iktidar\u0131n nimetlerini elinde bulunduran yetkilileri taraf\u0131ndan, bir toplumsal grubun ya\u015fad\u0131klar\u0131 bir b\u00f6lgeden ba\u015fka bir b\u00f6lgeye bedensel, ekonomik, dinsel, siyasi ve psikolojik bask\u0131yla g\u00f6\u00e7 ettirilmesi ve yerle\u015ftirilmesi durumudur. Bu toplumsal bir facia olarak an\u0131lmas\u0131 gereken sosyolojik durum, ulusal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi gibi uluslararas\u0131 da ger\u00e7ekle\u015febilir. Biz, bu yaz\u0131da ulusal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen s\u00fcrg\u00fcn\/yerinden edilme olgusunu ele alal\u0131m. Ulusal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen bu olaylar i\u00e7in kabul edilen uluslararas\u0131 tan\u0131ma g\u00f6re, zorla ya da mecbur kalarak evlerinden veya s\u00fcrekli ya\u015famakta olduklar\u0131 yerlerden, \u00f6zellikle silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n etkilerinden, genel olarak \u015fiddet i\u00e7eren durumlardan, insan haklar\u0131 ihlallerinden veya do\u011fal ya da insan kaynakl\u0131 felaketlerden korunmak i\u00e7in, uluslar aras\u0131 kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ge\u00e7meksizin ka\u00e7an ya da bu yerleri terk eden ki\u015fi veya bu tip ki\u015filerden olu\u015fan gruplara \u201c\u00fclke i\u00e7inde yerlerinden olmu\u015f ki\u015filer\u201d denilmektedir. (2)\u00a0 \u00d6zellikle \u015fiddet i\u00e7eren durumlar ve insan haklar\u0131 ihlalleri sonucunda ortaya bir \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcm\u201d olarak \u00e7\u0131kan g\u00f6\u00e7\/s\u00fcrg\u00fcn olgusu, g\u00f6\u00e7\u00fc ya\u015fam\u0131\u015f ya da ona tabi tutulmu\u015f topluluklar\u0131n ve bireylerin belle\u011finde derin yaralar a\u00e7an bir \u00f6zelli\u011fe sahiptir.<\/p>\n<p>Modern toplumlar\u0131n olu\u015fumu, neredeyse g\u00f6\u00e7 ve s\u00fcrg\u00fcnlerin tarihi olarak da okunmay\u0131 gerektirir. Modern d\u00f6nemde, toplumlar ve devletler, i\u00e7lerinde yabanc\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fckleri\/alg\u0131lad\u0131klar\u0131 n\u00fcfus unsurlar\u0131ndan ar\u0131nma gibi imha\/y\u0131k\u0131m pratikleri geli\u015ftirmi\u015flerdir. Modern toplumda ve modern devlette yabanc\u0131lar\u0131n ve yabanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n k\u00fclt\u00fcrel ve\/veya fiziksel imhas\u0131 yarat\u0131c\u0131 bir y\u0131k\u0131md\u0131r; y\u0131kmak fakat ayn\u0131 zamanda yeniden in\u015fa etmek; bozmak fakat ayn\u0131 zamanda da tesviye etmek\u2026 Bu s\u00fcregiden d\u00fczen-in\u015fas\u0131, ulus-in\u015fas\u0131 ve devlet in\u015fas\u0131 \u00e7abalar\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. (3) Modernlik, \u00f6zellikle kendi evlatlar\u0131ndan biri olan \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve milliyet\u00e7ili\u011fi, insanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131na bela eden bir d\u00f6nemdir. Bu \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131 ad\u0131na modernite denilen bu d\u00f6nem, daha ba\u015ftan itibaren b\u00fcy\u00fck miktarlarda insan art\u0131klar\u0131 \u00fcretti ve \u00fcretmeye devam ediyor. (4) Bu art\u0131k \u00fcretme i\u015fleminde ilk s\u0131ray\u0131 milliyet\u00e7ilik al\u0131r ve bu \u00f6zellikten T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi muaf tutulamaz. T\u00fcrkiye\u2019de milliyet\u00e7ilik bir siyasi proje olarak \u0130ttihat ve Terakki ile bu toplumda k\u00f6k salm\u0131\u015f modern bir olgudur. O zamandan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de\u011fin T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi farkl\u0131 renkler alsa bile \u00f6z\u00fcnde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 temel karakteristik yap\u0131s\u0131ndan genel olarak hi\u00e7bir \u015fey kaybetmemi\u015ftir. \u0130ttihat\u00e7\u0131 T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin operasyonel