BİRİNCİ LAZ KÜLTÜRÜ TOPLANTISI
Ali İhsan Aksamaz “5 Aralık 2004 Pazar Günü İstanbul Hıdiv Kasrı 25 no’lu odada yapılan “Birinci Laz Kültürü Toplantısı”nda Ali İhsan Aksamaz tarafından tutulan notlar” “Toplantı saat 15: 00’de Sn.…
HAYRİ HAYRİOĞLU
Ali İhsan Aksamaz (Türkçe- Lazca) “Aydınlık Gazetesi”nin arşivinde çalışan eski arkadaşım (Meriç Özeller), Lazlar hakkında bir şeyler yazan kimselerin ad, adres ve telefon numaralarını bana vermişti. Şimdi elimde tuttuğum listede Hayrioğlu’nun adresi…
ŞİİR NASILYAZILIR?
Yazan: Munir Yılmaz Avcı Yayına hazırlayan: Ali İhsan Aksamaz (Türkçe- Lazca) Müdürlüğümüzde çalışan 35- 40 kişilik personel içinde bir de M.Y. adında bir şair ve yazarımız vardı. Mahalli gazetelerde arada…
EŞKIYALAR YOLUMUZU KESTİ
Ali İhsan Aksamaz 1965 yılının Haziran ayında babamın verdiği 100 lirayı cebime koyup Ankara’nın yolunu tuttum. Her zaman olduğu gibi yine Sami ağabeyimin yanına gittim ve iş aramaya başladım. Birkaç…
HAYRİ HAYRİOĞLU’NUN ARDINDAN
Ali İhsan Aksamaz Kendisiyle yüz yüze en son 1994’te İnegöl’de görüşmüştüm. Hayri Hayrioğlu ile İnegöl Derneği’ne birlikte gittiğimizi hatırladım. Beni, dernektekilerle tanıştırmıştı. Diğerlerine şöyle demişti: “Ogni Kültür Dergisi’nin her şeyi!”…
SÖZÜN ÖZÜ/ ROMAN YAZMAYA GİDEN YOLDA
Yazan: M. Yılmaz Avcı Yayına hazırlayan: Ali İhsan Aksamaz Çocukluğumdan bu yana, benim için bir muamma olan geçmişimizi ve özümüzü hep merak etmişimdir. Yıllar sonra, “Biz kimiz?” veya “Nereden geldik?”…
İLKÖĞRETİM OKULLARINDA LAZCA DA ARTIK SEÇMELİ DERS
Ali İhsan Aksamaz Geçtiğimiz günlerde oldukça sevindirici bir gelişme oldu. Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu, kendisine sunulan Lazca Müfredat Programını kabul etti; onayladı. Bundan böyle, Lazca da seçmeli…
LAZCA’NIN KÜÇÜMSENMEMESİ GEREKEN İLK ZAFERİ
Ali İhsan Aksamaz Geçtiğimiz birkaç gün içinde çok önemli bir gelişme yaşandı. Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu, Laz aydınlarının sundukları “Lazca Seçmeli Ders Müfredat Programı”nı onayladı. Böylece Lazca…
TEKNİKER OKULU VE ERZURUM
Yazan: Munir Yılmaz Avcı Yayına hazırlayan: Ali İhsan Aksamaz (Türkçe- Lazca) 1958 yılında Erzurum’a sadece “Çavuşoğlu”nun uzun burunlu Vabis otobüsleri çalışırdı. Sonradan ona bir de “Reisoğlu” firması eklenmiş ve rekabet…
ŞEHZAT AYARTEPE’NİN MAKALESİNE İLİŞKİN
Ali İhsan Aksamaz Şehzat Ayartepe’yi tanıdığım tarihe kadar, 1990’ların i1k yıllarında Türkiye’de yayınlanan ve Lazlardan da bahseden iki kitap okumuştum, kimi ansiklopedilerin maddelerini de. O güne kadar öğrendiklerimden daha başka…
MIZIKALAR NASIL YAKILDI YAMÇILAR KAMALAR NASIL SATILDI
YEMUZ Nevzat Tarakçı “Çerkes Hikayeleri Antolojisi/ Diaspora” da yürek yakan çok hikâye mevcut. Adeje Ayça Atcı ve Elbruz Aksoy, bu eserle güzel iş çıkartmışlar. Eserde geçen, Tsoriti Haluk’un kaleme aldığı…
“LAZLAR’IN TARİHİ” VE DİĞER KİTAPLAR
Ali İhsan Aksamaz “Lazlar’ın Tarihi” adlı kitabın olumsuz ve olumlu motivasyonuyla, kendime göre Lazların gerçek ve doğru tarihini araştırmaya girişmiştim. Önceleri, bu konu şahsî bir ilgi meselesiydi. Kendim için girmiştim…
BAYKUŞ
Yazan: M. Yılmaz Avcı Yayına hazırlayan: Ali İhsan Aksamaz (Türkçe- Lazca) Her Laz köyünde evler nasıl dağınık nizamda yer alıyorsa Azlağa’da da bu durum öyledir. Ana-babalar bir iki çocukla yetinmezlerdi.…
OSMANLI İMPARATORLUĞU’NUN SON DÖNEMİNDE LAZLAR (1877-1923)
Ali İhsan Aksamaz Araştırmacı- Yazar İrfan Çağatay Aleksiva'nın “Osmanlı İmparatorluğu'nun Son Döneminde Lazlar (1877-1923)” başlıklı çalışması geçtiğimiz günlerde kitaplaştı. Bu çalışma şu bölümlerden oluşuyor: “İÇİNDEKİLER SUNUŞ/ BÜLENT BİLMEZ ÖNSÖZ GİRİŞ…
OSMANLI BELGELERİNDE KAFKAS GÖÇLERİ – 2 Kitap
Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Your browser does not support inline frames or is currently configured not to display inline frames.
