![\"\"](\"http:\/\/www.circassiancenter.com\/cc-turkiye\/z-2018-Images\/162.JPG\")
<\/p>\n<\/p>\n
Joseph Stalin ULUS<\/span><\/strong><\/p>\n RUSYA’DA kar\u015f\u0131-devrim d\u00f6nemi yaln\u0131zca “y\u0131ld\u0131r\u0131m ve g\u00f6kg\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc”n\u00fc de\u011fil, hareket kar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00fc\u015f k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131, ortak g\u00fc\u00e7lere inan\u00e7s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 da getirdi. \u00d6nceleri “parlak bir gelece\u011fe” inan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve insanlar, milliyetlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, birlikte sava\u015f\u0131yorlard\u0131: Her \u015feyden \u00f6nce ortak sorunlar! Daha sonra i\u00e7e bir ku\u015fku girdi ve insanlar, herkes kendi ulusal yuvas\u0131na d\u00f6nmek \u00fczere, birbirlerinden ayr\u0131lmaya ba\u015flad\u0131lar. Kimse kendinden ba\u015fka kimseye g\u00fcvenmesin! Her \u015feyden \u00f6nce “ulusal sorun”! Ayn\u0131 zamanda \u00fclkede iktisadi ya\u015fam\u0131n ciddi bir d\u00fczenlenmesi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. 1905 y\u0131l\u0131 \u00fclke i\u00e7in yitirilmi\u015f bir y\u0131l olmam\u0131\u015ft\u0131: K\u0131rdaki serflik (*) rejimi kal\u0131nt\u0131lar\u0131 bir darbe daha yemi\u015fti. K\u0131tl\u0131klar\u0131n ard\u0131ndan gelen bir dizi iyi hasat ve onu izleyen s\u0131nai geli\u015fme, kapitalizmi ilerletti. K\u0131rdaki farkl\u0131la\u015fma ve kentlerin b\u00fcy\u00fcmesi, ticaret ve ula\u015ft\u0131rma yollar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi, ileriye do\u011fru b\u00fcy\u00fck bir ad\u0131m att\u0131rd\u0131lar. Bu, \u00f6zellikle \u00e7evre-b\u00f6lgeler (periphe-rie) i\u00e7in do\u011frudur. Ne var ki, bu, Rusya’y\u0131 olu\u015fturan milliyetlerin iktisadi bak\u0131mdan sa\u011flamla\u015fma s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131rmaktan geri kalamazd\u0131. Bu milliyetler harekete ge\u00e7eceklerdi…<\/p>\n Bu d\u00f6nemde kurulan “anayasal rejim”de, milliyetlerin uyan\u0131\u015f\u0131 do\u011frultusunda\u00a0 etkili oluyordu. Gazetelerin ve genel olarak yaz\u0131n\u0131n geli\u015fmesi, bas\u0131n\u0131n ve k\u00fclt\u00fcr kurulu\u015flar\u0131n\u0131n belirli bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, halk tiyatrolar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi vb. ku\u015fkusuz, “ulusal duygular\u0131n peki\u015fmesine katk\u0131da bulunmu\u015flard\u0131r. Se\u00e7im kampanyas\u0131 ve siyasal gruplar ile birlikte Duma, uluslar\u0131 canland\u0131rmak i\u00e7in yeni olanaklar, onlar\u0131n harekete ge\u00e7mesi i\u00e7in yeni ve geni\u015f bir alan a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Yukar\u0131dan gelen kavgac\u0131 milliyet\u00e7ilik dalgas\u0131, kendi “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck a\u015fk\u0131” ad\u0131na \u00e7evreden \u00f6c\u00fcn\u00fc alan “iktidar sahiplerimden gelen t\u00fcm bir bask\u0131lar dizisi, a\u015fa\u011f\u0131dan y\u00fckselen ve bazen kaba bir \u015fovenizme d\u00f6n\u00fc\u015fen bir milliyet\u00e7ilik kar\u015f\u0131-dalgas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Yahudiler aras\u0131nda Siyonizm’in (2) g\u00fc\u00e7lenmesi, Polonya’da artan \u015fovenizm, Tatarlar aras\u0131ndaki Panislamizm, (3) <\/span>Ermeniler, G\u00fcrc\u00fcler, Ukraynal\u0131lar aras\u0131nda milliyet\u00e7ili\u011fin peki\u015fmesi, ortalama adam\u0131n genel Yahudi d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 (anti-sernitisme) e\u011filimi, b\u00fct\u00fcn bunlar, herkesin bildi\u011fi olgulard\u0131r.<\/p>\n \u0130\u015f\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131 s\u00fcr\u00fckleme tehlikesi g\u00f6steren milliyet\u00e7ilik dalgas\u0131, durmadan g\u00fc\u00e7lenerek, y\u00fckseliyordu ve kurtulu\u015f hareketi ne kadar g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015f\u00fcyorduysa, milliyet\u00e7ilik \u00e7i\u00e7ekleri de \u00f6ylesine a\u00e7\u0131yordu.<\/p>\n Bu g\u00fc\u00e7 zamanda, sosyal-demokrasiye b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6rev d\u00fc\u015f\u00fcyordu: Milliyet\u00e7ili\u011fe sald\u0131rmak, y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 genel “salg\u0131n”dan korumak. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunu, milliyet\u00e7ili\u011fin kar\u015f\u0131s\u0131na enternasyonalizmin denenmi\u015f silah\u0131n\u0131, s\u0131n\u0131flar sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131n birlik ve b\u00f6l\u00fcnemezli\u011fini \u00e7\u0131kartarak, sosyal-demokrasi ve yaln\u0131zca sosyal-demokrasi yapabilirdi ve milliyet\u00e7ilik dalgas\u0131 ne kadar y\u00fckselirse, sosyal-demokrasinin sesi de, Rusya’n\u0131n t\u00fcm milliyetleri proleterlerinin karde\u015fli\u011fi ve birli\u011fi yarar\u0131na, o kadar olmal\u0131yd\u0131. Bu durumda, milliyet\u00e7i hareketle do\u011frudan \u00e7at\u0131\u015fan \u00e7evre-b\u00f6lge sosyal-demokratlar\u0131, \u00f6zel bir sars\u0131lmazl\u0131k \u00f6rne\u011fi g\u00f6stermeliydiler.<\/p>\n Oysa, b\u00fct\u00fcn sosyal-demokratlar ve her \u015feyden \u00f6nce de \u00e7evre-b\u00f6lge sosyal-demokratlar\u0131, bu g\u00f6rev d\u00fczeyinde g\u00f6r\u00fcnmediler. Daha \u00f6nce ortak g\u00f6revleri vurgulayan Bund, (4) \u015fimdi \u00f6n plana salt milliyet\u00e7i ve nitelik ta\u015f\u0131yan kendi \u00f6zel ereklerini koymaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131: Bund, kendi se\u00e7im kampanyas\u0131nda, “cumartesi tatili” ve “Yidi\u015f dilinin tan\u0131nmas\u0131”n\u0131, (5) sava\u015f\u0131m istemi olarak a\u00e7\u0131klamaya kadar gitmi\u015fti. (6) Bund, Kafkasya’dan izlendi; daha \u00f6nce, \u00f6b\u00fcr Kafkas sosyal-demokratlar\u0131 ile birlikte, “ulusal-k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zerklik”i yads\u0131yan Kafkas sosyal-demokratlar\u0131n\u0131n bir kesimi, \u015fimdi bunu g\u00fcn\u00fcn istemi durumuna getirdiler. (7) Milliyet\u00e7i dalgalanmalar\u0131 diplomatik bir dille onaylayan likidat\u00f6rler (**) konferans\u0131ndan (8) s\u00f6z bile etmiyoruz. (9)<\/p>\n \u00d6yleyse bundan, Rus sosyal-demokrasisinin ulusal sorun \u00fczerindeki g\u00f6r\u00fc\u015flerinin, hen\u00fcz t\u00fcm sosyal-demokratlar i\u00e7in a\u00e7\u0131k olmad\u0131klar\u0131 sonucu \u00e7\u0131kar.<\/p>\n Ulusal sorunun b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleri ile ciddi bir incelenmesinin zorunlu oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Tutarl\u0131 sosyal-demokratlar\u0131n, nerden gelirse gelsin, ulusalc\u0131 sisi da\u011f\u0131tmak i\u00e7in e\u015fg\u00fcd\u00fcml\u00fc ve yorulmaz bir \u00e7aba g\u00f6stermeleri gerek.<\/span><\/p>\n I . ULUS<\/span><\/b><\/p>\n Ulus Nedir?<\/p>\n Ulus, her \u015feyden \u00f6nce, bir topluluk, belirli bir bireyler toplulu\u011fudur. Bu topluluk, ne \u0131rk toplulu\u011fudur, ne de a\u015firet toplulu\u011fu. Bug\u00fcnk\u00fc \u0130talyan ulusu, Romal\u0131lardan, Cermenlerden, Etr\u00fcsklerden, Yunanl\u0131lardan, Araplardan vb. olu\u015fmu\u015ftur. Frans\u0131z ulusu, Galyal\u0131lardan, Romal\u0131lardan, Br\u00f6tonlardan, Cermenlerden vb. kurulmu\u015ftur. \u00c7e\u015fitli \u0131rk ve a\u015firetlerden insanlarla uluslar bi\u00e7iminde olu\u015fmu\u015f \u0130ngilizler. Almanlar ve ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in de ayn\u0131 \u015fey s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n Demek ki, ulus bir \u0131rk ya da a\u015firet toplulu\u011fu de\u011fil ama tarihsel olarak olu\u015fmu\u015f bir insanlar toplulu\u011fudur.<\/p>\n \u00d6te yandan, tarihsel olarak olu\u015fmu\u015f, \u00e7e\u015fitli a\u015firet ve \u0131rklardan olu\u015fmu\u015f olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, Keyh\u00fcsrev ya da \u0130sken\u00adder’in b\u00fcy\u00fck devletlerinin ulus olarak adland\u0131r\u0131lmayacaklar da ku\u015fkusuzdur. Bunlar ulus de\u011fil ama \u015fu ya da bu fatihin ba\u015far\u0131 ya da ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131na g\u00f6re birle\u015fip ayr\u0131lan, raslant\u0131sal ve kendi aralar\u0131nda pek ba\u011fl\u0131 olmayan gruplar toplulu\u011fuydular.<\/p>\n Demek ki, ulus raslant\u0131sal ve ge\u00e7ici bir topluluk de\u011fil, kararl\u0131 bir insanlar toplulu\u011fudur.<\/p>\n Ne var ki, her kararl\u0131 topluluk, ulusu olu\u015fturmaz. Avusturya ve Rusya da kararl\u0131 topluluklard\u0131r, gene de kimse onlar\u0131 ulus olarak adland\u0131rmaz. Ulusal toplulu\u011fu, devlet toplulu\u011fundan ne ay\u0131r\u0131r? \u00d6teki \u015feyler yan\u0131nda, ulusal toplulu\u011fun, ortak bir dil olmaks\u0131z\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyece\u011fi olgusu ay\u0131nr; oysa devlet i\u00e7in ortak bir dil zorunlu de\u011fildir. Avusturya\u2019daki \u00c7ek ve Rusya’daki Polonya uluslar\u0131, her birinin ortak bir dili olmaks\u0131z\u0131n varolamazlard\u0131; gene de Rusya ve Avusturya i\u00e7indeki bir dizi dillerin varl\u0131\u011f\u0131, bu devletlerin birli\u011fini engellemez. Burada elbette konu\u015fulan, halk dilleri s\u00f6z konusudur, yoksa y\u00f6netimlerin resmi dilleri de\u011fil.<\/p>\n Demek ki, dil birli\u011fi, ulusun ay\u0131na \u00f6zelliklerinden biridir.<\/p>\n Bu, elbette \u00e7e\u015fitli uluslar\u0131n her zaman ve her yerde ayr\u0131 diller konu\u015ftuklar\u0131 ya da ayn\u0131 dili konu\u015fan insanlar\u0131n zorunlu olarak bir tek ulus olu\u015fturduklar\u0131 anlam\u0131na gelmez. Her ulus i\u00e7in ortak bir dil ama \u00e7e\u015fitli uluslar i\u00e7in zorunlu olarak ayr\u0131 diller de\u011fil! Ayn\u0131 zamanda birka\u00e7 dili birden konu\u015fan ulus olmaz ama bu, ayn\u0131 dili konu\u015fan iki ulus olamaz anlam\u0131na da gelmez! \u0130ngilizler ile Kuzey Amerikal\u0131lar ayn\u0131 dili konu\u015furlar ama gene de ayn\u0131 bir ulusu olu\u015fturmazlar. Norve\u00e7liler ve Danimarkal\u0131lar, \u0130ngilizler ve \u0130rlandal\u0131lar i\u00e7in de ayn\u0131 \u015fey s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n Ancak; \u00f6rne\u011fin \u0130ngilizler ile Kuzey Amerikal\u0131lar, ortak dillerine kar\u015f\u0131n, neden tek bir ulus olu\u015fturmazlar?<\/p>\n Her \u015feyden \u00f6nce yan yana de\u011fil, birbirinden ayr\u0131 topraklar \u00fczerinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 i\u00e7in. Bir ulus, ancak s\u00fcrekli ve d\u00fczenli ili\u015fkiler sonucu, insanlar\u0131n, ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa ortak ya\u015fam\u0131 sonucu olu\u015fur. Ne var ki, ortak bir toprak olmad\u0131k\u00e7a, uzun bir ortakla\u015fa ya\u015fam olanaks\u0131zd\u0131r. \u0130ngilizler ile Amerikal\u0131lar, vaktiyle bir tek toprak \u00fczerinde, \u0130ngiltere’de ya\u015f\u0131yor ve tek bir ulus olu\u015fturuyorlard\u0131. Sonra, \u0130ngilizlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, \u0130ngiltere’den, yeni bir topra\u011fa, Amerika’ya do\u011fru g\u00f6\u00e7t\u00fc ve orada, bu yeni toprak \u00fczerinde, zamanla, yeni bir ulus; Kuzey Amerikan ulusunu olu\u015fturdu. Topraklar\u0131n ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131, birbirinden ayr\u0131 uluslar\u0131n olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n Demek ki, toprak birli\u011fi, ulusun ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelliklerinden biridir.<\/p>\n Ancak hepsi bu de\u011fil. Toprak birli\u011fi hen\u00fcz kendi ba\u015f\u0131na bir ulus olu\u015fturmaz. Bunun i\u00e7in, ayr\u0131ca, ulusun \u00e7e\u015fitli b\u00f6l\u00fcmlerini tek bir b\u00fct\u00fcn bi\u00e7iminde kayna\u015ft\u0131ran i\u00e7sel bir iktisadi ba\u011f\u0131n olmas\u0131 da gerekir. \u0130ngiltere ile Kuzey Amerika aras\u0131nda b\u00f6yle bir ba\u011f yoktur ve bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc bunlar iki ayr\u0131 ulus olu\u015ftururlar ama Kuzey Amerikal\u0131lar da, e\u011fer Kuzey Amerika’n\u0131n \u00e7e\u015fitli noktalan, aralar\u0131ndaki i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc, ula\u015ft\u0131rma yollar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi vb. sayesinde, kendi aralar\u0131nda tek bir iktisadi b\u00fct\u00fcn bi\u00e7iminde birle\u015fmi\u015f olmasalard\u0131, ulus olarak adland\u0131r\u0131lamazlard\u0131.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin, G\u00fcrc\u00fcleri alal\u0131m. Reform \u00f6ncesi G\u00fcrc\u00fcleri (10) ortak bir toprak \u00fczerinde ya\u015f\u0131yor ve tek bir dil konu\u015fuyorlard\u0131 ama gene de, s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn tam anlam\u0131yla s\u00f6ylemek gerekirse, tek bir ulus olu\u015fturmuyorlard\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc, birbirinden kopuk bir dizi prenslikler bi\u00e7iminde b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f bulunduklar\u0131ndan, ortak bir iktisadi ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcremiyorlar, y\u00fczy\u0131llar boyunca birbirleri ile sava\u015f\u0131yorlar, \u0130ranl\u0131lar ile T\u00fcrkleri birbirine kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtarak, birbirlerini y\u0131k\u0131ma u\u011frat\u0131yorlard\u0131. Bazen talihli bir \u00c7ar\u2019\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirme ba\u015far\u0131s\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi prensliklerin ge\u00e7ici ve raslant\u0131sal birle\u015fmesi de en iyi durumda, prenslerin kaprisleri ve k\u00f6yl\u00fclerin kay\u0131ts\u0131zl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden h\u0131zla ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011framak \u00fczere, ancak y\u00fczeysel y\u00f6netim alan\u0131n\u0131 kaps\u0131yordu. Ayr\u0131ca, G\u00fcrcistan’\u0131n iktisadi par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc de olamazd\u0131.