hali, derin devlet tahakk\u00fcm\u00fcndeki eylem hali, etnik bir kayg\u0131\/karakter ta\u015f\u0131maktad\u0131r. (5) Bu temel karakteristik \u00f6zellik, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015f a\u015famas\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de\u011fin kimi zaman a\u00e7\u0131k kimi zaman da \u00f6rt\u00fck bir bi\u00e7imde i\u015flerlikte kalm\u0131\u015f\/tutulmu\u015ftur. Sonu\u00e7 olarak resmi d\u00fczlemde T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi sivil milliyet\u00e7ilik rengi ta\u015f\u0131sa da derinliklerinde etnik milliyet\u00e7ilik rengi hakimdir. (6)\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019de milliyet\u00e7ili\u011fin asal \u00f6znesi olan T\u00fcrk, Anadolulu ve S\u00fcnni-M\u00fcsl\u00fcman olan bireylerden te\u015fekk\u00fcl eder. T\u00fcrkiye\u2019de T\u00fcrk olman\u0131n somut faydalar\u0131 vard\u0131r. Zira T\u00fcrkler milletin asli \u00fcyeleridir ve sad\u0131k vatanda\u015flar olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrler; bu \u015fekilde alg\u0131lanmak, \u00fclke halk\u0131n\u0131n ger\u00e7ek bir par\u00e7as\u0131 olman\u0131n anahtar\u0131d\u0131r. T\u00fcrk olarak g\u00f6r\u00fclmemekse kusurlu bir vatanda\u015f olarak damgalanmaya yol a\u00e7ar. (7) \u00c7\u00fcnk\u00fc hala ya\u015famakta olan \u0130ttihat\u00e7\u0131 tasavvurda esas \u00f6zne \u201cAnadolu\u2019nun g\u00fcrb\u00fcz \u00e7ocuklar\u0131\u201d, yani T\u00fcrklerdir. (8)<\/p>\n<p>Kendilerini T\u00fcrk olarak g\u00f6ren \u201cAnadolu\u2019nun g\u00fcrb\u00fcz \u00e7ocuklar\u0131\u201d, yarat\u0131lan millet duygusunun onlara sundu\u011fu \u201chayali cemaatleri\u201dnin g\u00fcvenli rahminde\/kollar\u0131nda ya\u015farlar. \u0130\u00e7inde olunan g\u00fcvenli hale\/duruma y\u00f6nelen bir tehdit hissedildi\u011fi\/yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vakit, \u201cAnadolu\u2019nun g\u00fcrb\u00fcz \u00e7ocuklar\u0131\u201d birden kaplanla\u015fabilir ve varolan tehditleri bertaraf\u00a0 etmek\u00a0\u00a0 i\u00e7in gerekli olan \u015fiddet sarmal\u0131n\u0131 \u00fcretebilir. Bu \u00fcretimin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in, neredeyse y\u00fczy\u0131ld\u0131r tedrisat\u0131ndan ge\u00e7ti\u011fi milliyet\u00e7i, militarist ve \u00f6zc\u00fc toplumsalla\u015fma s\u00fcre\u00e7lerinin yarat\u0131c\u0131s\u0131 ve ayn\u0131 zamanda ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan has\u0131m ve d\u00fc\u015fman \u00fcretici genel topluma\/kitleye\/g\u00fcruha dahil olmaktan mutlu olurlar ve bununla da gurur duyarlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc, d\u00fc\u015fman\u0131 ve has\u0131m\u0131 icat eden topluluktur, cemaattir. \u201c\u00d6teki olarak adland\u0131raca\u011f\u0131 o kar\u015f\u0131-imgeye ihtiyac\u0131 vard\u0131r. O nedenle d\u00fcnyay\u0131 iki yar\u0131ya ay\u0131rmaya ve kendisinden farkl\u0131 olan\u0131 devreden \u00e7\u0131karmaya \u00e7abalar. \u0130\u00e7eridekiler kendilerini iyilerden, se\u00e7ilmi\u015flerden addeder; medeni olanlar onlard\u0131r, soyludurlar, d\u00fcr\u00fcstt\u00fcrler, do\u011frudurlar. Ama \u00f6tekiler var ya, onlar vah\u015fidirler, barbard\u0131rlar, k\u00fcffard\u0131r, \u201ckirli\u201ddir onlar, haneye tecav\u00fcze yeltenenlerdir, \u201ckimseye bir faydas\u0131 olmayanlar\u201dd\u0131r. (9) T\u00fcrkiye\u2019de bu tip bir alg\u0131 d\u00fcnyas\u0131 ile donanan\/toplumsalla\u015fan birey, dahil oldu\u011fu ana b\u00fct\u00fcn\u00fcn ona sundu\u011fu onaylanm\u0131\u015f, denenmi\u015f ar\u0131nmac\u0131, y\u0131k\u0131c\u0131 ve yok say\u0131c\u0131 eylem b\u00fct\u00fcnleri ile hareket edecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, kendini her t\u00fcrl\u00fc toplumsal ili\u015fkinin d\u0131\u015f\u0131nda tahayy\u00fcl edebilecek ve varolabilecek \u00f6zerk birey yoktur: Ku\u015fkusuz birey toplumsal iktidar\u0131n bir sonucudur. (10) Bu