ADİGE DİLİNDE YİTEN SÖZCÜKLER
K’EREF X’asanbiy Çeviri: BABUG Ergün Yıldız Anadilimizde eksilen sözcükler: Абэ – Abe: Müslüman din adamlarının üzerlerine örttükleri pelerin biçiminde örtü. Агъэн – Ağen: Bir tür Adige atı. Алаушын – Alawuşın:…
KABARDEY EDEBİYATININ GERÇEK DURUMU
X’AX Sefarbiy KBC Yazarlar Birliği Üyesi - Şıxulağue (Samanyolu) Edebiyat Derneği Başkanı Adige Psalhe Çeviri: BABUG Ergün Yıldız Edebiyatın anası olan halk söylencelerimizi bir kenara koyarsak, halkımız yazılı sanat ve…
TÜRKİYE’NİN ANADİL ZENGİNLİĞİ
Ali İhsan Aksamaz Babam Faik Aksamaz’a… GİRİŞ Anadil, siyasi değil insani bir konu. Ancak; bir anadilin yaşaması veya yok sayılarak yeryüzünden silinmesi siyasi kadroların sorumluluğundadır. Bugüne kadar birçok anadil tanımı…
LEV NIKOLAYEVIC TOLSTOY
Nedime Cankat Kont Lev Nikolayevic Tolstoy 28 Ağustos 1828'de Tulainde Yasnaya Polyana'da doğdu. Annesini küçük yaşta kaybetti. Babası ve kardeşleriyle yaşadığı aile topraklarında Rus kırsal yaşamını erkenden tanımış oldu. On…
LEYLA BEKİZ
Setenay Derman Abaza yazarı Bekiz Leyla 1929 yılında Kuzey Kafkasya'da Karaçay-Çerkes Özerk Bölgesinde bulunan Psevuç'e Dakhe adlı Abaza köyünde doğdu. Babasının adı BEKİZ Abubekir'dir. 1950 yılında yörenin ulusal okullarında orta…
ABHAZ EDEBİYATI
Not: Aşağıdaki makaleyi değerli okuyucumuz Mehmet Ali Çağlar yollamıştır. Ancak yazarını yazmamış. E-mail adresinde sanıyoruz sorun var iletilerimizi geri dönüyor. Değerli okuyucumuzdan bu makalenin yazarını bize bildirmesini rica ediyoruz. Saygılarımızla.…
ADİGE ENSTİTÜSÜ 80 YAŞINDA
YEMIT’ITL Nurbıy Adige Mak, 26 Kasım 2009 Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Ünlü Adige yazarı Tembot K’eraş’ın adını taşıyan “Adige Cumhuriyeti Enstitüsü”nün (*) 80. kuruluş yıldönümünü kutlama hazırlıkları sürüyor. Kutlamaya katılmayı…
KUZEY KAFKAS DİLLERİ YOK OLMA TEHLİKESİ İLE KARŞI KARŞIYA
CircassianCenter Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Yeryüzünden silinmekte olan dillere ilişkin bir atlas UNESCO tarafından yayınlandı. Atlas’a göre, yeryüzündeki 6 bin 900 dil içinden 2 bin 500’ü yok olma tehlikesi ile…
DÜNYA EDEBİYATINDAN BİLGİLER
Metin Devrim Latin Amerika Edebiyatı Latin Amerika'da İspanyolca ve Portekizce yazılmış edebiyat yapıtlarını kapsar. İlk yazılı metinler Yenidünya'nın İspanyol fatihlerinin İspanya'ya gönderdikleri raporlardı. İspanyolların atılganlığı ve Amerika Yerlilerinin yiğitliği pek…
ŞU BİZİM SAHİPSİZ LAZCA
Ali İhsan Aksamaz 4. Uluslar Arası Katılımlı 4. Ana Dili Sempozyumu sunumu კარტანენაქიანასქოღირს K'art'a nena kianas koğirs Tüm diller eşit derecede değerlidir. Ali İhsan Aksamaz (**) Lazca ve Megrelce, Kolkh…
BZEM Yİ PSEWUP1E
BRAM Alaudin Bzer zışıpsewure guer arı, şher arı. Gure şhere zimıem bzer sıdew zerihana! Bzer yiğepsewunew zıore yibze reretx, yibze rereguşaI. Çılem yabzecIere a dakhikhem wuguşaIeze wibze sidew wuğepsewuta? Adıgabzem…
SÖZ / GUŞIE
BRAM Alaattin Bayram Eğitimci 10 Aralık 2008 Eskiler kelam derlerdi söze. Kelam sözcüğü bildiğiniz gibi Arapça kökenli. Üç sesten oluşuyor: KLM. Kalem kelimesi de aynı köktenmiş gibi gelir insana; ancak…
ÖMER HİLMİ TSEY