<\/p>\n G\u00fcrcistan, ulus olarak ancak 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda serfli\u011fin sonu ve \u00fclkenin iktisadi ya\u015fam\u0131n\u0131n ilerlemesi, ula\u015ft\u0131rma yollar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi ve kapitalizmin do\u011fu\u015fu, G\u00fcrcistan’\u0131n \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgeleri aras\u0131nda i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc kurdu\u011fu ve prenslikleri tek bir b\u00fct\u00fcn i\u00e7inde birle\u015ftirmek \u00fczere, onlar\u0131n iktisadi yal\u0131t\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kesin olarak sarst\u0131\u011f\u0131 zaman ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n Feodalizm a\u015famas\u0131n\u0131 a\u015fm\u0131\u015f ve \u00fclkelerinde kapitalizmi geli\u015ftirmi\u015f bulunan \u00f6b\u00fcr uluslar i\u00e7in de ayn\u0131 \u015fey s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n Demek ki, iktisadi ya\u015fam birli\u011fi, iktisadi birlik, ulusun ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelliklerinden biridir ama hepsi bu de\u011fil. S\u00f6ylemi\u015f bulunanlar d\u0131\u015f\u0131nda, ulus olarak birle\u015fmi\u015f insanlar\u0131n psikolojisinin \u00f6zelliklerini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutmak gerekir. Uluslar birbirlerinden yaln\u0131zca ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan de\u011fil, kendim ulusal k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00f6zelliklerinde dile getiren zihniyetleri bak\u0131m\u0131ndan da ayr\u0131l\u0131rlar. E\u011fer tek bir dili konu\u015ftuklar\u0131 halde, \u0130ngiltere, Kuzey Amerika ve \u0130rlanda, gene de \u00fc\u00e7 ayr\u0131 ulus olu\u015fturuyorlarsa, bunda, birbirinden farkl\u0131 ya\u015fam ko\u015fullan sonucu, bu \u00fclkelerde ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa meydana gelmi\u015f bulunan, o \u00f6zg\u00fcn ruhsal bi\u00e7imleni\u015f, olduk\u00e7a \u00f6nemli bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Elbette, ruhsal bi\u00e7imleni\u015fin kendisi ya da ba\u015fka bi\u00e7imde adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, “ulusal karakter”, g\u00f6zlemci i\u00e7in kavran\u0131lamaz bir \u015fey olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ama bu bi\u00e7imleni\u015f, kendini ulusa \u00f6zg\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnde dile getirdi\u011fine g\u00f6re, kavran\u0131labilir ve bilmezlikten gelinemez. “Ulusal karakter”in de\u011fi\u015fmemek \u00fczere saptanm\u0131\u015f bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 ile birlikte de\u011fi\u015fti\u011fini s\u00f6ylemek gereksiz; ama her belirli anda varoldu\u011funa g\u00f6re, ulusun \u00e7ehresi \u00fczerinde izini b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n Demek ki, kendini k\u00fclt\u00fcr ortakl\u0131\u011f\u0131nda dile getiren ruhsal bi\u00e7imlenme birli\u011fi, ulusun ay\u0131na \u00f6zelliklerinden biridir.<\/p>\n B\u00f6ylece, ulusu belirleyen t\u00fcm niteliklerin s\u00f6z\u00fcn\u00fc etmi\u015f bulunuyoruz.<\/p>\n Ulus, tarihsel olarak olu\u015fmu\u015f, kararl\u0131 bir dil, toprak, iktisadi ya\u015fam ve kendini k\u00fclt\u00fcr ortakl\u0131\u011f\u0131nda dile getiren ruhsal bi\u00e7imlenme birli\u011fidir ve ulusun, her tarihsel g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi, de\u011fi\u015fim yasas\u0131na uydu\u011fu, kendi tarihine, bir ba\u015flang\u0131\u00e7 ve bir sona sahip bulundu\u011fu kendili\u011finden anla\u015f\u0131l\u0131r. S\u00f6z\u00fc edilen g\u00f6stergelerden hi\u00e7 birinin, tek basma al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, ulusu belirlemeye yetmedi\u011fini belirtmek gerekir.<\/p>\n Dahas\u0131: bu g\u00f6stergelerden bir tekinin bile yoklu\u011fu, ulusun ulus olmaktan \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in yeter. E\u011fer iktisadi bak\u0131mdan ayr\u0131lm\u0131\u015flarsa, e\u011fer ba\u015fka ba\u015fka topraklar \u00fczerinde ya\u015f\u0131yorlarsa, e\u011fer ayr\u0131 dilleri konu\u015fuyorlarsa vb. gene de tek bir ulus olu\u015fturduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyememekle birlikte, ortak bir “ulusal karakter”e sahip bulunan insanlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. \u00d6rne\u011fin, bizce tek bir ulus olu\u015fturmayan Rus, Gali\u00e7ya, Amerikan, G\u00fcrc\u00fc Yahudileri, Kafkas da\u011flar\u0131ndaki Yahudiler, i\u015fte b\u00f6yledirler.<\/p>\n E\u011fer dil ve “ulusal karakter” birli\u011fi yoksa, iktisadi ya\u015famlar\u0131 ve topraklar\u0131 bir olan ama gene de bir ulus olu\u015fturmayan insanlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. \u00d6rne\u011fin, Baluk \u00fclkelerindeki Almanlar ve Letonlar gibi.<\/p>\n Son olarak, Norve\u00e7liler ve Danimarkal\u0131lar, \u00f6b\u00fcr g\u00f6stergelerin yoklu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa, bu y\u00fczden tek bir ulus olu\u015fturmaks\u0131z\u0131n, tek bir dil konu\u015furlar.<\/p>\n Bize; ulusu, ancak ve ancak, topluca al\u0131nm\u0131\u015f t\u00fcm g\u00f6stergelerin bir araya gelmesi verebilir.<\/p>\n “Ulusal karakter”in ulusun niteliklerinden biri de\u011fil, bir tek temel nitelik oldu\u011fu ve t\u00fcm \u00f6b\u00fcr niteliklerin, a\u00e7\u0131k olarak s\u00f6ylemek gerekirse, ulusun nitelikleri de\u011fil, onun geli\u015fme ko\u015fullar\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. \u00d6rne\u011fin, Avusturya’daki \u00fcnl\u00fc sosyal-demokrat ulusal sorun teorisyenleri, R.Springer ve \u00f6zellikle O. Bauer taraf\u0131ndan bu g\u00f6r\u00fc\u015f payla\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n Bunlar\u0131n ulus teorilerini inceleyelim.<\/p>\n Springer’e g\u00f6re, “ulus, bir ve ayn\u0131 bi\u00e7imde d\u00fc\u015f\u00fcnen ve ayn\u0131 bi\u00e7imde konu\u015fan insanlar birli\u011fi … topra\u011fa ba\u011fl\u0131 olmayan bir \u00e7a\u011fda\u015f insanlar grubunun k\u00fclt\u00fcrel toplulu\u011fudur <\/i> (11) (\u0130talikler be\u00adnim. J.S.).<\/p>\n Demek ki; ulus, aralar\u0131nda ne kadar ayr\u0131lm\u0131\u015f olurlarsa olsunlar ve nerede ya\u015farlarsa ya\u015fas\u0131nlar, ayn\u0131 bi\u00e7imde d\u00fc\u015f\u00fcnen ve ayn\u0131 bi\u00e7imde konu\u015fan insanlar “birili\u011fi”dir.<\/p>\n Bauer daha da ileri gider: ‘Toplum nedir” diye sorar. “\u0130nsanlar\u0131 ulus olarak birle\u015ftiren dil birli\u011fi midir? Ancak, \u0130ngilizler ile \u0130rlandal\u0131lar… gene de tek bir halk olu\u015fturmaks\u0131z\u0131n, tek bir dil konu\u015furlar. Yahudilerin ortak bir dili yoktur ve gene de bir ulus olu\u015ftururlar.” (12)<\/p>\n Peki, ulus nedir?<\/p>\n “Ulus karaktere ili\u015fkin bir topluluktur.” (13)<\/p>\n Peki karakter, yani bu durumda ulusal karakter nedir?<\/p>\n Ulusal karakter demek “bir milliyetten insanlar\u0131 bir ba\u015fka milliyetten insanlardan ay\u0131rdeden nitelikler toplam\u0131, bir ulusu \u00f6b\u00fcr\u00fcnden ay\u0131rdeden bir maddi ve manevi \u00f6zellikler b\u00fct\u00fcn\u00fc” (14) demektir.<\/p>\n Ku\u015fkusuz, ulusal hareketin g\u00f6kten d\u00fc\u015fmedi\u011fini Bauer de bilir, bu y\u00fczden \u015f\u00f6yle ekler: “\u0130nsanlar\u0131n karakteri, yazg\u0131lar\u0131ndan ba\u015fka hi\u00e7 bir \u015fey taraf\u0131ndan belirlenmez”, (…) “ulus bir yazg\u0131 birli\u011finden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir”, bu yazg\u0131 birli\u011fi de, “insanlar\u0131n, i\u00e7lerinde, kendi ya\u015fama ara\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00fcrettikleri ve kendi emek \u00fcr\u00fcnlerini \u00fcle\u015ftirdikleri ko\u015fullar” taraf\u0131ndan belirlenmi\u015ftir. (15)<\/p>\n B\u00f6ylece, buradan, Bauer’in dedi\u011fine g\u00f6re, ulusun en “eksiksiz” tan\u0131m\u0131na varm\u0131\u015f bulunuyoruz.<\/p>\n “Ulus, yazg\u0131 birli\u011fi alan\u0131nda, bir karakter birli\u011fi i\u00e7inde birle\u015fmi\u015f t\u00fcm insanlar toplulu\u011fudur.” (16)<\/p>\n Demek ki, ulus, toprak, dil ve iktisadi ya\u015fam birli\u011fi ile zorunlu ba\u011fl\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda al\u0131nm\u0131\u015f, yazg\u0131 birli\u011fi alan\u0131nda ulusal karakter toplulu\u011fudur.<\/p>\n Ancak, bu durumda, ulustan ne kal\u0131r? \u0130ktisadi bak\u0131mdan birbirlerinden ayr\u0131lm\u0131\u015f, ba\u015fka ba\u015fka topraklar \u00fczerinde ya\u015fayan ve ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa ayr\u0131 ayr\u0131 dilleri konu\u015fan insanlar aras\u0131nda hangi ulusal topluluktan s\u00f6z edilebilir?<\/p>\n Bauer, “ortak dilleri olmad\u0131\u011f\u0131” (17) halde, Yahudilerden bir ulus olarak s\u00f6z eder ama \u00f6rne\u011fin birbirlerinden adamak\u0131ll\u0131 kopmu\u015f, ba\u015fka ba\u015fka topraklar \u00fczerinde ya\u015fayan ve ayr\u0131 ayr\u0131 diller konu\u015fan G\u00fcrc\u00fc, Da\u011f\u0131stan, Rus ya da Amerikan Yahudileri aras\u0131nda, hangi “yazg\u0131 birli\u011fi”nden, hangi ulusal birlikten s\u00f6z edebilir? S\u00f6z konusu Yahudiler, ku\u015fkusuz, G\u00fcrc\u00fcler, Da\u011f\u0131stanl\u0131lar, Ruslar ve Amerikal\u0131larla birlikte, bu halklar\u0131n her biri ile ortak bir k\u00fclt\u00fcrel atmosfer i\u00e7inde, ortak bir iktisadi ve siyasal ya\u015fam ya\u015farlar; bu da onlar\u0131n ulusal karakterleri \u00fczerinde bir iz b\u0131rakmaktan geri kalamaz ve e\u011fer onlara ortak bir \u015fey kalm\u0131\u015fsa, bu da, din, ortak k\u00f6ken ve ulusal karakterin baz\u0131 kal\u0131nt\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bunlar yads\u0131namaz ama kemikle\u015fmi\u015f dinsel ayinler ile yitip giden ruhbilime ili\u015fkin kal\u0131nt\u0131lar\u0131n, s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en Yahudilerin “yazg\u0131\u2019’s\u0131 \u00fczerinde, onlar\u0131 \u00e7evreleyen canl\u0131 toplumsal, iktisadi ve k\u00fclt\u00fcrel \u00e7evreden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde etkili olduklar\u0131 ciddi olarak nas\u0131l ileri s\u00fcr\u00fclebilir? Oysa, genel olarak Yahudilerden tek bir ulus olarak, i\u015fte ancak bu varsay\u0131ma dayanarak s\u00f6z edilebilir. O zaman Bauer’in ulusunu, tinselcilerin (spiritualiste) gizemli ve kendi kendine yeten “ulusal ruh”undan ne ay\u0131r\u0131r?<\/p>\n Bauer, ulusun “ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi” (ulusal karakter) ile onun ya\u015fam “ko\u015fullar\u0131” aras\u0131nda, bunlar\u0131 birbirinden ay\u0131rarak, a\u015f\u0131lmaz bir s\u0131n\u0131r \u00e7izer ama ulusal karakter, e\u011fer ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n yans\u0131mas\u0131 de\u011filse, e\u011fer \u00e7evreden edinilen izlenimlerin bir yo\u011funla\u015fmas\u0131 de\u011filse nedir? Onu yal\u0131tarak ve kendisini olu\u015fturan alandan ay\u0131rarak, yaln\u0131zca ulusal karakterle nas\u0131l yetinilebilir?<\/p>\n Sonra, 18. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonu ve 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda, Kuzey Amerika hen\u00fcz ‘Yeni-\u0130ngiltere” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131rken, \u0130ngiliz ulusunu Kuzey Amerikan ulusundan ne ay\u0131r\u0131yordu?<\/p>\n Elbette ulusal nitelik de\u011fil: \u00c7\u00fcnk\u00fc Kuzey Amerikal\u0131lar \u0130ngiltere\u2019den gelmi\u015flerdi; onlar, kendileri ile birlikte, Amerika’ya \u0130ngiliz dilinden ba\u015fka, her ne kadar yeni ko\u015fullar\u0131n etkisi alt\u0131nda onlarda \u00f6zel bir karakter olu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015fsa da, elbette o kadar \u00e7abuk vazge\u00e7emedikleri \u0130ngiliz ulusal karakterini de getirmi\u015flerdi. Gene de, az \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir karakter ortakl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131n, onlar, daha o zamandan, \u0130ngiltere\u2019den ayr\u0131 bir ulus olu\u015fturuyorlard\u0131! Ulus olarak “Yeni-\u0130ngiltere\u201dnin, ulus olarak \u0130ngiltere\u2019den, o zaman \u00f6zel ulusal karakteri bak\u0131m\u0131ndan de\u011fil ya da ulusal karakterden \u00e7ok \u0130ngiltere\u2019den ayr\u0131 olan \u00e7evre bak\u0131m\u0131ndan, ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r. B\u00f6ylece, ger\u00e7ekte ulusun bir tek ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ancak ve ancak uluslar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, aralar\u0131ndan bazen birinin (ulusal karakter), bazen \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fcn (dil), bazen \u00a0bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcn\u00fcn (toprak, iktisadi ko\u015fullar) daha belirgin bir bi\u00e7imde g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir nitelikler toplam\u0131 var. Ulus, birlikte al\u0131nm\u0131\u015f t\u00fcm niteliklerin bir bile\u015fimidir.<\/p>\n Bauer’in; ulusu, ulusal karakter ile \u00f6zde\u015fle\u015ftiren g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, ulusu topraktan ay\u0131r\u0131r ve onu kendi kendine yeten, bir t\u00fcr g\u00f6r\u00fcnmez bir g\u00fc\u00e7 durumuna getirir. Bunun sonucu, bu, art\u0131k canl\u0131 ve etkin bir ulus de\u011fil ama gizemli, kavranmaz ve mezar-\u00f6tesi bir \u015feydir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, yineliyorum, \u00f6rne\u011fin G\u00fcrc\u00fc, Da\u011f\u0131stanl\u0131, Rus, Amerikan ve ba\u015fka uluslar Yahudileri taraf\u0131ndan olu\u015fturulmu\u015f, \u00fcyeleri birbirini anlamayan (\u00e7e\u015fitli diller konu\u015fan), yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ayr\u0131 ayr\u0131 yerlerinde ya\u015fayan, birbirini hi\u00e7 g\u00f6rmeyecek, ne bar\u0131\u015f, ne de sava\u015f zaman\u0131, hi\u00e7 bir zaman birlikte davranmayacak olan o Yahudi ulusu ne menem bir \u015feydir? Hay\u0131r, sosyal-demokrasi, kendi ulusal program\u0131n\u0131, b\u00f6yle yaln\u0131zca ka\u011f\u0131t \u00fczerinde varolan “uluslar” i\u00e7in saptamaz. Sosyal-demokrasi; ancak ve ancak, davranan, hareket eden ve bu nedenle de, ba\u015fka uluslar\u0131 kendisini hesaba katmaya zorlayan ger\u00e7ek uluslar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutabilir.