KÜÇÜK KÖPEK

Yazarı Bilinmiyor Adamın biri  Afrika'da safariye çıkarken yanına minik köpeğini de almış. Minik köpek bir gün  ormanda dolaşıp, kelebekleri kovalar, çiçekleri koklarken kaybolduğunu fark  etmiş. Ne  yapacağını düşünürken bir de…

Continue ReadingKÜÇÜK KÖPEK

TARİHTEN KISA NOTLAR

KEÇ-I Süleyman Yavuz MERSİN KAFKAS KÜLTÜR VE YARDIMLAŞMA DERNEĞİ'ne bu çalışmalarından ötürü teşekkürü borç bilirim. 1763 - Ruslar Adige kenti Mozdok'u işgal ettiler. Kabardeyler bu gelişmeye karşı koydular 4 yıl…

Continue ReadingTARİHTEN KISA NOTLAR

TANRILARIN SAVAŞI

KEÇ-I Süleyman Yavuz Yer küre oluşumunu tamamlayıp, bil cümle nebat ve canlıların ilkleri oluşmaya başladığı zamandı, her ilkin kendini Tanrı ilan etmesi. Dünya üzerinde o kadar çok Tanrı oluşmuştu ki,…

Continue ReadingTANRILARIN SAVAŞI

EVRENSEL ZENGİNLİK

KEÇ-I Süleyman Yavuz Şöyle bir arkama yaslandım, ilk algılamaya başladığım günlerden itibaren bugüne kadar alabildiğine hafızamı geçmişe dair zorladım. Bugüne değin hiç dikkat etmediğim bir konu çıktı karşıma. Babaannelerimiz, dedelerimiz,…

Continue ReadingEVRENSEL ZENGİNLİK

AYAKKABI SIKINCA

KEÇ-I Süleyman Yavuz Tarihteki değerlerimizden biridir nur içinde yatsın Em.Gen.Salih POLATKAN. Aynı zamanlarda Kafkasya'da bulunmuştuk. Annesi on yaşında Çeçenistan'dan Türkiye'ye gelmiş bir büyüğümüzdü. Doğal olarak dayı tarafını görmek akrabalarını tanımak…

Continue ReadingAYAKKABI SIKINCA

41 NUMARALI AYAK

KEÇ-I Süleyman Yavuz Geçmişte kırsal kesimlerimizde, özellikle evlenmeler gündeme geldiğinde, malum sıkıntı karşı taraf için, acaba bir taraflarında kölelik var mı? Bu tür şeyleri de öğrene bilmek pekte kolay olmazdı.…

Continue Reading41 NUMARALI AYAK

FIKRALAR -2

NAZİLER LAÇIŞ Yasin Alp Nazi Almanya’sı zamanın da Abaza yolda yürüyormuş. Tam karşısında da bir Yahudi gidiyormuş. Birden Naziler Yahudi’yi tutuklamışlar. Arkasından bizim Abaza’yı da almışlar. Yahudi kendini yerden yere…

Continue ReadingFIKRALAR -2

FIKRALAR -1

HELİKOPTER Orhan Nugay Efendim, yıllar önce havada arıza yapan bir helikopter mecburen köyün birisine inmiş. Tesadüf bu ya bu köyde bizim Kabardey köylerinden birisi. Tabi, pat pat diye gürültü çıkartan…

Continue ReadingFIKRALAR -1

XIRXAHAXER

GHUNEKHO Savsır Özbay Bzerabzew bzemıu - Bzegu K'o petımi şiz zımık'u - Kushe Zekhoşit'ur zenekhokhu - A Bıdzınshew bınısh'u - Çetkhurt Bghunshew wune - Wuasho Şeş wostıghew gubgher zıghadaxe -…

Continue ReadingXIRXAHAXER

PALAVRACILAR

Bülent Atçı & Ahçıps 12 Haziran 2009 İki Kabardey genci sohbet ediyorlar. - Voley demiş birisi, benim dedemin bir at ahırı vardı, öylesine uzundu ki; Kısrak at ön kapıdan girer…

Continue ReadingPALAVRACILAR

KIRILMA NOKTALARI

HAPİ Cevdet Yıldız 1950’li yıllar. Düzce. Her gün Kovk’ehabl (Къоук1ьэхьабл; Sarayyeri) adlı  köyümüzden 3-4  km ötede, Düzce'ye, ortaokula yürüyüp gidiyoruz. O sıralar baş oyuncusu Ayhan Işık olan ve “Adige filmi”…

Continue ReadingKIRILMA NOKTALARI

KUACE BERDIKO MEHMET

Kaynak: Muhsinin, Шапсыгъ bölümü, internet Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Bir zamanlar Shapsughlar arasında Kuace Berdıko Mehmet adında bir yiğit vardı. Tuapse yöresindendi. Savaşa giderken, konuşmak (pseluh) için yol üzerinde bir…

Continue ReadingKUACE BERDIKO MEHMET

KAZIM DA KİMMİŞ!