YENEMUK M. Mahir Ömer Hilmi TSEY, 1898 yılında Halep Vilayetinin Harim Kazasına bağlı Reyhaniye (*) Nahiyesinde doğdu. İlk öğrenimini Reyhanlı’da yaptı. O dönemde Rüştiye, İdadî ve Sultanîde eğitim yapmak isteyenler…
GECİKMİŞ BİR CEVAP – “ADİGE (ÇERKES) DİLİNE KARAÇAY-MALKAR DİLİNDEN GEÇEN KELİMELER” ADLI YAZIYA CEVABİ BİR ELEŞTİRİDİR
Bram Alaudin Not: Bu makale, CircassianCanada Forumlarımızdaki Türkiye Türklerin mi? başlıklı konuyla ilişkili olarak; Cumhur rumuzuyla yazan katılımcımız tarafından gönderilmiştir. (CC) Anlaşıldığı kadarıyla yazı “Kırım Dergisi, 2 (8), 1994, 26-29.ss.…
SÖYLENCELERDE ADİGELERIN KÖKENİ – 1УЭРЫ1УАТЭМ ХЭТ АДЫГЭХЭМ Я КЪЕЖАП1Э
TEGULAN Yakup Temel (Тэгъулан Екъуб Тыркум) 12 haziran 2009 Cи къызхэк1ыр си уарода, Мысырыжым къыщожэ Сынежэнти зы выж закъуэи симы1э Мэш тэк1у зи1эхэр я пэш1эк1эм щ1офие Жы фий макъ…
ADİGECE’NİN TEMEL SORUNLARI
Prof. Dr. ĞIŞ Nuh Adige Mak, 12/13 Şubat 2009 Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Biliminsanının Gözüyle: "Doğruluk Dostluktan Daha Değerlidir" Adigelerin kökeni üzerine açıklamalar Adigelerin bir toplum olarak bir arada bulundukları…
TÜRK EDEBİYATINDA ÇERKESLER
EUTYKH Adnan Cankılıç 2003 yılı Mart ayında İstanbul Bağlarbaşı KKKD’nde yapılmış olan sunum. Çerkeslerin içinde yaşadıkları toplumların sosyal, siyasal, ekonomik, sanatsal ve kültürel varlıklarına yaptıkları büyük katkılar tartışma götürmez bir…
ÜNLÜ ADİGE DİL BİLGİNİ BATIRBIY BIRSIR
Doç. Dr. Mir Vınereko Adige tarihi ve Kültürü Kürsüsü Öğretim Üyesi Adige Mak, 08 Nisan 2009 Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Batırbıy Bırsır tanınmış bir dil bilgini, dilbilimleri uzmanı, profesör, pedagoji…
İLK AYDINLARIMIZ
Ç’ARE Fatim Adige Mak, 27 Ocak 2009 Çeviri: ACHUMIJ Hilmi 20. yüzyılda yaşamız çığır açıcı Adige aydınları ile alakalı olarak düzenlenen ‘Aydınlığa Atılan Adımlar’ isimli sergi Adige Cumhuriyeti Ulusal Müzesi’nde…
BIRSIR BATIRBIY: ”BIKMADAN ÇALIŞACAĞIM”
SEAUH Goşnağu Adige Mak, 7 Şubat 2009 Çeviri: ACHUMIJ Hilmi Gazetemizde daha önce yayınlandığı gibi, 27 Ocak günü Uluslararası Adige Bilim Akademisi’nin (UABA) Adigey Bölüm toplantısı vardı. Akademinin Adigey şubesi…
DİL, ULUSUN TEMELİDİR
Ç’ARE Fatim Adige Mak, 14 Mart 2009 Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Adigece ve Adige yazı dili konulu “Yuvarlak Masa” toplantısı dün, 13 Mart günü Adige Devlet Üniversitesi’nde (ADÜ) yapıldı. Toplantı…
KARŞILAŞTIRMALI DEĞİŞİKLİK
Adige Mak 14 Mart 2009 Г (г) Гуы, мэгуыэр, гуэгуэн, йэгэн, гянэ Ѓ (г) Ѓын, мэѓышьэ, бѓэн, бѓы, паѓэ Е (Iе) Ехыр, тет, пщэдей. с'ехыр, т'ехыр Йэ (е) йэт, йэў,…
ADİGE FOLKLORA ÖNSÖZ
Derleyen: K'ube Şaban Adighe Folklor,No.1,Paris,1959 Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Adigeler ya da Çerkesler Kafkasya'nın en eski halklarından biridir. Bütün bir dünya bu gerçeği bilir. Adige folkloruna ilişkin birkaç kitap yayınlanmıştır,…
ADİGECE HAYVANLAR SÖZLÜĞÜ – (ПСЭУШЪХЬАМЭ ЯГУЩЫ1АЛЪ)
ĞIŞ Nuh Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız İnsanı kuşatan doğal çevre içinde sayısız hayvan da bulunuyor. Canlı olan bir yerde, yaşam da vardır. Barındığımız yerküre dışında yaşam olduğuna ilişkin, bir kanıt…