AVRUPA’DA YABANCILAR SORUNU
Nart Akhoumsatch Avrupa halklarının, yabancı veya göçmen diye tanımladığımız toplumlara olan tepkisel yaklaşımını ırkçılık olarak değerlendirmek ve peşinen mahkûm etmek, Avrupa kökenli halklara yapılan bir tür haksızlık olarak değerlendiriyorum. Bir…
KİTAPLARIM VE BEN
KITIJ Cemil Biçer 1970'lerin ortalarında İstanbul'da okuduğum lisenin kitaplık ve kütüphane kolu başkanıydım. "Başkanlık" dediğime bakmayın, canım, o işin egosantrik atraksiyonu, iş bildiğiniz angarya, sanmayın ki "sadaret" makamı... Okuduğum lise,…
OSMANLI BELGELERİNDE KAFKAS GÖÇLERİ – 1 Kitap
Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Your browser does not support inline frames or is currently configured not to display inline frames.
ŞEHZAT AYARTEPE
Ali İhsan Aksamaz (Türkçe- Lazca) 23 Nisan 1993 tarihi benim için oldukça önemli. O gün Şehzat Ayartepe’yi tanıdım. Şehzat Ayartepe, Türkiye’de, “Soğuk savaş” döneminde Lazlar hakkındaki ilk Türkçe makaleyi yazmış…
“EĞER BU ÇALIŞMALARI BİZ YAPMAZSAK…”
Ali İhsan Aksamaz “Eğer bu çalışmaları biz yapmazsak, bizim yerimize başkaları yapar ve kendilerine göre anlamlandırıp yorumlar!” (Ön açıklama: Ozan Sarı, Facebook/ Meta’daki “Laz / Colchis Genetics & “DNA”…
HER TOPLUM ÖĞRETMENİ KADARDIR
YEMUZ Nevzat Tarakçı Bu günlerde ülkenin gündemi, sınavlara kurban ettiğimiz eğitim ve öğretim olmalı, eğitim konuşulmalı, çözüm önerileri tartışılmalıydı. Sanırım bu ifadeler sizi acı bir tebessümle buluşturdu. Evet, eğitim ve…
ORTAOKUL GÜNLERİM
Yazan: M. Yılmaz Avcı Yayına hazırlayan: Ali İhsan Aksamaz (Türkçe- Lazca) Benim bebekliğim, babamın öğretmenlik görevi nedeniyle Rize’nin Salarha köyünde geçti. Sonradan Azaklı, Dosma, Çarşı içi ve Ziraat bahçesi yakınlarında…
LAZCA TERCÜMELERİYLE OSMAN ÖZEL
Lazcaya çeviren: Osman Özel Yayına Hazırlayan: Ali İhsan Aksamaz “Osman Özel, 1941 yılında Viǯe (Fındıklı) ilçesi Yenimahalle, Paçva mevkiinde doğdu. İlk ve ortaokulu Viǯe’de, Liseyi Rize'de tamamladıktan sonra Orman Fakültesinden…
“LAZLAR’IN TARİHİ” ADLI KİTAP
Ali İhsan Aksamaz [Türkçe- Lazca] Türkiye’de 1990’lı yıllara kadar, Lazların Tarihine ilişkin olarak kimse pek bir şey bilmiyordu. Bu halkın aydınları olmadığı için durum böyleydi. Ancak onun da bir sebebi…
TÜRKİYE’DE BİR KAFKASYA DİLİ: LAZCA
Ali İhsan Aksamaz [Ön açıklama: 1993’ün Kasım’ında “Kültür Dergisi Ogni”yi yayınlamaya başladık. Ancak ne yazık ki dergiyi 6 sayı yayınlayabildik. O zamanlar, yine ne yazık ki, Türkiye’de benden başka Lazca…
HEY GİDİ ÇOCUKLUK
Yazan: M. Yılmaz Avcı Yayına Hazırlayan: Ali İhsan Aksamaz [TÜRKÇE- LAZCA] Öyle zamanlarda öyle şeyler olur ki, asla unutulmaz. Burada anlatacağım olay başımdan geçtiğinde dört-beş yaşlarında var veya yoktum. Avluda…
NEDEN ABHAZ VE ÇERKES İSİMLERİ TAŞIMIYORUZ?