tespit, T\u00fcrkiye\u2019deki \u00f6zellikle son zamanlarda neredeyse g\u00fcndelik bir rutin halini alarak artan milliyet\u00e7ile\u015fme, muhafazakarla\u015fma ve fa\u015fistle\u015fmenin, bu topraklardaki i\u015flerlik kazanan ve kazand\u0131r\u0131lan, demokratik \u00f6zelliklerinden neredeyse ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f toplumsalla\u015fma prati\u011finden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemesi gereklili\u011fini bize hat\u0131rlat\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir toplumu olu\u015fturan bireylerdeki \u00f6teki \u00fczerine olan yarg\u0131lar ve stereotipleri ona kar\u015f\u0131 \u00fcretilecek eylem kiplerini, o bireyin i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 toplumun ideolojik ba\u011flam\u0131ndan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemek gerekir.<\/p>\n<p><strong>SELEND\u0130 S\u00dcRG\u00dcN\u00dcNDE HORTLAYAN Z\u0130HN\u0130YET<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye co\u011frafyas\u0131nda k\u00f6kleri 10. y\u00fczy\u0131la kadar giden, hatta tarihteki en eski yerle\u015fim merkezleri \u0130stanbul olan, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n \u201cbu\u00e7uk millet\u201d sayd\u0131\u011f\u0131 Romanlar halk aras\u0131nda genellikle g\u00f6\u00e7ebe, \u00fcst\u00fc ba\u015f\u0131 pis, i\u015fi g\u00fcc\u00fc olmayan, devaml\u0131 bir i\u015ften ho\u015flanmayan, i\u00e7ki i\u00e7en, m\u00fczik \u00e7al\u0131p g\u00f6bek atan, sokaklarda ve barlarda \u00e7i\u00e7ek satarak ge\u00e7inen, dilencilik yapan, g\u00fcr\u00fclt\u00fcc\u00fc tipler olarak tan\u0131mlan\u0131r. (11) \u00dcstelik toplumda yayg\u0131n olan bu negatif tan\u0131mlaman\u0131n tarihi yeni de\u011fildir. Bu durumun \u00f6rneklerini Osmanl\u0131n\u0131n son d\u00f6nemlerinde de g\u00f6rebiliriz. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nda g\u00f6\u00e7ebe halde ya\u015famakta olan \u00c7ingenelerin yan\u0131 s\u0131ra, Balkanlar\u2019dan kovulan M\u00fcsl\u00fcman muhacirler aras\u0131na kat\u0131l\u0131p gelen \u00c7ingeneler de vard\u0131. \u0130ttihat ve Terakki h\u00fck\u00fcmeti, g\u00f6\u00e7ebe ve a\u015firetlerin iskan projesini hayata ge\u00e7irirken, Anadolu\u2019nun i\u00e7lerinde g\u00f6\u00e7ebe olarak ya\u015fayan \u00c7ingenelerin de iskan\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. (12) G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de negatif olarak tan\u0131mlanan toplulu\u011fun iskan siyaseti uygulanmaya devam etmektedir. Uygulanan bu iskan siyaseti bir ar\u0131nma\/art\u0131klardan kurtulma siyaseti olarak okunabilecek bir yap\u0131ya sahiptir. Nas\u0131l m\u0131? Bu topraklarda y\u00fczy\u0131ld\u0131r ya\u015fanan \u015fu olaylar bunu d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in yeterlidir san\u0131r\u0131m: 1915 Ermeni S\u00fcrg\u00fcn\u00fc, 1924 N\u00fcfus M\u00fcbadelesi, 1926-34 K\u00fcrtleri \u0130skan Kanunu, 1934 Trakya Olaylar\u0131, Dersim S\u00fcrg\u00fcn\u00fc, 6-7 Eyl\u00fcl 1955 Olaylar\u0131, 1978 Mara\u015f Olaylar\u0131, 1980 \u00c7orum Olaylar\u0131, 1993 Sivas Katliam\u0131, k\u00f6y yakmalar \u2026 ve Selendi S\u00fcrg\u00fcn\u00fc.<\/p>\n<p>Selendi de ya\u015fanan lin\u00e7 ve onun sonras\u0131nda ortaya bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak \u00e7\u0131kan s\u00fcrg\u00fcn olay\u0131n kabaca geli\u015fimi \u015f\u00f6yledir: Manisa&#8217;n\u0131n Selendi il\u00e7esinde y\u0131lba\u015f\u0131 gecesi kahvehanedeki ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla ba\u015flayan gerginlik, 5 Ocak 2010 gecesi Romanlara kar\u015f\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131 sald\u0131r\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Roman mahallesindeki aileler, 15&#8217;i \u00e7ocuk, 20&#8217;si kad\u0131n 74 ki\u015fi, Selendi\u2019den G\u00f6rdes il\u00e7esine g\u00f6nderildi; geceyi buradaki Roman ailelerin yan\u0131nda ge\u00e7irdiler. (13) Sonras\u0131 ise malum! Olaylar\u0131 ya\u015fayan ve Selendi\u2019yi terk etmek zorunda kalan Romanlar\u0131n anlatt\u0131klar\u0131 ve anlat\u0131lanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fckleri ise \u00e7ok vahim: \u2018Olay g\u00fcn\u00fc halk Belediye Ba\u015fkan\u0131n\u0131n anonsuyla topland\u0131. Otomobil ezen dozer belediyenindi. Olaylarda silah da at\u0131ld\u0131. Bask\u0131lar\u0131n ge\u00e7mi\u015fi bir y\u0131l \u00f6ncesine uzan\u0131yor. (14) ve olay ger\u00e7ekle\u015fiyor.