ADİGECE EĞİTİM, ASİMİLASYON DURUMU VE GELECEĞİMİZE İLİŞKİN BİR DEĞİNME
HAPİ Cevdet Yıldız JINEPS'in Ağustos sayısında (sayı 21, s. 11), "Adigece’yi Kurtarmak İçin Beyin Fırtınası" başlıklı ve "Ajans Kafkas" kaynaklı bir yazı yayınlandı. Yazı, Rusya Federasyonu (RF) üyesi Kabardey-Balkarya Cumhuriyeti…
ANADİLİ SORUNU
HAPİ Cevdet Yıldız Ocak 2008'de yayınlanan Jineps'in 24. sayısında, Elena Kutarba’nın "Abazalığın Abazaca'sız olmayacağını bilmemiz gerekiyor. Anadilini biliyor musun?" başlıklı yazısının çevirisi yayınlandı. Yazıyı, konuya ilgi duyan herkesin okumasını öneririm.…
KAFKASYA: DİLLERİN VE ETNİKLERİN CENNETİ
N. Marmara Kafkasya, Doğu'da Hazar Denizi Batı'da Karadeniz arasında güneyde Araz nehri (İran ve Azerbaycan Cumhuriyeti arasındaki sınırdan) Kuzey'de İdil-Don kanalına kadar uzayıp giden geniş araziyi içine almaktadır. İki büyük…
KENDİMİZE GELMENİN ZAMANI GELDİ
PENEŞÜ Sefer Adigey Cumhuriyeti Ulusal Yazarı Çeviri: Jade Wumar Cumhuriyet statüsüne yükselmemiz dilimiz ve kültürümüzü geliştirip, ilerletmek adına geniş imkanlar sağladı. Onlardan biri Adigece’nin Rusça’yla beraber devlet dili olarak anayasamızda…
AT HİKAYELERİ
Tolgay Kaya Burada mıdır acaba, yoksa işi bitince gitmiş midir? Kapıyı hafifçe açıyor ve burun buruna geliyoruz. Ahır temizliği yeni bitmiş tam aklından bir çay içeyim diye geçerken benle burun…
BABAMLA BİR SOHBET
GHUNEKHO Savsır Özbay Bayramda ailece köye (Pşıjh hable) gittik. Havada güzel olunca tadını çıkartmak istedim. Bayram namazından çıktıktan sonra camidekilerle sırayla bayramlaşıp, topluca mezarlık ziyareti yaptık ama babam beni alıp…
HETAĞ ORMANI
KARMOKUA Hamid Çeviri: BEŞHTO Yılmaz Beştepe Kuzey Osetya'da Lesken ırmağı kıyılarını geçip, Alagir’e giderken Suadag köyü yakınlarında dairesel küçük bir ormana rastlanır. Osetler o ormana Hetağ ormanı derler. Eskiden Hetağ…
BOZKIRA BİR YOLCULUK
Tolgay Kaya Her türlü izini aldım ve yarın yola çıkıyorum. Evime geri dönüyorum. Tatil için bile olsa yeniden kendimi ve kimliğimi resetleyip, nereden geldiğimi yeniden hatırlayıp, yeniden kendim olmak için…
ATLARA FISILDAYAN ADAM
Tolgay Kaya İşimi bitirip tam çıkmak üzereyken gitmeden önce yanına uğrayıp sohbet etmek istedi canım. Zaman zaman yaptığımız beni her zaman rahatlatan sohbetlerinden birini daha yapabilmek için ahırlara baktım ama…
KİRAMİ
Tolgay Kaya Ben Kirami’yi İstanbul'da, Uzunyayla Kafkas Kültür Derneği'nde tanıdım. Tam manasıyla tanışmamız; derneğin o çok eleştirilen ve kalksın mı kalkmasın mı tartışmaları her zaman gündemde olan lokalinde oldu. Derneğin…
KİMLİK
GHUNEKHO Savsır Özbay Maf sisilhepkheghuxer, Ben 18 Ocak 2010’da 14 yaşımdan gün alacağım. Buna ergenliğe giden yaş mı, olgunlaşma mı denir bilmiyorum. Bir akşam dershaneden döndüğümde babamı uzanırken gördüm. Beni…
İŞPORTACI
Mefewud Nartan * Ankara’nın üniversiteli işportacılarına İşporta deyip geçmeyin, o tezgahta ne insanlar harman olur. Kaç-kovaladan ibaret değildir. Bir bakarsın ki sizin tezgah, dergaha dönmüş. Bütün bir caddeyi herkesle paylaşacak…
YAŞAR KEMAL’DEN ÇERKESLER ÜZERİNE