Nart Akhoumsatch Kültürel asimilasyonun en belirgin örneklerinden biri, taşıdığımız yabancı isimlerdir. Bizim irademiz dışında ve anne-babalarımızın mecburiyetten verdikleri Türkçe isimleri neden hâlâ taşımak zorundayız? Madem etnik bilincimiz var ve asimilasyona…
FESAHAT VE BELAGAT ÜZERİNE BİR DENEME
KITIJ Cemil Biçer Ben dilde öze dönmeyi savunanlara imrenirim, ama çoğunlukla öz Türkçe sözcükler yerine Farsçasını kullanmayı yeğlerim yazılarımda, zira Fars dilinde büyüleyici bir akustik olduğuna inanırım. Fâsih; cümlenin yerinde…
BENİM CC’M…
Dr. MEŞFEŞ'Ü Necdet Hatam Bugün de hiç düşünmeden imzalayabileceğim eskilerden bir yazı. 09.03.2013 Aylarca öncesinden CC'nin onuncu yılı için yazı yazacağınızı bildiğiniz ve de çok istediğiniz halde yazıyı son güne…
BİR KİTAP OKUDUM HAYATIM DEĞİŞTİ
YEMUZ Nevzat Tarakçı Bir kitap, okuyanın beyninde düşünce fırtınaları oluşturan, yeni sorgulamalara kapı aralayan bir kitap. Okuyucuya “Arık ben, yeni benim!” dedirten cinsten bir kitap. “Bu kitapla silkindim ve üzerimdeki…
KÖYÜMÜZ
Yazan: M. Yılmaz Avcı Yayına hazırlayan: Ali İhsan Aksamaz Hopa’dan dönüşte taa Paçati’ye kadar köy görünmez ama Paçati dönemecine gelindiğinde, kocaman bir vadi içinde yer alan köyümüzün, içimize rehavet yayan…
CEMAL ŞENER’İN LAZLAR HAKKINDA YAZMIŞ OLDUĞU MAKALE
Ali İhsan Aksamaz [Türkçe- Lazca] Yayınlandığı dönemde haberim olmamıştı ancak Şehzat Ayartepe’nin Lazlar hakkında yazdığı makaleden sonra, Lazlar hakkında makale yazan diğer kişi Cemal Şener’dir. Uzun yıllar geçtikten sonra, Cemal…
“LUK̆A İNCİLİ” LAZCA OLARAK YAYIMLANDI
Ali İhsan Aksamaz Bu makalemde sizlere geçtiğimiz günlerde Lazca olarak yayımlanan “Luk̆a İncili”nden kısaca bahsedeceğim. Laz, Megrel/ Margal, Svan/Şoni ve Kortu/ Gürcü Dilleri “Güney Kafkasya Dilleri”ndendir. Akraba Laz, Megrel, Svan…
ÇETAO GÜNAY
Dr. MEŞFEŞ'Ü Necdet Hatam Your browser does not support inline frames or is currently configured not to display inline frames.
KUR’AN YAKILMASININ BİR ANALİZİ
Nart Akhoumsatch Bir insan, Kur'an'ı yakacak kadar ondan niye nefret eder acaba? Hiçbir empati yapılmadan birçok yerde öfkeli protestolar yapıldı ve ölüm mesajları gönderilerek tepki gösterildi. Bu, dine akıl bağıyla…
BİR RACON DA BİZ KESELİM
KITIJ Cemil Biçer Kurtlar Vadisi’nin Polat Alemdar’ı gibi sırtını devlete dayayan sözde yurtseverler; partili yandaşlarını toplayarak gazete basan, gazeteci dövenler; iktidarın gücüne güvenerek racon kesenler; histeri krizine kapılıp mezhep, etnik…
ANLAMAKTAN KORKMAK…
Dr. MEŞFEŞŞU Necdet Hatam Eskilerden... 07.02.2010 “Kişi anlamaktan korkar mı? Herkesler dinlediğini, gördüğünü, okuduğunu anlama çabası içinde değil midir?” dediğinizi duyar gibiyim. Ancak bilim, kimileyin anlamaktan korkulabileceğini söylüyor. Sayın Prof. Ahmet…
DÇB DANIŞMA KURULU TOPLANTISI (Takdirname Töreni)
https://www.youtube.com/watch?v=Ieb_ycWXN2c
BU YAZI OKUNMALI
YEMUZ Nevzat Tarakçı Bir toplum ki dini yozlaştırmış, ahlakı tüketmiş. Bir halk ki tepeden tırnağa bencilleşmiş. İnsanî ve ahlakî değerlerini yitirmiş, yazısı da turası da silinmiş, maddi çıkarlarının kölesi olmuş.…
HİNDİ
GONEPŞEY Nursel Yavuz & KEÇ-I Süleyman Yavuz Çook çok uzun yıllar önce: Adigeler yerküreyi, küre üzerindeki doğal olayları henüz anlamaya çalıştıkları, bulundukları coğrafya üzerindeki diğer canlı mahlukatlarla, çeşitli biçimde iletişimler…
“HOCA OLAN DEDEM, BABAMA; ‘MÜZİĞİNLE İNSANLARI EĞLENDİRİP SEVAP KAZAN’ DEMİŞ!”