<\/p>\n Bauer, a\u00e7\u0131k\u00e7a, tarihsel bir kategori olan ulus’u, etnografik bir kategori olan a\u015firet ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n Ayr\u0131ca, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re; Bauer de, konumunun g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sezmektedir. Kitab\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda, Yahudileri korkusuzca bir ulus olarak ilan eden Bauer,i (18) kitab\u0131n\u0131n sonunda, “kapitalist toplumun genel olarak, onlar\u0131n (Yahudilerin) kendilerini ulus olarak korumalar\u0131na olanak vermedi\u011fini” (19) s\u00f6yleyerek kendini d\u00fczeltir ve onlar\u0131 \u00f6b\u00fcr uluslar\u0131n \u00f6z\u00fcmledi\u011fini kabul eder. Bunun nedeni, anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, “Yahudilerin, s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirli bir yerle\u015fme b\u00f6lgelerinin olmay\u0131\u015f\u0131”d\u0131r. (20) Oysa b\u00f6yle bir b\u00f6lge, \u00f6rne\u011fin, Bauer’e g\u00f6re, kendilerini ulus olarak koruyacak olan \u00c7eklerde vard\u0131r. Uzun s\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131, bunun nedeni, toprak yoklu\u011fundad\u0131r.<\/p>\n B\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, Bauer, ulusal \u00f6zerkli\u011fin, Yahudi i\u015f\u00e7ilerin istemi olamayaca\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131tlamak istiyordu (21) ama bunu yapmakla, fark\u0131nda olmaks\u0131z\u0131n, ulusun niteliklerinden biri olarak toprak birli\u011fini yads\u0131yan kendi \u00f6z teorisini y\u0131km\u0131\u015f bulunuyor.<\/p>\n Ancak; Bauer, daha ileri gider. Kitab\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda, g\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0131rpmadan “Yahudilerin ortak dili yoktur ama gene de bir ulus olu\u015fturmaktan geri kalmazlar” der (22) ama daha 130. sayfaya gelir gelmez, gene g\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0131rpmadan: \u2018\u2019Ortak bir dil olmaks\u0131z\u0131n hi\u00e7 bir ulusun vurulamayaca\u011f\u0131ndan ku\u015fku yok<\/i>” (23) (\u0130talikler benim, J.S.) diyerek cephe de\u011fi\u015ftirir.<\/p>\n Bauer; burada, “dilin, insanlar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin en \u00f6nemli arac\u0131” (24) oldu\u011funu tan\u0131tlamak istiyordu ama ayn\u0131 zamanda, istemeksizin, tan\u0131tlamak istemedi\u011fi bir \u015feyi de, yani dil-birli\u011finin \u00f6nemini yads\u0131yan kendi teorisinin eksikli\u011fini de tan\u0131tlam\u0131\u015f bulunuyor. \u0130dealist iplikten dikilmi\u015f bu teori, kendi kendini i\u015fte b\u00f6yle yalanlar.<\/p>\n <\/b><\/span> Dipnotlar:<\/p>\n (*) <\/span><\/b> Serflik: Yaln\u0131z topra\u011f\u0131n sahibine ba\u011fl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan, bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yer, yiyecek gibi giderlerinin toprak sahibi taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanan sistem. (CC) 1)<\/b> 1912 sonuyla 1913 ba\u015flar\u0131nda Viyana\u2019da yaz\u0131lm\u0131\u015f olan “Marksizm ve Ulusal Sorun” ilk kez, 1913’te “K. Stalin” imzas\u0131yla Prosve\u015f\u00e7enye no 3 ve 5’te “Ulusal Sorun ve Sosyal-Demokrasi” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yay\u0131mland\u0131. 1914’te “Ulusal Sorun ve Marksizm” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Petersburg’da Priboy Yay\u0131nlan taraf\u0131ndan Lro\u015f\u00fcr olarak yay\u0131nlanan bu yaz\u0131, 1920’de, ulusal az\u0131nl\u0131klar halk komi\u00adserli\u011fi taraf\u0131ndan Stalin’in ulusal sorun hakk\u0131ndaki ba\u015fka yaz\u0131lar\u0131n\u0131 da i\u00e7eren bir kitapta yay\u0131mland\u0131. (Devlet Yay\u0131nlan, Tula.) Bu son kitab\u0131n ba\u015f\u0131nda, “Yazar\u0131n Notu” ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir giri\u015f vard\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki pasaj bu yaz\u0131yla ilgili olan k\u0131s\u0131md\u0131r:”… Yaz\u0131, emperyalist sava\u015f\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan 1,5 y\u0131l \u00f6nce, \u00e7arl\u0131\u011f\u0131n ve b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerinin gerici at\u0131l\u0131mlar\u0131 d\u00f6neminde Rus sosyal-demokrasisinin saflar\u0131ndaki ulusal sorunla ilgili ilke tart\u0131\u015fmalar\u0131 d\u00f6nemini yans\u0131t\u00admaktad\u0131r ki, bu d\u00f6nem, Rusya’da burjuva demokratik devrimin y\u00fckseli\u015f d\u00f6nemidir. O s\u0131ralarda iki ulus teorisi ve bundan do\u011fan iki ulusal program \u00e7at\u0131\u015fmaktayd\u0131: Bundun ve Men\u015feviklerin destekledi\u011fi Avusturya program\u0131 ve Bol\u015feviklerin Rus program\u0131; okur, yaz\u0131da bu iki ak\u0131m\u0131n ay\u0131na \u00f6zelliklerini bulacakt\u0131r. Sonraki olaylar ve \u00f6zellikle emperyalist sava\u015f ve Avusturya-Macaristan’\u0131n ayr\u0131 ayr\u0131 ulusal devletlere b\u00f6l\u00fcnmesi, ger\u00e7e\u011fin hangi tarafta oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermi\u015ftir. Springer’in ve Bauer’in ulusal programlan fiyas\u00adkoyla sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, tarihin “Avusturya ekol\u00fcn\u00fc” mahkum etti\u011finden ku\u015fku duyulmaz. Bundun kendisi de, “kapitalist d\u00fczen \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde form\u00fclle\u015ftirilen k\u00fclt\u00fcrel-ulusal \u00f6zerklik isteminin (yani Avusturyal\u0131lar\u0131n ulusal program\u0131n\u0131n), sosyalist devrim ko\u015fullar\u0131nda anlam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fini” kabul etmi\u015ftir 0920, XII. Bund Kongresi). Bund, bunu s\u00f6ylemekle, fark\u0131nda olmadan, Avustur\u00adya ulusal program\u0131n\u0131n teorik temellerinin doktrin bak\u0131m\u0131ndan tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, Avusturya ulus teorisinin doktrin bak\u0131m\u0131ndan tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmektedir.”Stalin’in bu yaz\u0131s\u0131 dolay\u0131s\u0131yla Lenin, 1913 \u015eubat\u0131n\u0131n ikinci yans\u0131nda Gorki’ye \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu; “Bizim burada \u00fcst\u00fcn bir G\u00fcrc\u00fcm\u00fcz var, Avusturyal\u0131lar\u0131n b\u00fct\u00fcn malzemelerini ve di\u011fer malzemeleri toplad\u0131ktan sonra Prosve\u015f\u00e7enye i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir yaz\u0131 haz\u0131rlama i\u015fine giri\u015fti.” Lenin, Sosyal-Demokrat, no 32’de yay\u0131nlanan “RSD\u0130P’nin Ulusal Program\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda (15 (28) Aral\u0131k 1913), s\u00f6z konusu incelemenin b\u00fcy\u00fck de\u011fer ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Ulusal soru\u00adnun bu d\u00f6nem i\u00e7inde en \u00f6n plana ge\u00e7mesini sa\u011flayan nedenlere de\u011finirken, Le\u00adnin, \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu: “Marksist teorik yaz\u0131nda bu durum ve sosyal-demokratlar\u0131n ulusal program\u0131n\u0131n temelleri, son d\u00f6nemde ayd\u0131nl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmu\u015ftur (burada ba\u015fta Stalin’in makalelerini belirtmek gerekir).” (Bkz: V. I. Lenin, Uluslar\u0131n Kaderlerini Tayin Hakk\u0131, Sol Yay\u0131nlan, Ankara 1978, s. 7-8.) \u2014Ed. <\/p>\n ULUSAL HAREKET<\/b><\/span><\/p>\n Ulus, yaln\u0131zca tarihsel bir kategori de\u011fil, ama belirli bir \u00e7a\u011f\u0131n, y\u00fckselen kapitalizm \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n tarihsel bir kategorisidir. Feodalizmin tasfiye ve kapitalizmin geli\u015fme s\u00fcreci, ayn\u0131 zamanda insanlar\u0131n uluslar bi\u00e7iminde kurulu\u015fu s\u00fcrecidir de. \u00d6rne\u011fin, Bat\u0131 Avrupa’da bu b\u00f6yledir. \u0130ngilizler, Frans\u0131zlar, Almanlar, \u0130talyanlar vb. feodal par\u00e7alanmay\u0131 yenen kapitalizmin muzaffer y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc s\u0131ras\u0131nda ulus olarak kurulmu\u015flard\u0131r. Ama uluslar\u0131n olu\u015fmas\u0131, orada, ayn\u0131 zamanda onlar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z ulusal devletler durumuna d\u00f6n\u00fc\u015fmeleri anlam\u0131na da geliyordu. \u0130ngiliz, Frans\u0131z uluslar\u0131 ve \u00f6b\u00fcr uluslar, ayn\u0131 zamanda, \u0130ngiliz vb. devletleridirler de. Bu s\u00fcrecin d\u0131\u015f\u0131nda kalm\u0131\u015f bu\u00adlunan \u0130rlanda, genel tabloda hi\u00e7 bir \u015feyi de\u011fi\u015ftirmez.<\/p>\n Do\u011fu Avrupa’da durum biraz ba\u015fkad\u0131r. Bat\u0131da, uluslar, devletler bi\u00e7iminde geli\u015firlerken, Do\u011fuda, \u00e7okuluslu devletler, bir\u00e7ok milliyetlerden bile\u015fik devletler kurulmu\u015f bulunuyordu. Avusturya-Macaristan gibi, Rusya gibi. Avusturya’da, Almanlar, siyasal bak\u0131mdan en geli\u015fmi\u015f milliyet olarak g\u00f6r\u00fcnd\u00fcler; bunun sonucu Avusturya milliyetlerini bir devlet i\u00e7inde birle\u015ftirme i\u015fini onlar y\u00fcklendiler. Macaristan’da, Macar milliyetlerinin \u00e7ekirde\u011fi olan Magyarlar, devlet bi\u00e7iminde \u00d6rg\u00fctlenmeye en yatk\u0131n milliyet olarak g\u00f6r\u00fcnd\u00fcler; ve Macaristan’\u0131n birle\u015ftiricileri de onlard\u0131r. Rusya’da, milliyetlerin birle\u015ftiricileri olma rol\u00fc, ba\u015flar\u0131nda \u00f6rg\u00fctl\u00fc ve tarihsel olarak olu\u015fmu\u015f soylulu\u011fun g\u00fc\u00e7l\u00fc bir askeri b\u00fcrokrasisi bulunan B\u00fcy\u00fck-Ruslar taraf\u0131ndan \u00fcstlenilmi\u015ftir.<\/p>\n Do\u011fu Avrupa’da da b\u00f6yle olmu\u015ftur.<\/p>\n Devletlerin bu \u00f6zel kurulu\u015f bi\u00e7imi, ancak hen\u00fcz tasfiye edilmemi\u015f feodalizm ko\u015fullar\u0131nda, belli belirsiz geli\u015fmi\u015f bir kapitalizm ko\u015fullar\u0131nda, geri plana itilmi\u015f bulunan milliyetler, uluslar bi\u00e7iminde kurulmak \u00fczere, hen\u00fcz iktisadi bak\u0131mdan sa\u011flamla\u015fmaya vakit bulamad\u0131klar\u0131 zaman g\u00f6r\u00fclebilirdi.<\/p>\n Ama kapitalizm, Do\u011fu Avrupa devletlerinde de geli\u015fmeye ba\u015flar. Ticaret ve ula\u015ft\u0131rma yollar\u0131 geli\u015fir. Ortaya b\u00fcy\u00fck kent\u00adler \u00e7\u0131kar. Uluslar iktisadi bak\u0131mdan sa\u011flamlas\u0131n Ezilmi\u015f milliyetlerin dingin ya\u015fam\u0131na birdenbire giren kapitalizm, onlar\u0131 et\u00adkiler ve harekete getirir. Bas\u0131n ve tiyatronun geli\u015fmesi\/Avusturya’da) Reichsrat ve (Rusya’da) Duman\u0131n faaliyeti, “ulusal duygu”lar\u0131 peki\u015ftirmeye katk\u0131da bulunurlar. Olu\u015fmu\u015f bulunan intelligentsia, <\/em>“ulusal g\u00f6r\u00fc\u015f”\u00fc benimser ve o y\u00f6nde davran\u0131r…<\/p>\n Ama kendilerine \u00f6zg\u00fc bir ya\u015fam\u0131n bilincine varmaya ba\u015flam\u0131\u015f bulunan ezilmi\u015f uluslar, hen\u00fcz ba\u011f\u0131ms\u0131z ulusal devletler bi\u00e7iminde \u00f6rg\u00fctlenmezler: yollar\u0131 \u00fczerinde, egemen uluslar\u0131n, art\u0131k uzun zamandan beri devletin ba\u015f\u0131na ge\u00e7mi\u015f bulunan y\u00f6\u00adnetici katmanlar\u0131n\u0131n sert direnci ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. Art\u0131k \u00e7ok ge\u00e7!<\/p>\n Avusturya’da \u00c7ekler, Polonyal\u0131lar vb.Macaristan’da H\u0131rvatlar vb. Rusya’da Letonyahlar, Litvanyahlar, Ukraynal\u0131lar, G\u00fcrc\u00fcler, Ermeniler vb. ulus olarak i\u015fte b\u00f6yle olu\u015furlar. Bat\u0131 Avrupa’da bir istisna olan \u015fey (\u0130rlanda), Do\u011fuda kurul durumuna gelmi\u015ftir.<\/p>\n Bat\u0131da, \u0130rlanda, istisnai rejime bir ulusal hareketle kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. Do\u011fuda, uyanm\u0131\u015f bulunan uluslar da ayn\u0131 bi\u00e7imde kar\u00ad\u015f\u0131l\u0131k vereceklerdi.<\/p>\n Do\u011fu Avrupal\u0131 gen\u00e7 uluslar\u0131 sava\u015f\u0131ma iten ko\u015fullar, i\u015fte b\u00f6yle olu\u015fmu\u015f bulunuyor.<\/p>\n Sava\u015f\u0131m, uygunca s\u00f6ylemek gerekirse, uluslar\u0131n t\u00fcm\u00fc aras\u0131nda de\u011fil, efendi uluslar ile ezilmi\u015f uluslar\u0131n egemen s\u0131n\u0131f\u00adlar\u0131 aras\u0131nda ba\u015flad\u0131 ve alevlendi. Sava\u015f\u0131m, genel olarak ya ezilen ulusun kentli k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazisi taraf\u0131ndan efendi ulusun b\u00fcy\u00fck burjuvazisine kar\u015f\u0131 (\u00c7ekler ve Almanlar); ya ezilen ulu\u00adsun k\u0131rsal burjuvazisi taraf\u0131ndan egemen ulusun b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerine kar\u015f\u0131 (Polonya’daki Ukraynal\u0131lar); ya da ezilen uluslar\u0131n t\u00fcm “ulusal” burjuvazisi taraf\u0131ndan efendi ulusun h\u00fckmeden soylulu\u011funa kar\u015f\u0131 (Rusya’da Polonya, Litvanya, Ukrayna) y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n Burjuvazi, ba\u015fl\u0131ca rol\u00fc elinde tutar.<\/p>\n Pazar i\u015fte, gen\u00e7 burjuvazi i\u00e7in ana sorun. Gen\u00e7 burjuvazinin ere\u011fi, metam\u0131 pazara s\u00fcrmek ve bir ba\u015fka milliyetin burjuvazisi ile rekabetten zafer kazanm\u0131\u015f olarak \u00e7\u0131kmakt\u0131r. Kendi\u00a0 “\u00f6z”, “ulusal” pazar\u0131n\u0131n sa\u011flama\u00a0 ba\u011flama iste\u011finin nedeni budur. Pazar, burjuvazinin milliyet\u00e7ili\u011fi \u00f6\u011frendi\u011fi ilk okuldur.