Jineps Gazetesi Ünlü Türk yazarı Yaşar Kemal’in ‘Kafkas Abhazya Kültür Derneği’nde yapığı konuşma Çerkesce’si: HAPİ Cevdet Yıldız Çerkeslerle benim ilişkim çok. Bir Çeçen köyü var, Körmezar. Biz Ceyhan’ın bir tarafındayız,…
ÖZLEM BİTMELİ
GHUNEKHO K. Özbay Yıllardır Kafkasya üzerine bir çok yazılar yazılır, çizilir. Tümünün sonuçlarına bakarsanız Kafkaslılarda bir vatan özlemi vardır. Bu özlem, dönmek isteyeninde de istemeyende de vardır. Bu günlerde yeniden…
TOPRAK
GHUNEKHO K. Özbay Hiç bir toplum vatansız, hiç bir vatanda insansız olamaz. Her vatanın bir sınırı, dili ve bayrağı olmalı. Gönlüm bunların hepsinin bağımsız olmasını ister. Olmasa da o toprakta…
KELEBEK
Reyan Yüksel Ah be güzelim, Ah benim canım arkadaşım, yine benden şikayet ve sıkıntı dolu bir mektup alıyorsun haberin olsun. Bulandım… Durulmak çabası vardı bilirsin bende. Her seferinde “bırak bulan,…
BABAMIN ASKERLİK ANILARI
WORDIM Müzeyyen Kip Akşam yemeğinden sonra güneş batı-batacak balkonda babamla oturuyoruz. Nerden laf açıldı tam hatırlamıyorum ama konuşma arasında Kilis-Suriye sınır kapısında karakolda geçen askerlik anılarından söz açıldı. Ben de…
BİR AKŞAMÜSTÜ BULUŞMASI / MAYKOP
Khalejj 06 Haziran 2008 Bir seferinde yıllar önce Kafkasya’daydım. Toplanmış ufak tefek yazar-çizer takımı. Ne olacak Adigey bir avuç, Kabardey bir karış yer. Toplanmış mühim zevat bende âcizane misafirim işte.…
ADEM VE BİZ
Hulusi Üstün 19 Mayıs 2009 Aradan yüz otuz dokuz yıl geçmiş... Adem’in Cennet’ten kovuluşuna benziyor bizim yaşadığımız sürgün. Geçen zaman acısını azaltmıyor belki ama bu acıyı yüreğinde hissedenlerin sayısı gün…
ANNELER GÜNÜNÜ KUTLAYALIM!
WORDIM Müzeyyen Kip Canımız sıkıldığında, bunaldığımızda, bir teselli umduğumuzda ağzımızdan çıkan ilk söz daima anne, anam oluyor. Yine Uzunyayla diyeceğim… Hababam sınıfındaki tarihçi ne zaman yazılı sınavı yapacak olsa öğrenciler…
BİZ BÖYLE İSTEDİK GALİBA
BELCETUQUE Gürbüz Yalçınkaya Garmızey Hable’nin Kafkaslardan gelen Adigelerin köyü olduğunu, tatlı-sert xabzelerinin bulunduğunu anlatıma dayalı olarak da olsa bu gerçeği bilip, geçmiş yaşamın özlemini çeken bugünün çocuklarına... Bir kültürün yok…
BİR GÜNDE DÖRT ÇERKES YERLEŞİMİNE GEZİ
Hafız GUSER Fahrettin Abatay Yazıya Aktaran: HAPİ Cevdet Yıldız Hafız GUSER Fahrettin Abatay anlatıyor:Yıllar önceydi üç arkadaş, bir yaz günü, özel bir arabayla Kepsut'un Dereli köyüne doğru yola çıktık. Burası…
MISIR GEZİSİ
WORDIM Müzeyyen Kip İstanbul’dan tur şirketlerince düzenlenen Mısır gezisine katıldık. Mısır 'ı merak ediyordum. Dünyada görmek istediğim yerlerden biri de piramitlerdi. Oralarda eskiden yaşananları görmek, hissetmek istiyordum. Şubat’ın ilk haftası…
EMİ
Tolga Kaya Pınarbaşı’ndayım bir Cuma günü. Bir bayramın ertesinde, hatıraların terkisinde, yavaş yavaş Karslı camine doğru yürürken biliyorum ki bütün Uzunyayla buradadır şimdi. Pazarlarda, alış verişte, camilerde, kaldırımlarda, nasırlı elleri,…
BİR SÜRGÜNÜN YAŞAMINDAN KESİTLER
YENEMIQUE Mevlüt Kafdağı, Sayı: 13-14 Yıl: Şubat-Mart 1988 Atlıların Gece Yürüyüşü Kalabalık ve atlıydılar. Heybetliydiler atlarının üzerinde. Simsiyah giysileriyle ölümün habercisi, gecenin bekçisi gibiydiler. Gözleri karanlıktı. Bir ışık, bir kımıltı…
BİR HİKAYEMİZ VAR…