\u00a0 Resmi makamlar\u0131n \u201colaya el atmas\u0131\u201dndan sonra olay\u0131 ya\u015fayan bir kad\u0131n; \u201cBaz\u0131 ka\u011f\u0131tlar \u00e7\u0131kard\u0131lar. Ben okuma yazma bilmiyorum. Vali bey diyor ki ben sizi koruyamam. Gideceksiniz diyor.\u201d (15) Sonras\u0131 ise resmi gaflar, insanl\u0131k ay\u0131plar\u0131, tarihin tekerr\u00fcrleri\u2026<\/p>\n<p>\u201cYerli Selendililerin\u201d \u015fu ifadeleri bu toraklardaki y\u00fczy\u0131ll\u0131k refleksin bir i\u015fareti de\u011fil midir: \u201cYani kim anas\u0131na, dinine, camisine k\u00fcfrettirir\u2026\u201d (16) \u0130\u015flenen her b\u00fcy\u00fck insanl\u0131k su\u00e7unun bildik me\u015fruiyet aray\u0131\u015f\u0131! Ancak, b\u00fcy\u00fck su\u00e7lar\u0131n b\u00fcy\u00fck fikirlere ihtiyac\u0131 yoktur. \u0130nsanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lar gayet a\u015fa\u011f\u0131 g\u00fcd\u00fclere ba\u011flanabilir: Cinayet i\u015flemekten zevk almak, ya\u011fmalama hevesi, k\u0131skan\u00e7l\u0131k haset. Irk\u00e7\u0131 sloganlar ve milliyet\u00e7i ideolojiler genellikle eylemi tetikleyen saikler olarak de\u011fil, eylemden sonra ona me\u015fruiyet sa\u011flayan d\u00fc\u015f\u00fcnsel \u00e7at\u0131lar olarak \u00e7\u0131karlar kar\u015f\u0131m\u0131za. (17) Selendili bir vatanda\u015f\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 ise \u00e7ok manidar; \u201cBiz Roman d\u00fc\u015fman\u0131 de\u011filiz ama bunlar ba\u015fka Roman\u201d ve ekliyor, \u201cBak benim bile b\u00f6yle bir evim yok\u201d. (18) Ayn\u0131 kapitalist, ya\u011fmac\u0131 ve milliyet\u00e7i haset mant\u0131\u011f\u0131n, 1915 Olaylar\u0131, Varl\u0131k Vergisi, 6-7 Eyl\u00fcl Olaylar\u0131 gibi facialarda i\u015fletildi\u011fini g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Ancak herkes bilir ki, Romanlar bu co\u011frafyan\u0131n kentlerinde en fakir, en sahipsiz ve en m\u00fclks\u00fcz grubu te\u015fkil etmekle kalmay\u0131p, hemen hemen di\u011fer t\u00fcm kentlilerden farkl\u0131 olarak hi\u00e7bir sosyal g\u00fcvenceleri (19) olmayan topluluklar k\u00fcmesidir. Romanlar, modern toplumun negatif \u00f6zelliklerden dolay\u0131, toplumumuzun yabanc\u0131lar\u0131\/art\u0131klar\u0131d\u0131r ve onlardan elbirli\u011fi ile ar\u0131n\u0131lmas\u0131 gerekir!<\/p>\n<p><strong>\u0130\u00c7\u0130M\u0130ZDEK\u0130 YABANCIYI KUSMAK<\/strong><\/p>\n<p>Selendi\u2019de Romanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu olaylar, \u0130ttihat Terakki\u2019den bu yana olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan, \u00f6tekine d\u00fc\u015fman, saf toplum olma hayallerinin do\u011fal miras\u00e7\u0131s\u0131 olan her t\u00fcrden milliyet\u00e7ilik cemaatlerinin toplumsal d\u00fcnyay\u0131 cehenneme \u00e7evirme e\u011filiminin do\u011fal sonucudur. T\u00fcrkiye\u2019deki bug\u00fcne kadar olu\u015fturulmu\u015f milliyet\u00e7ilik cemaatleri, toplumsal bir olayda hemen y\u0131\u011f\u0131n\/kitle\/g\u00fcruh olma \u00f6zelli\u011fine sahiptir ve bu \u00f6zellik toplumda bir \u201conur\u201d olarak sunulur. Ancak b\u00fct\u00fcn y\u0131\u011f\u0131n \u00fcyeleri potansiyel olarak daima k\u0131y\u0131mc\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc toplulu\u011fu yozla\u015ft\u0131ran, \u00e7\u00fcr\u00fcten, lekeli, saf olmayan \u00f6\u011felerden, karga\u015faya s\u00fcr\u00fckleyen hainlerden temizlemeyi hayal eder. (20) Bu temizlik d\u00fc\u015f\u00fc i\u00e7in de devreye \u015fiddet ve lin\u00e7 gibi insanl\u0131k onurunu yok eden eylemler girer. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fiddet uygulamak insana o kadar zevkli gelir ki, hi\u00e7bir kanunu dinlemez. (21) Amac\u0131 ne olursa olsun, y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\/g\u00fcruhun uygulad\u0131\u011f\u0131 her t\u00fcrden \u015fiddet bir lin\u00e7tir. Lin\u00e7, kalabal\u0131\u011f\u0131n azl\u0131\u011f\u0131 \u00e7i\u011fnemesidir-bazen tek birisini. Korunmas\u0131z, \u00e7aresiz durumdakine sald\u0131rmakt\u0131r. K\u00f6\u015feye k\u0131st\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olana, ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f olana \u00e7ullanmak&#8230; Yerdekine bir tekme savurmak.. Bireysel sorumluluk \u00fcstlenmeden, kalabal\u0131\u011f\u0131n koynuna s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f, \u2018anonim\u2019 bir c\u00fcr\u00fcm\u00fcn g\u00f6lgesine saklanarak\u2026 (22) \u00c7\u00fcnk\u00fc toplulu\u011fu yozla\u015ft\u0131ran, \u00e7\u00fcr\u00fcten, lekeli, saf olmayan ve onu karga\u015faya s\u00fcr\u00fckleyen hain olan kurban, bir g\u00fcnah ke\u00e7isidir. (23) G\u00fcnah ke\u00e7isi aray\u0131\u015f\u0131, \u015fiddetin s\u0131radanla\u015ft\u0131\u011f\u0131 toplumlarda daha yayg\u0131n ve onaylanm\u0131\u015f bir e\u011filimdir. \u015eiddettin s\u0131radanla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir toplumsal yap\u0131da, ortaya \u00e7\u0131kan her t\u00fcrden toplumsal olayda lin\u00e7\u00e7i, infazc\u0131 bulmak hi\u00e7 de zor de\u011fildir. Normal insanlar birden kitleye\/g\u00fcruha\/nefere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bu tip olaylarda failler her t\u00fcrden ahlaki \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc elbirli\u011fiyle kendileri i\u00e7in bir me\u015fruiyet payandas\u0131 olarak kullanabilirler. Vatan, millet, bayrak, din, namus vb. gibi simgesel sosyalle\u015fme ara\u00e7lar\u0131 hemen imdada yeti\u015fir ve failleri\/kendilerini aklamaya ba\u015flar. \u00c7o\u011fu zaman da bu aklamaya devlet yetkilileri de kat\u0131lmay\u0131, devlet adam\u0131 babacanl\u0131\u011f\u0131yla ve zevkle yaparlar.<\/p>\n<p>\u0130nsana dair t\u00fcm \u00fcmitleri bo\u015fa \u00e7\u0131kartanlar asl\u0131nda her yerde ve her zaman k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131ktan ibarettir. Bu \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen ve her t\u00fcrden a\u00e7\u0131klamaya direnen az\u0131nl\u0131k \u015fiddete ba\u015fvurma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sahiptir. (24) \u015eiddete ba\u015fvurma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sahip olanlarda yabanc\u0131 ve \u00f6teki d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 gibi patolojik duygu durumlar\u0131 her an patlamaya haz\u0131r bir bi\u00e7imde zulada bekler, \u00e7o\u011fu zaman da kimi ideolojik \u00f6bekler taraf\u0131ndan bir tehdit olarak kullan\u0131l\u0131r. Yabanc\u0131, \u00f6teki ve farkl\u0131 olana y\u00f6nelik bu negatif alg\u0131lar ve ona kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen tepkilerin genel ad\u0131na toplumsal fobiler demek, san\u0131r\u0131m yanl\u0131\u015f olmaz.\u00a0 Zenofobik ve miksofobik (melezlik fobisi) paranoya kendi kendinden beslenir ve kendi kendine ger\u00e7ekle\u015fen bir kehanet olarak i\u015fler. Yabanc\u0131lar\u0131n temsil ettikleri tehlikeye kar\u015f\u0131 radikal bir \u00e7are olarak ayr\u0131mc\u0131l\u0131k sunulur ve kabul edilirse, o zaman, onlarla birlikte oturmak her g\u00fcn biraz daha g\u00fc\u00e7le\u015fir. (25) Bu toplumda, \u201cbir arada ya\u015fama tecr\u00fcbesini, y\u00fczy\u0131llarca ya\u015fatm\u0131\u015f, adalet ve insan haklar\u0131n\u0131 en \u00fcst d\u00fczeyde korumu\u015f bir k\u00fclt\u00fcr ve medeniyetin miras\u00e7\u0131s\u0131 olan toplumuz\u201d masal\u0131 son olarak Selendi\u2019de ya\u015fanan ger\u00e7eklerin \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rtemez! Ya\u015fanan olaylar da g\u00f6steriyor ki, bir arada ya\u015fama terbiyesi bu topraklarda rafa kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir nostaljik d\u00fc\u015f nesnesidir ya da bir arada ya\u015fayamama terbiyesizli\u011fidir!