<\/p>\n Ama i\u015fler her zaman pazarla s\u0131n\u0131rlanmaz. Sava\u015f\u0131ma, “bilek g\u00fcc\u00fc ve salt savunma” y\u00f6ntemleri ile, egemen s\u0131n\u0131f\u0131n yar\u0131-feodal, yar\u0131-burjuva b\u00fcrokrasisi de kat\u0131l\u0131r. Efendi bir ulusun burjuvazisi, ister k\u00fc\u00e7\u00fck, ister b\u00fcy\u00fck olsun, \u00f6nemli de\u011fil, rakibinin hakk\u0131ndan “daha \u00e7abuk” ve “daha korkusuzca” gelme olana\u011f\u0131n\u0131 kazan\u0131r. “G\u00fc\u00e7ler” birle\u015fir ve “ba\u015fka \u0131rktan” burjuvaziye kar\u015f\u0131, bask\u0131 bi\u00e7iminde yozla\u015fan, bir dizi k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 \u00f6nlemler uygulanmaya ba\u015flan\u0131r. Sava\u015f\u0131m, iktisadi alandan siyasal alana aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yer de\u011fi\u015ftirme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u0131s\u0131tlanmas\u0131, dilin kullan\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 engeller, se\u00e7im haklar\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131, okul say\u0131s\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131, dinsel inan\u00e7lara kar\u015f\u0131 engeller vb. “rakip”in ba\u015f\u0131na dolu gibi ya\u011far. Ku\u015fkusuz, bu t\u00fcrl\u00fc engeller yaln\u0131zca egemen ulusun burjuva s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na yaramakla kalmaz, ama egemen b\u00fcrokrasinin \u00d6zg\u00fcl ereklerine, deyim yerindeyse kast ereklerine de yararlar. Ama sonu\u00e7lar bak\u0131m\u0131n\u00addan, bunun hi\u00e7 bir \u00f6nemi yoktur; ister Avusturya-Macaristan, ister Rusya s\u00f6z konusu olsun, burjuva s\u0131n\u0131flar ile b\u00fcrokrasi, bu konuda el ele y\u00fcr\u00fcrler.<\/p>\n Ezilen ulusun d\u00f6rt bir yandan s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan burjuvazisi, elbette harekete ge\u00e7er. “Kendi halk\u0131”na ba\u015fvurur ve kendi sorununu t\u00fcm halk\u0131n sorunuymu\u015f gibi g\u00f6stererek, avaz avaz “vatan”\u0131 yard\u0131ma \u00e7a\u011f\u0131rmaya ba\u015flar. Kendi “yurtta\u015f”lar\u0131 aras\u0131ndan, kendisi i\u00e7in… “vatan” yarar\u0131na bir ordu toplar. Ve “halk”, \u00e7a\u011fr\u0131lara her zaman kay\u0131ts\u0131z kalmaz, onun bayra\u011f\u0131 y\u00f6resinde toplan\u0131r: Yukardan gelen bask\u0131 onu da ezer ve onda da ho\u015fnutsuzluk uyand\u0131r\u0131r.<\/p>\n Ulusal hareket, i\u015fte b\u00f6yle ba\u015flar.<\/p>\n Ulusal hareketin g\u00fcc\u00fc, ulusun geni\u015f katmanlar\u0131n\u0131n, proletarya ile k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn, bu harekete kat\u0131lma derecesine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n Proletaryan\u0131n burjuva milliyet\u00e7ili\u011fi bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda saflara girip giremeyece\u011fi, s\u0131n\u0131f \u00e7eli\u015fkilerinin geli\u015fme, proletaryan\u0131n bilin\u00e7 ve \u00f6rg\u00fctlenme derecesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bilin\u00e7li proletaryan\u0131n kendi denenmi\u015f bayra\u011f\u0131 vard\u0131r ve onun i\u00e7in burjuvazinin bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda saflara girmenin hi\u00e7 bir gere\u011fi yoktur.<\/p>\n K\u00f6yl\u00fclere gelince, onlar\u0131n ulusal harekete kat\u0131lmalar\u0131, her \u015feyden \u00f6nce bask\u0131n\u0131n niteli\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. E\u011fer bask\u0131, \u0130rlanda’da oldu\u011fu gibi, “toprak” \u00e7\u0131karlar\u0131na zarar veriyorsa, b\u00fcy\u00fck k\u00f6yl\u00fc y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 hemen ulusal hareket bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda yer al\u0131rlar.<\/p>\n \u00d6te yandan, e\u011fer, \u00f6rne\u011fin G\u00fcrcistan’da, az bu\u00e7uk ciddi Rus–<\/em>d\u00fc\u015fman\u0131 bir milliyet\u00e7ilik yoksa, bunun ba\u015fta gelen nedeni, orada y\u0131\u011f\u0131nlar i\u00e7inde, b\u00f6ylesine bir milliyet\u00e7ili\u011fi besleyebilecek Rus b\u00fcy\u00fck toprak sahipleri ya da Rus b\u00fcy\u00fck burjuvazisinin bulunmay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. G\u00fcrcistan’da Ermeni-d\u00fc\u015fman\u0131 bir milliyet\u00e7ilik vard\u0131r; ama bu da, orada hala, hen\u00fcz g\u00fc\u00e7lenmemi\u015f bulunan G\u00fcrc\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazisini alt ederek, onu Ermeni-d\u00fc\u015fman\u0131 milliyet\u00e7ili\u011fe iten bir Ermeni b\u00fcy\u00fck burjuvazisi bulundu\u011fu i\u00e7indir.<\/p>\n Bu etkenlere g\u00f6re, ulusal hareket ya durmadan geni\u015fleyerek, bir y\u0131\u011f\u0131n niteli\u011fine b\u00fcr\u00fcn\u00fcr (\u0130rlanda, Gali\u00e7ya) ya da bir k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7eki\u015fmeler dizisi durumuna d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr ve d\u00fckkan tabelalar\u0131 u\u011fruna utan\u00e7 verici “sava\u015f\u0131m” bi\u00e7iminde yozla\u015f\u0131r (baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck Bohemya kasabalar\u0131).<\/p>\n Ulusal hareketin i\u00e7eri\u011fi, elbette her yerde ayn\u0131 olamaz: Bu i\u00e7erik, hareket taraf\u0131ndan form\u00fcllendirilen \u00e7e\u015fitli istemlere ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130rlanda’da, hareket, tar\u0131msal bir niteli\u011fe; Bohemya’da, bir “dil” sorunu niteli\u011fine b\u00fcr\u00fcn\u00fcr; \u015furada, yurtta\u015f e\u015fitli\u011fi ve din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc; burada, “kendi” memurlar\u0131 ya da kendi diyeti istenir. \u00c7e\u015fitli istemler, \u00e7o\u011fu kez, genel olarak ulusu nitelendiren \u00e7e\u015fitli belirtileri (dil, toprak vb.) g\u00f6sterir gibi olur\u00adlar. Ak\u0131lda tutulacak \u015fey, bauerci evrensel “ulusal karakter”e ili\u015fkin bir istemin hi\u00e7 bir yerde g\u00f6r\u00fclmemesidir. Ve bu da kolay anla\u015f\u0131l\u0131r: Kendi ba\u015f\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f <\/em>“ulusal karakter”, kavran\u0131lamaz bir \u015feydir ve J. Strasser’in de hakl\u0131 olarak belirtti\u011fi gibi, “siyaset yapmak i\u00e7in bundan yararlan\u0131lamaz.”25<\/sup><\/p>\n Ulusal hareketin bi\u00e7imleri ve karakteri, \u00f6zet olarak, budur.<\/p>\n Bu s\u00f6ylenenlerden, a\u00e7\u0131k\u00e7a, y\u00fckselen <\/em>kapitalizm ko\u015fullar\u0131ndaki ulusal sava\u015f\u0131m\u0131n, burjuva s\u0131n\u0131flar\u0131n kendi aralar\u0131ndaki bir sava\u015f\u0131m oldu\u011fu sonucu \u00e7\u0131kar. Bazan, burjuvazi, proletaryay\u0131 da ulusal hareket i\u00e7ine s\u00fcr\u00fckleme ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6sterir, ve o zaman ulusal sava\u015f\u0131m, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte, <\/em>ama ancak g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte, hir “genel halk hareketi” niteli\u011fini kazan\u0131r, \u00f6z\u00fcnde, <\/em>ulusal sava\u015f\u0131m, her zaman burjuva nitelikte, yaln\u0131zca burjuvazi i\u00e7in yararl\u0131 ve istenir olarak kal\u0131r.<\/p>\n Ama bundan, proletaryan\u0131n, milliyetlerin ezilmesi siyasetine kar\u015f\u0131 sava\u015fmamas\u0131 gerekti\u011fi sonucu \u00e7\u0131kmaz.<\/p>\n Yer de\u011fi\u015ftirme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen k\u0131s\u0131tlamalar, se\u00e7im haklar\u0131ndan yoksunluk, dilin kullan\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lan engeller, okul say\u0131s\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve \u00f6b\u00fcr \u00f6nlemler, i\u015f\u00e7ilere de burjuvazi kadar, hatta daha da \u00e7ok zarar verir. B\u00f6yle bir durum, egemenlik alt\u0131nda ya\u015fayan uluslar proletaryas\u0131n\u0131n manevi g\u00fc\u00e7lerinin \u00f6zg\u00fcrce, geli\u015fmesini engellemekten ba\u015fka bir sonu\u00e7 veremez. Toplant\u0131 ve konferanslarda ana dilini konu\u015fmas\u0131na izin verilmezken, okullar\u0131 kapat\u0131l\u0131rken, Tatar ya da Yahudi i\u015f\u00e7inin manevi yeteneklerinin tam geli\u015fmesinden ciddi olarak s\u00f6zedilemez.<\/p>\n Ama milliyet\u00e7i bask\u0131 siyaseti, proletarya davas\u0131 i\u00e7in bir ba\u015fka y\u00f6nden de tehlikelidir. Bu siyaset, n\u00fcfusun geni\u015f katmanlar\u0131n\u0131n dikkatini, toplumsal sorunlardan, s\u0131n\u0131flar sava\u015f\u0131m\u0131 sorunlar\u0131ndan, ulusal sorunlara, proletarya ile burjuvazinin “ortak” sorunlar\u0131na do\u011fru \u00e7evirir. Ve bu da, “\u00e7\u0131karlar\u0131n uyumu” yalan\u0131n\u0131 yaymak i\u00e7in, proletarya s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131na g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in, i\u015f\u00e7ileri manevi bak\u0131mdan k\u00f6lele\u015ftirmek i\u00e7in, elveri\u015fli bir alan yarat\u0131r. B\u00f6ylece, t\u00fcm milliyetler i\u015f\u00e7ilerinin birle\u015fme i\u015finin \u00f6n\u00fcne ciddi bir engel dikilmi\u015f olur. E\u011fer Polonyal\u0131 i\u015f\u00e7ilerin \u00f6nemli bir kesimi, bug\u00fcne kadar, burjuva milliyet\u00e7ileri taraf\u0131ndan manevi bak\u0131mdan k\u00f6lele\u015ftirilmi\u015f bulunuyorsa, e\u011fer bu kesim bug\u00fcne kadar uluslararas\u0131 i\u015f\u00e7i hareketinin uza\u011f\u0131nda kalm\u0131\u015f bulunuyorsa, bu, \u00f6zellikle, “iktidar sahiplerinin geleneksel Polonya-d\u00fc\u015fman\u0131 siyasetleri b\u00f6yle bir k\u00f6leli\u011fe alan haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131, i\u015f\u00e7ilerin bu k\u00f6lelikten kurtulmalar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirdi\u011fi i\u00e7indir.<\/p>\n Ama bask\u0131 siyaseti bununla da yetinmez. Bu siyaset, ezme <\/em> “sistem”inden \u00e7o\u011fu kez, uluslar\u0131 birbirine kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtma <\/em> “sistem”ine, insan k\u0131r\u0131mlar\u0131 ve pogromlar “sistemine ge\u00e7er. Bu sonuncusu, elbette, ne her zaman, ne de her yerde olanakl\u0131d\u0131r ama olanakl\u0131 oldu\u011fu yerde -temel \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin yoklu\u011funda-, \u00e7o\u011fu kez, i\u015f\u00e7ilerin birle\u015fme i\u015fini kan ve g\u00f6zya\u015flar\u0131 i\u00e7inde bo\u011fmakla tehdit eden, korkun\u00e7 \u00f6l\u00e7\u00fclere var\u0131r. Kafkasya ve G\u00fcney Rusya, bunun \u00e7ok say\u0131da \u00f6rneklerini verirler. “Egemen olmak i\u00e7in b\u00f6lmek”- k\u0131\u015fk\u0131rtma siyasetinin amac\u0131, i\u015fte budur. Ve b\u00f6yle bir siyaset ba\u015far\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde, proletarya i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, devleti birle\u015ftiren t\u00fcm milliyetler i\u015f\u00e7ilerinin birle\u015fme i\u015fi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki en ciddi engeli olu\u015fturur.<\/p>\n Ne var ki, i\u015f\u00e7ilerin \u00e7\u0131kan, b\u00fct\u00fcn yolda\u015flar\u0131n\u0131n tek bir uluslararas\u0131 ordu i\u00e7inde iyiden iyiye kayna\u015fmalar\u0131nda, burjuvazi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki manevi k\u00f6lelikten bir an \u00f6nce ve kesin olarak kur\u00adtulmalar\u0131nda, hangi ulustan olursa olsun, yolda\u015flar\u0131n\u0131n manevi g\u00fc\u00e7lerinin tam ve \u00f6zg\u00fcr geli\u015fmesindedir.<\/p>\n Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc, i\u015f\u00e7iler, en incesinden en kabas\u0131na kadar, b\u00fct\u00fcn bi\u00e7imleri alt\u0131ndaki bask\u0131 siyasetine kar\u015f\u0131 da b\u00fct\u00fcn bi\u00e7imleri alt\u0131ndaki k\u0131\u015fk\u0131rtma siyasetine kar\u015f\u0131 da sava\u015f\u0131rlar ve sava\u015facaklard\u0131r.<\/p>\n Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin sosyal-demokrasisi, uluslar\u0131n kendi kaderlerini kendilerinin tayin etme hakk\u0131n\u0131 ilan eder.<\/p>\n Kendi kaderini tayin etme hakk\u0131, \u015fu anlama gelir: Kaderini kararla\u015ft\u0131rma hakk\u0131na, yaln\u0131zca, ulusun kendisi sahiptir, kimse\u00adnin, ulusun ya\u015fam\u0131na zorla <\/em>kar\u0131\u015fmak, okullar\u0131n\u0131 ve \u00f6b\u00fcr kurumlar\u0131n\u0131 y\u0131kma, <\/em>al\u0131\u015fkanl\u0131k ve geleneklerini yoketme, <\/em>dilini kullanmas\u0131n\u0131 engelleme, <\/em>haklar\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlama <\/em>hakk\u0131 yoktur.<\/p>\n Elbette, bu, sosyal-demokrasinin, ulusun t\u00fcm olanakl\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir al\u0131\u015fk\u0131 ve kurumlar\u0131n\u0131 destekleyece\u011fi anlam\u0131na gelmez. Ulus \u00fczerinde uygulanan zorbal\u0131klara kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131m veren sosyal-demokrasi, s\u00f6z konusu ulusun emek\u00e7i katmanlar\u0131n\u0131n onun zararl\u0131 al\u0131\u015fk\u0131 ve kurumlar\u0131ndan kurtulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in bu al\u0131\u015fk\u0131 ve kurumlara kar\u015f\u0131 ajitasyon yapmaktan hi\u00e7 bir zaman geri kalmayarak, sadece ve sadece ulusun <\/em>kendi kaderini tayin etme hakk\u0131n\u0131 savunacakt\u0131r.<\/p>\n Kendi kaderini tayin etmesi demek, ulusun istedi\u011fi bi\u00e7imde \u00f6rg\u00fctlenebilmesi demektir. O, kendi ya\u015fam\u0131n\u0131 \u00f6zerklik ilkelerine g\u00f6re \u00f6rg\u00fctleme hakk\u0131na sahiptir. O, \u00f6b\u00fcr uluslarla federatif ba\u011flar kurma hakk\u0131na sahiptir. O, b\u00fcsb\u00fct\u00fcn ayr\u0131lma 19. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131nda, Polonyal\u0131 Marksistler, daha o zamandan Polonya’n\u0131n ayr\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131lar ve son elli y\u0131l boyunca, Rusya ile Polonya’n\u0131n iktisadi ve k\u00fclt\u00fcrel bir yakla\u015fmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnden derin de\u011fi\u015fiklikler ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulundu\u011funa g\u00f6re, onlar da hakl\u0131yd\u0131lar. Ayr\u0131ca, bu d\u00f6nem boyunca, ayr\u0131lma sorunu, pratik bir konu olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, belki yaln\u0131zca yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki ayd\u0131nlan heyecanland\u0131ran akademik bir tart\u0131\u015fma konusu durumuna gelmi\u015fti. Ama bu, Polonya’n\u0131n ayr\u0131lma sorununun yeniden g\u00fcndeme girebilece\u011fi baz\u0131 i\u00e7 ve d\u0131\u015f konjonkt\u00fcrler olana\u011f\u0131n\u0131 elbette d\u0131\u015flatamaz.