Necdet Hatam (Bersis) Nartların Sesi, Kuzey Kafkasya Kültür Derneği Gençlik Kolu Bülteni, Sayı 13 Aralık 1975 Güneş batımı sonrasının alaca karanlığı yavaş yavaş ağıla doluyordu, ineğin ter kokusu ile taze…
KUTLU-İL
Bekir Ali Demirel Bir varmış, bir yokmuş... Kafdağı’nın Hazar’dan Karadeniz’e kadar uzanan yemyeşil ormanlarla kaplı eteklerinde, adına ''Kutlu-il'' dedikleri bir ülke varmış. Neden mi Kutlu-il demişler? Çünkü bereketli topraklarını irili…
EŞINE HAZRET
GHUNEKHO K. Özbay 2 Ocak 1926 yılında Tewçoj'e bağlı Ghobokhuaye’de dünyaya geldi. 1941 yılında Orta Okulu bitirip kolhazda çalıştı. 1943-1950 yılları arasında askerlik yapan Eşine Adige gazetesinin basımında çalıştı. 1954-1957…
Milletin Hazinesi: TEVÇOJ Tsiğu
DERBE Timur Adige Mak Gazetesi, Ağustos 2012 Çeviri: AÇUMIJ Hilmi Bilindiği gibi, TEVÇOJ Tsığu'nun yazdıklarından çoğu, sözlü halk edebiyatına mal oldu. Ardından yirminci yüzyılın 20'li yıllarında Tsığu'nun söylediklerini yazmaya başlıyorlar.…
PENESHU Hazret’ten Çocuk Şiirleri
Çeviri: GHUNEKHO K. Özbay KİM O ÇOCUK Ne gördüm o çocukta, Ne gördüm ki, Koşar elini sallayarak, Bende ardından koşarım. Ara sıra tökezlenir, Ama çabukta kalkar. Ayağına diken batsa da,…
Jane Kırmız Şiirleri
Çeviri: GHUNEKHO K. Özbay ASKERE GİDEN GENCİN ŞARKISI Askere gitmek için yola çıktığımda, Neş'eyle beni uğurlarken, Beni sevince koyan konuşmaların, Kalbimde tüm söylediklerin. Beni severek beklemek isteyişini, Söylemiştin,inanıyorum sana. Bazen…
Pavel Reznikov
KALPTEN GELEN SESLER Çeviri: GHUNEKHO Savsır Özbay "Zekhoşnıgh dergisi sayı-3-1972" Yaşamın az değil,az değil gördüğüm, Çok yerleri gezdim ve yaşadım, Fakat ADIĞE vatanını, Bahar çiçeklerine benzetirim. Adığe ulusunun mutlu yaşamı,…
Anne Şiirleri
Derleyen: GHUNEKHO Savsır Özbay ANNE Jane KIRMIZ Çeviri: GHUNEKHO K. Özbay Söyle annenin adı nedir? Annedir annemin adı. Diye yanıtlar küçük kız. Bak, beni Mahmut diye çağırırlar, Farz etki, anneni…
Adigey’den Bir Demet Şiir
Derleme ve Çeviri: GHUNEKHO K. Özbay VATANIM LH'IXASE Muğdin Benin tuttuğum yol, Bahara benzer. İşte kalbimi açtım, Söylediklerim ise gerçek. Yeşeren otlar, Baharını yaşasın. Güneşin doğduğu yer, Sıcaklığını hissetsin. Gerçekler…
HANFEN Alim
Çeviri: Atalık Rafet ANADİLİM Atalarımın yurdu Sen gözlerime ışık, Sağlam bastığım yersin, Kimseye benzemezsin. Sen, kıymetli ocağında Yürüyen xabzem Anadilimi dillendiren Konuşturansın! Güzel günlerimizi, Acı günlerimizi Sen düzenliyor Güzel yolda…
GHUNEKHO Savsır Özbay – Arşivlerden Seçmeler
VATANIM Kaynak: TSEY (Jhınt') Selvar Derleyen: GHUNEKHO K. Özbay Derlenen Tarih: Pşıjhable, 1977 Yaban elde yaşayan Adigeler, Birer birer yok oluyoruz. Bu oturduğumuz yan elleri, Kendi evimiz sanıp mahvoluyoruz. Süt…
GHUNEKHO K. Özbay
HABER Karamürsel, 02 Mart 1979 Gazete, Büyük bir manşet, Afrika’da bir ülke, Bağımsızlığına kavuştu. Hürriyete koşan, Devam,Afrika’da olduğu gibi, Özgürlük savaşları, Tüm dünyada sürüyor. Gözüm, Gazeteleri hafifçe tararken, Anasından koparılmış,…
K’uash Betal
GHUNEKHO K. Özbay 1920-1957. Ünlü Adige lirik şairi. Sanat hayatı on yıl sürdü. Genç yaşta ölen şairin eserleri Adige edebiyatının en ünlüleri arasındadır. Çok iyi öğrenim gören yazarın "si-pi-si-pi (Misisipi)"…