Ali İhsan Aksamaz [Ön açıklama: Bugünkü misafirim İnci Derya Turna. İnci Derya Turna, ülkemizin şairlerinden. İnci Derya Turna ile bir söyleşi yaptım. Bu, kendisiyle ikinci söyleşim. Çocukluğunun eski toplumsal geleneklerinden ve…
TÜRKİYE, EMPERYALİZMİN HEDEFİNDE BİR ÜLKE MİDİR?
Nart Akhoumsatch Emperyalizmin TC rejimiyle hiçbir sorunu yok ve olmaz da... Onun için sıra size hiç gelmez, rahat olun... Sizin dış düşmanınız da yok, hiç olmadı da... Sadece varmış gibi…
BENDEN SELAM OLSUN BOLU BEYİ’NE
KITIJ Cemil Biçer "Anadolu evimdir" diye başlayacağım yazıma abartılı bulacaksınız; buna rağmen diyorum ki "Anadolu evimdir benim." Yedi ilkim dört diyar, karış karış bilirim her yanını desem inanın bana. Bilmek…
ADIĞE (ÇERKES) DİLİ / DİL BİLGİSİ – 1. BÖLÜM
Dr. MEŞFEŞ'Ü Necdet Hatam Your browser does not support inline frames or is currently configured not to display inline frames.
HÂLÂ ZAMAN VARKEN
YEMUZ Nevzat Tarakçı Ey Çerkes Aydınları, Ey Çerkes Sanatçıları, Ey Çerkes Yazar ve Çizerleri, Ey Çerkes Halkının duyarlı bireyleri, Eğer siz; adım adım bizi takip eden, yüreğimizi sızlatan, kanımızı donduran,…
AZLAĞA / ABUİSLAH / ESENKIYI
Yazan: M. Yılmaz Avcı Yayına Hazırlayan: Ali İhsan Aksamaz [TÜRKÇE- LAZCA] Çocukluğumda, köyümüzün ismi halk arasında “Azlağa” diye anılırdı ama Osmanlı döneminden kalma kayıtlardaki ismi, “islah edilmiş su” anlamına gelen…
ÇÇERŞE TEMBOT
Dr. MEŞFEŞŞU Necdet Hatam Adıghe Lhepkhım Yığue Nemısı Xhuığe Yıtxıdeuat “Adıghe Lhepkhım Yıtxıdeuat” Kueşbeye Pşımafe, titxeque ttserıue, carı zerécağer Ççereşe Témbot’ı. Seri cıri sıxexesew, Lhepkhım yıtxıdeuate zere slheğuığağer, sızere lhexesığağer,…
NE PUTİN DİKTATÖRDÜR NE DE RUSYA FEDERASYONU İŞGALCİDİR
Nart Akhoumsatch Rusya Federasyonu devlet yönetiminin tam anlamıyla demokratik ve özgürlükçü olmayışı, bütünüyle Batılı emperyalist güçlerin hedefinde olan bir ülke olmasındandır. Buna rağmen bir diktatörlük tanımını da abartılı buluyorum. Bu…
AYI GÖRDÜM ALLAH, AMENTÜ BİLLAH…
KITIJ Cemil Biçer Gökyüzünde her yeni ay gördüğümde, çocukluğumdan birileri seslenir sisli bir bulut perdesinin ardından, uzansam dokunacak kadar içimde, seslensem koşup gelecek kadar yakın. Hem anneannemin hem de babaannemin…
AHLAKINI YİTİREN GÜNÜMÜZ MÜSLÜMANI
YEMUZ Nevzat Tarakçı Bugün bu sayfada Ahmet Altan’ı, “dinsiz” Ahmet Altan’ı ağırlayacak, onun o unutulmaz sözleri ve çok yankı yapan yazısını değerli okuyuculara hatırlatacağım. Yerinde tespitler, ibret verici, keskin ifadeler!…
SAATİN TİK-TAKLARI
SEAUH Setenay İlhan Saatin tik-takları mıydı duran? Yoksa bedenin bu dünyaya fazla mı geliyordu anlayamadık. Ani gelişti her şey. Herkes şaşkın, birileri öfkeli, kimileri ölürken diri diri zaman ilerliyordu…Deprem senesiydi…
“İNSANLAR, RUHSAL BİR VARLIK OLARAK TEKNOLOJİ VE YAPAY ZEKÂNIN ÇOK GERİSİNDE KALDILAR!”