HAPİ  Cevdet Yıldız Düzce Bostanyeri (Arapçiftlik/Şapsıkoy) camii önünde bir grup insan toplanmış söyleşi yapıyorlardı. Köy zengini Kazoko Kazım'dan söz ediyorlardı. Kazım'ın ailesi, köleleri ve akrabaları ile birlikte, Karadeniz kıyısında daha…

Continue ReadingKAZIM DA KİMMİŞ!

TETERİZ EFENDİM!

HAPİ Cevdet Yıldız Düzce'nin eski Akçakoca yolu üzerindeki Kasaba’da (*) bir kahvehanede kalpaklı Çerkes ihtiyarı çay içip oturuyordu. Kurtuluş Savaşı sonrasındaki o sıralar (1923-1927) Rumlar toplanıp Yunanistan'a gönderilmekteydiler. Bu nedenle…

Continue ReadingTETERİZ EFENDİM!

VALİ ve TOHUM

Aktaran: Turgut Şevki Yazan: KEÇ-I Süleyman Yavuz Okuyacağınız bu hikaye Osmanlı’nın son dönemlerinde Hicaz’da yaşanmış ve Ürdünlü bir thamade tarafından Çeloh’a aktarılmıştır. Ancak bu aktarma sırasında ufak tefek hasarlar oluştuğundan…

Continue ReadingVALİ ve TOHUM

HASTA MAHMUD VE BABAM

HAPİ Cevdet Yıldız Hasta Mahmud'un adını ve başından geçenleri sık sık duyardım ama kendisini henüz görmemiştim. Düzce'de tek arabacılık ve eşya nakliyeciliği yaptığını duyuyordum. Babamın Düzce'de bir nalbant dükkanı vardı.…

Continue ReadingHASTA MAHMUD VE BABAM

ŞEYTAN EĞLENCESİ – Джынэ гьэгу

HAPİ Cevdet Yıldız КАШИФЫ КЪИ1УАГЪЭХЭР К1ак1ыхъу Кашиф илъэс т1ок1рэ пш1ырэ нахь ыпэ ехыжгъэу зы л1ыжъыгъ. Игу ш1оигъэ имылъэу шъузымэ къэбархэр яфэз1уатэрэ л1ыжъмэ яшышагъ. Дузджэм ыКъоук1ьэхьаблэ шышагъ. Сфэшытыгъ. Коим ытхыдэжъ 1отак1омэ…

Continue ReadingŞEYTAN EĞLENCESİ – Джынэ гьэгу

YORUMSUZ DÖNENCE

KEÇ-I Süleyman Yavuz Eski iş adamlarındandı, geçmişi şaşalı, bugünü bence vah vahlı bir eski ağabeyim. İnsan başta yalnızdır, bire bir anlamda. Sonra evlenir, haliyle çiftlenir. Sonra çoluk çocuk, iş, güç,…

Continue ReadingYORUMSUZ DÖNENCE

YENGEÇ ÇERKES

KEÇ-I Süleyman Yavuz Yaşadığımız ülkelerde her ne kadar kendi kültür yapılanmamamız içinde kalma gayreti versek de, sonuç olarak çok doğaldır ki, genel yaşamdan şu ya da bu biçimde nasipleniriz. Genel…

Continue ReadingYENGEÇ ÇERKES

Sİ KHABARDEYS

KEÇ-I Süleyman Yavuz İstanbul'da Bağlarbaşı Derneği'nde Kabardeyliği ile fazlasıyla övünen, iki lafının birinde ''si Khabardeys'' diyen bir delikanlı varmış. Dernektekilere gına gelmiş ''hadi ordan'' demişler, ''si Khabardey wo'o sha'e sıdım…

Continue ReadingSİ KHABARDEYS

SEFER BEY

KEÇ-I Süleyman Yavuz Yer       : TOKAT Köy      : BATMANDAŞ Anlatan : ĞUZAVE Necati Demirci Çok eski yıllara dayanır Sefer beyin bu hikayesi. General Musa Kunduk'un akrabasıdır Sefer bey. Sefer bey evlidir ancak son…

Continue ReadingSEFER BEY

KALPAKLI MÜMİNOĞLU

KEÇ-I Süleyman Yavuz Yer       : TUNCELİ/Ovacık Köy      : ZİYARET (Munzur'un ilk çıktığı bölge) Anlatan : M. Ali DOLU (O köyden. İstanbul'da ikamet ediyor.) Ömer Seyfettin'in bir öyküsü vardır okuyanlar bilir! ÇERKES KEMERİ. Yanlış…

Continue ReadingKALPAKLI MÜMİNOĞLU

HİNDİ

GONEPŞEY Nursel Yavuz & KEÇ-I Süleyman Yavuz Çook çok uzun yıllar önce: Adigeler yerküreyi, küre üzerindeki doğal olayları henüz anlamaya çalıştıkları, bulundukları coğrafya üzerindeki diğer canlı mahlukatlarla, çeşitli biçimde iletişimler…

Continue ReadingHİNDİ

H… AMCA

GONEPŞEY Nursel Yavuz & KEÇ-I Süleyman Yavuz Xabze; dediğimizde sadece aklımıza kültürümüze ait uyulması gereken kurallar silsilesi gelir. Peki bunlarda eksiklik, yanlışlık olduğunda ne olurdu? Yer Düzce; sanırım 1974 yılıydı,…