Koşt Muhez
GHUNEKHO K. Özbay 1937 yılında Kabardey’in Kereğeş köyünde dünyaya geldi. Babasının adı Hüseyin’dir. İlk ve orta öğrenimini 1956 tamamlayan yazar, Maksim Gorki Edebiyat Enstitüsü mezunudur. Biç konuda eserleri bulunan Koşt,…
Khumpil Khadirbeç
GHUNEKHO K. Özbay 24 Ağustos 1934 yılında Adigey'in Krasnogvardeyski -rayonu- içindeki Vılap (Уляп) köyünde dünyaya geldi. 1954-57 yılları arasında askerlik yaptı. 1957-59 yıllarında Drujba (dayanışma) ağaç ve mobilya üretiminde çalıştı.…
Nexay Ruslan
GHUNEKHO K. Özbay NEXAY Ruslan’ın şiirlerini karıştırırken çevirilerimin bir kaçını oğlum Savsır’ın istemiyle siz değerli hemşehrilerimle paylaşmak istedim. G.K.Ö. ÇOCUK Ağlatma çocuğu, Ağlatma, yalvarıyorum. Acı çıplak ayaklı çocuğa, Bırak, eksik…
HAPİ Sine Yıldız
O ÇOK KÜÇÜK CircassianCenter Notu: Irak'taki bombardımanlar sırasında, 2003'de bu şiiri yazdığında HAPİ Sine henüz 11 yaşındaydı. O çok küçük, Henüz 4 yaşında. Farkında değil çevresindeki felaketlerin. Farkında değil savaşların,…
Yefewne Abdul
GHUNEKHO K. Özbay 23 Eylül 2009 YEFEWNE Abdul 1938 yılında Ürdün’ün Süveyleh köyünde dünyaya geldi ve 1965 yılında anavatanı Adigey’e döndü. Kendisi El Hüseyin Koleji mezunudur. Birkaç yıl işsiz gezen…
Abit’e Vladimir Kadiroviç
GHUNEKHO K. Özbay 23 Eylül 2009 1937 yılında Karaçay-Çerkesya Cumhuriyeti'nin Habez bölgesi Ali Berdıkho köyünde dünyaya geldi. İlk öğrenimini köyde tamamladı. Babası Kadir bey 2. Dünya Savaşı'nda ölünce yetim kaldı.…
Kaysın Kuliev
CC Kültür Sanat Savaşta sıkılan her kurşun, annelerin kalbinden geçer... Kaysın Kuliev Karanlığa nerde yakalanırsa kuş, Durup dinlenirmiş derler orada. Ya sen, dur durak bilmeyen kuş Yüreğim, sen nerde durursun…
HAPİ Çise
HER ŞEYİMLE KAFKASYA 12 Ocak 2000 Kalbimde bir şiir, Bir tutku, Sanki koş dermiş gibi KAFKASYA'YA. Kalbim benim kanadım Düşüncem ise tutkum Sanki uç dermiş gibi... KAFKASYA'YA Kalbim benim düşlerim…
Ahmet Çerkezoğlu
KAFKASYA'DA YAŞAMAK İSTİYORUM Bir ülke istiyorum ulu zirvelerinde karlar olsun. Bir ülke istiyorum tepelerinde ulu ağaçlar olsun. Bir ülke istiyorum vadileri dünya ile yaşıt olsun. Bir ülke istiyorum çiçekleriyle renk…
HAKUN Rimme
Çeviri: Atalık Rafet TURNA GÖRÜRSEM HÜZÜNLENİYORUM Къру слъагъумэ CогумэщIыр Canımdan öncesin sen, benim yurdum! Thamadeleri olarak Uaşhamaxuam, Düşüncelerimizdeki, zirveleri beyaz dağlar, Onlar, güzel günler geçirerek yaşlanmadılar. Kötü zamanda doğmadım ben,..…
Semih Seyyid
Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız I Ey sevgili ben sana Dünyanın hangi dili Hangi diliyle söylesem sevdiğimi? İhtiraslı Fransızca ”Je t’aime” Haykırır Japonca’mı? ”Kimi o ai shiteru” Ateşli İspanyolca ”T’Estimo” Neşeli…
Nilgün Nart
AŞKIN AŞKI Aşkın yalnızca saatlere günlere yansıyabilecek kadar kısa ömürlü olduğunu sanırdım. Sevgili Seni “Kendimde” Hatırlayınca; Aşkın; değil yıllara, değil asırlara, Sonsuz Zamanlar boyunca, Sonsuz Aşkla, Sonsuz Sevgiyle, Sonsuz Tutkuyla,…
Mefewud
DAĞ ÇİÇEKLERİNE *Tsey Mahmut’a, Vacit’e, Kamuran’a, Sönmez’e Yançatoral’a ve tüm kaybettiklerimize Sizi bu, başkalarının rüzgârlarında savrulan, mülteci hayatlarımızda nasıl unutacağız. Sizi bu “biz” olma direnişimizde, beş yivli Çerkes kaması gibi…