Ali İhsan Aksamaz [Ön açıklama: Münevver Mine Bağ, ülkemizin aydınlarından; bir eğitimci, bir edebiyat insanı ve bir ressam. Kendisini 1989 yılında, Millî Eğitim Bakanlığının Kadıköy Kız Lisesindeki 124 no.lu hizmet içi…
LAZ HALK SANATÇISI YAŞAR TURNA
Yazan: Aziz Turna Yayına Hazırlayan: Ali İhsan Aksamaz 1931’de dünyaya gözlerini açtığında Musazade Mahallesi’nde peş peşe silahlar patladı. Uzaktan silah seslerini duyanlar, Ruslar’ın saldırısına uğradıklarını sandılar... Oysa bir oğlan doğmuştu.…
ATMACA
Yazan: M. Recai Özgün Yayına Hazırlayan: Ali İhsan Aksamaz Atmaca bir kuş türünün adıdır. Evrensel ismi ise “Accipiter Nisus”tur. Göçmendir. Ender olarak da memleketimizde konakladığı olur. İsmi, yırtıcılığının simgesi olarak…
YETERSİZ BİR LAZ KÜLTÜRÜ ARAŞTIRMASI
Ali İhsan Aksamaz 6 Nisan 1997 tarihli Demokrasi gazetesinde M. Recai Özgün’ün “Lazlar” kitabını eleştiren, “Yetersiz Bir Laz Kültürü Araştırması” başlıklı bir makale yayımlandı. Başlık oldukça iri puntolarla verilmiş. Yazar…
TÜRK OLDUĞU İÇİN MUTLUYMUŞ…(!)
Nart Akhoumsatch Düşünce yapımızı bir ülkenin coğrafi sınırlarıyla sınırlandırmayıp, insanlığı bir aile olarak görüp olayları o minvalde değerlendirebiliriz... Yaşanılan ülkenin insanı yanlış yapsa da sahiplenmek, buna karşın başka bir ülke…
AYRILIK YARI ÖLMEKMİŞ
KITIJ Cemil Biçer Kimi diyor, ayrılık yarı ölmektir, kimi diyor ayrılık "mutlak vuslatın giriş kapısıdır". Bana sormayın, ben gam ehliyim, objektif olamam bu soruyu cevaplarken... Ama benim yerime Karacaoğlan cevaplamış…
ADİGELERİN TARİHSEL ÖKÜZ ARABASI
Değerli Hemşehrilerimiz, Resimdeki arabanın parçalarının Türkçe isimlerini biliyorsanız lütfen bizi bilgilendiriniz... Resimleri daha da büyük görmek isterseniz üzerine tıklayınız... Teşekkür ederiz... . Parçaların Türkçeleri: 1) Boyunduruk 2) 3) …
HER BAYRAK HER KÜLTÜR SAYGIYA DEĞER
YEMUZ Nevzat Tarakçı Bugünler Türkiye’de, Adıgey Cumhuriyeti’nden gelen halk dansları ekibi “OSHAD” turnesi var. Ekip, farklı illerde, farklı salonlarda ayakta alkışlanıyor. İlk gösteri sonrası bayrak tartışması gündeme oturdu. Gösteri sonrası selamlama…
ADİGE HALKININ ETNOPEDAGOJİSİ
ŞORE İbrahim Çeviri: AKHENATON (Perenıko) “GOŞEĞEĞİM YIĞIBZ” eserinin kahramanları Goşeğağ ve Kanşavo daha küçük yaşlarda tanışıyorlardı ve birbirlerine büyük bir sevgiyle bağlıydılar, vakti geldiğinde Kanşavo Goşeğağ’la evlenir. Büyük bir aşkla…
İSRAİL – FİLİSTİN
Nart Akhoumsatch İsrail'in dış siyaseti her zaman eleştiriye açıktır... Ama Ortadoğu coğrafyasında demokrasiyle yönetilen tek ülke olduğunu kim inkâr edebilir? Yahudi halkı, 3 bin yıllık tarihleriyle o coğrafyanın kadim halkıdır.…
GELDİ GEÇTİ ÖMRÜM BENİM -1