<\/p>\n<p>Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de \u0130slamc\u0131s\u0131ndan milliyet\u00e7isine, solcusundan ulusalc\u0131s\u0131na ve liberaline kadar elbirli\u011fi ile yarat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan ve s\u00fcrekli \u00f6l\u00e7e\u011fi geni\u015fletilen her t\u00fcrden milliyet\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131, s\u00fcrekli saf\/ar\u0131 bir toplum aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7indedir. Bu zamana kadar i\u015flerlikte olan, y\u00fczy\u0131ll\u0131k saf\/ar\u0131 toplum aray\u0131\u015f\u0131na en olumlu cevap, genellikle Orta Anadolu\u2019dan ve muhafazakarla\u015fma ve milliyet\u00e7ile\u015fme e\u011filimi i\u00e7inde olan kuzey ve g\u00fcney sahil kentlerinden gelmekteyken, \u015fimdi bu kervana bat\u0131 b\u00f6lgelerimizde bulunan kentler de dahil olmu\u015ftur. (26) Bu co\u011frafi alanlar, millet olma fiilinde, genellikle g\u00fcnahkar\u00a0 ve y\u0131k\u0131c\u0131 toplumsal eylemlerin ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de sahipleri olmu\u015flard\u0131r. Bu topraklar\u0131n insanlar\u0131n\u0131n, Ermenilerin, Rumlar\u0131n, Yahudilerin ve buna ilaveten K\u00fcrtlerin ve Alevilerin \u015fimdilerde de Romanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 trajedilerde, kendilerinin inkar etmeye bile utanaca\u011f\u0131(?) b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu topraklar\u0131n kadim n\u00fcfusu olan Ermenileri \u00f6l\u00fcme yollayan, Rumlar\u0131 Yunanistan\u2019a Yahudileri A\u015fkale\u2019ye s\u00fcren, K\u00fcrtleri Dersim\u2019de k\u0131y\u0131ma u\u011fratan ve onlar\u0131 s\u00fcren, Alevileri Sivas&#8217;ta yakan zihniyet bug\u00fcn de Romanlara sald\u0131rm\u0131\u015f ve bu durum, \u201c\u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015fey yok\u201d ya da \u201cvatanda\u015f\u0131n hakl\u0131 tepkisi\u201d aymazl\u0131\u011f\u0131 olarak kalmamal\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu aymazl\u0131k, do\u011frudan devlet yetkililerinin telaffuz etmekte neredeyse cinsel bir haz duydu\u011fu \u201ctek din, tek millet, tek devlet\u201d benzeri sloganlarla kitleleri y\u0131k\u0131ma ve lin\u00e7 g\u00fcruhuna \u00e7evirmeye hizmet ediyor. Ki, lin\u00e7, en a\u015fikar medeniyet kayb\u0131d\u0131r. Lin\u00e7in s\u0131radanla\u015ft\u0131\u011f\u0131, kolektif bir utan\u00e7 yaratmad\u0131\u011f\u0131, infial uyand\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 bir toplum, toplum olma vasf\u0131n\u0131 yitiriyor demektir. (27) Bu vasf\u0131n yitirilmesinde vitrini dolduranlar ise, milliyet\u00e7ile\u015fmeyi ve bir lin\u00e7 g\u00fcruhu olmay\u0131 bir insanl\u0131k onuruymu\u015f gibi ta\u015f\u0131yan fanatik k\u0131y\u0131mc\u0131lard\u0131r. K\u0131y\u0131mc\u0131lar kendi nedenlerinin m\u00fckemmelli\u011fine her zaman inan\u0131rlar, ama asl\u0131nda nedensiz nefret ederler. (28) Ama ifade edilen nedenler, onlar\u0131n de\u011ferleridir. Ancak unutulmamal\u0131d\u0131r ki vatan, millet, din, ahlak vb. gibi b\u00fct\u00fcn di\u011fer de\u011ferler insan haysiyetine hizmet ettikleri ve bunun davas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011ferdir (29) yoksa, kitleleri aldatmak i\u00e7in uydurulmu\u015f koca birer yalandan ba\u015fka bir \u015fey olamazlar.