Serdar Arsev
"GÜZEL''E MERSİYE I- ölenle biraz daha ölünür selvi boylum devâkârım ışığım mezarını görmek de varmış bu arsa- i âlemde Uzunyayla'nın bütün Çerkes köyleri işitsin Avşar köyleri Kürt köyleri ve atların…
K’UBE Şaban
Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız SIBIR OŞHA (SIBIRVUACH) * Çıkarttırdı topunu Sıbır Oşha tepesine at sırtında ** Kaseyler’in Muhammed’i. Kaseyler’in Muhammed’i Gümbürdetiyor topu oradan. Topun yaydığı barut dumanı Karanlığa boğuyor dağ…
KIŞOKUA Alim
Çeviri: Atalık Rafet Мукъуэжь Анатолэ Ажылыр гъащ1эм и дэуэгъуми, Гуф1эгъуэм гуауэр къуэш ищ1ащ Щ1ым ехыжахэр дымылъагъуми Гукъэк1ыж къуэпск1э дапыщ1ащ. Сыхуейщ сэ куэдрэ сыпсэуну Щ1ым тетщи фыуэ слъагъу ц1ыху куэд Сыл1эн…
ŞOCENTSUK Ali
Çeviri: Atalık Rafet Nalçik, 1929 KIŞ GECESİ Щ׀ымахуэ жэш Жэш губжьащи, жьы зэпихум Бадзэ хужьыр къырехьак׀, Къуак׀и тафи къимыгъанэу Джэбын хужьыр къырешек׀. Ауэ щы׀эщ жьым , боранхэм Зи уэрэдыр дэжууф,…
HAKHUPAŞE Amırkhan (1882-1972)
Çeviri: Atalık Rafet BUGÜN SEVİNİYORUM Hakhupaşe Amırkhan (Хьахъупащэ Амырхъан) 1882 yılında Kabardey'de Kakhun (Къэхъун) köyünde dünyaya geldi. Babası çiftçi, aynı zamanda ünlü bir halk ozanı idi. Küçük yaşlarda karşılaştığı çiftçiliğin…
ARŞİVLERDEN SEÇMELER -1
GHUNEKHO Savsır Özbay GHUNEKHO K. Özbay'ın elinde bir çok doküman bulunuyor. Bunları sık sık okuyup, inceliyorum. Bu dokümanların içinde fıkra, hikaye ve ağıtlar var. Bunların hepsi Türkçe ve Adigece yazılmış. …
ARŞİVLERDEN SEÇMELER -2
GHUNEKHO Savsır Özbay GHUNEKHO K. Özbay'ın elinde bir çok doküman bulunuyor. Bunları sık sık okuyup, inceliyorum. Bu dokümanların içinde fıkra, hikaye ve ağıtlar var. Bunların hepsi Türkçe ve Adigece yazılmış.…
ARŞİVLERDEN SEÇMELER -3
GHUNEKHO Savsır Özbay CHUABGHO ALEMÇERİ Anlatan: XHUNAGU Tsık'urıjhu (İbrahim) Derleyen: GHUNEKHO K. Özbay Karamürsel, 1976 Kendisi Adigey’de dünyaya gelmiş ve göçle Pşıj hableye yerleşmişti. Osmanlının Kafkas savaşında 4, orduya bağlı…
ARŞİVLERDEN SEÇMELER -4
GHUNEKHO Savsır Özbay DAYAKÇI THAMADE Anlatan: TSEY(JHINT) Selvar Derleyen: GHUNEKHO K. Özbay Pşıjh Habl, 1978 Vaktiyle Adigey’de bir thamade yaşarmış. Kendisi dürüst, karakterli ve değerli bir şahsiyetmiş. Herkes tarafından tanınır,…
ARŞİVLERDEN SEÇMELER -5
GHUNEKHO Savsır Özbay YEDICI GAZİ GHUNEKHO K. Özbay Yalova, 1984 Yedıcılerden Gazi Bey Yalova'nın Altınova ilçesinde, Çerkes köylerine çıkan yolun başında bir bakkal dükkanı işletmekteydi. Onun elli metre ilerisinde de…
ARŞİVLERDEN SEÇMELER -6LERDEN SEÇMELER -6
GHUNEKHO Savsır Özbay BEYAZ ATLILAR Adana, pamuğun ve emeğin sömürüldüğü yer. Pamuk mevsimi gelince çevrede bölgelerden insanlar gelir ve emeklerinin karşılığını alıp sezon sonunda da evlerine dönerler. Bu mevsimliklerin emeklerinin…
ARŞİVLERDEN SEÇMELER -7
GHUNEKHO Savsır Özbay ZEFAK'OM YİWORED Kaynak: TSEY (Jhınt') Selvar Özbay Yazan: GHUNEKHO K. Özbay Pşıjh Hable, 1976 Daner zip'ew Dısher zip'eshhagh. Wo pshashe daxer, Bow sigum wurihagh woy. Wo zıbghasısew,…
ARŞİVLERDEN SEÇMELER -8