KITIJ Cemil Biçer Hayatlarındaki her günü, her olayı en ince ayrıntısına kadar hatırlayan ve asla unutmayan “farklı” insanlar vardır. Tıp literatüründe buna unutmama hastalığı (Hipertimezi) denir. Sanırım ben bir "hipertimezi"…
BAŞKALARIN MUTLULUĞU SİZE DERT OLMASIN
YEMUZ Nevzat Tarakçı Charles Bukowski der ki: Ne zaman gerçekten mutlu birisi olabilirsiniz, biliyor musunuz? Diğer insanların mutluluğu size dert olmadığında, başkalarının mutluluğuna haset etmediğinizde, kendinize ve kendi hayatınıza odaklandığınızda.…
KAFKASYA’DAN İNTİKAM ALMAK
İbrahim Cetao Maykop, 09 Şubat 2005 Sayın Hatujuko V. Türkiye gezisi esnasında üstüne basa basa Kafkasya’da demokrasi bulunmadığını, yöneticilerin savaştan çıkar sağladıklarını, seçimlerin demokratik olmadığını, anadilin geleceğinin kötü olduğunu, radyo…
DÖRT DÖRTLÜK BİR ANAKRONİK: PROF. DR. ÜMİT DİNÇER
Dr. MEŞFEŞ'Ü Necdet Hatam "Anakronik", anakronizmin sıfat halidir. Anakronizm, Yunancadan alıntı bir sözcüktür. Geriye doğru anlamına gelen "ana" ve zaman anlamına gelen "chronos" kelimelerinden oluşur. İnternette bu terimle ilgili birçok…
VEŞ’ADE-GUAŞE HÖYÜĞÜ (ОШЪЭДЭ-ГУАЩЭ И1УАШЪХЬ)
PEÇ'EŞH'O İsmahil Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Pselıho (псэлъыхъо) (1) için Batnıko Ş'uts'e (Батныкъо Ш1уц1э) Çırte (Чыртэ) (2) ülkesinden Nart ülkesine, Veş'ade-guaşe'nin (3) yanına gelmişti. İkisi bir pselıho konuşması yaptılar. Pselıho…
ANADİL MESELESİ
Nart Akhoumsatch Türkiye'de zorunlu temel dil Türkçedir. Ve zorunlu ırk da Türklüktür. Asimilasyon dil ile başlar. Dilini unutan, kültürünü de unutur, milletine de yabancı kalır. Bu ülke, çok kültürlü bir…
SAMSUN’DA BİR ÇERKES KÖYÜ: KIZILOT
KITIJ Cemil Biçer Yıl 1864, aylardan mayıs… Novorossiysk Ticari Deniz Limanı tarafından işletilen liman tüm yıl boyunca kullanılabilmekte olup aynı zamanda Rusya Deniz Kuvvetleri Karadeniz Filosu’nun konuşlandığı bir deniz üssüdür.…
BU COĞRAFYADA KIZ ÇOCUĞU OLMAK
YEMUZ Nevzat Tarakçı Yetişkinler için bile yaşamın çok zor olduğu bir coğrafyada kız çocuğu olmak. “Adaletin her daim erkek olduğu bir ülkede kız çocuğu olmak…” “Öldürüldüğünde sadakati, tecavüze uğradığında kıyafeti…
SARI NEHİR
Hakan Gürel Başbakanlık İnsan Hakları Danışma Kurulu'nun tartışmalı raporu bir şekilde basına sızdırıldıktan sonra ilginç tepkilerle karşılaştı. Genel olarak devlet erkanının “bölünmez bütünlük” ve “hezeyan” söylemlerinin artık özgünlüğünü ve yaratıcılığını…
MEGREL-LAZ KÜLTÜRÜNDE AKRABALIK, EVLENME VE CENAZE
Ali İhsan Aksamaz I.Akrabalık Aynı anne ve babadan olan çocuklar hem doğrudan ve hem de bu anne ve babaya akraba olanlarla kan bağıyla akrabadırlar. Megrellerdeki akrabalık kurumu, Gürcülerdeki gibi, bir…
MİLLİ VE DİNİ TABULAR
Nart Akhoumsatch Bu ülke insanının özelliği olsa gerek... Bazı maddi ve manevi değerleri tabulaştırıp, onlara tapmak, olağanüstü değer vermek... Kendi yarattığımızı kendimizden üstün tutmak... Sormadan, sorgulamadan, düşünmeden inanmak... Oysa bir…