<\/p>\n<p>Bir toplumu olu\u015fturan b\u00fct\u00fcn toplumsal grup \u00fcyelerinin, kendi d\u0131\u015f\u0131nda olan \u00f6teki grupla kurduklar\u0131 insani bir ili\u015fki yoksa, o grupta insanl\u0131k da yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumsall\u0131k \u201cdilek olarak\u201d vard\u0131r. (30) E\u011fer bu dile\u011fin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in gerekli insani ad\u0131mlar at\u0131lm\u0131yorsa, toplum da varolamaz. Ba\u015fka insanlarda insanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ld\u00fcrerek hayatta kalmaya \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015fi, kendi insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra hayatta kalm\u0131\u015f demektir. (31) Son ya\u015fanan olaylar sonucunda neredeyse bu toplumda insanl\u0131k, kendinden ve kendi ekonomik ve siyasi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7meyen bir durum halini almaya ba\u015flam\u0131\u015f ve vicdandan ar\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyan\u0131n ve toplumun vicdan\u0131 rafa kald\u0131rmadan daha \u00e7ok insanile\u015fmesi i\u00e7in, daha farkl\u0131 toplumsalla\u015fma\/insanla\u015fma pratiklerini hayata ge\u00e7irmesi gerekir. Bunun i\u00e7in ilk \u00f6nce, bir toplum ve insan olarak ge\u00e7mi\u015fimizle ve hatalar\u0131m\u0131zla y\u00fczle\u015fmemiz, \u00f6tekini\/yabanc\u0131y\u0131 kusmayan ve\u00a0 ma\u011fdur olan\u0131 kendine dahil eden\u00a0 ve \u00f6tekilerin de i\u00e7inde adil ve onurlu bir bi\u00e7imde varoldu\u011fu bir toplumsall\u0131\u011f\u0131 yaratmam\u0131z gerekir. Aksi halde, bir toplum olarak insanilikten ar\u0131nm\u0131\u015f bir k\u00fclteden\/g\u00fcruhtan ba\u015fka bir \u015fey olamay\u0131z.<\/p>\n<p>D\u0130PNOTLAR:<br \/>\n<strong>1) <\/strong>Bu konuda Fuat D\u00fcndar\u2019\u0131n \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 \u0130skan Siyaseti (2007), ve Modern T\u00fcrkiye\u2019nin \u015eifresi (2008) adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara bak\u0131labilir. \u00c7ok uza\u011fa gitmenize gerek yok \u0130\u00e7 Anadolu b\u00f6lgesinde bulunan k\u00f6ylerin etnik-dini yap\u0131s\u0131na bakman\u0131z ya da konu\u015fulan dile\/\u015fivelere kulak kabartman\u0131z yeterlidir.<br \/>\n<strong>2) <\/strong>TGYONA, T\u00fcrkiye\u2019de G\u00f6\u00e7 ve Yerinden Olmu\u015f N\u00fcfus Ara\u015ft\u0131rmas\u0131, H.\u00dc. N\u00fcfus Et\u00fctleri Enstit\u00fcs\u00fc, 2006. s.24.<br \/>\n<strong>3)<\/strong> Zygmunt Bauman, Pstmodernlik ve Ho\u015fnutsuzluklar\u0131, \u00c7ev. \u0130smail T\u00fcrkmen, Ayr\u0131nt\u0131 Yay. 2000. s.32.<br \/>\n<strong>4) <\/strong>Zygmunt Bauman, Ak\u0131\u015fkan A\u015fk, \u00c7ev. I\u015f\u0131k Erg\u00fcden, Versus Yay. 2009. s.161.<br \/>\n<strong>5) <\/strong>Fuat D\u00fcndar, Modern T\u00fcrkiye\u2019nin \u015eifresi, \u0130leti\u015fim Yay. 2008, s.441.<br \/>\n<strong>6) <\/strong>D\u00fcndar (2008), a.g.e. s.441.<br \/>\n<strong>7) <\/strong>Soner \u00c7a\u011faptay, T\u00fcrkiye\u2019de \u0130slam, Laiklik ve Milliyet\u00e7ilik: T\u00fcrk Kimdir?, \u00c7ev. \u00d6zg\u00fcr Bircan, \u0130stanbul Bilgi \u00dcniv. Yay. 2009, s.1.<br \/>\n<strong>8) <\/strong>D\u00fcndar(2008), a.g.e.s.437.<br \/>\n<strong>9) <\/strong>Wolfgang Sofsky, Deh\u015fetli Zamanlar, \u00c7ev. Dilek Zapt\u00e7\u0131o\u011flu, \u0130leti\u015fim Yay. 2009, s.79. \u00d6zelikle bu \u00e7al\u0131\u015fma \u015fiddeti ve do\u011fas\u0131n\u0131 anlama noktas\u0131nda ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r.<br \/>\n<strong>10) <\/strong>Michel Bourse, Melezli\u011fe \u00d6vg\u00fc, \u00c7ev. I\u015f\u0131k Erg\u00fcden, Ayr\u0131nt\u0131 Yay. 2009, s.96.<br \/>\n<strong>11) <\/strong>Binnaz Toprak, \u0130. Bozan, T. Morg\u00fcl, N. \u015eener, T\u00fcrkiye\u2019de Farkl\u0131 Olmak, B.