Continue ReadingH… AMCA

HAHAJEY MUSE

GONEPŞEY Nursel Yavuz & KEÇ-I Süleyman Yavuz Ha'ğajey Muse Yaşadığı çevrenin en sevilen delikanlısıdır. Cegu, zehes, nısaşenin tadı asla olmaz Ha'ğajey Muse yoksa. Düğünü de kurar, oyunları da organize eder,…

Continue ReadingHAHAJEY MUSE

GELİN (Nıse)

KEÇ-I Süleyman Yavuz Dün akşamüstüne kadar kısmetini bekliyordu henüz. Çok büyük umutları yoktu belki ama yinede gördüğü ve beğendiği birisiyle evlenmekti dileği. Köyde kendi yaşıtları arasında gönül koyduğu birisi hakkında…

Continue ReadingGELİN (Nıse)

DEVLETGERİ

KEÇ-I Süleyman Yavuz Düzce'nin Sarayyeri (Neşehable) köyünde yaşardı meşhur Devletgeri amca. Kendi kadar meşhurdu Çerkes kemerinde taşıdığı bir fincan, küçük ispirto ocağı, kahve ve şeker torbası, aklına geldiği yerde oturur…

Continue ReadingDEVLETGERİ

DAHA NESİ VAR?

KEÇ-I Süleyman Yavuz Ana sayfada Kuban beyin 'Çerkesler Yolun Ortasından mı yürür?' yorumunu okuyunca 60-70 yılların anıları canlandı hafızamda. Yolun ortasından gitmenin bir başka perspektifi vardı zamanın Düzceli Adige delikanlılarında.…

Continue ReadingDAHA NESİ VAR?

ÇERKES KAMÇISI

KEÇ-I Süleyman Yavuz Ruhunun en derinlerindeki acılarının izi vurmuştu, yıllar içinde yüzüne, buruş buruştu. Bir türlü dinmeyen yürek yangınının acısıydı onu bunca yıl hüzne boğan. Tam tamına altmış yıldır taşıdığı…

Continue ReadingÇERKES KAMÇISI

İSLAMİYET GELİNCE

KEÇ-I Süleyman Yavuz İslamiyet; Dağıstan, Çeçenistan taraflarından girer coğrafyaya ve yayılmaya başlar hızla. Demeye kalmaz Kabardey peşinden Adigey, Psıufe'ye ulaşır, Abzeghlerin arkasından Shapsughlar, dayanır kapısına Wubıhların. Emanete hıyanet olmaz, alınır…

Continue ReadingİSLAMİYET GELİNCE

KEÇ Mine Yalçın Aşçılığıyla ün yapmış yaşlı bir Çerkes anne, akşam yemeğine gelecek olan oğlu ve yeni gelini için yine mutfağına kapanmış, yemek yapıyordu. Aynı akşam yemeğe eski bir aile…

Continue Reading

MAHMUD THAMADE

HAPİ Cevdet Yıldız Mahmud amca, Düzce'nin sevilen bir Adige thamadesi  (büyüğü) idi. Aslen Abhaz (Abaza) kökenliydi. Türkçe, Abazaca, Adigece ve Gürcüce'yi iyi bilirdi. Varlıklı biriydi. Kendisi ile rahmetli yazar ve…

Continue ReadingMAHMUD THAMADE

YAKUP YÜZBAŞI OLURSA

Semra Ademey Annem çocukluk yıllarında Adapazarı'nın bir köyünde kalmış. Orada anlatılırmış. Olayın kahramanını tam olarak hatırlamıyorum ama olay çok hoşuma gitmişti. Köyün gençlerinden olan Yakup (diyelim adına) askere gitmiş. Gel…

Continue ReadingYAKUP YÜZBAŞI OLURSA

SINIFI GEÇTİM

Konuk Gençlik yılarımızın dergileriydi KAMÇI ve YAMÇI. Onlarla tanımaya başlamıştık kültürel değerlerimizi. Bulmaya çalışıyorduk öz benliklerimizi. Materyaller o denli azdı ki, olanı da bulmak sorun. TARİHTE KAFKASYA yasaklılar listesindeydi, bulabileninde…

Continue ReadingSINIFI GEÇTİM

YEWVEYYY THAMIŞGE

Semra Ademey Uzunyayla'da eskiden ulaşımın zor olduğu atlar ile seyahat edildiği dönemlerde, kasabaya en yakın köylerde uzaklardan gelen insanlarımız misafir edilirdi. Tabi bu durum ev sahiplerinde sıkıntıda yaratıyordu. Sonuçta misafirin…

Continue ReadingYEWVEYYY THAMIŞGE

ÇERKES TAVUĞU

Orhan Demirsoy Günlerden bir gün bir Çerkes köyünde bir eve misafir gelir. Misafir xabzeye göre bir güzel ağırlandıktan sonra yemek vakti gelir. Misafir olunan evde bekar bir genç kız ve…

Continue ReadingÇERKES TAVUĞU