GHUNEKHO Savsır Özbay İLK YILDIZIM MEŞBEŞE Yishakh Çeviri: GHUNEKHO K. Özbay Adige vatanı güzel yurdum, Sen, halkımın baharısın. İlk söz denen adet, Anne sevgisidir, yaşamla yaşıt. Adige vatanı, güzel yurdum,…
ARŞİVLERDEN SEÇMELER -9
GHUNEKHO Savsır Özbay ÇERKES Mahmut Işık Avşarlar, 1973, Ankara Avşarlar çevredeki halkla savaş yaparlar. Aşiret reisi Halit Avşarlar tarafından vurulur. Halit'in oğlu Çerkes büyüyünce, dedesi Karatopuz'un yardımıyla Elbistan'a girer ve…
XIRXAHAXER
GHUNEKHO Savsır Özbay Bzerabzew bzemıu - Bzegu K'o petımi şiz zımık'u - Kushe Zekhoşit'ur zenekhokhu - A Bıdzınshew bınısh'u - Çetkhurt Bghunshew wune - Wuasho Şeş wostıghew gubgher zıghadaxe -…
KHALEJJ’INEN AHÇIPS BEY
CC Kültür-Sanat 12 Haziran 2009 Khalejj: Şu palavralara bir baktım da bu Ahçıp’sa kafam takıldı. Bunlar palavralarıyla meşhur. Geçen bir ara bu kayboldu. Nerdeydin dedik hemen attı palavrayı. Vunerov Beyin…
PALAVRACILAR
Bülent Atçı & Ahçıps 12 Haziran 2009 İki Kabardey genci sohbet ediyorlar. - Voley demiş birisi, benim dedemin bir at ahırı vardı, öylesine uzundu ki; Kısrak at ön kapıdan girer…
HAJ ZEKREY’İN MACERALARI
CERICE Selahaddin Şekercan 23 Şubat 2009 İlkbaharın sonu yaz başında, bizim ağılda koyunlarımız kırkılırken, Haj Zekrey kendisine verilen "şent" üzerine kurulup bir yandan bastonuyla yeri eşeler, diğer yandan sevimli ton…
KADINLARA MEKTUP: ERKEKLERİN 24 ŞİKAYETİ
Kanal D Haber * Pembe dizilerdeki sahte aşk nağmelerini bizden duymaya çabalamayın çünkü onlar gerçekten rol yapıyor ve kabak bizim başımıza patlıyor. * Bir SMS gönderdiğiniz zaman ilk 10 saniyede…
KIRILMA NOKTALARI
HAPİ Cevdet Yıldız 1950’li yıllar. Düzce. Her gün Kovk’ehabl (Къоук1ьэхьабл; Sarayyeri) adlı köyümüzden 3-4 km ötede, Düzce'ye, ortaokula yürüyüp gidiyoruz. O sıralar baş oyuncusu Ayhan Işık olan ve “Adige filmi”…
KUACE BERDIKO MEHMET
Kaynak: Muhsinin, Шапсыгъ bölümü, internet Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Bir zamanlar Shapsughlar arasında Kuace Berdıko Mehmet adında bir yiğit vardı. Tuapse yöresindendi. Savaşa giderken, konuşmak (pseluh) için yol üzerinde bir…
BABA BİZE EV VERMEYECEKLER Mİ?
HAPİ Cevdet Yıldız Babamın teyze oğlu müteveffa Ahmet (*), Düzce'nin Çalıcuma (**) köyündendi. İmar İskan Bakanlığı'nın üst düzey görevlilerindendi. Babası iyi Arapça bilen bir din bilgini, bir hoca idi, kendi…
KAZIM DA KİMMİŞ!
HAPİ Cevdet Yıldız Düzce Bostanyeri (Arapçiftlik/Şapsıkoy) camii önünde bir grup insan toplanmış söyleşi yapıyorlardı. Köy zengini Kazoko Kazım'dan söz ediyorlardı. Kazım'ın ailesi, köleleri ve akrabaları ile birlikte, Karadeniz kıyısında daha…
TETERİZ EFENDİM!
HAPİ Cevdet Yıldız Düzce'nin eski Akçakoca yolu üzerindeki Kasaba’da (*) bir kahvehanede kalpaklı Çerkes ihtiyarı çay içip oturuyordu. Kurtuluş Savaşı sonrasındaki o sıralar (1923-1927) Rumlar toplanıp Yunanistan'a gönderilmekteydiler. Bu nedenle…
VALİ ve TOHUM
Aktaran: Turgut Şevki Yazan: KEÇ-I Süleyman Yavuz Okuyacağınız bu hikaye Osmanlı’nın son dönemlerinde Hicaz’da yaşanmış ve Ürdünlü bir thamade tarafından Çeloh’a aktarılmıştır. Ancak bu aktarma sırasında ufak tefek hasarlar oluştuğundan…
- Go to the previous page
- 1
- …
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- …
- 52
- Go to the next page