YOL HARİTASI
KITIJ Cemil Biçer Başarının gizemi kendi iç disiplininde gizlidir, bu disipline uyumlu yaşayanlar kendi hayatlarında başrol oynarlar. Ülkem insanları her işlerini "rastgele" bir tevekkül ile yapma kültüründen geldikleri için yaşamları…
AHLAK AİLE ADALET
YEMUZ Nevzat Tarakçı Türkiye, korkunç bir çürümeyi konuşuyor. Ahlak, adalet ve ailede çürümeyi. Küçük Narin ve Narinler, bu çürümüş, bu kokuşmuş tablayı çok daha görünür kıldı. Oysa biz; ahlaktan, sağlam…
ADİGELERDE ALINAN KARARLAR
KUŞHA Faruk Özden Herhangi bir konuda karar almak için yapılan toplantıya vunafe denir. Vunafeye katılanlara vunefeş denir. Düğün için olacağı gibi, köy sorunları ile ilgili olaraktan da vunafe yapılır. Alınan…
ADİGE CUMHURİYETİ’NDE LEĞO-NAKHE KAYAK TESİSLERİ YAPILACAK
Ç'ARE Fatim Adige Mak Gazetesi, Eylül 2012 Çeviri: AÇUMIJ Hilmi Ç'ARE Fatim: Rusya Federasyonu Hükümeti'nin çıkarttığı kararname ile Adige Cumhuriyeti Leğo-Nakhe kayak-dinlence tesisleri yapılacak. Bu konuda günümüzde yapılanlar nelerdir? KELEŞAVO…
ABD ve NATO
Nart Akhoumsatch ABD (Amerika Birleşik Devletleri) ve NATO (Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı) ülkelerinin, sömürüye dayalı dış politikaları dünyadaki savaşların ve kaosun başlıca sebebidir. Batı emperyalizmine karşı olan ülkeleri boyun eğdirmek…
ACISI DERİN OLANIN GÜLÜŞÜ GÜZEL OLUR
KITIJ Cemil Biçer Diyalektik, eski Yunancada “karşılıklı konuşma”dır ve Batı dilinde tartışma sanatı, münazara, tez-antitezle akıl yürütme anlamında kullanılmıştır. Diyalektik, bir düşünme, araştırma, değerlendirme yoludur ve yöntem olarak karşıt kavramların,…
HALİKARNAS BALIKÇISI VE SÜRGÜNÜMSÜ ÇERKESLER
Dr. MEŞFEŞ'Ü Necdet Hatam Cevat Şakir Kabaağaçlı, ya da tanınan adıyla Halikarnas Balıkçısı, Bodrum’a âşık ünlü bir roman, öykü yazarı ve çevirmendir. 17 Nisan 1890 tarihinde Girit’te doğdu. Babası Mehmet…
ÇERKES HALKI BU İFTİRANIN ALTINDA KALMAZ
YEMUZ Nevzat Tarakçı Siz kalkın, sağlam aile hayatı ile tanınan, akraba evliğinin olmaması ile bilinen, kadına şiddetin görülmediği, kız çocuklarının çok özel bir yerinin olduğu bir toplumu en olmayacak yerinden…
KÜBA’DA BİR ÇERKES: CHE
Nejdet Çokan Takvim Gazetesi, 11 Ocak 2007 Çerkesler, Rusların soykırımına uğradıklarını iddia ederek, bunu uluslararası arenaya taşıdı. Che Guevara'nın Çerkes kökenli olduğu iddiası ise Kafkas Kartalları'nın tarihindeki ilginç bir ayrıntı.…
AĞLAMA, DEĞMEZ 21 ŞUBAT GÖZYAŞLARINA!
Ali İhsan Aksamaz 21 Şubat, birkaç yıldır birilerin yıllık kutlama listesine girdi. Bunu mutlaka hissetmişsinizdir. Ben 21 Şubat ile özdeşleştirilmeye çalışılan ‘Ana dili Günü’nden nefret ediyorum. Her 21 Şubat geldiğinde…
AHMET ŞIK CENNETLİK Mİ?