<\/p>\n Bundan \u015fu sonu\u00e7 \u00e7\u0131kar ki, ulusal sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, ancak kendi geli\u015fmeleri i\u00e7inde g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmu\u015f tarihsel ko\u015fullara g\u00f6re m\u00fcmk\u00fcn olur.<\/p>\n Belli bir ulusu \u00e7evreleyen iktisadi, siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel ko\u015fullar, \u015fu ya da bu ulusun nas\u00fc <\/em>\u00f6rg\u00fctlenece\u011fini, gelecekteki anayasas\u0131n\u0131n hangi bi\u00e7imlere <\/em>b\u00fcr\u00fcnece\u011fini bilme sorununu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in tek anahtar, i\u015fte budur. Her ulus i\u00e7in, sorunun \u00f6zel bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn kendini zorla kabul ettirmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ulusal sorunda, sorunu diyalektik bir y\u00f6nde koyman\u0131n zorunlu oldu\u011fu yer, i\u015fte buras\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bu b\u00f6yle oldu\u011funa g\u00f6re, ulusal sorunu, k\u00f6keni bunda kadar \u00e7\u0131kan \u00e7ok yayg\u0131n, ama \u00e7ok da dar d\u00fc\u015f\u00fcnceli bir “\u00c7\u00f6z\u00fcm” yoluna kesinlikle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmal\u0131y\u0131z. Ulusal sorunu s\u00f6z\u00fcm ona \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flam\u0131\u015f bulunan ve Rus sosyal-demokratlar\u0131n\u0131n onlardan bu \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc almaktan ba\u015fka yapacaklar\u0131 bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen Avusturya Sosyal-demokrasisi ile G\u00fcney Slavlar\u013127<\/sup> sosyal-demokrasisine ba\u015fvurmaya dayanan o kolay y\u00f6ntemden s\u00f6z ediyoruz. Bu y\u00f6nteme g\u00f6re, Avusturya i\u00e7in do\u011fru olan her \u015fey, diyelim, Rusya i\u00e7in de do\u011fru say\u0131l\u0131r. Bu durumda, en \u00f6nemli ve kesin olan \u015fey, g\u00f6zden yitirilir: Genel olarak Rusya’da, \u00f6zel olarak da Rusya i\u00e7inde ayr\u0131 ayr\u0131 al\u0131nan her ulusun ya\u015fam\u0131nda varolan somut tarihsel ko\u015fullar.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin, \u00fcnl\u00fc bundcu V. Kossovski’yi dinleyin:<\/p>\n “IV. Bund Kongresinde28<\/sup> sorunun [yani ulusal sorunun \u2014J.S.] <\/em>ilke y\u00f6n\u00fc tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman. G\u00fcney Slavlar\u0131 Sosyal Demokrat Partisi’nin anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde, delegelerden biri taraf\u0131ndan \u00f6nerilmi\u015f bulunan sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, herkes\u00e7e onayland\u0131.”29<\/sup><\/p>\n Sonu\u00e7: “Kongre, oybirli\u011fi ile…” ulusal \u00f6zerkli\u011fi “kabul etti”.<\/p>\n Hepsi bu! Ne Rus ger\u00e7ekli\u011finin \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi, ne de Rusya’daki Yahudilerin ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n incelenmesi: \u00d6nce G\u00fcney Slavlar\u0131 Sosyal-Demokrat Partisi’nden haz\u0131r \u00e7\u00f6z\u00fcm al\u0131nd\u0131, sonra “onayland\u0131”, en sonra da “oybirli\u011fi ile kabul edildi”. Bundcular Rusya’da ulusal sorunu i\u015fte b\u00f6yle koyar ve i\u015fte b\u00f6yle “\u00e7\u00f6zerler”…<\/p>\n Bununla birlikte, Avusturya ile Rusya birbirinden \u00e7ok ba\u015fka ko\u015fullar sunarlar. Br\u00fcnn’de (1899),30<\/sup> G\u00fcney Slavlar\u0131 Sosyal-Demokrat Partisi anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde, (ger\u00e7i \u00f6nemsiz birka\u00e7 de\u011fi\u015fiklik ile) bir ulusal program kabul ermi\u015f bulunan Avusturya sosyal-demokrasisinin, soruna, deyim yerindeyse, tamamen Rus-olmayan bir bi\u00e7imde yana\u015fmas\u0131n\u0131 ve onu, elbette, ayn\u0131 bi\u00e7imde \u00e7\u00f6zmesini de, i\u015fte bu durum a\u00e7\u0131klar.<\/p>\n Her \u015feyden \u00f6nce, sorunun konu\u015f bi\u00e7imi. Avusturyal\u0131 ulusal \u00f6zerklik teorisyenleri, Br\u00fcnn ulusal program\u0131 ve G\u00fcney Slavlar\u0131 Sosyal-Demokrat Partisi karan yorumcular\u0131, Springer ve Bauer, sorunu nas\u0131l koyarlar?<\/p>\n “Burada -der Springer-, genel olarak bir milliyetler devletinin m\u00fcmk\u00fcn olup\u00a0 olmad\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zel olarak da Avusturya milliyetlerinin\u00a0\u00a0 tek bir siyasal b\u00fct\u00fcn olu\u015fturma zorunlulu\u011fu i\u00e7inde bulunup bulunmad\u0131klar\u0131n\u0131 bilme\u00a0\u00a0 sorununu yan\u0131ts\u0131z b\u0131rak\u0131yoruz;\u00a0\u00a0 bu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f sayal\u0131m. S\u00f6z\u00fc ge\u00e7en ola\u00adnak ve zorunluluk ile ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncede olmayan biri i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmam\u0131z elbette temelsiz olacak. Bizim konumuz \u015fu: Belirli uluslar ortak bir ya\u015fam s\u00fcrme\u00a0 zorundad\u0131rlar: <\/em>Onlar\u0131n daha iyi ya\u015fayamamalar\u0131n\u0131 hangi hukuksal bi\u00e7imler sa\u011flayacak” <\/em>(\u0130talikler Springer’in, –J.S.).<\/em><\/p>\n B\u00f6ylece, Avusturya devletinin birli\u011fi, \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bauer de ayn\u0131 kan\u0131dad\u0131r:<\/p>\n “Avusturya uluslar\u0131n\u0131n bug\u00fcn olduklar\u0131 gibi, \u015fu anda ya\u015fad\u0131klar\u0131 devlet i\u00e7inde birle\u015fik olarak kalacaklar\u0131 varsay\u0131m\u0131ndan hareket ediyor ve bu birlik \u00e7er\u00e7evesinde, uluslar\u0131n kendi aralar\u0131ndaki ili\u015fkiler ile hepsinin devlete kar\u015f\u0131 ili\u015fkilerinin ne olaca\u011f\u0131n\u0131 soruyoruz.”32<\/sup><\/p>\n Burada da: her \u015feyden \u00f6nce, Avusturya’n\u0131n birli\u011fi.<\/p>\n Rus sosyal-demokrasisi, sorunu b\u00f6yle koyabilir mi? Hay\u0131r. Ve \u00e7\u00fcnk\u00fc, daha ba\u015ftan beri, uluslar\u0131n kaderlerini kendilerinin tayin etmesi hakk\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc, ulusun ayr\u0131lma hakk\u0131na sahip bulundu\u011fu yolundaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc benimsedi\u011fi i\u00e7in bunu yapamaz. Hatta bundcu Goldblatt bile, Rus sosyal-demokrasisinin II. Kongresinde, Rus sosyal-demokrasisinin, uluslar\u0131n kaderlerini serbest\u00e7e tayin etme g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden vazge\u00e7meyece\u011fini kabul etmi\u015fti. O zaman Goldblatt \u015f\u00f6yle diyordu: “Uluslar\u0131n kaderlerini kendilerinin tayin etme hakk\u0131na kar\u015f\u0131 hi\u00e7 bir \u015fey s\u00f6ylenemez. Herhangi bir ulusun kendi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sava\u015f\u0131m verdi\u011fi durumda, buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lamaz. E\u011fer Polonya, Rusya ile ‘me\u015fru nikahl\u0131’ olarak evlenmek istemiyorsa, onu s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak bize d\u00fc\u015fmez.”<\/p>\n \u0130yi. Ama o zaman, bundan, Avusturya ve Rus sosyal-demokratlar\u0131ndaki \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktalar\u0131n\u0131n, \u00f6zde\u015f olmak \u015f\u00f6yle dursun, tersine, taban tabana kar\u015f\u0131t olduklar\u0131 sonucu \u00e7\u0131kar. Bundan sonra da, Avusturyal\u0131lardan, onlar\u0131n ulusal program\u0131n\u0131 alma olana\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilebilir mi?<\/p>\n Devam edelim. Avusturyal\u0131lar, “milliyetlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc” n\u00fc, k\u00fc\u00e7\u00fck reformlar yoluyla, yava\u015f yava\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Ulusal \u00f6zerkli\u011fi pratik \u00f6nlem olarak \u00f6neren Avusturyal\u0131lar k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fikli\u011fe, ufukta g\u00f6rmedikleri demokratik bir kurtulu\u015f hareketine hi\u00e7 mi hi\u00e7 bel ba\u011flamazlar. Ama reformlara bel ba\u011flamak i\u00e7in bir nedenleri bulunmayan Rus Marksistleri ise, “milliyetlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc” sorununu olas\u0131 bir k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fikli\u011fe, demokratik kurtulu\u015f hareketine ba\u011flarlar. Ve bu da, Rusya’daki uluslar\u0131n olas\u0131 kaderine ili\u015fkin olarak, i\u015fleri temel\u00adden de\u011fi\u015ftirir.<\/p>\n “Elbette -der Baue-, ulusal \u00f6zerkli\u011fin, b\u00fcy\u00fck bir karar\u0131n, y\u00fcrekli, g\u00f6z\u00fc pek bir eylemin sonucu olmas\u0131 pek olas\u0131 de\u011fildir. Avusturya, ulusal \u00f6zerkli\u011fe ad\u0131m ad\u0131m, yasama ve y\u00f6netimi s\u00fcre\u011fen bir k\u00f6t\u00fcr\u00fcml\u00fck durumuna d\u00fc\u015f\u00fcrecek sert bir sava\u015f\u0131m aras\u0131nda, yava\u015f ve g\u00fc\u00e7 bir s\u00fcre\u00e7 arac\u0131yla y\u00fcr\u00fcyecektir. Hay\u0131r, yeni bir devletin hukuk d\u00fczeni, hi\u00e7 bir zaman b\u00fcy\u00fck bir yasama eylemi arac\u0131yla de\u011fil, ama ayr\u0131 ayr\u0131 b\u00f6lgeler, ayr\u0131 ayr\u0131 topluluklar i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f bulunan bir\u00e7ok ayr\u0131 ayr\u0131 yasalar arac\u0131yla kurulacak t\u0131r.”3<\/sup>3<\/sup><\/p>\n Springer de ayn\u0131 \u015feyi do\u011frular:<\/p>\n “\u00c7ok iyi biliyorum ki -diye yazar-, bu t\u00fcr kurumlar [ulusal \u00f6zerklik \u00f6rg\u00fctleri, –J.S.] <\/em>ne bir, ne de on y\u0131l i\u00e7inde kurulurlar. Prusya y\u00f6netiminin yeniden \u00f6rg\u00fctlenmesi, tek ba\u015f\u0131na, uzun bir zaman d\u00f6nemini zorunlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r… Belli ba\u015fl\u0131 y\u00f6netim kurumlar\u0131n\u0131 kesin olarak kurmak i\u00e7in, Prusya’ya bir yirmi y\u0131l gerekti. Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc, Avusturya’ya ne kadar zaman gerekece\u011fini ve ne g\u00fc\u00e7l\u00fcklerle kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131n\u0131 bilmedi\u011fim san\u0131l\u00admas\u0131n.”34<\/sup><\/p>\n B\u00fct\u00fcn bunlar \u00e7ok a\u00e7\u0131k. Ama Rus Marksistleri, ulusal sorunu “y\u00fcrekli ve g\u00f6z\u00fc pek bir eylem”e ba\u011flamazl\u0131k edebilirler mi? “Milliyetlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc”n\u00fc elde etme arac\u0131 olarak, par\u00e7a par\u00e7a reformlara, “bir\u00e7ok ayr\u0131 ayr\u0131 yasalar”a bel ba\u011flayabilirler mi? Ve e\u011fer bunu yapamazlarsa ve yapmamalar\u0131 da gerekirse, bundan, a\u00e7\u0131k\u00e7a Avusturyal\u0131lar ve Ruslarda sava\u015f\u0131m y\u00f6ntemleri ile perspektiflerin birbirinden tamamen ba\u015fka oldu\u011fu sonucu \u00e7\u0131kmaz m\u0131? Bu durumda Avusturyal\u0131lar\u0131n tek y\u00f6nl\u00fc ve melez ulusal \u00f6zerkli\u011fi ile nas\u0131l yetinilebilir? \u0130ki \u015feyden biri: [Avusturya] program\u0131n\u0131 almaktan yana olanlar, ya “y\u00fcrekli ve g\u00f6z\u00fc pek bir eylem”e bel ba\u011flam\u0131yor, ya da bel ba\u011fl\u0131yor, ama “ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilmiyorlar”.<\/p>\n Son olarak, Rusya ve Avusturya, birbirinden b\u00fcsb\u00fct\u00fcn ba\u015fka yak\u0131n ama\u00e7larla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunmaktad\u0131rlar ve bu da, ulusal sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in, gene ba\u015fka ba\u015fka y\u00f6ntemlerin kendilerini zorla kabul ettirmeleri sonucunu vermektedir. Avusturya, parlamentarizm ko\u015fullan i\u00e7inde ya\u015far; bug\u00fcnk\u00fc ko\u015fullar i\u00e7inde bu \u00fclkede parlamentosuz bir geli\u015fme olanaks\u0131zd\u0131r. Ama, ulusal partiler aras\u0131ndaki zorlu \u00e7at\u0131\u015fmalar nedeniyle, Avusturya’da parlamenter ya\u015fam ve yasaman\u0131n iyiden iyiye durdu\u011fu s\u0131k s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Avusturya’n\u0131n uzun zamandan beri ac\u0131 \u00e7ekti\u011fi s\u00fcre\u011fen siyasal bunal\u0131m\u0131 da, i\u015fte bu a\u00e7\u0131klar. Bu b\u00f6yle oldu\u011fundan, ulusal sorun, bu \u00fclkede, siyasal ya\u015fam\u0131n eksenini, bir \u00f6l\u00fcm-kal\u0131m sorununu olu\u015fturur. Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc, Avusturyal\u0131 sosyal-demokrat siyaset adamlar\u0131n\u0131n, her \u015feyden \u00f6nce, \u015fu ya da bu bi\u00e7imde, ulusal \u00e7at\u0131\u015fmalar sorununu \u00e7\u00f6zmeye, bu sorunu el\u00adbette varolan parlamentarizm alan\u0131nda, parlamenter ara\u00e7larla \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015fey yoktur…<\/p>\n Rusya’da durum ba\u015fkad\u0131r. Rusya’da, ilkin, “Tanr\u0131ya \u015f\u00fck\u00fcr, parlamento yoktur.35<\/sup> ikinci olarak -ve as\u0131l \u00f6nemlisi- Rusya siyasal ya\u015fam\u0131n\u0131n ekseni ulusal sorun de\u011fil, toprak sorunudur. Bu nedenle Rus sorununun ve dolay\u0131s\u0131yla uluslar\u0131n “kurtulu\u015f” unun yazg\u0131s\u0131, Rusya’da toprak sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne, yani feodal kal\u0131nt\u0131lar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na, yani \u00fclkenin demokratla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Rusya’da ulusal sorunun ba\u011f\u0131ms\u0131z ve kararla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir sorun olarak de\u011fil, ama \u00fclkenin kurtulu\u015fu genel ve en \u00f6nemli sorununun bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcnmesini de, i\u015fte bu a\u00e7\u0131klar.