\u00dc. Bilimsel Ara\u015ft\u0131rmalar Projesi, \u0130stanbul, 2008, s.101. Ayr\u0131ca ilgili proje, Metis Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan 2009\u2019da ayn\u0131 adla kitap olarak \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n<strong>12) <\/strong>Fuat D\u00fcndar, \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 \u0130skan Siyaseti, \u0130leti\u015fim Yay. 200, s.127. Ayr\u0131ca devam eden sayfalarda \u00c7ingeneler konusunda uygulanan iskan politikalar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fkenli\u011fini ve resmi makamlar\u0131n onlara bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 izleyebilirsiniz. Bu bak\u0131\u015f\u0131n resmi makamlar\u0131n \u201cdevletl\u00fc kat\u0131nda\u201d hala canl\u0131 oldu\u011funu, Selendi de ya\u015fanan olaylara bakarak a\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6receksiniz.<br \/>\n<strong>13) <\/strong>Tolga Korkut, Manisa&#8217;da Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k Romanlara Irk\u00e7\u0131 Sald\u0131r\u0131ya D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc, http:\/\/bianet.org\/ Eri\u015fim:10.01.2010<br \/>\n<strong>14) <\/strong>Ertan K\u0131l\u0131\u00e7, \u2018Belediye ba\u015fkan\u0131 anons yapt\u0131, dozerler de geldi\u2019, Radikal, 08\/01\/2010.<br \/>\n<strong>15)<\/strong> \u2018Vurun cingenelere\u2019 diyorlard\u0131, Radikal, 08\/01\/2010.<br \/>\n<strong>16)<\/strong> Sad\u0131k G\u00fcle\u00e7, \u201c\u00c7ocukluk arkada\u015f\u0131m\u0131n evini basmaya gittim\u201d, Taraf, 10\/01\/2010.<br \/>\n<strong>17)<\/strong> Sofsky (2009), a.g.e. s.24.<br \/>\n<strong>18) <\/strong>G\u00fcle\u00e7 (2010), a.g.y. Taraf.<br \/>\n<strong>19) <\/strong>Toprak vd.. (2008), a.g.e. s.101.<br \/>\n<strong>20)<\/strong> Ren\u00e9 Girard, G\u00fcnah Ke\u00e7isi, \u00c7ev. I\u015f\u0131k Erg\u00fcden, Kanat Yay. 2005, s.22.<br \/>\n<strong>21) <\/strong>Sofsky (2009), a.g.e. s.12.<br \/>\n<strong>22) <\/strong>Tan\u0131l Bora, T\u00fcrkiye\u2019nin Lin\u00e7 Rejimi, Birikim Yay. 2008, s.8.<br \/>\n<strong>23) <\/strong>Girard (2008), a.g.e. s.276.<br \/>\n<strong>24)<\/strong> Sofsky (2009), a.g.e. s.26.<br \/>\n<strong>25) <\/strong>Bauman (2009), a.g.e. s.149.<br \/>\n<strong>26)<\/strong> DTP konvoyunu ta\u015flayan \u0130zmir, arkada\u015flar\u0131n\u0131n haks\u0131z yere g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 protesto etmek isteyen bir grup genci lin\u00e7 etmek isteyen Edirne gibi.<br \/>\n<strong>27)<\/strong> Bora (2008), a.g.e. s.10.<br \/>\n<strong>28) <\/strong>Girard (2005), a.g.e. s.143.<br \/>\n<strong>29)<\/strong> Bauman (2009), a.g.e.s.109.<br \/>\n<strong>30)<\/strong> Bourse (2009), a.g.e. s.182.<br \/>\n<strong>31) <\/strong>Bauman (2009), a.g.e. s.109.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ertu&#287;rul Me&#351;e Birikim Dergisi &ldquo;Gezegenin &uuml;zerinde bir hayalet geziniyor: Yabanc&#305; d&uuml;&#351;manl&#305;&#287;&#305; hayaleti.&rdquo; Z. Bauman Bu topraklar bir s&uuml;rg&uuml;n edilme operasyonu daha ya&#351;ad&#305;, hem de &ldquo;K&uuml;rt a&ccedil;&#305;l&#305;mlar&#305;n&#305;n&rdquo;, &ldquo;demokratik a&ccedil;&#305;l&#305;m&rdquo;lar&#305;n, &ldquo;milli birlik&rdquo;, &ldquo;karde&#351;lik&rdquo; projelerinin allan&#305;p pulland&#305;&#287;&#305; ve havada u&ccedil;u&#351;tu&#287;u ama bir t&uuml;rl&uuml; meyve vermedi&#287;i bu g&uuml;nlerde: Selendili Romanlar&#305;n S&uuml;rg&uuml;n&uuml;. Bu topraklarda ger&ccedil;ekle&#351;en ilk s&uuml;rg&uuml;n de&#287;il bu. Tabi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[126],"tags":[],"class_list":["post-9495","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aydin-adige-abhaz-gencligi","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9495","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9495"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9495\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14958,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9495\/revisions\/14958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9495"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.circassiancenter.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}