Nart Akhoumsatch Kişilerin inançları sizi niye o kadar hayıflandırıyo acaba? Sonra Tanrı’ya inanmak ne demek? Pratikteki karşılığı nedir? Aslında soyut anlamda Tanrı’ya inanmanın hiçbir değeri yoktur..... İnancı pratikleştirmek…
SİTTİN SENE…
KITIJ Cemil Biçer "Dervişin zikri neyse, fikri de odur" derler. Günlük konuşma dilinde çok sık kullandığımız bir deyimdir "sittin sene" sözcüğü. Sosyal medya yazılarımda ben de sık sık kullanırım bu…
NE OLACAK BU ÜLKENİN HALİ
YEMUZ Nevzat Tarakçı Çocuk ve kadın cinayetleri, mafya hesaplaşmaları, çürümüş, kokuşmuş eğitim sistemi, demokrasi ve hukuk endekslerinde en dibe çakılma, hayatın her alanına yansıyan şiddet olayları. Çarşı pazarı kavuran ağır ekonomik şartlar, gün geçtikçe…
BEZROKO KERAMETTİN DÖNMEZ
İstanbul Bağlarbaşı Kafkas Kültür Derneği Kafkas Asıllı Ressamlar Buluşması Albümü, 22 - 29 Nisan 2007 1955 yılında Tokat'ta doğdu. İlk ve orta öğrenimini Tokat'la yaptı. Kuleli Askeri Lisesi'ni bitirdi. 1976…
TURAN DURSUN OLMAK BEDEL İSTER
Nart Akhoumsatch Her ilim sahibi doğru düşünemeyebilir ama doğru düşünenlerin çoğu ilim sahibidir. Yani hem ilim sahibi olup hem de doğru düşünülebilir! Turan Dursun da böyle biriydi... Tanrı’nın kendisine bahşetmiş…
YÖNETMEK BİR SANATTIR, O YETENEKTE SENDE YOK
KITIJ Cemil Biçer Liderliğin yüzlerce tanımı ve açılımı var. Ben liderliği bir yönetim fonksiyonu olarak görmüyorum. Herkes kendi kendinin lideridir. Liderlik, illa ki, birilerini harekete geçirmek değildir. Liderlik fonksiyonu; insanları…
ADİGELERDE SİLAH, DONANIM VE SANATI
Kafkasya Dergisi 1991 Çeviri: Musa Ramazan Kafkas halklarının çok eski tarihlere uzanan silah yapım sanatı oldukça ünlüdür. Bu gün Devlet Tarih Müzesi koleksiyonları arasında Kuzey Kafkasya haklarına ait çok eski…
ÇERKESLER KİMİN ASKERİ?
YEMUZ Nevzat Tarakçı Ülkede “Kim, kimin askeri?” tartışması sürüp giderken bu başlık aklıma geliverdi. Osmanlının enkazından yaratılan Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda kurucu unsur olarak var gücüyle yeni oluşuma destek olan, Ürdün'de…
RAUF TAMER KİMDİR?
Rauf Tamer (11 Ocak 1937, Suşehri, Sivas - 20 Ekim 2023, Beşiktaş, İstanbul),[3] Türk gazeteci ve yazardı. Erken hayatı ve eğitimi 11 Ocak 1937'de Suşehri'nde Rahiye ve Mustafa Talat Tamer…
NEDEN KALPAK GİYMİYORUZ?
NİBE Anzor Çeviri: Cetao İbrahim Adige Mak, 31 Ocak 2004 Yıllar önce çekilmiş fotograflara bakmayı çok severim. O resimlerdeki insanların çok iyi maddi imkanlara sahip olmadıkları giyim kuşamlarından anlaşılıyorsa da…
VATAN KUTSAL MIDIR?
Nart Akhoumsatch Vatan asla bir kutsallık ifade etmez... Egemen kapitalist sınıfın biz halklara "ortak değerimiz " miş gibi yutturmaya çalıştığı ve kutsayarak sunduğu büyük bir yalandır... Vatancılık, ayni zamanda sağcılık…
BİZİM KÖYÜN DELİSİ, DİNGİL ZALİ
KITIJ Cemil Biçer Her köyün, her mahallenin bakıp beslediği bir delisi, bir meczubu vardır. Anadolu kültürünün kadim özelliğidir bu, belki de en insani olanı...! Anadolu insanı, meczup tipleri "eserli" ve…
GENÇLİK KAMPINDAN BAŞKANLAR KAMPINA
YEMUZ Nevzat Tarakçı Gençlik kamplarının önemi tartışılmaz ama bizim gençlere ne kadar inandığımız, onlara ne kadar güvendiğimiz, tematik gençlik kamp programlarını ne kadar gerçekleştirebildiğimiz tartışılır. Elbette bazen inanmak da yetmeyebilir,…
RECEP PEKER KİMDİR?
Recep Peker 5 Şubat 1889 İstanbul'da doğdu. Orta öğrenimini Kocamustafa Paşa Askeri Rüştiyesi İdadisi'nde yaptıktan sonra 1907 yılında Harbiye Mektebi'ni bitirdi. 1911-1912 yıllarında Yemen'de Trablusgarp ve 1912- 1913 yıllarında da…
KAFKASYA’DAN ANI KIRPINTILAR
HAPİ Cevdet Yıldız I 1950'li yılların başları.Düzce.Şimdi her ikisi de rahmetli olan babam Yusuf Mahmud ve küçük amcam Hafız Kemal'le tarladayız.Ceviz ağacı gölgesinde bir dinlenme anı.Babam küçük kardeşini sınıyor: -…
KADINA DÜŞMAN ÇOCUĞA DÜŞMAN HAYVANA DÜŞMAN
Nart Akhoumsatch Zorba ve hain akp-mhp irkci-dinci fasist yonetimine karşı en etkili mucadele veren sol görüşlü örgütlenmelerdir. İktidarın, hukuksuzluğuna, sömürüsüne, işbirlikçiliğine, katliam ve terörizmine, insan hak ve ihlallerine karşı direnç…