<\/p>\n “Avusturya parlamentosunun k\u0131s\u0131rl\u0131\u011f\u0131 -diye yazar Springer-, her reformun, ulusal partilerin i\u00e7inde, onlar\u0131n birli\u011fini bozan \u00e7eli\u015fkiler do\u011furmas\u0131ndan ileri gelir ve bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc de, parti \u00f6nderleri, reform kokan her \u015feyden ka\u00e7\u0131n\u0131rlar. Avusturya’n\u0131n ilerlemesi, genel olarak, ancak uluslar\u0131n kendilerine za\u00admana\u015f\u0131m\u0131na u\u011framaz t\u00fczel konumlar verildi\u011fini g\u00f6recekleri durumda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir bir \u015feydir; bu, onlar\u0131 parlamentoda s\u00fcrekli kavga birlikleri bulundurma zorunlulu\u011fundan kurtaracak ve iktisadi ve toplumsal sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne giri\u015fmelerini sa\u011flayacakt\u0131r.”3<\/sup>6<\/sup><\/p>\n Bauer de ayn\u0131 kan\u0131dad\u0131r:<\/p>\n “Ulusal bar\u0131\u015f her \u015feyden \u00f6nce devlet i\u00e7in zorunludur. Devlet, yasaman\u0131n, o son derece sersemce bir sorun olan dil sorunu i\u00e7in, ulusal s\u0131n\u0131r\u0131n herhangi bir noktas\u0131nda k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f insanlar\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7eki\u015fmesi i\u00e7in, her yeni okul i\u00e7in ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131na hi\u00e7 bir zaman ho\u015fg\u00f6r\u00fc g\u00f6steremez.”37<\/sup><\/p>\n Bunlar hep anla\u015f\u0131l\u0131r \u015feyler. Ama ulusal sorunun Rusya’da bamba\u015fka bir planda kondu\u011fu da daha az anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015fey de\u011fil. Rusya’da ilerlemenin yazg\u0131s\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131ran \u015fey, ulusal sorun de\u011fil, toprak sorunudur. Ulusal sorun, bu \u00fclkede ikincil bir sorundur.<\/p>\n B\u00f6ylece, sorunu koyma bi\u00e7imi ba\u015fka oldu\u011funa g\u00f6re, perspektifler ve sava\u015f\u0131m y\u00f6ntemleri de, ivedi g\u00f6revler de ba\u015fkad\u0131r. Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda, sadece ulusal sorunu yer ve zaman d\u0131\u015f\u0131nda “\u00e7\u00f6zen” k\u0131rtasiyecilerin Avusturya’y\u0131 \u00f6rnek alabilecekleri ve program ithaline kalk\u0131\u015fabilecekleri a\u00e7\u0131k de\u011fil mi?<\/p>\n Bir kez daha; \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 olarak somut tarihsel ko\u015fullar, sorunu koyman\u0131n tek do\u011fru bi\u00e7imi olarak diyalektik bi\u00e7im ulusal sorunu \u00e7\u00f6zmenin anahtar\u0131 i\u015fte budur.<\/p>\n D\u0130PNOTLAR <\/p>\n ULUSAL \u00d6ZERKL\u0130K<\/span> Yukarda Avusturya ulusal program\u0131n\u0131n bi\u00e7imsel y\u00f6n\u00fcnden, Rus Marksistlerinin Avusturya sosyal-demokrasisini d\u00fcped\u00fcz \u00f6rnek almalar\u0131n\u0131 ve onlar\u0131n programlar\u0131n\u0131 benimsemelerini yasaklayan y\u00f6ntembilimsel ilkelerden s\u00f6z ettik.<\/p>\n \u015eimdi program\u0131n kendisinden, i\u00e7eri\u011finden s\u00f6z edelim.<\/p>\n Peki, Avusturya sosyal-demokratlar\u0131n\u0131n ulusal program\u0131 nedir?<\/p>\n Bu program iki s\u00f6zc\u00fckle anlat\u0131labilir; Ulusal \u00f6zerklik.<\/p>\n Bu, birinci olarak, \u00f6zerkli\u011fin, diyelim, her \u015feyden \u00f6nce \u00c7ekler ve Polonyal\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 Bohemya ya da Polonya’ya de\u011fil, ama genel olarak, Avusturya’n\u0131n hangi b\u00f6lgesinde ya\u015farlarsa ya\u015fas\u0131nlar, topraktan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir bi\u00e7imde. \u00c7ekler ve Polonyal\u0131lara verilmi\u015f bulundu\u011fu anlam\u0131na gelir.<\/p>\n Bu \u00f6zerkli\u011fe, b\u00f6lgesel (territoriale) <\/em>de\u011fil, ulusal <\/em> ad\u0131, i\u015fte bu nedenle verilmi\u015ftir.<\/p>\n Bu, ikinci olarak, Avusturya’n\u0131n \u00e7e\u015fitli noktalar\u0131na da\u011f\u0131lm\u0131\u015f, bireysel olarak, ayr\u0131 ki\u015filer olarak g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmu\u015f \u00c7eklerin, Polonyal\u0131lar\u0131n, Almanlar\u0131n vb., uluslar olarak \u00f6rg\u00fctlendikleri ve uluslar olarak, Avusturya devletinin bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturduklar\u0131 anlam\u0131na gelir. Avusturya, bu durumda, \u00f6zerk b\u00f6lgelerin bir birli\u011fini de\u011fil, ama \u00fclkeden (topraktan) ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak kurulmu\u015f \u00f6zerk milliyetlerin bir birli\u011fini olu\u015fturacakt\u0131r.<\/p>\n Bu, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, Polonyal\u0131lar, \u00c7ekler vb. i\u00e7in bu ereklerle kurulacak genel ulusal kurumlar\u0131n, “siyasal” sorunlarla de\u011fil, ama yaln\u0131zca “k\u00fclt\u00fcr” sorunlar\u0131 ile u\u011fra\u015facaklar\u0131 anlam\u0131na gelir. As\u0131l siyasal sorunlar, t\u00fcm Avusturya parlamentosu (Reichsrat) elinde toplanacaklard\u0131r.<\/p>\n \u0130\u015fte bu nedenle, bu \u00f6zerklik, k\u00fclt\u00fcrel, <\/em>ulusal-k\u00fclt\u00fcrel olarak da adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Ve i\u015fte Avusturya sosyal-demokrasisi taraf\u0131ndan 1899 Br\u00fcnn Kongresinde kabul edilmi\u015f bulunan program\u0131n metni. 39<\/sup><\/p>\n Program, “Avusturya’daki ulusal anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n siyasal geli\u015fmeyi engelledi\u011fi”, “ulusal sorunun kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn … her \u015feyden \u00f6nce k\u00fclt\u00fcrel bir zorunluk oldu\u011fu”nu, “\u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn, ancak ve ancak, genel, tek dereceli ve e\u015fit oy hakk\u0131na dayal\u0131 ger\u00e7ekten demokratik bir toplumda olanakl\u0131 oldu\u011fu”nu belirttikten sonra, \u015f\u00f6yle devam eder:<\/p>\n “Avusturya halklar\u0131n\u0131n ulusal \u00d6zelliklerinin korunmas\u0131 ve geli\u015fmesi,59<\/sup> <\/em>ancak tam bir hak e\u015fitli\u011fi ve her \u00e7e\u015fit bask\u0131n\u0131n bu\u00adlunmamas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc, her \u015feyden \u00f6nce, t\u0131pk\u0131 \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerde feodal ayr\u0131cal\u0131klar\u0131 oldu\u011fu gibi, b\u00fcrokratik devlet merkeziyet\u00e7ili\u011fi sistemini kald\u0131rmak gerekir.<\/p>\n “Avusturya”da ulusal uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n yerine, ulusal d\u00fczen, bu ko\u015fullar i\u00e7inde ve yaln\u0131zca bu ko\u015fullar i\u00e7inde ve \u015fu te\u00admeller \u00fczerinde kurulabilecektir:<\/p>\n “1. Avusturya, milliyetlerin demokratik birli\u011fini temsil eden bir devlet bi\u00e7iminde yeniden \u00f6rg\u00fctlendirilmelidir.<\/p>\n “2. Tac\u0131n tarihsel b\u00f6lgeleri yerine, yasama ve y\u00f6netimin her birinde genel, tek dereceli ve e\u015fit oy hakk\u0131 ile se\u00e7ilmi\u015f ulusal meclislerin elinde bulundu\u011fu, ulusal olarak s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00f6zerk korporasyonlar kurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n “3. Bir tek ve ayn\u0131 ulusun \u00f6zerk b\u00f6lgeleri, bir arada, t\u00fcm ulusal sorunlar\u0131n\u0131 tamamen \u00f6zerk bir bi\u00e7imde d\u00fczenleyen tek bir ulusal birlik olu\u015ftururlar.<\/p>\n “4. Ulusal az\u0131nl\u0131klar\u0131n haklan, imparatorluk parlamento\u00adsu taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f bulunan \u00f6zel bir yasayla g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r.”<\/p>\n Program, Avusturya’n\u0131n t\u00fcm uluslar\u0131 i\u00e7in bir dayan\u0131\u015fma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ile sona erer.40<\/sup><\/p>\n Bu program\u0131n baz\u0131 “b\u00f6lgecilik” izlerini korumu\u015f bulun\u00addu\u011funu g\u00f6rmek g\u00fc\u00e7 de\u011fil, ama b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7inde, ulusal \u00f6zerkli\u011fi form\u00fcllendirir. Ulusal \u00f6zerkli\u011fin ba\u015f savunucusu Springer’in, bu program\u0131 hayranl\u0131kla kar\u015f\u0131lamas\u0131 nedensiz de\u011fil.41<\/sup> Bauer de, bu program\u0131 ulusal \u00f6zerkli\u011fin “teorik zafe\u00adri”42<\/sup> olarak niteleyerek, onu onaylar; yaln\u0131zca, daha a\u00e7\u0131k olmas\u0131 i\u00e7in, 4. noktan\u0131n, okul i\u015flerini ve k\u00fclt\u00fcrle ilgili \u00f6b\u00fcr sorunlar\u0131 y\u00f6netme bak\u0131m\u0131ndan, “her \u00f6zerk b\u00f6lgedeki ulusal az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n kamusal bir t\u00fczel korporasyon bi\u00e7iminde \u00f6rg\u00fctlenme” zorunlu\u00adlu\u011funu do\u011frulayan daha belgin bir form\u00fcl ile de\u011fi\u015ftirilmesini \u00f6nerir.43<\/sup><\/p>\n Avusturya sosyal-demokrasisinin ulusal program\u0131 b\u00f6yle.<\/p>\n Bu program\u0131n bilimsel temellerini inceleyelim.<\/p>\n Avusturya sosyal-demokrasisinin, kendisi taraf\u0131ndan \u00f6\u011f\u00fctlenen ulusal \u00f6zerkli\u011fi nas\u0131l savundu\u011funu g\u00f6relim. Ulusal \u00f6zerklik teorisyenlerine, Springer ile Bauer’e ba\u015fvural\u0131m.<\/p>\n Ulusal \u00f6zerkli\u011fin \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131, bireylerin, belli bir toprak\u00adtan ba\u011f\u0131ms\u0131z birli\u011fi olarak ulus g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n “Milliyet, Springer’e g\u00f6re, toprakla hi\u00e7 bir \u00f6zel ba\u011fl\u0131l\u0131k i\u00e7inde bulunmaz; uluslar, \u00f6zerk ki\u015filer birli\u011fidirler.”44<\/sup><\/p>\n Bauer de, ulustan, “herhangi bir belirli b\u00f6lge i\u00e7inde istisnai bir egemenlikten yararlanmayan” bir “ki\u015filer toplulu\u011fu” olarak s\u00f6zeder.45<\/sup><\/p>\n Ama ulusu olu\u015fturan bireyler, her zaman tek bir y\u0131\u011f\u0131n bi\u00e7iminde yanyana ya\u015famazlar; \u00e7o\u011fu kez, ayr\u0131 ayr\u0131, yabanc\u0131 ulusal organizmalar i\u00e7ine postu seren gruplar bi\u00e7iminde b\u00f6l\u00fcn\u00fcrler. Onlar\u0131, bir ekmek paras\u0131 ard\u0131nda, \u00e7e\u015fitli b\u00f6lge ve kentlere do\u011fru iten, kapitalizmdir. Ama yabanc\u0131 ulusal b\u00f6lgelere girerek, orada az\u0131nl\u0131klar olu\u015fturduktan sonra, bu gruplar\u0131n, yerel ulusal \u00e7o\u011funluklar elinden, dillerinin kullan\u0131\u00adm\u0131, okullar, vb. \u015feyler kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lacak engeller y\u00fcz\u00fcnden, \u00e7ekecekleri vard\u0131r. Ulusal \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n nedeni budur. B\u00f6lgesel \u00f6zerkli\u011fin “elveri\u015fsiz” niteli\u011finin nedeni budur. Bu durumun tek \u00e7\u0131kar yolu, Springer ve Bauer’e g\u00f6re, b\u00f6yle bir milliyetin, devle\u00adtin \u00e7e\u015fitli noktalar\u0131na da\u011f\u0131lm\u0131\u015f bulunan az\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131, t\u00fcm s\u0131n\u0131flar\u0131 kapsayan tek bir ulusal birlik bi\u00e7iminde \u00f6rg\u00fctlemektir. Ulusal az\u0131nl\u0131klar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131, onlara g\u00f6re, ancak b\u00f6yle bir birlik savunabilir; ulusal anla\u015fmazl\u0131klara son vermeye, an\u00adcak b\u00f6yle bir birlik yeteneklidir.<\/p>\n “Milliyetlere -der Springer-, usa-uygun bir \u00f6rg\u00fct ver\u00admek, onlar\u0131 haklar ve \u00f6devlerle donatmak zorunludur. …”4<\/sup>6 Elbette, “yasa yapmak kolayd\u0131r, ama o yasa kendinden bekle\u00adnen etkiyi yapar m\u0131?…” “E\u011fer uluslar i\u00e7in bir yasa yapmak is\u00adteniyorsa, \u00f6nemli olan, her \u015feyden \u00f6nce, uluslar\u0131n kendileri\u00adni yaratmakt\u0131r…”47<\/sup> “Milliyetleri olu\u015fturmaks\u0131z\u0131n, ulusal huku\u00adku yaratmak ve ulusal uzla\u015fmazl\u0131klar\u0131 durdurmak olanak\u00ads\u0131zd\u0131r.”4<\/sup>\u00bb<\/p>\n Bauer de, “az\u0131nl\u0131klar\u0131n ki\u015fisel ilke temeli \u00fczerinde kamusal t\u00fczel korporasyonlar bi\u00e7iminde \u00f6rg\u00fctlenmesi”ni “i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n istemi” olarak form\u00fcle ederken, ayn\u0131 y\u00f6nde konu\u015fur.49<\/sup><\/p>\n Ama uluslar\u0131 nas\u0131l \u00f6rg\u00fctlemeli? Bir bireyin \u015fu ya da bu ulus\u00adtan oldu\u011funu nas\u0131l belirlemeli? “Bu ba\u011fl\u0131l\u0131k –der Springer-, ulusal sicil kay\u0131tlar\u0131 taraf\u0131ndan saptanm\u0131\u015ft\u0131r; b\u00f6lgede oturan her birey, herhangi bir ulusa ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmelidir.”50<\/sup><\/p>\n “Ki\u015fisel ilke -der Bauer-, n\u00fcfusun … ergin yurtta\u015flar ta\u00adraf\u0131ndan \u00f6zg\u00fcrce yap\u0131lm\u0131\u015f bildirimler temeli \u00fczerinde, milliyet\u00adler bak\u0131m\u0131ndan b\u00f6l\u00fcnece\u011fini varsayar”, i\u015fte bunun i\u00e7indir ki, “ulusal kadastrolar d\u00fczenlenmelidir.”51 “T\u00fcrde\u015f ulusal b\u00f6lgelerdeki t\u00fcm Almanlar -der Bauer-, sonra da karma b\u00f6lgeler ulusal kadastrolar\u0131na kay\u0131tl\u0131 t\u00fcm Al\u00admanlar, Alman ulusunu olu\u015fturur ve bir ulusal meclis <\/em>se\u00e7er\u00adler.52<\/sup><\/p>\n \u00c7ekler, Polonyal\u0131lar vb. i\u00e7in de ayn\u0131 \u015fey s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n “Ulusal meclis <\/em> -Springer’e g\u00f6re-, temel yasalar\u0131 yap\u00admak ve ulusal \u00f6\u011fretim i\u015fini, ulusal yaz\u0131n\u0131, sanat ve bilimleri gere\u00e7lendirmek, akademiler, m\u00fczeler, galeriler, tiyatrolar vb. kurmak i\u00e7in zorunlu ara\u00e7lan onaylamakla g\u00f6revli ulusal-k\u00fclt\u00fcrel bir parlamentodur.”53<\/sup><\/p>\n Ulusun \u00f6rg\u00fctlenmesi ve onun merkez \u00f6rg\u00fctleri de b\u00f6yle.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131flan kapsayan bu t\u00fcr kurumlar yaratarak, Avus\u00adturya Sosyal-Demokrat Partisi, Bauer’e g\u00f6re, “ulusal k\u00fclt\u00fcr\u00fc … t\u00fcm halk\u0131n ortak miras\u0131 durumuna getirmek ve olanakl\u0131 olan bu tek ara\u00e7 yoluyla, ulusun t\u00fcm \u00fcyelerini ulusal k\u00fclt\u00fcrel bir toplu\u00adluk bi\u00e7iminde kayna\u015ft\u0131rmak”5<\/sup>* <\/em>ister (italikler benim. -].S.).