DERS -3
MAMŞIRATI İrme . Temurlenk

...................

Ses bilgisi (Fonetik)
 

 

Alak orta sesli; fakat genel olarak a nın ıktığı yerin daha nnden ıkar. Trke olarak kesin karşılığı yoktur. Sadece kesin olan durumlarda vurgusuz olarak sylenen a Rusa'yla bağlanabilir. Başta da belirttiğimiz gibi bu harf nden ve daha uzun olarak ıkar ve daha nitelikseldir.


rneğin;


 

КАД - кад kad saygı (hrmet, terbiye)
КД - кд kd ne zaman
     
САР - сар şar dert (acı, keder, tasa)
СР - ср şr baş (kafa)
     
УАД - уад uad oda 
УД - уд ud o zaman
     
АЗ - аз aj yaş (yıl)
З - з j ben

 
Aşağıdaki szckleri okuyalım
         

 

н n olmaksızın(onsuz)
   
дс on(10)

 

 

Aşağıdaki harf bileşimlerini okuyalım. Doğru sylemeye, "а" ve "" ayrımına dikkat edelim.     

   

ба ba ва va да da на na ма ma ра ra фа fa
б b в v д d н n м m p r  ф f

 

 

Aşağıdaki szckleri inceleyelim ve ezber fişleri oluşturalım

 

кд kd ne zaman
   
уд  ud o zaman
   
крф krf kıtlık (afet)
   
лппу lppu delikanlı
   
аходн axodn katık (nevale)
   
гды gdı  kedi
   
фндаг fndag yol


 

З з, C с

 

З = J

C = Ş

nsz з-j harfi ile Rusa ж-j ve Trke j, yine nsz с harfi ile Rusa ш ve Trke ş sesleri hemen hemen aynı okunur.

Aşağıdaki з-j ile с-ş ieren szckleri okuyalım.

 

зымг jımg kış
     
зонын jonın bilmek
     
стъол ştol masa
     
сахат şaxat saat
     
з j ben
     
фос foş mal

 
 

Aşağıdaki szckleri okuyalım, з-j ile жj ve с-ş ile ш-ş hemen hemen aynı seslendirildiğine dikkat edelim.


   
   

[з] зарын jarın  şarkı sylemek
     
[з] аразын arajın dzenlemek (ayarlamak)
     
[ж] журнал jurnal   dergi
     
[ж] абажур abajur abajur
     
[c] саби şabi bebek(yavru)
     
[с] ксын kşın okumak(bakmak)
     
[ш] машин maşine makine
     
[ш] шифер şifyer şifre

 

 

Aşağıdaki Szckleri Okuyalım ve Ezber Fişleri Oluşturalım   

 

 

з j  ben
   
взарын vjarın semek(ayırmak)
   
зонд jond akıl
   
скъапп şkhapp dolap(ekmece
   
абажур abajur abajur
   
сынтг şıntg karyola(somya)
   
изр ijr  akşam
   
фыссын fışşın yazmak
   
ксын kşın   okumak(bakmak)
   
кстр kştr yaşa kk
   
хистр xiştr yaşa byk
   
ныхас nıxaş konuşma(sz)
   
зонын jonın bilmek
   
аразын arajın dzenlemek(ayarlamak)

 

 

Dil bilgisi (Gramer)

 

Aşağıdaki szckleri aksanıyla okuyalım.

 

дарын darın saklamak
     
уромын uromın durdurmak(bekletmek, engellemek)
     
уыдон uıdon  onlar
     
ауайын auayın seyirtmek (gitmek)
     
хайуан xayuan hayvan
     
зымг jımg kış
     
аразын arajın dzenlemek(ayarlamak)

 

 

Aşağıdaki szcklerin okunuşunda ikinci hecelerin vurgusuna dikkat edelim.

 

 

дyне dunye dnya
     
уaдул uadul yanak
     
сахaт şaxat saat
     
зaрын jarın şarkı sylemek
     
сынтг şıntg karyola (somya)
     
взaрын  vjarın semek (ayırmak)


 

Szckte vurgu nemli, aşağıdaki szcklerde vurguyu yerinde yaparak okuyalım.Aşağıdaki szckleri okumayı deneyelim, aksana ve vurguya dikkat edelim.

 

арынг arıng kazan (tencere)
     
фрт frt balta
     
цыргъ фрт sırğ frt keskin balta

 

 

ALIŞTIRMALAR

 

Aşağıdaki Szckleri Aksanı ile Okuyalım. Boşlukları doldurarak kendimizi test edelim.

        

зонд jond .............................
     
сынтг .............................. .............................
     
взарын .............................. .............................
     
нысан  nışan  .............................
     
ксын kşın  .............................
     
аразын .............................. .............................
     
саби şabi .............................
     
зарын .............................. .............................
     
фос foş .............................
     
з j .............................
     
стъол şthol .............................
     
зонын .............................. .............................
     
сахат .............................. .............................
     
зымг jımg .............................
...................
1.Ders      2.Ders      3.Ders      4.Ders      5.Ders      6.Ders      7.Ders      8.Ders      9.Ders      10.Ders      11.Ders
...................
........................................................................................................................................................................