<\/em><\/p>\n B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yaln\u0131zca Avusturya’y\u0131 ilgilendirdi\u011fi san\u0131labilir. Ama Bauer b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmez. O, g\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0131rpmadan ulusal \u00f6zerkli\u011fin, Avusturya gibi, bir\u00e7ok milliyetlerden olu\u015fmu\u015f \u00f6teki devletlerde de zorunlu oldu\u011funu ileri s\u00fcrer.<\/p>\n “Varl\u0131kl\u0131 s\u0131n\u0131flar\u0131n ulusal siyasetine kar\u015f\u0131, milliyetler devleti i\u00e7inde iktidar\u0131 ele ge\u00e7irme siyasetine kar\u015f\u0131, b\u00fct\u00fcn bu uluslar\u0131n proletaryas\u0131, Bauer’e g\u00f6re, ulusal \u00f6zerklik istemini \u00e7\u0131kar\u0131r.”55<\/sup><\/p>\n Sonra, ulusal \u00f6zerkli\u011fi, belli etmeden, uluslar\u0131n kendi kaderlerini kendilerinin tayin etme hakk\u0131 yerine ge\u00e7iren Bauer, \u015f\u00f6yle devam eder:<\/p>\n “Ulusal \u00f6zerklik, uluslar\u0131n kendi kaderlerini kendilerinin tayin etme hakk\u0131 i\u015fte b\u00f6ylece, milliyetler devletinde ya\u015fayan t\u00fcm uluslar proletaryas\u0131n\u0131n anayasal program\u0131 durumuna ge\u00adlir.”5<\/sup>*<\/p>\n Ama o daha da ileri gider. O, b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131flan kapsa\u00adyan, kendisi ve Springer taraf\u0131ndan kurulmu\u015f “ulusal birlik\u00adlerin, gelecekteki sosyalist toplumun bir t\u00fcr ilk \u00f6rne\u011fi olaca\u011f\u0131na da s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya inan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, “sosyalist toplumsal d\u00fczenin … insanl\u0131\u011f\u0131 ulusal bak\u0131mdan s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015f topluluklar olarak par\u00e7alayaca\u011fTn\u0131;57<\/sup> sosyalist rejimin “insanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6zerk ulusal topluluklar k\u00fcmesi” durumuna getirece\u011fini;58<\/sup> “bu bi\u00e7imde, sosyalist toplumun, hi\u00e7 ku\u015fkusuz, alacal\u0131 bulacal\u0131 bir ulusal ki\u015fi birlikleri ve b\u00f6lgesel korporasyonlar tablosu sunaca\u011f\u0131n\u0131;59<\/sup> sonu\u00e7 olarak, “milliyetin sosyalist ilkesinin, ulusal ilke ve ulusal \u00f6zerkli\u011fin en y\u00fcksek sentezi oldu\u011fumu60 <\/sup>bilir.<\/p>\n Bu kadar yeter san\u0131r\u0131m…<\/p>\n Bauer ve Springer’in yap\u0131tlar\u0131nda, ulusal \u00f6zerkli\u011fin temeli olarak ileri s\u00fcr\u00fclen bunlard\u0131r.<\/p>\n Burada ilk olarak g\u00f6ze batan \u015fey, ulusal \u00f6zerkli\u011fin, tamamen anla\u015f\u0131lmaz ve hi\u00e7 bir \u015feyin de do\u011frulamad\u0131\u011f\u0131 bir bi\u00e7imde, uluslar\u0131n kendi kaderlerini kendilerinin tayin etme hakk\u0131 yerine konmas\u0131d\u0131r. \u0130ki \u015feyden biri; ya Bauer uluslar\u0131n kendi kaderlerini kendilerinin tayin etme hakk\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu anlamam\u0131\u015ft\u0131r, ya da anlad\u0131\u011f\u0131 halde, bilinmez hangi erekle, onu, bile bile k\u0131s\u0131tlamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc: a) <\/em>ulusal \u00f6zerklik, milliyetler devletinin birli\u011fini i\u00e7erdi\u011fi halde, uluslar\u0131n kendi kaderlerini kendilerinin tayin etme hakk\u0131n\u0131n bu birlik \u00e7er\u00e7evesinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na; b) <\/em>kaderini serbest\u00e7e tayin etme, ulusa t\u00fcm haklar\u0131n\u0131 kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 halde, ulusal \u00f6zerkli\u011fin, ona, sadece “k\u00fclt\u00fcrel” haklar\u0131n\u0131 kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131na ku\u015fku yok. Birincisi bu.<\/p>\n \u0130kinci olarak, milliyetler devletinin, \u00f6rne\u011fin Avusturya’y\u0131, \u015fu ya da bu milliyetin b\u0131rakmaya karar verece\u011fi bir i\u00e7 ve d\u0131\u015f konjonkt\u00fcrler bile\u015fimi gelecekte pekala olanakl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr: Rutenya sosyal-demokratlan, Br\u00fcnn Parti Kongresinde, kendi halk\u0131n\u0131n “iki parti”sini tek bir b\u00fct\u00fcn bi\u00e7iminde birle\u015ftirmeye haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamam\u0131\u015flar m\u0131yd\u0131?61<\/sup> O zaman “t\u00fcm ulus\u00adlar\u0131n proletaryas\u0131 i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz” <\/em>ulusal \u00f6zerklik ne oluyor?<\/p>\n Sorunun, uluslar\u0131 zorla Prok\u00fcst* yata\u011f\u0131na yat\u0131rmay\u0131 g\u00f6zeten bu “\u00e7\u00f6z\u00fcm”\u00fc, ne bi\u00e7im bir \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr?<\/p>\n Dahas\u0131: Ulusal \u00f6zerklik, uluslar\u0131n t\u00fcm geli\u015fmesine ters d\u00fc\u015fer. O, uluslar\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesi slogan\u0131n\u0131 form\u00fcle eder, ama e\u011fer ya\u015fam, e\u011fer iktisadi geli\u015fme, \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelere savurdu\u011fu koca koca gruplar\u0131 onlardan ay\u0131r\u0131rsa, uluslar\u0131 yapay olarak kayna\u015ft\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? Kapitalizmin ilk a\u015famalar\u0131nda, uluslar\u0131n bir araya gelme e\u011filimi g\u00f6sterdiklerinden ku\u015fku yok. Ama kapitalizmin daha sonraki a\u015famalar\u0131nda, uluslar\u0131n da\u011f\u0131lma s\u00fcrecinin, bir ekmek paras\u0131 pe\u015finde \u00e7ekip giden ve daha sonra devletin ba\u015fka b\u00f6lgelerine do\u011fru g\u00f6\u00e7en bir dizi gruplar\u0131n uluslardan ayr\u0131lma s\u00fcrecinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan da ku\u015fku yok; b\u00f6ylece, g\u00f6\u00e7menler, eski ili\u015fkilerini yitirir, yeni yerlerinde yeni ili\u015fkiler kurar, ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa yeni t\u00f6reler, yeni be\u011feniler ve belki de yeni bir dil edinirler.<\/p>\n \u015eu sorulabilir: B\u00f6yle birbirinden ayr\u0131lm\u0131\u015f gruplar\u0131, bir tek ulusal birlik i\u00e7inde toplamak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? Birle\u015ftirilmeyeni birle\u015ftirmeyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak o t\u0131ls\u0131ml\u0131 halkalar nerededir? \u00d6rne\u011fin Balt\u0131k \u00fclkeleri Almanlar\u0131yla Kafkas \u00f6tesi Almanlar\u0131n\u0131 “bir tek ulus bi\u00e7iminde birle\u015ftirmek” olacak \u015fey midir? E\u011fer b\u00fct\u00fcn bunlar ola\u011fan\u00fcst\u00fc ve olanaks\u0131z \u015feyler ise, bu durumda ulusal \u00f6zerkli\u011fi, ge\u00e7mi\u015fin milliyet\u00e7ilerinin, tarihin tekerle\u011fini tersine \u00e7evirmeye kalk\u0131\u015fan \u00fctopyas\u0131ndan ne ay\u0131r\u0131r?<\/p>\n Ama ulusun birlik ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yaln\u0131zca g\u00f6\u00e7 nedeniyle sars\u0131lmaz, i\u00e7erden, s\u0131n\u0131flar sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131n k\u0131z\u0131\u015fmas\u0131 sonucu da sars\u0131l\u0131r. Kapitalizmin ilk evrelerinde, proletarya ile burjuvazi\u00adnin “k\u00fclt\u00fcr birli\u011fi”nden hen\u00fcz s\u00f6z edilebilir. Ama b\u00fcy\u00fck sanayinin geli\u015fmesi ve s\u0131n\u0131flar sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131n k\u0131z\u0131\u015fmas\u0131yla birlikte, “topluluk” sars\u0131lmaya ba\u015flar. Bir ve ayn\u0131 ulusun i\u015f\u00e7ileri ile patronlar\u0131 birbirlerini kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak anlamaz duruma geldikleri zaman, bir ulusun “k\u00fclt\u00fcr birli\u011fi”nden ciddi olarak s\u00f6z edilemez. Burjuvazi sava\u015fa susam\u0131\u015f, oysa proletarya “sava\u015fa sava\u015f” a\u00e7m\u0131\u015f iken, hangi “kader birli\u011fi” s\u00f6z konusu olabilir? B\u00f6yle kar\u015f\u0131t \u00f6\u011felerle, t\u00fcm s\u0131n\u0131flar\u0131n tek bir ulusal birli\u011fi kurulabilir mi? Bundan sonra, “bir ulusun t\u00fcm \u00fcyelerinin k\u00fclt\u00fcrel bir ulusal topluluk i\u00e7inde birle\u015fmesi”nden62<\/sup> s\u00f6z edilebilir mi? B\u00fct\u00fcn bunlardan, a\u00e7\u0131k\u00e7a, ulusal \u00f6zerkli\u011fin, s\u0131n\u0131flar sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131n t\u00fcm gidi\u015fine ters d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc sonucu \u00e7\u0131kmaz m\u0131?<\/p>\n Ama bir an i\u00e7in, “Ulusu \u00f6rg\u00fctlendirin” slogan\u0131n\u0131n, ger\u00e7ek\u00adle\u015ftirilebilir bir slogan oldu\u011funu kabul edelim. Fazladan oy top\u00adlamak i\u00e7in ulusu “\u00f6rg\u00fctleme” ye \u00e7al\u0131\u015fan burjuva milliyet\u00e7i parlamenterleri anlayabilmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ama sosyal-demokratlar, ulusu “\u00f6rg\u00fctleme”, uluslar\u0131 “kurma”, uluslar “yaratma” i\u015fiyle ne zamandan beri u\u011fra\u015f\u0131yorlar?<\/p>\n S\u0131n\u0131flar sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131n son derece k\u0131z\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, t\u00fcm s\u0131n\u0131flar\u0131n ulusal birliklerini \u00f6rg\u00fctleyen bu sosyal-demokratlar ne menem \u015feylerdir? \u015eimdiye kadar, Avusturya sosyal-demokrasisinin -t\u00fcm \u00f6b\u00fcr sosyal-demokratlar gibi- bir tek g\u00f6revi vard\u0131; Proletaryay\u0131 \u00f6rg\u00fctlemek. Ama anla\u015f\u0131lan bu g\u00f6rev “eskidi”, bug\u00fcn, Springer ve Bauer, daha ilgin\u00e7, “yeni” bir g\u00f6rev koyuyorlar; ulusu “yaratmak”, “\u00f6rg\u00fctlemek”.<\/p>\n Bununla birlikte, mant\u0131k \u015f\u00f6yle der: Ulusal \u00f6zerkli\u011fi kabul etmi\u015f bulunan biri, bu “yeni” g\u00f6revi de kabul etmek zorundad\u0131r; ama bu “yeni” g\u00f6revi kabul etmek demek, s\u0131n\u0131f konumunu b\u0131rakmak, milliyet\u00e7ilik yoluna girmek demektir.<\/p>\n Springer ve Bauer’in ulusal \u00f6zerkli\u011fi, milliyet\u00e7ili\u011fin incelmi\u015f bir t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n Ve Avusturya sosyal-demokratlar\u0131 ulusal program\u0131n\u0131n, “halklar\u0131n ulusal \u00f6zelliklerinin korunup geli\u015ftirilmesi”<\/em>ni bir \u00f6dev durumuna getirmesi hi\u00e7 de beklenmedik bir \u015fey de\u011fil. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn bir kez: Kafkas-\u00f6tesi Tatarlar\u0131n\u0131n, Muharrem ayinlerine kendilerini k\u0131rba\u00e7lama gibi “ulusal \u00f6zellik’lerini “korumak”! G\u00fcrc\u00fclerin, “kana kan” gibi “ulusal \u00f6zellik’lerini “geli\u015ftirmek”!…<\/p>\n B\u00f6yle bir madde, milliyet\u00e7i-burjuva bir propaganda da bulunabilir ve e\u011fer Avusturya sosyal-demokratlar\u0131n\u0131n pro\u00adgram\u0131nda da bulunuyorsa, bu, ulusal \u00f6zerklik bu t\u00fcr maddeleri ho\u015f g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve onlarla ters d\u00fc\u015fmedi\u011fi i\u00e7indir.<\/p>\n Ama g\u00fcncel ve topluma uymayan ulusal \u00f6zerklik, gelecekteki sosyalist topluma hi\u00e7 uymaz.<\/p>\n Bauer’in “insanl\u0131\u011f\u0131n ulusal bak\u0131mdan s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f topluluklar olarak par\u00e7alanmas\u0131”63<\/sup> \u00fczerindeki kehaneti, \u00e7a\u011fda\u015f in\u00adsanl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm geli\u015fmesi taraf\u0131ndan yalanlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ulusal du\u00advarlar peki\u015fmiyor, ama par\u00e7alan\u0131p y\u0131k\u0131l\u0131yorlar.<\/p>\n Daha 1840-1850 y\u0131llar\u0131nda, Marx “halklar aras\u0131ndaki ulusal farkl\u0131l\u0131klar ve uzla\u015fmaz kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131n “her ge\u00e7en g\u00fcn biraz daha yok oldu\u011funu”, “proletaryan\u0131n egemenli\u011fi”nin “bunlar\u0131 daha da \u00e7abuk yok edece\u011fini” s\u00f6yl\u00fcyordu.64<\/sup> \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n, kapitalist \u00fcretimin devsel geli\u015fmesi, milliyetlerin yer de\u011fi\u015ftirmesi ve bireylerin durmadan daha geni\u015f topraklar \u00fczerindeki toplanmas\u0131 ile birlikte daha sonraki ilerlemesi, Marx’\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesini a\u00e7\u0131k\u00e7a do\u011frular.<\/p>\n Bauer’in, sosyalist toplumu “alacal\u0131 bulacal\u0131 bir ulusal ki\u015fi birlikleri ve b\u00f6lgesel korporasyonlar tablosu” g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc alt\u0131nda sunma iste\u011fi, sosyalizmin Marksist anlay\u0131\u015f\u0131 yerine, Bakunin’in reformdan ge\u00e7irilmi\u015f anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 koyma yolunda \u00e7ekingen bir giri\u015fiminden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Sosyalizm tarihi, bu t\u00fcrl\u00fc t\u00fcm giri\u015fimlerin, \u0130desin bir iflas\u0131n \u00f6\u011felerini i\u00e7erdiklerini g\u00f6s\u00adterir.<\/p>\n Bauer taraf\u0131ndan g\u00f6klere \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f, ve b\u00f6ylece, s\u0131n\u0131flar sava\u015f\u0131m\u0131 <\/em>sosyalist ilkesi yerine, burjuva “milliyet” <\/em> ilkesini ge\u00e7iren o “milliyetin sosyalist ilkesi”nin s\u00f6z\u00fcn\u00fc bile etmiyoruz. Ulusal \u00f6zerklik b\u00f6yle ku\u015fkulu bir ilkeden yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, i\u015f\u00e7i hareketine ancak zararl\u0131 olabilece\u011fini kabul etmek gerekir.<\/p>\n Bu milliyet\u00e7ilik, ger\u00e7ekte, o kadar a\u00e7\u0131k de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc sosyalist\u00e7e t\u00fcmceler arkas\u0131na ustaca gizlenmi\u015ftir; ama bu y\u00fczden de proletarya i\u00e7in b\u00fcsb\u00fct\u00fcn zararl\u0131d\u0131r. A\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylenmi\u015f milliyet\u00e7ili\u011fin \u00fcstesinden her zaman gelinebilir; onu anlamak g\u00fc\u00e7 de\u011fildir. Gizlenmi\u015f ve maskesi alt\u0131nda tan\u0131nmaz bir duruma gelmi\u015f milliyet\u00e7ili\u011fe kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131m \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Sosyalizm z\u0131rh\u0131na b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f milliyet\u00e7ilik, \u00e7e\u015fitli milliyetten i\u015f\u00e7ilerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcvensizlik d\u00fc\u015f\u00fcncesini ve kendi ba\u015flar\u0131na ya\u015fama yolundaki zararl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yayarak, havay\u0131 zehirler.<\/p>\n Ama ulusal \u00f6zerkli\u011fin zarar\u0131 bu kadarla da kalmaz. O, yaln\u0131zca uluslar\u0131 birbirinden ay\u0131rmak i\u00e7in de\u011fil, ama tek i\u015f\u00e7i hareketini par\u00e7alamak i\u00e7in de alan haz\u0131rlar. Ulusal \u00f6zerklik fikri, tek i\u015f\u00e7i partisini, milliyetlere g\u00f6re kurulmu\u015f ayr\u0131 ayr\u0131 par\u00adtiler bi\u00e7iminde b\u00f6lmenin manevi \u00f6nc\u00fcllerini yaratt\u0131. Partiden sonra, par\u00e7alanma s\u0131ras\u0131 sendikalara gelir, ve ayr\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ulusal derecikler olu\u015fturmak \u00fczere, tek s\u0131n\u0131f hareketi i\u015fte b\u00f6yle par\u00e7alan\u0131r.<\/p>\n “Ulusal \u00f6zerklik”in yurdu, Avusturya, bu olgunun en i\u00e7ler ac\u0131s\u0131 \u00f6rneklerini sunar. Eskiden tek bir parti olan Avusturya Sosyal-Demokrat Partisi, daha 1897den sonra (Wimberg Parti Kongresi)65<\/sup> par\u00e7alanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Ulusal \u00f6zerkli\u011fi kabul eden Br\u00fcnn Parti Kongresinden (1899) sonra, par\u00e7alanma daha da belirginle\u015fti. Sonunda, i\u015fler o dereceye vard\u0131 ki, \u015fimdi tek bir uluslararas\u0131 parti yerine, i\u00e7lerinde Alman sosyal-demokrasisi ile en k\u00fc\u00e7\u00fck bir ili\u015fkisi olmas\u0131n\u0131 bile istemeyen \u00c7ek Sosyal-Demokrat Partisi’nin de bulundu\u011fu alt\u0131 ulusal parti var.<\/p>\n
\n<\/span><\/b>\u00c7eviri: Muzaffer Ardos<\/span>
\n<\/b><\/span> MARKS\u0130ZM ve ULUSAL SORUN<\/span> (1) <\/span> (1913)<\/span>
\nSol Yay\u0131nlar\u0131 1977<\/span><\/p>\n
\n(**) <\/b>Likidat\u00f6r: Tasfiye etmek<\/p>\n
\n<\/span> 2)<\/span><\/b> Siyonizm, Yahudi k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta burjuvazi i\u00e7inde, t\u00fcccarlar, za\u00adnaat\u00e7\u0131lar aras\u0131nda, ayd\u0131nlar, ticari memurlar, esnaf ve Yahudi i\u015f\u00e7ilerinin en geri katmanlar\u0131 aras\u0131nda yanda\u015flar\u0131 olan gerici-milliyet\u00e7i siyasal ak\u0131m. Bu ak\u0131m, ama\u00e7 olarak, Filistin’de bir Yahudi burjuva devleti kurmay\u0131 benimsemi\u015fti. Ve Yahudi \u0130\u015f\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131, proletaryan\u0131n ortak sava\u015f\u0131ndan tecrit etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. \u2014Ed.<\/span>
\n3)<\/span><\/b> Panislamizm, \u0130slam dininden b\u00fct\u00fcn halklar\u0131 tek bir b\u00fct\u00fcn i\u00e7inde topla\u00admay\u0131 ama\u00e7 edinen (hanlar, mollalar, b\u00fcy\u00fck toprak sahipleri, t\u00fcccarlar vb.) T\u00fcrk, Tatar ve benzeri kavimlerin yukar\u0131 katmanlar\u0131n\u0131n siyasal ideolojisi, Panislamizm\u2019e yak\u0131n bir ikinci ak\u0131m, Turanc\u0131l\u0131kt\u0131r. Bu ak\u0131m\u0131n amac\u0131 b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk halklar\u0131, T\u00fcrk iktidar\u0131 alt\u0131nda toplamakt\u0131r. \u2014Ed.<\/span>
\n4)<\/span><\/b> Bund,\u00a0 Litvanya, Polonya ve Rusya Yahudi \u0130\u015f\u00e7ileri Genel Birli\u011fi’nin k\u0131sa ad\u0131- 1897’de Vilna Kongresinde kurulan Bund, daha \u00e7ok Yahudi za\u00adnaat\u00e7\u0131lar aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir faaliyet g\u00f6sterdi. Bund, RSD\u0130P’nin 1898’dek\u0130 I. Kongresinde bu partiye kat\u0131ld\u0131. Bu kat\u0131l\u0131\u015f “\u00f6zerk bir \u00f6rg\u00fct olarak ve Yahudi pro\u00adletaryas\u0131n\u0131 \u00f6zellikle ilgilendiren sorunlarda ba\u011f\u0131ms\u0131z kalmak ko\u015fuluyla” bir kat\u0131l\u0131\u015ft\u0131. 190] ‘e kadar siyasal istemleri aras\u0131nda Bund, partinin d\u0131\u015f\u0131nda ancak Yahudiler\u00a0 i\u00e7in medeni haklar\u00a0 e\u015fitli\u011fi istemekteydi. RSD\u0130P’nin 1903’teki II. Kongresinde Bund, kendisinin, Yahudi proletaryas\u0131n\u0131n biricik temsilcisi olarak tan\u0131nmas\u0131 ve partide federatif temeller \u00fczerinde bir kurulu\u015f olarak kabul edilmesi yolundaki istemleri reddedilince, partiyi terk etti. 19Q5’te yap\u0131lan VI. Kong\u00adresinde Bund, “e\u011fitim vb. gibi b\u00fct\u00fcn k\u00fclt\u00fcr sorunlar\u0131yla ilgili g\u00f6revlerin, devle\u00adrin ve onun yerel ve b\u00f6lgesel \u00f6zerk organlar\u0131n\u0131n elinden al\u0131narak, ulusun b\u00fct\u00fcn \u00fcyeleri taraf\u0131ndan e\u015fit, do\u011frudan do\u011fruya, gizli ve evrensel se\u00e7im yoluyla ku\u00adrulmu\u015f olan yerel ve merkezi \u00f6zel kurumlar olarak, ulusun kendisine devri” bi\u00e7iminde ifade edilen “k\u00fclt\u00fcrel-ulusal \u00f6zerklik” istemini form\u00fclle\u015ftiriyor. Bund’un RSDlP’yle ikinci birle\u015fmesi, 1906’da IV. Stokholm Kongresinden sonra oldu. Bu kongre. Bundun ulusal program\u0131 sorununu incelemedi, onu a\u00e7\u0131k b\u0131rakt\u0131. Parti-i\u00e7i sava\u015f\u0131mda Bund, \u00e7o\u011funlukla sa\u011f bir tutumu benimsiyor ve Men\u015fevikleri destekliyordu; 1912’den ba\u015flayarak tasfiyecilerle s\u0131k\u0131 \u00f6rg\u00fct temas\u0131 kurdu. Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda (k\u00fc\u00e7\u00fck bir enternasyonalist grup d\u0131\u015f\u0131nda) Bund, ulusal savunmadan yana oldu ve \u015eubat Devriminden sonra da koalisyon h\u00fck\u00fcmetini destekleyerek Bol\u015feviklere kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131. 1918 sonlar\u0131nda Bund’un i\u00e7inde sol gruplar olu\u015ftu. Ve 1919 May\u0131s\u0131nda Ukrayna muhaliflerinin “Kom\u00fcnist Bund”unun ilk Kiev Konferans\u0131 oldu. Burada, bu \u00f6rg\u00fct, 1919 A\u011fustosunda Rus Kom\u00fcnist Partisine kabul edilen “Yahudi Kom\u00fcnist Birli\u011fi” (Komfarband) kur\u00admak \u00fczere “Birle\u015fmi\u015f Yahudi Kom\u00fcnist Partisiyle” tek bir \u00f6rg\u00fct i\u00e7inde kayna\u015ft\u0131: Beyaz-Rusya’da ‘Yahudi Kom\u00fcnist Partisi” bi\u00e7iminde \u00f6rg\u00fctlenen Bundun sol-kanad\u0131 da 1919 Mart\u0131nda Rus Kom\u00fcnist Partisine kat\u0131ld\u0131. Ve en sonu, 1921 Mart\u0131nda Minsk Konferans\u0131nda Bundun geri kalan k\u0131sm\u0131 da, ba\u015f\u0131nda Abramo-vi\u00e7’\u0130n bulundu\u011fu \u00f6nemsiz bir k\u0131sm\u0131n\u0131 d\u0131\u015fta b\u0131rakarak, Rus Kom\u00fcnist Partisine kat\u0131lma karar\u0131n\u0131 resmen ald\u0131. Daha 1920’de, XII. Konferans\u0131nda, Sovyet ikti\u00addar\u0131na kar\u015f\u0131 muhalefet takti\u011finden vazge\u00e7menin gere\u011fine karar veren Bund, kendi ba\u015fl\u0131ca milliyet\u00e7i isteminin, “k\u00fclt\u00fcrel-ulusal \u00f6zerklik” isteminin gereksiz\u00adli\u011fini\u00a0\u00a0 resmen\u00a0\u00a0 teslim\u00a0\u00a0 etmi\u015f\u00a0\u00a0 ve\u00a0\u00a0 “kapitalist\u00a0\u00a0 d\u00fczen\u00a0\u00a0 \u00e7er\u00e7evesi\u00a0\u00a0 i\u00e7inde form\u00fcllendirilmi\u015f olan k\u00fclt\u00fcrel-ulusal \u00f6zerklik istemi, sosyalist devrim ko\u015fullan i\u00e7inde anlam\u0131n\u0131 yitirmektedir” bi\u00e7iminde a\u00e7\u0131klamada bulunmu\u015ftur. \u2014\u00a3d.<\/span>
\n5)<\/span><\/b> Bkz: Bundun IX. Kongresi \u00dczerine Rapor.<\/span>
\n6)<\/span><\/b> Bundun IX. Kongresi 1912’de Viyana’da topland\u0131. Bu kongre, impara\u00adtorluk IV. Duma\u2019s\u0131n\u0131n se\u00e7imleriyle ilgili sorunlar\u0131 ve tasfiyecilerin A\u011fustosta Parti Kongresine davetleri (7 nolu nota bak\u0131n\u0131z) sorunlar\u0131n\u0131 inceledi. Bilindi\u011fi gibi Bundcular, bu kongreyi kapam\u0131\u015flard\u0131. Bundun X. Kongresinin kararlan a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde oport\u00fcnizm ve tasfiyecilik niteli\u011fi ta\u015f\u0131yordu (cumhuriyet slo\u00adgan\u0131ndan vazge\u00e7ilmesi, proletaryan\u0131n devrimci g\u00f6revlerinin terk edilmesi). Bu kongre, Bund’un Men\u015fevik tasfiyecilerle ve Polonya Sosyalist Partisinin “sol-kanad\u0131” ile resmen ilan edilmi\u015f olan birli\u011fini onaylad\u0131. \u2014Ed.<\/span>
\n7)<\/span><\/b> Bkz: A\u011fustos Konferans\u0131 Bildirisi.<\/span>
\n8)<\/span><\/b> S\u00f6z konusu olan 1912 A\u011fustosunda Viyana’da toplanan ve A\u011fustos Konferans\u0131 diye adland\u0131r\u0131lan tasviyecilerin konferans\u0131d\u0131r. Bu konferans\u0131n amac\u0131 anti-Bol\u015fevik bir blok kurmakt\u0131. Tasfiyeciler konferans\u0131nda Bund, Letonyal\u0131lar ve Kafkasya sosyal-demokratlar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131 yer ald\u0131. Konferans\u0131n ba\u015f \u00f6rg\u00fctlendirici ve esin perisi Leon Trotsk\u0130 oldu. \u2014Ed.<\/span>
\n9)<\/span><\/b> Bkz: A\u011fustos Konferans\u0131 Bildirisi.
\n10)<\/b> G\u00fcrcistan’da serfligi kald\u0131ran 1863-1867 reformu s\u00f6z konusudur. \u2014Ed.<\/span>
\n11)<\/span><\/b> R. Springer’in Ulusal Problem’ine bak\u0131n\u0131z, s. 43, Obs\u00e7estvennaya Polza Yay\u0131nlan, 1909.<\/span>
\n12)<\/span><\/b> Bkz: O. Bauer, Ulusal Sorun ve Sosyal-Demokrasi, Serp Yay\u0131nlan, s. 1-2,1909.<\/span>
\n13)<\/span><\/b> Ayn\u0131 yap\u0131t, s. 6<\/span>
\n14)<\/span><\/b> Bkz: Bauer, Ulusal Sorun ve Sosyal-Demokrasi, s. 2.<\/span>
\n15)<\/span><\/b> Ayn\u0131 yap\u0131t, s. 24-25.<\/span>
\n16)<\/span><\/b> Ayn\u0131 yap\u0131t, s. 139.<\/span>
\n17)<\/span><\/b> Ayn\u0131 yap\u0131t, s. 2.<\/span>
\n18)<\/span><\/b> Bkz: Otto Bauer, Ulusal Sorun ve Sosyal-Demokrasi, s. 2.<\/span>
\n19)<\/span><\/b> Ayn\u0131 yap\u0131t, a 389.<\/span>
\n20)<\/span><\/b> Ayn\u0131 yap\u0131t, s. 388.<\/span>
\n21)<\/span><\/b> Ayn\u0131 yap\u0131t, s. 396.<\/span>
\n22)<\/span><\/b> Ayn\u0131 yap\u0131t, s. 2.<\/span>
\n23)<\/span><\/b> Ayn\u0131 yap\u0131t, s. 2.<\/span>
\n24)<\/span><\/b> Ayn\u0131 yap\u0131t s-130.<\/span><\/p>\n
\n25)<\/strong> Bkz: Joseph Strasser, Der Arbe\u0130ter und die Nat\u0131ort, <\/em>1912, s. 33.
\n 2<\/strong>7) <\/strong>G\u00fcney Slavlar\u0131 sosyal-demokrasisi, Avusturya’n\u0131n g\u00fcneyinde u\u011fra\u015f
\n28)<\/strong> Bundun IV. Kongresi, <\/em>1901 Nisan\u0131 sonunda Biyelostok’ta topland\u0131. Kongre, “m\u00fcln\/et <\/em>kavram\u0131n\u0131n Yahudi halk\u0131na da uygulanabilir oldu\u011fu”nu; Rus\u00adya’n\u0131n, milliyetlerden herbiri i\u00e7in \u00fczerinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 topraklardan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, eksiksiz bir \u00f6zerklik ile bir milliyetler federasyonu durumuna d\u00f6n\u00fc\u015fmesi gerekti\u011fini \u0130lan etti; eski yurtta\u015fl\u0131k e\u015fitli\u011fi yerine, ulusal e\u015fitlik slogan\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc ve RSDtP’n\u0130n federatif temeller \u00fczerinde yeniden \u00f6rg\u00fctlenmesini istedi. Bu kararlar olsun, “ulusal-k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zerklik” ile ilgili olarak bu kongrede form\u00fcllendirilmi\u015f ve daha sonra da Bund bas\u0131n\u0131nda savunulmu\u015f bulunan istem olsun, bilindi\u011fi gibi. Bunda kar\u015f\u0131, esld-Jsfcra ve \u00f6zellikle de Lenin taraf\u0131ndan zorlu bir polemi\u011fe yola\u00e7t\u0131lar. (Lenin’in T\u00fcm Yapttlart’nm <\/em>V. ve VI. dillerindeki makalelerine bak\u0131n\u0131z.) \u2014Ed.<\/em>
\n29)<\/strong> Bkz: V. Kossovski, Milliyet Sorunlar\u0131, <\/em>s. 16-17,1907.
\n30) <\/strong>Avusturya sosyal-demokrasisinin Br\u00fcnn Kongresi, <\/em>24-29 Eyl\u00fcl 1899’da topland\u0131. En \u00d6nemli tarb\u015fma konusu, ulusal sorun oldu. Kongre, toprak-d\u0131\u015f\u0131 ulusal-k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zerklik d\u00fc\u015f\u00fcncesini savunan G\u00fcney Slavlar\u0131 sosyal-demokra\u00adsisi taraf\u0131ndan \u00f6nerilmi\u015f bulunan karar tasar\u0131s\u0131n\u0131 kabul etmedi. Birle\u015fik y\u00fcr\u00fct\u00adme komisyonu (Merkez Komitesi) taraf\u0131ndan \u00f6nerilmi\u015f bulunan ve ulusal bak\u0131mdan s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6lgelerin birli\u011fini isteyen karan kabul etti; bu karar, b\u00f6ylece, merkezile\u015ftirilmi\u015f bir devlet d\u00fc\u015f\u00fcncesini savunan Avusturya-Alman sosyal-demokratlan ile, milliyet\u00e7i bir tutumu savunan G\u00fcney Slavlan, \u00c7ek ve \u00f6b\u00fcr sosyal-demokratlar aras\u0131nda bir uzla\u015fma (compromis) <\/em>oldu. \u00d6rg\u00fct soru\u00adnuna ili\u015fkin olarak, Br\u00fcnn Kongresi, partinin merkez y\u00f6netimini de, ulusal (Al\u00adman, \u00c7ek, Polonyal\u0131, Ruten [Ukraynal\u0131], \u0130talyan ve G\u00fcney Slav) sosyal-demok-rat \u00f6rg\u00fctlerin y\u00fcr\u00fctme komitelerinden bile\u015fik federatif bir orgut durumuna ge\u00adtirerek ulusal sosyal-demokrat gruplann ayr\u0131lmas\u0131 yolunda, VV\u0131mberg Kongre\u00adsinden de ileri gitti. \u2014Ed.<\/em>
\n31)<\/strong> Bkz: Springer, Ulusal Problem, <\/em>s. 14.
\n32)<\/strong> Bkz: Bauer, Ulusal Sorun ve Sosyal Demokrasi, <\/em>s. 399.
\n33) <\/strong>Bkz: Bauer, Ulusa\/ Sorun , s. 422.
\n34)<\/strong> Bkz: Springer, Ulusal Problem, <\/em>s. 281-282.
\n35)<\/strong> \u00c7ara maliye bakan\u0131 (daha sonra ba\u015fbakan) V. Kokovtsev taraf\u0131ndan 24 Nisan 1908 g\u00fcn\u00fc, devlet dumasmda s\u00f6ylenmi\u015f bulunan s\u00f6zler.
\n 36) <\/strong> Bkz: Springer, Ulusal Problem, <\/em>s. 36.
\n<\/strong> 37) <\/strong> Bkz: Bauer, Ulusal Sorun, <\/em>s. 401.<\/p>\n
\nBUND M\u0130LL\u0130YET\u00c7\u0130L\u0130\u011e\u0130, AYRILIK\u00c7ILI\u011eI<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n\n
\n<\/sup>Ve daha ilerde:<\/p>\n